project>سعید مقدم
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:آندروژین.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|استایل آندروژین]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =آندروژین.jpg
| زیرنویس تصویر    =استایل آندروژین
|image_alt=
| فایل پادکست      =آندروژین (مد).ogg
| حجم فایلپادکست    =3/64
| تاریخ پادکست      =4-12-1404
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
<big>'''آندروژین (مد)؛'''</big> مدی با ماهیت ترکیب ویژگی‌های زنانه و مردانه یا نه زنانه و نه مردانه.
<big>'''آندروژین (مد)؛'''</big> مدی با ماهیت ترکیب ویژگی‌های زنانه و مردانه یا نه زنانه و نه مردانه.


خط ۲۱: خط ۴۸:


===سبک فوق مدرن آندروژین===
===سبک فوق مدرن آندروژین===
[[پرونده:آندروژین1.jpg|بندانگشتی|409x409پیکسل|نمونه مد آندروژین در مد شوی لباس مردانه پاریس - بهار 2012]]
[[پرونده:آندروژین1.jpg|بندانگشتی|300x300پیکسل|نمونه مد آندروژین در مد شوی لباس مردانه پاریس - بهار 2012]]
توسعه مد آندروژین در جامعه پست مدرن به دو مرحله توسعه تقسیم شد:
توسعه مد آندروژین در جامعه پست مدرن به دو مرحله توسعه تقسیم شد:


'''اواخر دهۀ 1940م تا اواخر دهۀ 1980م'''
'''اواخر دهۀ 1940م تا اواخر دهۀ 1980م'''
از اواخر دهۀ 1940م جامعۀ فوق مدرن شکل گرفت. در دهه‌های 1950م و 1960م، شلوار جین لیوایز<ref> Levi’s</ref>  مد شد. در دهۀ 1970م، جنبش فمینیستی ساختار اجتماعی مردمحور را بر هم زد و یک پایۀ ذهنی برای لباس‌های آندروژین ایجاد کرد. در ابتدا فمینیسم موجب شد در سبک لباس آندروژین از سبک‌های لباس مردانه استفاده شود و در نهایت از مرزهای جنسیتی فراتر رفت. در این زمان، لباس‌های آندروژین از سبک پانک پیروی می‌کرد و پدیدآورندۀ آن با پوشیدن تی‌شرتی شبیه تور ماهی، دامن مشکی کوتاه، چکمه‌هایی با ظاهر عجیب و استفاده از برخی اکسسوری‌ها<ref>  هر گونه لوازم جانبی غیر از پوشاک که در کنار لباس‌های پوشیدنی استفاده می‌شود؛ [https://virgool.io/@style_by_maryam/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-bwagn4il4vvp «اکسسوری چیست و به چه چیزهایی گفته می‌شود»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> به استایل آوانگارد و برجسته‌ترین زن مدرن تبدیل شده بود.
 
از اواخر دهۀ 1940م جامعۀ فوق مدرن شکل گرفت. در دهه‌های 1950م و 1960م، [[شلوار جین]] لیوایز<ref> Levi’s</ref>  مد شد. در دهۀ 1970م، جنبش فمینیستی ساختار اجتماعی مردمحور را بر هم زد و یک پایۀ ذهنی برای لباس‌های آندروژین ایجاد کرد. در ابتدا فمینیسم موجب شد در سبک لباس آندروژین از سبک‌های لباس مردانه استفاده شود و در نهایت از مرزهای جنسیتی فراتر رفت. در این زمان، لباس‌های آندروژین از سبک پانک پیروی می‌کرد و پدیدآورندۀ آن با پوشیدن تی‌شرتی شبیه تور ماهی، دامن مشکی کوتاه، چکمه‌هایی با ظاهر عجیب و استفاده از برخی اکسسوری‌ها<ref>  هر گونه لوازم جانبی غیر از پوشاک که در کنار لباس‌های پوشیدنی استفاده می‌شود؛ [https://virgool.io/@style_by_maryam/%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-bwagn4il4vvp «اکسسوری چیست و به چه چیزهایی گفته می‌شود»، وب‌سایت ویرگول.]</ref> به [[استایل آوانگارد]] و برجسته‌ترین زن مدرن تبدیل شده بود.


استایل مردانۀ آندروژین به‌شیوه‌ای آرام تغییر می‌کرد و در آن از رنگ‌های ملایم‌تر و روشن‌تری نسبت به گذشته استفاده می‌شد. کت و شلوار جزو اقلام اصلی استایل آندروژین برای مردان و زنان شده بود. در دهۀ 1980م، هنجارهای سنتی اجتماعی در طراحی مد برای مردان کنار گذاشته شده و سبک آندروژین وارد لباس مردان شد و تفاوت جنسیتی بین لباس مردانه و زنانه حذف شد. در طراحی مد آندروژین برای مردان در برند کلاین از جنسیت مبهم و رنگ‌های آندروژینی، نوآوری‌های فراوان و نامحدود استفاده شد و اغلب از سبک لباس زنانه به‌طور مستقیم برای طراحی استفاده می‌شد. در سال 1984م کت و شلوارهای راه‌راه و گیره‌های براق، دامن و لباس توری شفاف برای مدل‌های مردانه طراحی شد. در این زمان پس از گذر از سبک‌های هیپی و پانک، سبک یاپی رایج شد.  
استایل مردانۀ آندروژین به‌شیوه‌ای آرام تغییر می‌کرد و در آن از رنگ‌های ملایم‌تر و روشن‌تری نسبت به گذشته استفاده می‌شد. کت و شلوار جزو اقلام اصلی استایل آندروژین برای مردان و زنان شده بود. در دهۀ 1980م، هنجارهای سنتی اجتماعی در طراحی مد برای مردان کنار گذاشته شده و سبک آندروژین وارد لباس مردان شد و تفاوت جنسیتی بین لباس مردانه و زنانه حذف شد. در طراحی مد آندروژین برای مردان در برند کلاین از جنسیت مبهم و رنگ‌های آندروژینی، نوآوری‌های فراوان و نامحدود استفاده شد و اغلب از سبک لباس زنانه به‌طور مستقیم برای طراحی استفاده می‌شد. در سال 1984م کت و شلوارهای راه‌راه و گیره‌های براق، دامن و لباس توری شفاف برای مدل‌های مردانه طراحی شد. در این زمان پس از گذر از سبک‌های هیپی و پانک، سبک یاپی رایج شد.  
خط ۳۱: خط ۵۹:
'''از دهۀ 1990م تا اوایل قرن 21'''  
'''از دهۀ 1990م تا اوایل قرن 21'''  


در اثر ارتقای رسانه‌ها و با رواج رایانه‌ها و فرا رسیدن عصر اطلاعات، چرخه مد سرعت گرفت و انگارۀ برابری زن و مرد با شدت بیشتری دنبال شد. استایل‌های آندروژین با سبک‌های متنوعی عرضه شدند. سبک‌هایی مانند لباس‌های مربوط به ارتش، پانک، هیپی و یاپی با هم ترکیب شدند و ترکیب جدید سبک‌های آندروژینی را تشکیل دادند. امروزه کفش کتانی، شلوار جین، چکمه، تی‌شرت دارای نوشته، جلیقه‌ها و کلاه‌های بیسبال، همگی با سبک‌های آندروژین ادغام شده‌اند و زنان و مردان آن را می‌پوشند. سبک آندروژین نه تنها سبک لباس پوشیدن زنان، بلکه نگرش آنها نسبت به زندگی را نیز تغییر داده است.<ref>[https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=df278b9dec9e067854717852f14e9305ae869bdb Chen, “Androgynous style in fashion”, Advanced Materials Research 175: (979-978).]</ref> در اوایل قرن 21، مد آندروژینی در سطح جهانی رواج یافت و افراد مشهور زیادی از آن استفاده کردند.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/350183914_Unisex_Clothing_A_Sustain_Ale_Way_of_Self_Expression Dikkar, “Unisex Clothing, A Sustain Ale Way of Self Expression”, Textile and Fashion Technology 11: (12-13)]</ref>
در اثر ارتقای رسانه‌ها و با رواج رایانه‌ها و فرا رسیدن عصر اطلاعات، چرخه مد سرعت گرفت و انگارۀ برابری زن و مرد با شدت بیشتری دنبال شد. استایل‌های آندروژین با سبک‌های متنوعی عرضه شدند. سبک‌هایی مانند لباس‌های مربوط به ارتش، [[استایل پانک|پانک]]، [[هیپی]] و [[یاپی]] با هم ترکیب شدند و ترکیب جدید سبک‌های آندروژینی را تشکیل دادند. امروزه [[کفش کتانی]]، شلوار جین، چکمه، تی‌شرت دارای نوشته، جلیقه‌ها و کلاه‌های بیسبال، همگی با سبک‌های آندروژین ادغام شده‌اند و زنان و مردان آن را می‌پوشند. سبک آندروژین نه تنها سبک لباس پوشیدن زنان، بلکه نگرش آنها نسبت به زندگی را نیز تغییر داده است.<ref>[https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=df278b9dec9e067854717852f14e9305ae869bdb Chen, “Androgynous style in fashion”, Advanced Materials Research 175: (979-978).]</ref> در اوایل قرن 21، مد آندروژینی در سطح جهانی رواج یافت و افراد مشهور زیادی از آن استفاده کردند.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/350183914_Unisex_Clothing_A_Sustain_Ale_Way_of_Self_Expression Dikkar, “Unisex Clothing, A Sustain Ale Way of Self Expression”, Textile and Fashion Technology 11: (12-13)]</ref>


==انواع مد آندروژین==
==انواع مد آندروژین==
خط ۴۷: خط ۷۵:
'''آندروژین گِلَم؛<ref>Glam</ref>''' این سبک دارای آراستگی و تزئینات بیشتر و رنگ‌های روشن و اکسسوری‌های پرجلوه است.  
'''آندروژین گِلَم؛<ref>Glam</ref>''' این سبک دارای آراستگی و تزئینات بیشتر و رنگ‌های روشن و اکسسوری‌های پرجلوه است.  


'''آندروژین اسپورت؛''' این سبک دارای لباس‌های اسپرت، مانند هودی، کفش‌ها و لباس‌های ورزشی خنثی است.  
'''آندروژین اسپورت؛''' این سبک دارای لباس‌های [[استایل اسپرت|اسپرت]]، مانند هودی، کفش‌ها و لباس‌های ورزشی خنثی است.  


'''آندروژین گرانج؛''' این سبک از [[استایل گرانج|مد گرانج]] الهام گرفته است که شامل لباس‌هایی با اندازه‌های بزرگ، لایه‌ها و پارچه‌های ضخیم و زمخت است.
'''آندروژین گرانج؛''' این سبک از [[استایل گرانج|مد گرانج]] الهام گرفته است که شامل لباس‌هایی با اندازه‌های بزرگ، لایه‌ها و پارچه‌های ضخیم و زمخت است.
خط ۱۰۴: خط ۱۳۲:


موسیقی؛ آرایش صورت و پوشیدن لباس‌های زنانه و سبک‌های آندروژین توسط خواننده‌های مرد بر آندروژین اثرگذار بود.<ref>[https://moderoozmag.com/%D9%81%D8%B4%D9%86-%D8%A2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C/ آهنی‌زاد، «فشن آندروژنی؛ هنر فراجنسیتی»، وب‌سایت مد روز.]</ref>
موسیقی؛ آرایش صورت و پوشیدن لباس‌های زنانه و سبک‌های آندروژین توسط خواننده‌های مرد بر آندروژین اثرگذار بود.<ref>[https://moderoozmag.com/%D9%81%D8%B4%D9%86-%D8%A2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86%DB%8C%D8%9B-%D9%87%D9%86%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C/ آهنی‌زاد، «فشن آندروژنی؛ هنر فراجنسیتی»، وب‌سایت مد روز.]</ref>
مینیمالیسم؛
مینیمالیسم؛


خط ۱۱۲: خط ۱۴۱:
==تفاوت آندروژین و یونیسکس==
==تفاوت آندروژین و یونیسکس==


معمولاً اصطلاحات آندروژین و یونیسکس به‌جای هم استفاده می‌شوند. یونیسکس اصطلاحی است که بیشتر در مورد لباس‌هایی که به هر دو جنس زن و مرد اختصاص دارد، استفاده می‌شود؛ اما آندروژین اصطلاحی ترکیبی است و در مواردی به کار می‌رود که افراد فاقد هویت جنسیتی مشخص، از لباس‌های یونیسکس استفاده کنند. البته رواج مد آندروژین در سال‌های اخیر سبب سیالیت هنجارهای جنسیتی شده است.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/373983405_In_what_ways_has_the_move_to_androgynous_fashion_in_the_late_2010s_and_2020s_destabilized_clothing's_association_with_gender_norms_in_fashion_design Berman, “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design : (2 & 7).]</ref>
معمولاً اصطلاحات آندروژین و [[لباس یونیسکس|یونیسکس]] به‌جای هم استفاده می‌شوند. یونیسکس اصطلاحی است که بیشتر در مورد لباس‌هایی که به هر دو جنس زن و مرد اختصاص دارد، استفاده می‌شود؛ اما آندروژین اصطلاحی ترکیبی است و در مواردی به کار می‌رود که افراد فاقد هویت جنسیتی مشخص، از لباس‌های یونیسکس استفاده کنند. البته رواج مد آندروژین در سال‌های اخیر سبب سیالیت هنجارهای جنسیتی شده است.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/373983405_In_what_ways_has_the_move_to_androgynous_fashion_in_the_late_2010s_and_2020s_destabilized_clothing's_association_with_gender_norms_in_fashion_design Berman, “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design : (2 & 7).]</ref>


==نقش سلبریتی‌ها در ترویج مد آندروژین==
==نقش سلبریتی‌ها در ترویج مد آندروژین==
[[پرونده:آندروژین2.jpg|بندانگشتی|289x289پیکسل|جی دراگون ستاره پاپ کره جنوبی به‌خاطر ظاهر آندروژنی اش مورد توجه است]]
[[پرونده:آندروژین2.jpg|بندانگشتی|289x289پیکسل|جی دراگون ستاره پاپ کره جنوبی با ظاهر آندروژنی]]
برای عادی‌سازی این مد افراد مشهور لباس‌هایی می‌پوشند که معمولاً مخالف هویت جنسی آنان است و بدین جهت بسیاری از افراد معمولی نیز که هویت جنسی متعارضی ندارند، لباس‌های آندروژین را در کمد لباس‌های خود دارند و از آن استفاده می‌کنند. عادی‌سازی لباس‌های آندروژین توسط افراد مشهور و برندهای معروف موجب می‌شود افراد به کلیشه‌های مبتنی بر جنسیت در مد توجهی نکنند و این موضوع امکان پذیرش گستردۀ هویت‌های جنسیتی متفاوت در این مد را فراهم می‌کند. بسیاری از سلبریتی‌ها و اینفلوئنسرها به‌دنبال نادیده‌انگاری هنجارهای جنسیتی و بیان هویت جنسیتی از طریق لباس برای عموم مردم هستند.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/373983405_In_what_ways_has_the_move_to_androgynous_fashion_in_the_late_2010s_and_2020s_destabilized_clothing's_association_with_gender_norms_in_fashion_design Berman, “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design : (8-9).]</ref>
برای عادی‌سازی این مد افراد مشهور لباس‌هایی می‌پوشند که معمولاً مخالف هویت جنسی آنان است و بدین جهت بسیاری از افراد معمولی نیز که هویت جنسی متعارضی ندارند، لباس‌های آندروژین را در کمد لباس‌های خود دارند و از آن استفاده می‌کنند. عادی‌سازی لباس‌های آندروژین توسط افراد مشهور و برندهای معروف موجب می‌شود افراد به کلیشه‌های مبتنی بر جنسیت در مد توجهی نکنند و این موضوع امکان پذیرش گستردۀ هویت‌های جنسیتی متفاوت در این مد را فراهم می‌کند. بسیاری از سلبریتی‌ها و [[اینفلوئنسر|اینفلوئنسرها]] به‌دنبال نادیده‌انگاری هنجارهای جنسیتی و بیان هویت جنسیتی از طریق لباس برای عموم مردم هستند.<ref>[https://www.researchgate.net/publication/373983405_In_what_ways_has_the_move_to_androgynous_fashion_in_the_late_2010s_and_2020s_destabilized_clothing's_association_with_gender_norms_in_fashion_design Berman, “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design : (8-9).]</ref>


==روند صعودی مد آندروژین در صنعت پوشاک==
==روند صعودی مد آندروژین در صنعت پوشاک==
خط ۱۴۴: خط ۱۷۳:


==منابع==
==منابع==
 
{{آغاز منابع}}
*«اکسسوری چیست و به چه چیزهایی گفته می‌شود»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 17 دی 1402ش.
*«اکسسوری چیست و به چه چیزهایی گفته می‌شود»، وب‌سایت ویرگول، تاریخ بازدید: 17 دی 1402ش.
   
   
خط ۱۵۲: خط ۱۸۱:
   
   
*«مد آندروژین چیست؛ شرح تاریخچۀ آن تا به امروز»، وب‌سایت بانی مد، تاریخ درج مطلب: 11 تیر 1401ش.
*«مد آندروژین چیست؛ شرح تاریخچۀ آن تا به امروز»، وب‌سایت بانی مد، تاریخ درج مطلب: 11 تیر 1401ش.
{{آغاز چپ‌چین}}


*Berman, Sophie. 2023. “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design.
*Berman, Sophie. 2023. “In what ways has the move to androgynous fashion in the late 2010s and 2020s destabilized clothing's association with gender norms in fashion design?”,Fashion Design.
خط ۱۶۲: خط ۱۹۲:
*
*
*Fernando, Anne, “Guide to Explore Gender Neutral Androgynous Fashion”, nakysha website, Date of Upload: 20 March 2023.
*Fernando, Anne, “Guide to Explore Gender Neutral Androgynous Fashion”, nakysha website, Date of Upload: 20 March 2023.
*
 
*
*Herrmann, Viktoria, “Is Fashion's Future Genderless?”, stylesage website, Date of Visit: 6 January 2024.
*Herrmann, Viktoria, “Is Fashion's Future Genderless?”, stylesage website, Date of Visit: 6 January 2024.
*
 
*
*Russell, Aidan, “Androgynous Fashion: How to Defy Gender Norms in Style”, thevou website, Date of Uoload: 7 January 2023.
*Russell, Aidan, “Androgynous Fashion: How to Defy Gender Norms in Style”, thevou website, Date of Uoload: 7 January 2023.
*
 
*
*Saha, Indranil et al. 2021. “Androgynous Fashion from the Concept to Consumers: An Empirical Study”. Design for Tomorrow 1.
*Saha, Indranil et al. 2021. “Androgynous Fashion from the Concept to Consumers: An Empirical Study”. Design for Tomorrow 1.
*
 
*
*“THE RISE OF GENDER-NEUTRAL CLOTHING”, familyindustries website, Date of Upload: 1 january 2023.
*“THE RISE OF GENDER-NEUTRAL CLOTHING”, familyindustries website, Date of Upload: 1 january 2023.
*“What is the positive impact of Androgynous Fashion?”, closetedstance website, Date of Upload: 17 January 2020.        
*“What is the positive impact of Androgynous Fashion?”, closetedstance website, Date of Upload: 17 January 2020.    
 
{{پایان چپ‌چین}}  
[[رده: ویکی‌رز]]
{{پایان منابع}}