بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<big>'''لباس زنان لکی'''</big>؛ تن‌پوش زنان لک در استان‌های کرمانشاه، لرستان، ایلام و همدان. <br>
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =لباس زنان لکی1.jpeg 
| زیرنویس تصویر    =کودک لکی با سربند گلونی 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =لباس زنان لکی.ogg 
| حجم فایلپادکست    =3/33 
| تاریخ پادکست      =15-1-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
[[پرونده:|جایگزین=گلونی|بندانگشتی|کودک لکی با سربند گلونی]]<big>'''لباس زنان لکی'''</big>؛ تن‌پوش زنان لک در استان‌های کرمانشاه، لرستان، ایلام و همدان. <br>


پوشاک زنان لکی از تنوع و گوناگونی بالایی برخوردار است و نمادی از هویت فرهنگی و اجتماعی این قوم به ‌شمار می‌آید. این پوشش نه‌تنها در جشن‌ها و مراسم عروسی، بلکه در زندگی روزمره نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد که نشان‌دهندۀ پیشینۀ غنی و فرهنگی ریشه‌دار این مردم است. از مهم‌ترین سرپوش‌های زنان لکی، پارچۀ ابریشمی خاصی به‌نام «گُلوَنی» است که به‌روش‌های مختلفی مانند دوخلیفی، چهارکلاخی، کج‌کلاخی، سرون‌شور و شل و میل روی سر بسته می‌شود. گلونی علاوه بر زیبایی، نمادی از پوشیدگی و ایستادگی قوم لک در برابر چالش‌های فرهنگی و هویتی است. مردم این قوم هرساله در روز ۲۶ اردیبهشت با سر کردن [[گلونی]]، ارزش و اهمیت این میراث گران‌بها را گرامی می‌دارند.  
پوشاک زنان لکی از تنوع و گوناگونی بالایی برخوردار است و نمادی از هویت فرهنگی و اجتماعی این قوم به ‌شمار می‌آید. این پوشش نه‌تنها در جشن‌ها و مراسم عروسی، بلکه در زندگی روزمره نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد که نشان‌دهندۀ پیشینۀ غنی و فرهنگی ریشه‌دار این مردم است. از مهم‌ترین سرپوش‌های زنان لکی، پارچۀ ابریشمی خاصی به‌نام «گُلوَنی» است که به‌روش‌های مختلفی مانند دوخلیفی، چهارکلاخی، کج‌کلاخی، سرون‌شور و شل و میل روی سر بسته می‌شود. گلونی علاوه بر زیبایی، نمادی از پوشیدگی و ایستادگی قوم لک در برابر چالش‌های فرهنگی و هویتی است. مردم این قوم هرساله در روز ۲۶ اردیبهشت با سر کردن [[گلونی]]، ارزش و اهمیت این میراث گران‌بها را گرامی می‌دارند.  
خط ۱۹: خط ۴۹:


===کَت/ امیری===
===کَت/ امیری===
زنان لک‌زبان در عزاداری‌ها پارچه‌ای ابریشمی و بلند که ترکیبی از رنگ‌های مشکی و جگری است، روی سر قرار می‌دهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359826/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86 خان‌محمدی و دولتی‌سیاب، «جایگاه پوشش سنتی لک‌زبانان لرستان در تک‌بیتی‌های آنان»،  1395ش، ص66.]</ref> کت مخصوص زنان میانسال است که علاوه‌بر سربند از آن به‌عنوان [[چارقد]] نیز استفاده می‌شود و آن را روی دوش می‌اندازند.<ref>عسکری‌عالم، فرهنگ عامۀ لرستان، 1387ش، ص27.</ref>
زنان لک‌زبان در عزاداری‌ها پارچه‌ای ابریشمی و بلند که ترکیبی از رنگ‌های مشکی و جگری است، روی سر قرار می‌دهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359826/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86 خان‌محمدی و دولتی‌سیاب، «جایگاه پوشش سنتی لک‌زبانان لرستان در تک‌بیتی‌های آنان»،  1395ش، ص66.]</ref> کت مخصوص زنان میانسال است که علاوه‌بر سربند از آن به‌عنوان [[چارقد]] نیز استفاده می‌شود و آن را روی دوش می‌اندازند.<ref>عسکری‌عالم، فرهنگ عامۀ لرستان، 1387ش، ص27.</ref>[[پرونده:لباس زنان لکی.png|جایگزین=لباس زنان لکی|بندانگشتی|زنان لکی با لباس محلی لکی]]
 
===کلهُر===
===کلهُر===
سربندی ابریشمی و مربع‌شکل است که زنان مسن از آن استفاده می‌کنند. گاهی برای بزرگ‌تر شدن، دو یا چهار تخته از این سربند را به هم متصل می‌کنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359826/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86 خان‌محمدی و دولتی‌سیاب، «جایگاه پوشش سنتی لک‌زبانان لرستان در تک‌بیتی‌های آنان»،  1395ش، ص66.]</ref>
سربندی ابریشمی و مربع‌شکل است که زنان مسن از آن استفاده می‌کنند. گاهی برای بزرگ‌تر شدن، دو یا چهار تخته از این سربند را به هم متصل می‌کنند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/359826/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DA%A9-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%DA%A9-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86%D8%A7%D9%86 خان‌محمدی و دولتی‌سیاب، «جایگاه پوشش سنتی لک‌زبانان لرستان در تک‌بیتی‌های آنان»،  1395ش، ص66.]</ref>
خط ۱۱۹: خط ۱۴۸:


==منابع==
==منابع==
 
{{آغاز منابع}}
*آرین‌پو، افسانه، «بررسی هویت فرهنگی قوم لر و قوم لک با تکیه بر پوشاک»،  پایان‌نامۀ دوررۀ کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، بهمن 1400ش.
*آرین‌پو، افسانه، «بررسی هویت فرهنگی قوم لر و قوم لک با تکیه بر پوشاک»،  پایان‌نامۀ دوررۀ کارشناسی‌ارشد، تهران، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، بهمن 1400ش.
*
*
خط ۱۴۹: خط ۱۷۸:
*
*
*نوری، علی، «مراسم بزرگداشت گلونی در کرج با محوریت حجاب و عفاف»،  وب‌سایت لک لکستان، تاریخ درج مطلب: 7 شهریور 1403ش.
*نوری، علی، «مراسم بزرگداشت گلونی در کرج با محوریت حجاب و عفاف»،  وب‌سایت لک لکستان، تاریخ درج مطلب: 7 شهریور 1403ش.
*
{{پایان منابع}}
 
[[رده: ویکی‌رز]]