حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =لباس-زنان-کرد-ایلام.jpg|thumb | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =لباس زنان کرد ایلام.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =4/37 | |||
| تاریخ پادکست =15-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''لباس زنان کرد ایلام؛'''</big> پوشش زنان کرد در منطقه ایلام. | |||
لباس زنان ایلامی تلفیقی از لباس کردی و لری است که این لباسها اغلب به گروه سِنی و موقعیت اجتماعی آنها بستگی دارد و معرف شخصیت و منزلت آنها است. قدمت پوشش زنان کرد ایلامی، به پنج هزار سال قبل از میلاد میرسد. | لباس زنان ایلامی تلفیقی از لباس کردی و لری است که این لباسها اغلب به گروه سِنی و موقعیت اجتماعی آنها بستگی دارد و معرف شخصیت و منزلت آنها است. قدمت پوشش زنان کرد ایلامی، به پنج هزار سال قبل از میلاد میرسد. | ||
==تنوع لباس زنان ایلامی== | ==تنوع لباس زنان ایلامی== | ||
| خط ۲۴: | خط ۵۴: | ||
نوعی سرپوش از جنس ابریشم که زنان عشایر و روستایی به دور سر میبندند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص118.]</ref> | نوعی سرپوش از جنس ابریشم که زنان عشایر و روستایی به دور سر میبندند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص118.]</ref> | ||
===کساری=== | ===کساری=== | ||
نوعی سرپوش شبیه گلونی ولی بزرگتر و سنگینتر با خطوط مختلف و رنگهای متنوع و کدر است و بیشتر در مناطق کلهر، ایوان، شیروان و چرداول کاربرد دارد. دور تا دور کساری ریشه ریشه است که از آن برای زیبایی سربند استفاده میکنند.<ref>درخشنده، ایل من ایلام (بررسی جامع تاریخ، جغرافیا، تمدن و فرهنگ استان ایلام)، 1390ش، ص299.</ref> | نوعی سرپوش شبیه [[گلونی]] ولی بزرگتر و سنگینتر با خطوط مختلف و رنگهای متنوع و کدر است و بیشتر در مناطق کلهر، ایوان، شیروان و چرداول کاربرد دارد. دور تا دور کساری ریشه ریشه است که از آن برای زیبایی سربند استفاده میکنند.<ref>درخشنده، ایل من ایلام (بررسی جامع تاریخ، جغرافیا، تمدن و فرهنگ استان ایلام)، 1390ش، ص299.</ref> | ||
===لَچِک=== | ===لَچِک=== | ||
از سربندهای مشترک بین زنان و مردان در ابعاد و اندازههای مختلف است و بیشتر در بین ایلات و عشایر رواج دارد. لچکها از پارچههای نخی و گلدار بهرنگهای روشن و تیره تهیه میشوند.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص123.]</ref> یک گوشه لچک را پشت کلاه سنجاق میزنند، دو گوشه دیگر آن را زیر گلو رد کرده و در بالای کلاه یا پشت گردن گره میزنند؛ بهطوریکه قسمت مهم لچک روی شانه چپ میافتد.<ref>بهنام، لباس کردها، 1339ش، ص9.</ref> | از سربندهای مشترک بین زنان و مردان در ابعاد و اندازههای مختلف است و بیشتر در بین ایلات و عشایر رواج دارد. لچکها از پارچههای نخی و گلدار بهرنگهای روشن و تیره تهیه میشوند.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص123.]</ref> یک گوشه لچک را پشت کلاه سنجاق میزنند، دو گوشه دیگر آن را زیر گلو رد کرده و در بالای کلاه یا پشت گردن گره میزنند؛ بهطوریکه قسمت مهم لچک روی شانه چپ میافتد.<ref>بهنام، لباس کردها، 1339ش، ص9.</ref> | ||
| خط ۵۹: | خط ۹۰: | ||
لباسی است بلند مخصوص چوپانان و بعضی از افراد عشایر که از کرک و پشم تهیه میشود و فاقد هرگونه تزیینات است. شکل فرنجی بهصورت بالدار با بال ایستاده یا بال مالیده یا حتی بدون بال است که بدن را در تابستانها خنک و در زمستانها گرم نگه میدارد.<ref>درخشنده، ایل من ایلام (بررسی جامع تاریخ، جغرافیا، تمدن و فرهنگ استان ایلام)، 1390ش، ص298.</ref> در صورتیکه رئیس قبیله فرد عادل و توانایی بود، مردم فرنجی بدون بال و زمانی که رئیس قبیله لیاقت اداره جامعه را نداشت، مردم به نشانه اعتراض، فرنجی گوشدار میپوشیدند تا فرد دیگری را جایگزین او کنند. از فواید دیگر فرنجی گوشدار میتوان به سهولت در حمل، جلوگیری از افتادن اسلحه از شانه و خاصیت ضد گلولهای در هنگام خیس بودن فرنجی اشاره کرد. امروزه استفاده از فرنجی در بین زنان بهندرت و فقط در مناطق دورافتاده روستایی و عشایری بهکار میرود و جزء پوشاک مشترک بین زنان و مردان است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص130 و 131.]</ref> | لباسی است بلند مخصوص چوپانان و بعضی از افراد عشایر که از کرک و پشم تهیه میشود و فاقد هرگونه تزیینات است. شکل فرنجی بهصورت بالدار با بال ایستاده یا بال مالیده یا حتی بدون بال است که بدن را در تابستانها خنک و در زمستانها گرم نگه میدارد.<ref>درخشنده، ایل من ایلام (بررسی جامع تاریخ، جغرافیا، تمدن و فرهنگ استان ایلام)، 1390ش، ص298.</ref> در صورتیکه رئیس قبیله فرد عادل و توانایی بود، مردم فرنجی بدون بال و زمانی که رئیس قبیله لیاقت اداره جامعه را نداشت، مردم به نشانه اعتراض، فرنجی گوشدار میپوشیدند تا فرد دیگری را جایگزین او کنند. از فواید دیگر فرنجی گوشدار میتوان به سهولت در حمل، جلوگیری از افتادن اسلحه از شانه و خاصیت ضد گلولهای در هنگام خیس بودن فرنجی اشاره کرد. امروزه استفاده از فرنجی در بین زنان بهندرت و فقط در مناطق دورافتاده روستایی و عشایری بهکار میرود و جزء پوشاک مشترک بین زنان و مردان است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص130 و 131.]</ref> | ||
===کُلهبال=== | ===کُلهبال=== | ||
لباسی است بالدار، کوتاه و از جنس نمد که مواد اولیه آن از پشم یا کرک تهیه شده است. یقه کلهبال گرد است و در اطراف یقه، روی سینه و حاشیه بالها نواری پارچهای دوخته شده است. بالهای کلهبال از فرنجی بزرگتر است و همانن فرنجی در محیطهای عشایری از آن استفاده میشود. کلهبال نیز از وشاک مشترک بین زنان و مردان | لباسی است بالدار، کوتاه و از جنس نمد که مواد اولیه آن از پشم یا کرک تهیه شده است. یقه کلهبال گرد است و در اطراف یقه، روی سینه و حاشیه بالها نواری پارچهای دوخته شده است. بالهای کلهبال از فرنجی بزرگتر است و همانن فرنجی در محیطهای عشایری از آن استفاده میشود. کلهبال نیز از وشاک مشترک بین زنان و مردان به شمار میرود با این تفاوت که کلهبال زنان دارای تزیینات اندک و رنگهای روشنتری است.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/387477/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%DA%A9%D9%8F%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%85 محمدیسیف و یارمحمد توسکی، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، 1396ش، ص131 و 132.]</ref> | ||
==پاپوشهای زنان ایلام== | ==پاپوشهای زنان ایلام== | ||
===کلاش=== | ===کلاش=== | ||
| خط ۸۸: | خط ۱۲۰: | ||
*محمدیسیف، معصومه و یارمحمد توسکی، مریم، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، فصلنامه فرهنگ و مردم ایران، بهار و تابستان 1396ش. | *محمدیسیف، معصومه و یارمحمد توسکی، مریم، «پوشاک سنتی زنان قوم کرد ایلام»، فصلنامه فرهنگ و مردم ایران، بهار و تابستان 1396ش. | ||
*ناصریفرد، رائد، «تنوع پوشاک سنتی زنان ایلامی نشان هویت قومهای مختلف»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1402ش. | *ناصریفرد، رائد، «تنوع پوشاک سنتی زنان ایلامی نشان هویت قومهای مختلف»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1402ش. | ||