پرش به محتوا

گمنامی در فضای مجازی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
حذف رده‌ها
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''گمنامی در فضای مجازی'''</big>؛ ناشناس بودن کاربران شبکه‌های اجتماعی.  
{{درشت|'''گمنامی در فضای مجازی'''}}؛ ناشناس بودن کاربران شبکه‌های اجتماعی.


گمنامی در فضای مجازی به افراد اجازه می‌دهد که خود را به‌طور آزادانه دیدگاه‌های خود را مطرح سازند و با افراد متفاوتی ارتباط برقرار کنند؛ اما همزمان ممکن است با چالش‌هایی مانند زورگویی و رفتارهای غیراخلاقی روبه‌رو شوند. گمنامی در فضای مجازی ناشی از عوامل مختلفی همچون ترس از آبرو، انجام دادن رفتارهای خارج از عرف و وسواس است. کارشناسان معتقدند که علی‌رغم تلاش‌های زیاد کاربران، گمنامی کامل به‌دلیل ثبت ردپای دیجیتال کاربران در اینترنت امکان‌پذیر نیست.
گمنامی در فضای مجازی به افراد اجازه می‌دهد که به‌طور آزادانه دیدگاه‌های خود را مطرح سازند و با افراد متفاوتی ارتباط برقرار کنند؛ اما همزمان ممکن است با چالش‌هایی مانند زورگویی و رفتارهای غیراخلاقی روبه‌رو شوند. گمنامی در [[فضای مجازی]] ناشی از عوامل مختلفی همچون ترس از [[آبروریزی]]، انجام دادن رفتارهای خارج از عرف و [[وسواس]] است. کارشناسان معتقدند که علی‌رغم تلاش‌های زیاد کاربران، گمنامی کامل به‌دلیل ثبت ردپای دیجیتال کاربران در [[اینترنت]] امکان‌پذیر نیست.
==مفهوم‌شناسی==
 
گمنامی به‌عنوان ناتوانی سایرین در شناسایی یک فرد توصیف شده است. گمنامی یکی از ویژگی‌های روابط اینترنتی است که به کاربران اجازه می‌دهد هویت خود را پنهان کنند. این ناشناسی به آنها کمک می‌کند تا به‌راحتی در نقش‌های مختلف ظاهر شده و خود را از دیگران مخفی کنند.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص26 و 64.]</ref>  
== مفهوم‌شناسی ==
==جایگاه گمنامی در فضای اینترنت==
گمنامی به‌عنوان ناتوانی سایرین در شناسایی یک فرد توصیف شده است. گمنامی یکی از ویژگی‌های روابط اینترنتی است که به کاربران اجازه می‌دهد هویت خود را پنهان کنند. این ناشناسی به آنها کمک می‌کند تا به‌راحتی در نقش‌های مختلف ظاهر شده و خود را از دیگران مخفی کنند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص26 و 64.]</ref>
شالودۀ اینترنت بر مبنای ارتباط‌های ناشناس، گمنامی و ایفای نقش در محیط‌های غیرحقیقی است. این فضا مکان مناسبی برای روابط ناشناس است. کاربران می‌توانند تصمیم بگیرند که چقدر اطلاعات شخصی خود را به اشتراک بگذارند و همچنین می‌توانند نام مستعار انتخاب کنند تا ناشناس بمانند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.]</ref>
 
==دلایل گمنامی کاربران در اینترنت==
== جایگاه گمنامی در فضای اینترنت ==
افراد به‌دلایل زیادی مانند نقض قانون، فرار از مالیات، انجام دادن کارهای خارج از عرف و فعالیت‌های اطلاعاتی و ضداطلاعاتی، ترس از آبرو و وسواس بیش‌ازحد از شبکه‌ها، تمایل به گمنام بودن در فضای اینترنت دارند.<ref> [https://bigdata-ir.com/%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-user-anonymity-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D9%81%D8%B8-%D8%AD/ «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ‌دیتا.]</ref>
شالودهٔ اینترنت بر مبنای ارتباط‌های ناشناس، گمنامی و ایفای نقش در محیط‌های غیرحقیقی است. این فضا مکان مناسبی برای روابط ناشناس است. کاربران می‌توانند تصمیم بگیرند که چقدر اطلاعات شخصی خود را به اشتراک بگذارند و همچنین می‌توانند نام مستعار انتخاب کنند تا ناشناس بمانند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.]</ref>
==ماندگاری گمنامی در اینترنت==
 
کاربران مجازی می‌توانند با تغییر نام و سایر اطلاعات فردی ناشناس بمانند. آنها تا زمانی که هویت اصیل خود را برای سایرین فاش نکنند، به گمنامی خود ادامه می‌دهند و می‌توانند نقش‌های مغایر با هویت واقعی خود را بازی کنند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.]</ref> با وجود شیوه‌های فناورانه برای ناشناس بودن کاربران مجازی، گمنامی کامل کاربران به‌دلیل ثبت دائمی ردپای دیجیتال آنها در فضای مجازی ناممکن است. <ref> [https://cpolicy.ir/785/%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref>  
== دلایل گمنامی کاربران در اینترنت ==
==دیدگاه‌های مربوط به گمنامی==  
افراد به‌دلایل زیادی مانند نقض قانون، [[فرار از مالیات]]، انجام دادن کارهای خارج از عرف و فعالیت‌های اطلاعاتی و ضداطلاعاتی، ترس از آبرو و وسواس بیش‌ازحد از شبکه‌ها، تمایل به گمنام بودن در فضای اینترنت دارند.<ref>[https://bigdata-ir.com/بی-نامی-یا-گمنامی-کاربران-user-anonymity-برای-حفظ-ح/ «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ‌دیتا.]</ref>
دیدگاه‌های موافق با گمنامی آن را نوعی حق می‌دانند و معتقدند که افشای هویت، خطرات جانی به‌دنبال دارد. منتقدان معتقدند که گمنامی مانع از شکل‌گیری ارتباطات مستقل از روابط قدرت می‌شود. آنها بر این باورند که تمامی آثار منتشر شده به نوعی از یک ساختار قدرت حمایت می‌کنند و در برابر ساختارهای دیگر قرار دارند. همچنین، گمنامی به‌دلیل فعالیت‌های غیرقانونی مانند هرزه‌نگاری کودکان، مورد نقد است؛ گمنامی موجب سوءاستفاده و عدم مسئولیت‌پذیری کاربران می‌شود.<ref> [https://hamshahritraining.ir/article/4013/%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D9%82-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%AD%D9%82 سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref>
 
==دلایل مؤثر بر گمنامی در اینترنت==
== ماندگاری گمنامی در اینترنت ==
همۀ کاربران به یک میزان هویت خود را در اینترنت پنهان یا آشکار نمی‌کنند؛ بلکه ویژگی‌های فضای مجازی و نوع فعالیت کاربران بر میزان گمنامی آنها مؤثر است. نویسندگان وبلاگ‌ها و افرادی که از اینترنت برای کسب‌وکار استفاده می‌کنند، تمایل زیادی به گمنامی ندارند. افراد در اتاق‌های گفت‌وگو تمایل بیشتری به مخفی کردن هویت دارند. نتایج پژوهش‌ها بیانگر این است که مردان تمایل بیشتری به پنهان کردن هویت خود دارند و با بالا رفتن سن، میل کاربران به گمنامی در اینترنت کاهش می‌یابد.
کاربران مجازی می‌توانند با تغییر نام و سایر اطلاعات فردی ناشناس بمانند. آنها تا زمانی که هویت اصیل خود را برای سایرین فاش نکنند، به گمنامی خود ادامه می‌دهند و می‌توانند نقش‌های مغایر با هویت واقعی خود را بازی کنند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.]</ref> با وجود شیوه‌های فناورانه برای ناشناس بودن کاربران مجازی، گمنامی کامل کاربران به‌دلیل ثبت دائمی ردپای دیجیتال آنها در فضای مجازی ناممکن است.<ref>[https://cpolicy.ir/785/گمنامی-در-فضای-مجازی-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref>
محققان معتقدند که با افزایش استفاده از اینترنت، گمنامی کاربران افزایش می‌یابد. محدودیت‌ها در محیط دنیای حقیقی ممکن است افراد را به گمنامی در اینترنت ترغیب کند. با افزایش تحصیلات، میزان میل کاربران به گمنامی کمتر می‌شود. <ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.]</ref>
 
==رابطه گمنامی در فضای مجازی با ارزش‌های خانوادگی==
== دیدگاه‌های مربوط به گمنامی ==
کارشناسان معتقدند که رابطۀ بین گمنامی کاربران مجازی و رعایت ارزش‌های خانوادگی ارتباط منفی است و افرادی که از نظر باورهای خانوادگی ضعیف‌تر هستند، گمنامی بیشتری دارند.<ref>[https://www.farhangeilam.ir/article_141434_7278775448158a908fd1487f0090e694.pdf قیطاسی و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی 1398-1397»، 1400ش، ص47.]</ref>
دیدگاه‌های موافق با گمنامی آن را نوعی حق می‌دانند و معتقدند که افشای هویت، خطرات جانی به‌دنبال دارد. منتقدان معتقدند که گمنامی مانع از شکل‌گیری ارتباطات مستقل از روابط قدرت می‌شود. آنها بر این باورند که تمامی آثار منتشر شده به نوعی از یک ساختار قدرت حمایت می‌کنند و در برابر ساختارهای دیگر قرار دارند. همچنین، گمنامی به‌دلیل فعالیت‌های غیرقانونی مانند [[هرزه‌نگاری کودکان]]، مورد نقد است؛ گمنامی موجب سوءاستفاده و عدم مسئولیت‌پذیری کاربران می‌شود.<ref>[https://hamshahritraining.ir/article/4013/گمنامی-در-فضای-مجازی-حق-یا-ناحق سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref>
 
 
افزون بر این، بین احساس رضایت کاربران مجازی از گمنامی با ارزش‌های خانواده، ارتباط منفی وجود دارد. این افراد، گمنامی در فضای مجازی را در تضاد با این ارزش‌ها می‌دانند و از پنهان‌کاری در هویت خود احساس نارضایتی می‌کنند.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.]</ref>  
== دلایل مؤثر بر گمنامی در اینترنت ==
با افزایش ناشناخته‌بودن کاربران در شبکه‌های اجتماعی مجازی، میزان پذیرش و پایبندی به ارزش‌های خانوادگی کاهش می‌یابد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20180210174150-9996-189.pdf خوش‌صفا و کفاشی، ««بررسی رابطۀ شبکه‌هاي اجتماعی مجازي و ارزش‌هاي خانواده»، 1396ش، ص190.]</ref>
همهٔ کاربران به یک میزان هویت خود را در اینترنت پنهان یا آشکار نمی‌کنند؛ بلکه ویژگی‌های [[فضای مجازی]] و نوع فعالیت کاربران بر میزان گمنامی آنها مؤثر است. نویسندگان وبلاگ‌ها و افرادی که از اینترنت برای کسب‌وکار استفاده می‌کنند، تمایل زیادی به گمنامی ندارند. افراد در اتاق‌های گفت‌وگو تمایل بیشتری به مخفی کردن هویت دارند. نتایج پژوهش‌ها بیانگر این است که مردان تمایل بیشتری به پنهان کردن هویت خود دارند و با بالا رفتن سن، میل کاربران به گمنامی در اینترنت کاهش می‌یابد.
==گمنامی در چت‌روم‌ها==
محققان معتقدند که با افزایش استفاده از اینترنت، گمنامی کاربران افزایش می‌یابد. محدودیت‌ها در محیط دنیای حقیقی ممکن است افراد را به گمنامی در اینترنت ترغیب کند. با افزایش تحصیلات، میزان میل کاربران به گمنامی کمتر می‌شود.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.]</ref>
افراد فعال در چت‌روم‌ها، هيچ‌گونه شناختي از هم ندارند و تنها در صورت برقراری ارتباط تصویری و صوتی است که به میزان اندکی به برخي از ويژگي‌هاي كلي مانند جنسيت، سن و نژاد آشنایی پیدا مي‌کنند.
 
در اتاق‌های گفت‌وگو، محتوا و عنوان، تناسب زیادی با هم ندارند و امکان مواجهه با آدرس اینترنتی با مضامین غیراخلاقی و متجاوزان جنسی بالا است. افراد در این اتاق‌های گفت‌وگو با پرداختن به رفتارهای لذت‌گرایانه و تبادل محتوای خارج از هنجارهای اخلاقی، خودِ ممنوعه و تمایلات جنسی پنهان خود را به نمایش می‌گذارند.<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20141211152347-9739-32.pdf عبداللهیان و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی»، 1392ش، ص120.]</ref>  
== رابطه گمنامی در فضای مجازی با ارزش‌های خانوادگی ==
==نقض حریم خصوصی با وجود گمنامی کاربران==
کارشناسان معتقدند که رابطهٔ بین گمنامی کاربران مجازی و رعایت ارزش‌های خانوادگی ارتباط منفی است و افرادی که از نظر باورهای خانوادگی ضعیف‌تر هستند، گمنامی بیشتری دارند.<ref>[https://www.farhangeilam.ir/article_141434_7278775448158a908fd1487f0090e694.pdf قیطاسی و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی 1398-1397»، 1400ش، ص47.]</ref>
بی‌نام‌ونشانی موجب شده است که کاربران مجازی بدون ترس از عواقب فردی و اجتماعی، عقاید و کردارهای مختلف به‌ویژه ارزش‌های نسل قبل را به چالش بکشانند. ویژگی هویت حفاظت شده در برخی از شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک موجب شده است که کاربران، بدون ترس از برملا شدن حریم خصوصی، مسائل مهم خصوصی، عاطفی، عقیدتی و پزشکی خود را به‌راحتی مطرح کنند و به سؤالات کاملاً خصوصی پاسخ دهند.<ref>[https://toluesoft.com/fa/article/view/500-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B6%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D8%B3-%D8%A8 «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع.]</ref> 
 
==پیامدهای گمنامی در اینترنت==
افزون بر این، بین احساس رضایت کاربران مجازی از گمنامی با ارزش‌های خانواده، ارتباط منفی وجود دارد. این افراد، گمنامی در فضای مجازی را در تضاد با این ارزش‌ها می‌دانند و از پنهان‌کاری در هویت خود احساس نارضایتی می‌کنند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.]</ref>
محققان معتقدند که اگرچه گمنامی در فضای مجازی باعث بیان آسوده‌تر و راحت‌تر دیدگاه‌ها<ref> [https://hamshahritraining.ir/article/4013/%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D9%82-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D8%A7%D8%AD%D9%82 سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref> و افزایش انعطاف‌پذیری کاربران می‌شود؛ ولی در تشویق آنان به اشتباه کردن مؤثر است. زمانی از مسئولیت می‌توان سخن گفت که بتوان رفتاری را به هویت مشخصی نسبت داد و گمنامی باعث نپذیرفتن مسئولیت کاربران در قبال رفتارهای خود می‌شود.<ref>[https://cpolicy.ir/785/%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref> گمنامی در اینترنت، زمینه‌ای را فراهم می‌‌آورد تا کاربران بدون نگرانی از واکنش‌های دیگران، به انجام رفتارهای دلخواه بپردازند.  
با افزایش ناشناخته‌بودن کاربران در شبکه‌های اجتماعی مجازی، میزان پذیرش و پایبندی به ارزش‌های خانوادگی کاهش می‌یابد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20180210174150-9996-189.pdf خوش‌صفا و کفاشی، ««بررسی رابطۀ شبکه‌های اجتماعی مجازی و ارزش‌های خانواده»، 1396ش، ص190.]</ref>
* اختلال روانی و اخلاقی؛ فضای مجازی با امکان ایجاد هویت کاذب برای کاربران، موجب می‌شود آنها کارهای دلخواه را بدون ترس از شناخته شدن و پیگیری انجام دهند. افزون بر این، گمنامی در اینترنت موجب کاهش قدرت بازدارندگی و خویشتن‌داری کاربران در برابر ناهنجاری‌های اخلاقی در فضای مجازی شده است.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/30977/%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C عباسی، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>   
 
* ایجاد هویت جدید؛ کاربران گمنام اینترنتی، هویت واقعی خود را کنار می‌زنند و هویت جدیدی برای خود می‌سازند. آنها با خلاف واقع بیان کردن ویژگی‌های شخصیتی، تحصیلات، جنسیت و طبقۀ اجتماعی، هویت‌هایی کاذب و موقت برای خود ایجاد می‌کنند که تنها تا پایان گفت‌وگو دوام دارد.<ref> [https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/6666/78775/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C_;_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C;_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C_% بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1387ش.]</ref> در این حالت، هویت شخص نامعین است و محتوا از فرستنده‌ای گمنام به گیرنده‌ای ناشناس منتقل می‌شود.<ref> [https://cpolicy.ir/785/%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref>  
== گمنامی در چت‌روم‌ها ==
* ناآرامی‌های اجتماعی؛ شدت یافتن اغتشاش‌ها، نوسانات لحظه‌ای در حوزۀ ارز، سکه و طلا و گرانی در بازار خودرو و مسکن، تنها بخشی از وقایعی است که به‌دلیل نبود یک روند مشخص قانونی در حوزۀ هویت مجازی کاربران رخ داده است. <ref> [https://www.iictf.ir/media/%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref>  
افراد فعال در چت‌روم‌ها، هیچ‌گونه شناختی از هم ندارند و تنها در صورت برقراری ارتباط تصویری و صوتی است که به میزان اندکی به برخی از ویژگی‌های کلی مانند جنسیت، سن و نژاد آشنایی پیدا می‌کنند.
* گمنامی در فضای اینترنت موجب شده است که برخی جوانان با وجود چارچوب‌های فرهنگی و اخلاقی موجود در ایران، با تصور امنیت ناشی از ناشناخته ماندن، به راحتی با جنس مخالف ارتباط برقرار کنند.<ref> [https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص36.]</ref>  این موضوع به درگیری ذهنی، تنوع‌طلبی و وابستگی عاطفی میان پسران و دختران منجر می‌شود. برقراری رابطه با جنس مخالف در اینترنت در پسران پیامدهایی مانند مشکلات تحصیلی، لذت‌جویی جنسی خارج از چارچوب ازدواج و میل به تجرد و در دختران موجب ترس از ازدواج، <ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article_60896_1c7bbae96bbd3489389fa6a07145076f.pdf محمدی و محمدی، «مطالعۀ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعۀ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، 1395ش، ص658.] </ref> احساس حقارت، خشم، تنفر از خود و جنس مخالف، ازدست‌دادن فرصت ازدواج سالم و رضایت‌بخش، گرایش به روسپی‌گری، اعتیاد به موادمخدر، فرار از خانه و گرفتار شدن در دام گروه‌های انحرافی و عقیدتی می‌شود.<ref>[https://www.migna.ir/news/38155/%D9%BE%D9%8A%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%8A-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%8A%D8%B4-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D9%8A-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D9%8A «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا.]</ref>   
در اتاق‌های گفت‌وگو، محتوا و عنوان، تناسب زیادی با هم ندارند و امکان مواجهه با آدرس اینترنتی با مضامین غیراخلاقی و متجاوزان جنسی بالا است. افراد در این اتاق‌های گفت‌وگو با پرداختن به رفتارهای لذت‌گرایانه و تبادل محتوای خارج از هنجارهای اخلاقی، خودِ ممنوعه و تمایلات جنسی پنهان خود را به نمایش می‌گذارند.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/20141211152347-9739-32.pdf عبداللهیان و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی»، 1392ش، ص120.]</ref>
* گمنامی در فضای مجازی شرایطی را به وجود آورده است که کاربران می‌توانند با بهره‌گیری از روش‌هایی نظیر نقش‌بازی، خودافشایی و بیان مسائلی که در دنیای واقعی قادر به مطرح کردن آن‌ها نیستند، به برقراری روابط صمیمانه بپردازند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/6666/78775/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C_;_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C;_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C_% بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1390ش.]</ref>  همین گمنامی می‌تواند موجب شود که برخی افراد به زورگویی به دیگر کاربران بپردازند.<ref> [https://jisr.ut.ac.ir/article_54351_e80d29fd3384225c668009a8b1c269a4.pdf سعدی‌پور، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، 1393ش، ص596.]</ref>   
 
* کارشناسان معتقدند که گمنامی و ایجاد هویت‌های جعلی کاربران در تقویت سوءظن همسران و ایجاد بی‌اعتمادی مؤثر است.<ref>[https://qjsd.scu.ac.ir/article_17362_cf3812d0080875e2f1eaddb6efadf325.pdf حیدری، «مطالعۀ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌هاي اجتماعی مجازي بر آن (مطالعۀ موردي: زوجین شهر تهران)»، 1400ش، ص45.]</ref>   
== نقض حریم خصوصی با وجود گمنامی کاربران ==
* گمنامی در اینترنت، زمینه‌ را برای ارتکاب جرائم اینترنتی فراهم کرده است. در این شرایط، مجرمان احساس امنیت می‌کنند و به‌صورت مکرر به این رفتار ادامه می‌دهند<ref> [https://www.iictf.ir/media/%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref>  و این شرایط، پیگرد قانونی آن را با مشکل مواجه می‌سازد.<ref> [https://vista.ir/m/a/akplq «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا.]</ref>  برخی افراد از ویژگی ناشناس بودن در فضای مجازی سوءاستفاده می‌کنند و علی‌رغم نبود هیچ مسکن و خودرویی، برای آشفته کردن نظم بازار با اعلام قیمت بالاتر آگهی منتشر می‌کنند.<ref>[https://www.iictf.ir/media/%D9%85%D8%B9%D8%B6%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref>
بی‌نام‌ونشانی موجب شده است که کاربران مجازی بدون ترس از عواقب فردی و اجتماعی، عقاید و کردارهای مختلف به‌ویژه ارزش‌های نسل قبل را به چالش بکشانند. ویژگی هویت حفاظت شده در برخی از [[شبکه‌های اجتماعی]] مانند [[فیس‌بوک]] موجب شده است که کاربران، بدون ترس از برملا شدن حریم خصوصی، مسائل مهم خصوصی، عاطفی، عقیدتی و پزشکی خود را به‌راحتی مطرح کنند و به سؤالات کاملاً خصوصی پاسخ دهند.<ref>[https://toluesoft.com/fa/article/view/500-دلایل-روی-آوردن-ایرانی-ها-به-عضویت-در-فیس-ب «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع.]</ref>
==پانویس==
 
== پیامدهای گمنامی در اینترنت ==
محققان معتقدند که اگرچه گمنامی در فضای مجازی باعث بیان آسوده‌تر و راحت‌تر دیدگاه‌ها<ref>[https://hamshahritraining.ir/article/4013/گمنامی-در-فضای-مجازی-حق-یا-ناحق سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.]</ref> و افزایش انعطاف‌پذیری کاربران می‌شود؛ ولی در تشویق آنان به اشتباه کردن مؤثر است. زمانی از مسئولیت می‌توان سخن گفت که بتوان رفتاری را به هویت مشخصی نسبت داد و گمنامی باعث نپذیرفتن مسئولیت کاربران در قبال رفتارهای خود می‌شود.<ref>[https://cpolicy.ir/785/گمنامی-در-فضای-مجازی-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref> گمنامی در اینترنت، زمینه‌ای را فراهم می‌آورد تا کاربران بدون نگرانی از واکنش‌های دیگران، به انجام رفتارهای دلخواه بپردازند.
* اختلال روانی و اخلاقی؛ فضای مجازی با امکان ایجاد هویت کاذب برای کاربران، موجب می‌شود آنها کارهای دلخواه را بدون ترس از شناخته شدن و پیگیری انجام دهند. افزون بر این، گمنامی در اینترنت موجب کاهش قدرت بازدارندگی و خویشتن‌داری کاربران در برابر ناهنجاری‌های اخلاقی در فضای مجازی شده است.<ref>[https://www.roshdmag.ir/fa/article/30977/گرداب-مجازی عباسی، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.]</ref>
* ایجاد هویت جدید؛ کاربران گمنام اینترنتی، هویت واقعی خود را کنار می‌زنند و هویت جدیدی برای خود می‌سازند. آنها با خلاف واقع بیان کردن ویژگی‌های شخصیتی، تحصیلات، جنسیت و طبقهٔ اجتماعی، هویت‌هایی کاذب و موقت برای خود ایجاد می‌کنند که تنها تا پایان گفت‌وگو دوام دارد.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/6666/78775/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C_;_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C;_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C_% بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1387ش.]</ref> در این حالت، هویت شخص نامعین است و محتوا از فرستنده‌ای گمنام به گیرنده‌ای ناشناس منتقل می‌شود.<ref>[https://cpolicy.ir/785/گمنامی-در-فضای-مجازی-online-anonymity/ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.]</ref>
* ناآرامی‌های اجتماعی؛ شدت یافتن اغتشاش‌ها، نوسانات لحظه‌ای در حوزهٔ ارز، سکه و طلا و گرانی در بازار خودرو و مسکن، تنها بخشی از وقایعی است که به‌دلیل نبود یک روند مشخص قانونی در حوزهٔ هویت مجازی کاربران رخ داده است.<ref>[https://www.iictf.ir/media/معضل-کاربران-گمنام-در-فضای-مجازی/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref>
* گمنامی در فضای اینترنت موجب شده است که برخی جوانان با وجود چارچوب‌های فرهنگی و اخلاقی موجود در ایران، با تصور امنیت ناشی از ناشناخته ماندن، به راحتی با جنس مخالف ارتباط برقرار کنند.<ref>[https://jas.ui.ac.ir/article_22581_53d8b4f38e404bf81bf6a2bfca58bf35.pdf کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص36.]</ref> این موضوع به درگیری ذهنی، تنوع‌طلبی و وابستگی عاطفی میان پسران و دختران منجر می‌شود. برقراری رابطه با جنس مخالف در اینترنت در پسران پیامدهایی مانند مشکلات تحصیلی، لذت‌جویی جنسی خارج از چارچوب ازدواج و میل به تجرد و در دختران موجب ترس از ازدواج،<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article_60896_1c7bbae96bbd3489389fa6a07145076f.pdf محمدی و محمدی، «مطالعۀ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعۀ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، 1395ش، ص658.]</ref> احساس حقارت، خشم، تنفر از خود و جنس مخالف، ازدست‌دادن فرصت ازدواج سالم و رضایت‌بخش، گرایش به [[روسپی‌گری]]، [[اعتیاد به مواد مخدر]]، [[فرار از خانه]] و گرفتار شدن در دام گروه‌های انحرافی و عقیدتی می‌شود.<ref>[https://www.migna.ir/news/38155/پيامدهاي-گرايش-جوانان-دوستي-هاي-مجازي «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا.]</ref>
* گمنامی در فضای مجازی شرایطی را به وجود آورده است که کاربران می‌توانند با بهره‌گیری از روش‌هایی نظیر نقش‌بازی، خودافشایی و بیان مسائلی که در دنیای واقعی قادر به مطرح کردن آن‌ها نیستند، به برقراری روابط صمیمانه بپردازند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/6432/6666/78775/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA_%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C_;_%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C;_%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C_% بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1390ش.]</ref> همین گمنامی می‌تواند موجب شود که برخی افراد به زورگویی به دیگر کاربران بپردازند.<ref>[https://jisr.ut.ac.ir/article_54351_e80d29fd3384225c668009a8b1c269a4.pdf سعدی‌پور، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، 1393ش، ص596.]</ref>
* کارشناسان معتقدند که گمنامی و ایجاد هویت‌های جعلی کاربران در تقویت سوءظن همسران و ایجاد بی‌اعتمادی مؤثر است.<ref>[https://qjsd.scu.ac.ir/article_17362_cf3812d0080875e2f1eaddb6efadf325.pdf حیدری، «مطالعۀ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر آن (مطالعۀ موردی: زوجین شهر تهران)»، 1400ش، ص45.]</ref>
* گمنامی در اینترنت، زمینه را برای ارتکاب [[جرائم اینترنتی]] فراهم کرده است. در این شرایط، مجرمان احساس امنیت می‌کنند و به‌صورت مکرر به این رفتار ادامه می‌دهند<ref>[https://www.iictf.ir/media/معضل-کاربران-گمنام-در-فضای-مجازی/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref> و این شرایط، پیگرد قانونی آن را با مشکل مواجه می‌سازد.<ref>[https://vista.ir/m/a/akplq «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا.]</ref> برخی افراد از ویژگی ناشناس بودن در فضای مجازی سوءاستفاده می‌کنند و علی‌رغم نبود هیچ مسکن و خودرویی، برای آشفته کردن نظم بازار با اعلام قیمت بالاتر آگهی منتشر می‌کنند.<ref>[https://www.iictf.ir/media/معضل-کاربران-گمنام-در-فضای-مجازی/ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.]</ref>
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


=منابع==
==منابع==
* آزادی، جواد، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: 13 آذر 1397ش.
{{آغاز منابع}}
* بوستانی، هانیه، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 1390ش.  
* آزادی، جواد، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۳۹۷ش.
* «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ دیتا، تاریخ بازدید: 15 مهر 1403ش.
* بوستانی، هانیه، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳۹۰ش.
* «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا، تاریخ درج مطلب: 7 شهریور 1395ش.
* «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ دیتا، تاریخ بازدید: ۱۵ مهر ۱۴۰۳ش.
* «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا، تاریخ بازدید: 21 شهریور 1403ش.  
* «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۳۹۵ش.
* حیدری، حسین، «مطالعۀ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌هاي اجتماعی مجازي بر آن (مطالعۀ موردي: زوجین شهر تهران)»، فصلنامۀ توسعۀ اجتماعی، شمارۀ دوم، زمستان 1400ش.  
* «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا، تاریخ بازدید: ۲۱ شهریور ۱۴۰۳ش.
* خوش صفا، حسین و کفاشی، مجید، ««بررسی رابطۀ شبکه‌هاي اجتماعی مجازي و ارزش‌هاي خانواده»، فصلنامۀ راهبرد اجتماعی فرهنگی، شمارۀ 23، تابستان 1396ش.
* حیدری، حسین، «مطالعهٔ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر آن (مطالعهٔ موردی: زوجین شهر تهران)»، فصلنامهٔ توسعهٔ اجتماعی، شمارهٔ دوم، زمستان ۱۴۰۰ش.
* «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع، تاریخ بازدید: 2 مهر 1403ش.
* خوش صفا، حسین و کفاشی، مجید، « «بررسی رابطهٔ شبکه‌های اجتماعی مجازی و ارزش‌های خانواده»، فصلنامهٔ راهبرد اجتماعی فرهنگی، شمارهٔ ۲۳، تابستان ۱۳۹۶ش.
* سعدی‌پور، اسماعیل، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارۀ 4، زمستان 1393ش.
* «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع، تاریخ بازدید: ۲ مهر ۱۴۰۳ش.
* عباس‌زاده، محمد و دیگران، «عوامل زمینه‌ساز دیرخوابی دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشگاه تبریز»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارۀ یک، بهار 1396ش.
* سعدی‌پور، اسماعیل، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۳ش.
* عباسی، کبری، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ درج مطلب: 1 فروردین 1402ش.
* عباس‌زاده، محمد و دیگران، «عوامل زمینه‌ساز دیرخوابی دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشگاه تبریز»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ یک، بهار ۱۳۹۶ش.
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی»، علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شمارۀ دوم، پاییز و زمستان 1392ش.
* عباسی، کبری، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۲ش.
* قیطاسی، روح‌الله و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی 1398-1397»، فصلنامۀ فرهنگ ایلام، شمارۀ 70 و 71، بهار و تابستان 1400ش.
* عبداللهیان، حمید و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکهٔ اجتماعی مجازی»، علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شمارهٔ دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۲ش.
* کنعانی، محمدامین و محمدزاده، حمیده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارۀ هفتاد، تابستان 1397ش.  
* قیطاسی، روح‌الله و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی ۱۳۹۸–۱۳۹۷»، فصلنامهٔ فرهنگ ایلام، شمارهٔ ۷۰ و ۷۱، بهار و تابستان ۱۴۰۰ش.
* «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری، تاریخ درج مطلب: 12 آبان 1400ش.
* کنعانی، محمدامین و محمدزاده، حمیده، «مطالعهٔ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ هفتاد، تابستان ۱۳۹۷ش.
* محمدی، فردین و محمدی، حسین، «مطالعۀ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعۀ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارۀ 4، زمستان 1395ش.
* «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۰ش.
* «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، تاریخ درج مطلب: 10 مهر 1397ش.
* محمدی، فردین و محمدی، حسین، «مطالعهٔ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعهٔ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۵ش.
* «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مهر ۱۳۹۷ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۲ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۳۸

گمنامی در فضای مجازی؛ ناشناس بودن کاربران شبکه‌های اجتماعی.

گمنامی در فضای مجازی به افراد اجازه می‌دهد که به‌طور آزادانه دیدگاه‌های خود را مطرح سازند و با افراد متفاوتی ارتباط برقرار کنند؛ اما همزمان ممکن است با چالش‌هایی مانند زورگویی و رفتارهای غیراخلاقی روبه‌رو شوند. گمنامی در فضای مجازی ناشی از عوامل مختلفی همچون ترس از آبروریزی، انجام دادن رفتارهای خارج از عرف و وسواس است. کارشناسان معتقدند که علی‌رغم تلاش‌های زیاد کاربران، گمنامی کامل به‌دلیل ثبت ردپای دیجیتال کاربران در اینترنت امکان‌پذیر نیست.

مفهوم‌شناسی

گمنامی به‌عنوان ناتوانی سایرین در شناسایی یک فرد توصیف شده است. گمنامی یکی از ویژگی‌های روابط اینترنتی است که به کاربران اجازه می‌دهد هویت خود را پنهان کنند. این ناشناسی به آنها کمک می‌کند تا به‌راحتی در نقش‌های مختلف ظاهر شده و خود را از دیگران مخفی کنند.[۱]

جایگاه گمنامی در فضای اینترنت

شالودهٔ اینترنت بر مبنای ارتباط‌های ناشناس، گمنامی و ایفای نقش در محیط‌های غیرحقیقی است. این فضا مکان مناسبی برای روابط ناشناس است. کاربران می‌توانند تصمیم بگیرند که چقدر اطلاعات شخصی خود را به اشتراک بگذارند و همچنین می‌توانند نام مستعار انتخاب کنند تا ناشناس بمانند.[۲]

دلایل گمنامی کاربران در اینترنت

افراد به‌دلایل زیادی مانند نقض قانون، فرار از مالیات، انجام دادن کارهای خارج از عرف و فعالیت‌های اطلاعاتی و ضداطلاعاتی، ترس از آبرو و وسواس بیش‌ازحد از شبکه‌ها، تمایل به گمنام بودن در فضای اینترنت دارند.[۳]

ماندگاری گمنامی در اینترنت

کاربران مجازی می‌توانند با تغییر نام و سایر اطلاعات فردی ناشناس بمانند. آنها تا زمانی که هویت اصیل خود را برای سایرین فاش نکنند، به گمنامی خود ادامه می‌دهند و می‌توانند نقش‌های مغایر با هویت واقعی خود را بازی کنند.[۴] با وجود شیوه‌های فناورانه برای ناشناس بودن کاربران مجازی، گمنامی کامل کاربران به‌دلیل ثبت دائمی ردپای دیجیتال آنها در فضای مجازی ناممکن است.[۵]

دیدگاه‌های مربوط به گمنامی

دیدگاه‌های موافق با گمنامی آن را نوعی حق می‌دانند و معتقدند که افشای هویت، خطرات جانی به‌دنبال دارد. منتقدان معتقدند که گمنامی مانع از شکل‌گیری ارتباطات مستقل از روابط قدرت می‌شود. آنها بر این باورند که تمامی آثار منتشر شده به نوعی از یک ساختار قدرت حمایت می‌کنند و در برابر ساختارهای دیگر قرار دارند. همچنین، گمنامی به‌دلیل فعالیت‌های غیرقانونی مانند هرزه‌نگاری کودکان، مورد نقد است؛ گمنامی موجب سوءاستفاده و عدم مسئولیت‌پذیری کاربران می‌شود.[۶]

دلایل مؤثر بر گمنامی در اینترنت

همهٔ کاربران به یک میزان هویت خود را در اینترنت پنهان یا آشکار نمی‌کنند؛ بلکه ویژگی‌های فضای مجازی و نوع فعالیت کاربران بر میزان گمنامی آنها مؤثر است. نویسندگان وبلاگ‌ها و افرادی که از اینترنت برای کسب‌وکار استفاده می‌کنند، تمایل زیادی به گمنامی ندارند. افراد در اتاق‌های گفت‌وگو تمایل بیشتری به مخفی کردن هویت دارند. نتایج پژوهش‌ها بیانگر این است که مردان تمایل بیشتری به پنهان کردن هویت خود دارند و با بالا رفتن سن، میل کاربران به گمنامی در اینترنت کاهش می‌یابد. محققان معتقدند که با افزایش استفاده از اینترنت، گمنامی کاربران افزایش می‌یابد. محدودیت‌ها در محیط دنیای حقیقی ممکن است افراد را به گمنامی در اینترنت ترغیب کند. با افزایش تحصیلات، میزان میل کاربران به گمنامی کمتر می‌شود.[۷]

رابطه گمنامی در فضای مجازی با ارزش‌های خانوادگی

کارشناسان معتقدند که رابطهٔ بین گمنامی کاربران مجازی و رعایت ارزش‌های خانوادگی ارتباط منفی است و افرادی که از نظر باورهای خانوادگی ضعیف‌تر هستند، گمنامی بیشتری دارند.[۸]

افزون بر این، بین احساس رضایت کاربران مجازی از گمنامی با ارزش‌های خانواده، ارتباط منفی وجود دارد. این افراد، گمنامی در فضای مجازی را در تضاد با این ارزش‌ها می‌دانند و از پنهان‌کاری در هویت خود احساس نارضایتی می‌کنند.[۹] با افزایش ناشناخته‌بودن کاربران در شبکه‌های اجتماعی مجازی، میزان پذیرش و پایبندی به ارزش‌های خانوادگی کاهش می‌یابد.[۱۰]

گمنامی در چت‌روم‌ها

افراد فعال در چت‌روم‌ها، هیچ‌گونه شناختی از هم ندارند و تنها در صورت برقراری ارتباط تصویری و صوتی است که به میزان اندکی به برخی از ویژگی‌های کلی مانند جنسیت، سن و نژاد آشنایی پیدا می‌کنند. در اتاق‌های گفت‌وگو، محتوا و عنوان، تناسب زیادی با هم ندارند و امکان مواجهه با آدرس اینترنتی با مضامین غیراخلاقی و متجاوزان جنسی بالا است. افراد در این اتاق‌های گفت‌وگو با پرداختن به رفتارهای لذت‌گرایانه و تبادل محتوای خارج از هنجارهای اخلاقی، خودِ ممنوعه و تمایلات جنسی پنهان خود را به نمایش می‌گذارند.[۱۱]

نقض حریم خصوصی با وجود گمنامی کاربران

بی‌نام‌ونشانی موجب شده است که کاربران مجازی بدون ترس از عواقب فردی و اجتماعی، عقاید و کردارهای مختلف به‌ویژه ارزش‌های نسل قبل را به چالش بکشانند. ویژگی هویت حفاظت شده در برخی از شبکه‌های اجتماعی مانند فیس‌بوک موجب شده است که کاربران، بدون ترس از برملا شدن حریم خصوصی، مسائل مهم خصوصی، عاطفی، عقیدتی و پزشکی خود را به‌راحتی مطرح کنند و به سؤالات کاملاً خصوصی پاسخ دهند.[۱۲]

پیامدهای گمنامی در اینترنت

محققان معتقدند که اگرچه گمنامی در فضای مجازی باعث بیان آسوده‌تر و راحت‌تر دیدگاه‌ها[۱۳] و افزایش انعطاف‌پذیری کاربران می‌شود؛ ولی در تشویق آنان به اشتباه کردن مؤثر است. زمانی از مسئولیت می‌توان سخن گفت که بتوان رفتاری را به هویت مشخصی نسبت داد و گمنامی باعث نپذیرفتن مسئولیت کاربران در قبال رفتارهای خود می‌شود.[۱۴] گمنامی در اینترنت، زمینه‌ای را فراهم می‌آورد تا کاربران بدون نگرانی از واکنش‌های دیگران، به انجام رفتارهای دلخواه بپردازند.

  • اختلال روانی و اخلاقی؛ فضای مجازی با امکان ایجاد هویت کاذب برای کاربران، موجب می‌شود آنها کارهای دلخواه را بدون ترس از شناخته شدن و پیگیری انجام دهند. افزون بر این، گمنامی در اینترنت موجب کاهش قدرت بازدارندگی و خویشتن‌داری کاربران در برابر ناهنجاری‌های اخلاقی در فضای مجازی شده است.[۱۵]
  • ایجاد هویت جدید؛ کاربران گمنام اینترنتی، هویت واقعی خود را کنار می‌زنند و هویت جدیدی برای خود می‌سازند. آنها با خلاف واقع بیان کردن ویژگی‌های شخصیتی، تحصیلات، جنسیت و طبقهٔ اجتماعی، هویت‌هایی کاذب و موقت برای خود ایجاد می‌کنند که تنها تا پایان گفت‌وگو دوام دارد.[۱۶] در این حالت، هویت شخص نامعین است و محتوا از فرستنده‌ای گمنام به گیرنده‌ای ناشناس منتقل می‌شود.[۱۷]
  • ناآرامی‌های اجتماعی؛ شدت یافتن اغتشاش‌ها، نوسانات لحظه‌ای در حوزهٔ ارز، سکه و طلا و گرانی در بازار خودرو و مسکن، تنها بخشی از وقایعی است که به‌دلیل نبود یک روند مشخص قانونی در حوزهٔ هویت مجازی کاربران رخ داده است.[۱۸]
  • گمنامی در فضای اینترنت موجب شده است که برخی جوانان با وجود چارچوب‌های فرهنگی و اخلاقی موجود در ایران، با تصور امنیت ناشی از ناشناخته ماندن، به راحتی با جنس مخالف ارتباط برقرار کنند.[۱۹] این موضوع به درگیری ذهنی، تنوع‌طلبی و وابستگی عاطفی میان پسران و دختران منجر می‌شود. برقراری رابطه با جنس مخالف در اینترنت در پسران پیامدهایی مانند مشکلات تحصیلی، لذت‌جویی جنسی خارج از چارچوب ازدواج و میل به تجرد و در دختران موجب ترس از ازدواج،[۲۰] احساس حقارت، خشم، تنفر از خود و جنس مخالف، ازدست‌دادن فرصت ازدواج سالم و رضایت‌بخش، گرایش به روسپی‌گری، اعتیاد به مواد مخدر، فرار از خانه و گرفتار شدن در دام گروه‌های انحرافی و عقیدتی می‌شود.[۲۱]
  • گمنامی در فضای مجازی شرایطی را به وجود آورده است که کاربران می‌توانند با بهره‌گیری از روش‌هایی نظیر نقش‌بازی، خودافشایی و بیان مسائلی که در دنیای واقعی قادر به مطرح کردن آن‌ها نیستند، به برقراری روابط صمیمانه بپردازند.[۲۲] همین گمنامی می‌تواند موجب شود که برخی افراد به زورگویی به دیگر کاربران بپردازند.[۲۳]
  • کارشناسان معتقدند که گمنامی و ایجاد هویت‌های جعلی کاربران در تقویت سوءظن همسران و ایجاد بی‌اعتمادی مؤثر است.[۲۴]
  • گمنامی در اینترنت، زمینه را برای ارتکاب جرائم اینترنتی فراهم کرده است. در این شرایط، مجرمان احساس امنیت می‌کنند و به‌صورت مکرر به این رفتار ادامه می‌دهند[۲۵] و این شرایط، پیگرد قانونی آن را با مشکل مواجه می‌سازد.[۲۶] برخی افراد از ویژگی ناشناس بودن در فضای مجازی سوءاستفاده می‌کنند و علی‌رغم نبود هیچ مسکن و خودرویی، برای آشفته کردن نظم بازار با اعلام قیمت بالاتر آگهی منتشر می‌کنند.[۲۷]

پانویس

  1. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص26 و 64.
  2. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.
  3. ↑ «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ‌دیتا.
  4. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص18.
  5. ↑ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.
  6. ↑ سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.
  7. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.
  8. ↑ قیطاسی و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی 1398-1397»، 1400ش، ص47.
  9. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص19 و 20 و 33 و 35.
  10. ↑ خوش‌صفا و کفاشی، ««بررسی رابطۀ شبکه‌های اجتماعی مجازی و ارزش‌های خانواده»، 1396ش، ص190.
  11. ↑ عبداللهیان و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی»، 1392ش، ص120.
  12. ↑ «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع.
  13. ↑ سروری زرگر، «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری.
  14. ↑ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.
  15. ↑ عباسی، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی.
  16. ↑ بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1387ش.
  17. ↑ آزادی، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی.
  18. ↑ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.
  19. ↑ کنعانی و محمدزاده، «مطالعۀ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، 1397ش، ص36.
  20. ↑ محمدی و محمدی، «مطالعۀ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعۀ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، 1395ش، ص658.
  21. ↑ «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا.
  22. ↑ بوستانی، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، 1390ش.
  23. ↑ سعدی‌پور، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، 1393ش، ص596.
  24. ↑ حیدری، «مطالعۀ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر آن (مطالعۀ موردی: زوجین شهر تهران)»، 1400ش، ص45.
  25. ↑ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.
  26. ↑ «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا.
  27. ↑ «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران.

منابع

  • آزادی، جواد، «گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت خط‌مشی فضای مجازی، تاریخ درج مطلب: ۱۳ آذر ۱۳۹۷ش.
  • بوستانی، هانیه، «جوانان و هویت مجازی: مروری بر اثرات چت و پیام کوتاه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۳۹۰ش.
  • «بی‌نامی یا گمنامی کاربران (user anonymity) برای حفظ حریم خصوصی شبکه»، وب‌سایت بیگ دیتا، تاریخ بازدید: ۱۵ مهر ۱۴۰۳ش.
  • «پیامدهای گرایش جوانان به دوستی‌های مجازی»، وب‌سایت میگنا، تاریخ درج مطلب: ۷ شهریور ۱۳۹۵ش.
  • «جرم و گمنامی در فضای مجازی»، وب‌سایت ویستا، تاریخ بازدید: ۲۱ شهریور ۱۴۰۳ش.
  • حیدری، حسین، «مطالعهٔ جامعه‌شناختی خشونت زناشویی و تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر آن (مطالعهٔ موردی: زوجین شهر تهران)»، فصلنامهٔ توسعهٔ اجتماعی، شمارهٔ دوم، زمستان ۱۴۰۰ش.
  • خوش صفا، حسین و کفاشی، مجید، « «بررسی رابطهٔ شبکه‌های اجتماعی مجازی و ارزش‌های خانواده»، فصلنامهٔ راهبرد اجتماعی فرهنگی، شمارهٔ ۲۳، تابستان ۱۳۹۶ش.
  • «دلایل روی‌آوردن ایرانی‌ها به عضویت در فیس‌بوک»، وب‌سایت ایده‌پرداز طلوع، تاریخ بازدید: ۲ مهر ۱۴۰۳ش.
  • سعدی‌پور، اسماعیل، «بررسی تأثیر جنبه‌های منفی شبکه‌های اجتماعی و روابط آنلاین بر دانش‌آموزان با تأکید بر زورگویی سایبری»، تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۳ش.
  • عباس‌زاده، محمد و دیگران، «عوامل زمینه‌ساز دیرخوابی دانشجویان دختر ساکن خوابگاه دانشگاه تبریز»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ یک، بهار ۱۳۹۶ش.
  • عباسی، کبری، «گرداب مجازی»، وب‌سایت دفتر انتشارات و فناوری آموزشی، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۲ش.
  • عبداللهیان، حمید و دیگران، «ارزیابی ساختار، کنش‌های متقابل، گمنامی و بازنمایی خود در چهار شبکهٔ اجتماعی مجازی»، علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شمارهٔ دوم، پاییز و زمستان ۱۳۹۲ش.
  • قیطاسی، روح‌الله و دیگران، «نقش شبکه‌های اجتماعی مجازی در میزان ارزش‌های خانوادگی دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ایلام در سال تحصیلی ۱۳۹۸–۱۳۹۷»، فصلنامهٔ فرهنگ ایلام، شمارهٔ ۷۰ و ۷۱، بهار و تابستان ۱۴۰۰ش.
  • کنعانی، محمدامین و محمدزاده، حمیده، «مطالعهٔ گمنانی در روابط اینترنتی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارهٔ هفتاد، تابستان ۱۳۹۷ش.
  • «گمنامی در فضای مجازی؛ حق یا ناحق؟»، وب‌سایت مرکز آموزش و پژوهش همشهری، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آبان ۱۴۰۰ش.
  • محمدی، فردین و محمدی، حسین، «مطالعهٔ کیفی پیامدهای ارتباط با جنس مخالف در میان نوجوانان دختر و پسر (مطالعهٔ موردی: نوجوانان شهر مشهد)»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارهٔ ۴، زمستان ۱۳۹۵ش.
  • «معضل کاربران گمنام در فضای مجازی»، وب‌سایت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۰ مهر ۱۳۹۷ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=گمنامی_در_فضای_مجازی&oldid=22201»