کلاه قره‌گل: تفاوت میان نسخه‌ها

کلاه قَره‌گل (Karakul)، مدل خاصی از کلاه است که در منطقۀ غرب آسیا تهیه و مورد استفاده قرار می‌گیرد. این کلاه از پوست گوسفند نژاد قره‌گل تهیه می‌شود. حامد کرزای این کلاه را به شهرت جهانی رساند و استفاده از این کلاه همزمان با ریاست جمهوری وی افزایش یافت. کشورهای افغانستان، ایران، ازبکستان و روسیه از کشورهای اصلی پرورش گوسفند قره‌گل هستند.  

قره‌گل در زبان ترکی به‌‌معنی دریاچه سیاه و یا گُل سیاه است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref> قره‌گل همچنین به نژادی از گوسفند گفته می‌شود که از پشم مرغوبی برخوردار بوده و در برابر سرما و گرمای شدید بسیار مقاوم است. این پوست در دمای 45 تا 30 درجه سانتی‌گراد می‌تواند دوام بیاورد.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.]</ref>   از پوست این گوسفند، کلاهی به‌همین نام تولید می‌شود.<ref> [http://afghanpaper.com/nbody.php?id=25575 «کلاه قره قل با نام جهانی کلاه کرزی»، شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان.]</ref> پوست این حیوان در زمان تولد سیاه و مجعد است، به‌همین دلیل ترکمن‌ها آن را به امواج دریاچه سیاه همانند کرده‌اند و نام قره‌گل را بر آن نهاده‌اند. برخی نیز معتقدند این نام از محلی به نام قره‌گل در نزدیکی بخارا که این نوع گوسفند در آن پرورش می‌یافت، اقتباس شده است. پوست قره‌گل در کشورهای اروپایی مانند بلژیک، فرانسه، سوئیس و انگلستان به استراخان شهرت دارد<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/905154/%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86?q=%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF%20%D9%82%D8%B1%D9%87%20%DA%AF%D9%84&score=24.0&rownu عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص5.]</ref> و در بازارهای جهانی با نام خز ایرانی فروش می‌رود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/904955/%da%af%d9%88%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af-%d9%82%d8%b1%d9%87-%da%af%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-2 عرفانی، «گوسفند قره‌گل در ایران»، 1345ش، ص21.]</ref>   

زیستگاه اولیۀ این گوسفند ازبکستان بوده است و حدود 1400 سال قبل از میلاد این حیوان شناخته شده است. این حیوان در آسیای مرکزی، ایران و افغانستان پرورش داده می‌شود.<ref> [http://www.topfarmer.ir/livestock-poultry-blog/karakul-sheep-and-features-of-karakul-sheep «گوسفند قره‌گل و خصوصیات ویژگی‌های گوسفند قره‌گل»، وب‌سایت تاپ فارمر.]</ref> تهیه کلاه قره‌گل در افغانستان به‌علت داشتن مرغوب‌ترین پوست قره‌گل بسیار رونق دارد و به کشور‌های فنلاند و چین صادر می‌شود.<ref> [http://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-10/46672-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%D8%AF% «نگاهی به تولید کلاه و پوست قره‌قل در افغانستان»، وب‌سایت ایانا.]</ref> کلاه قره‌گل در افغانستان به کلاه افغانستانی نیز معروف است و جزو صنایع دستی مشهور در افغانستان به شمار می‌آید.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>  

استفاده حامد کرزی، رئیس‌جمهور افغانستان، در پوشش خود از این کلاه، شهرت آن را جهانی کرد؛ به‌طوری که بسیاری از شهروندان خارجی نام کلاه را به نام ‌کلاه‌ کرزی‌ می‌شناسند.<ref> [https://www.farsnews.ir/af/news/13951110000886/-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA «قره‌قل کلاهی که با کرزی شهرت جهانی یافت»، فارس نیوز.]</ref> استفاده از این کلاه در دوران طالبان ممنوع شده است.<ref> [https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب¬سایت مجلۀ خامک.] </ref>   

کلاه قره‌گل در گذشته کلاه شاهانه و پرطرفداری بوده است. افراد ثروتمند، اعضای خانواده‌های بزرگ و مهم و مأموران دولتی در افغانستان از این کلاه استفاده می‌کردند.<ref>[https://khamakshop.com/%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84%D8%8C-%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/ «کلاه قره‌گل زینت مراسمات افغانستان»، وب‌سایت مجلۀ خامک.]</ref> این کلاه نماد فرهنگی از سنت‌ها و ادیان کشورهای مختلف است که در پوشش مردان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مسلمانان در کشور‌های مختلف اسلامی مانند پاکستان، افغانستان و ازبکستان در اعیاد دینی، همچون عید قربان و عید فطر از این کلاه استفاده می‌کنند. در فرهنگ منطقه غرب آسیا استفاده‌کننده این کلاه انسان محترم و بلندمرتبه‌ای به شمار می‌آید.<ref> [https://avareurgente.com/fa/16-klah-jalb-kh-rhbran-mzhby-dr-srasr-jhan-br-sr-my-gzarnd «16 کلاه جالبی که رهبران مذهبی در سراسر جهان بر سر می‌گذارند»، وب¬سایت آوار اورجنت.]</ref> استفاده از این پوشش عموماً در میان افراد جوان و میان‌سال مرسوم نیست.<ref> [https://kolahat.com/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%B1%D9%87-%D9%82%D9%84/ «آشنایی با کلاه قره‌گل»، وب‌سایت کلاهت.]</ref>