ممقان دوزی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 '''<big>ممقان‌دوزی</big>'''؛ گونه‌ای از دوخت تزئینی در استان آذربایجان شرقی.
-مَمَقان‌دوزی، از دوخت‌های سنتی و هنر دست بانوان شهر ممقان در 42 کیلومتری تبریز است. ممقان‌دوزی شبیه هیچ یک از سوزن‌دوزی‌های کشور نیست. ممقان‌دوزی توسط دختران و زنان خانه‌دار در اوقات فراغت انجام می‌شود و مکمل اقتصاد خانواده است. این هنر علاوه بر جنبۀ کاربردی حالت تزیینی هم دارد. مهارت ممقان‌دوزی در سال 1390ش در فهرست میراث ناملموس آثار ملی ثبت شد.
+مَمَقان‌دوزی، از دوخت‌های سنتی و هنر دست بانوان شهر ممقان در 42 کیلومتری [[تبریز]] است. ممقان‌دوزی شبیه هیچ یک از [[سوزن‌دوزی‌|سوزن‌دوزی‌های]] کشور نیست. ممقان‌دوزی توسط دختران و زنان خانه‌دار در [[اوقات فراغت]] انجام می‌شود و مکمل اقتصاد خانواده است. این هنر علاوه بر جنبۀ کاربردی حالت تزیینی هم دارد. مهارت ممقان‌دوزی در سال 1390ش در فهرست میراث ناملموس آثار ملی ثبت شد.
 ==مفهوم‌شناسی==
 در این دوخت سنتی زمینۀ اصلی پارچه که عموماً از جنس دَبیت مشکی است، با نخ‌های ابریشمی درخشان پوشانده می‌شود و طرح و نقشی نو به وجود می‌آورد. در شهر ممقان به این رودوزی «آی تیکماخ» (دوخت ماه) گفته می‌شود که بیانگر اهمیت نقش «آی» (ماه) است.<ref>  [https://confpaper.com/articles/21615/%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86 خواجه، «پژوهشی بر نماد‌گرایی در سوزن‌دوزی ممقان»، 1401ش، ص4.]</ref>
@@ خط ۲۴: / خط ۲۴: @@
 نقوش این طرح‌ها عموماً الهام گرفته از طبیعت و باور‌های اصیل و شرایط جغرافیایی هنرمندان منطقه است.<ref>  [https://www.beytoote.com/art/handicrafts/art-embroidery2-mameghan.html «آشنایی با هنر ممقان‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
 ==مواد اولیه و ابزار==
-پارچه؛ پارچه‌ای که در این رو‌دوزی استفاده می‌شود، معمولاً دبیت مشکی یا ساتن مشکی است و همچنین از پارچه متقال جهت آستری و دوام بیشتر استفاده می‌شود. انتخاب رنگ سیاه کاملاً هوشمندانه بوده است؛ به‌دلیل اینکه علاوه بر پوشش‌دهی بین دوخت‌ها و تضاد بالا باعث ایجاد حاشیه و همچنین باعث درخشش دو چندان رنگ‌ها می‌شود.
-نخ؛ ابر‌یشم طبیعی یا مصنوعی، ویسکوز استات نازک (شش لا به‌هم تابیده)، متوسط (پانزده لا به‌هم تابیده) و درشت (سی لا به‌هم تابیده).
+* پارچه؛ پارچه‌ای که در این رو‌دوزی استفاده می‌شود، معمولاً دبیت مشکی یا ساتن مشکی است و همچنین از پارچه متقال جهت آستری و دوام بیشتر استفاده می‌شود. انتخاب رنگ سیاه کاملاً هوشمندانه بوده است؛ به‌دلیل اینکه علاوه بر پوشش‌دهی بین دوخت‌ها و تضاد بالا باعث ایجاد حاشیه و همچنین باعث درخشش دو چندان رنگ‌ها می‌شود.
+* نخ؛ ابر‌یشم طبیعی یا مصنوعی، ویسکوز استات نازک (شش لا به‌هم تابیده)، متوسط (پانزده لا به‌هم تابیده) و درشت (سی لا به‌هم تابیده).
 *سوزن چهار سانتی‌متری؛
 *انگشتانه؛
@@ خط ۷۳: / خط ۷۵: @@
 ==در فرهنگ عامه==
-در فرهنگ عمومی مردم ممقان، این تولیدات هنری از طرف خانوادۀ عروس به داماد هدیه داده می‌شود.<ref>  [https://www.yjc.ir/fa/news/3970752/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%D9%8A-%D9%85%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86 «مستندنگاری مهارت سوزن‌دوزي ممقان»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
+در فرهنگ عمومی مردم ممقان، این تولیدات هنری از طرف خانوادۀ عروس به داماد [[هدیه]] داده می‌شود.<ref>  [https://www.yjc.ir/fa/news/3970752/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D8%B2%D9%86-%D8%AF%D9%88%D8%B2%D9%8A-%D9%85%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%86 «مستندنگاری مهارت سوزن‌دوزي ممقان»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
 ==دلایل رکود ممقان‌دوزی==
 *درآمد بسیار پایین؛
@@ خط ۹۰: / خط ۹۲: @@
 *منصوری، آنیتا و دیگران، «آشنایی با هنرهای سنتی 3»، تهران، سیمای دانش، چاپ اول، 1390ش.
 *«مهارت ممقان‌دوزی در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 22 دی 1390ش.
-[[رده: ویکی‌رز]]
-[[رده:اوقات فراغت]]