ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر =تجزیه ایران۱.png | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =روزنامه اطلاعات ۲۴ مرداد ۱۳۵۰ش؛ محمدرضا پهلوی استقلال بحرین را تبریک گفت. | ||
|image_alt= | |image_alt=تبریک محمدرضا پهلوی - استقلال بحرین | ||
| فایل پادکست =تجزیه ایران.ogg | | فایل پادکست =تجزیه ایران.ogg | ||
| حجم فایلپادکست =۳/۸۴ | | حجم فایلپادکست =۳/۸۴ | ||
| خط ۱۳۲: | خط ۱۳۲: | ||
== موانع تجزیه ایران == | == موانع تجزیه ایران == | ||
[[پرونده:تجزیه ایران1.jpg|جایگزین=جشن «مهمانی امت احمد (ص)» در سنندج|بندانگشتی|جشن «مهمانی امت احمد» در [[سنندج]]؛ [[شهریور]] ۱۴۰۱ش]] | |||
انسجام ملی و بافت درهمتنیدهٔ جامعهٔ ایرانی از جمله عواملی دانسته شده است که امکان بروز یا موفقیت جریانهای تجزیهطلبانه را محدود میکند. اقوام مختلف ایران طی قرنها در کنار یکدیگر زیسته و در اثر تعاملات فرهنگی، اقتصادی و ازدواجهای میانقومی، شبکهای گسترده از پیوندهای اجتماعی ایجاد کردهاند که به شکلگیری هویتی مشترک در کنار هویتهای محلی انجامیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404062313628/چرا-مخالفان-جمهوری-اسلامی-هم-با-تجزیه-ایران-مخالفند هوشنگی، «چرا مخالفان جمهوری اسلامی هم با تجزیه ایران مخالفند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | انسجام ملی و بافت درهمتنیدهٔ جامعهٔ ایرانی از جمله عواملی دانسته شده است که امکان بروز یا موفقیت جریانهای تجزیهطلبانه را محدود میکند. اقوام مختلف ایران طی قرنها در کنار یکدیگر زیسته و در اثر تعاملات فرهنگی، اقتصادی و ازدواجهای میانقومی، شبکهای گسترده از پیوندهای اجتماعی ایجاد کردهاند که به شکلگیری هویتی مشترک در کنار هویتهای محلی انجامیده است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1404062313628/چرا-مخالفان-جمهوری-اسلامی-هم-با-تجزیه-ایران-مخالفند هوشنگی، «چرا مخالفان جمهوری اسلامی هم با تجزیه ایران مخالفند؟»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> | ||
| خط ۱۸۰: | خط ۱۸۱: | ||
=== ۲- کردستان === | === ۲- کردستان === | ||
==== حزب دموکرات کردستان ایران ==== | ==== حزب دموکرات کردستان ایران ==== | ||
[[پرونده:تجزیه ایران2.jpg|جایگزین=قاضی محمد مؤسس حزب دموکرات کردستان|بندانگشتی|قاضی محمد مؤسس حزب دموکرات کردستان]] | |||
[[حزب دموکرات کردستان ایران]] در [[۲۵ مرداد]] ۱۳۲۴ش در شهر [[مهاباد]] تأسیس شد که بهعنوان یکی از اصلیترین گروههای فعال کردی شناخته شده است. در اساسنامهٔ این حزب بر تشکیل جمهوری فدرال در ایران، حفظ خودمختاری ویژهٔ کردستان، [[سکولاریسم]] و رسمیبودن [[زبان کردی]] تأکید شده و اهداف آن از طرح خودمختاری کردستان بهسمت [[فدرالیسم]] در ایران توصیف شده است. از رهبران شاخص این حزب به [[قاضی محمد]]، [[عبدالرحمن قاسملو]]، [[صادق شرفکندی]]، [[مصطفی هجری]] و [[عبدالله حسنزاده]] اشاره شده است. همچنین حمایتهای خارجی از سوی [[عراق]]، [[شوروی]]، [[ناتو]]، [[اسرائیل]]، [[فرانسه]] و [[ترکیه]] صورت گرفته و رخدادهایی مانند بمباران زندان دولهتو در [[۱۷ اردیبهشت]] ۱۳۶۰ش و ترور صادق شرفکندی در سال ۱۳۷۱ش رخ داده است. از انشعابات این حزب نیز میتوان به جناح عبدالله حسنزاده که پس از کشتهشدن شرفکندی از بدنه اصلی جدا شد و جناح مصطفی هجری که مرکز آن در [[اربیل]] عراق قرار دارد اشاره کرد؛ همچنین گروهی با عنوان [[حزب پاک]] (PAK) نیز یکی از گروههای مرتبط و کوچک در این زمینه است.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | [[حزب دموکرات کردستان ایران]] در [[۲۵ مرداد]] ۱۳۲۴ش در شهر [[مهاباد]] تأسیس شد که بهعنوان یکی از اصلیترین گروههای فعال کردی شناخته شده است. در اساسنامهٔ این حزب بر تشکیل جمهوری فدرال در ایران، حفظ خودمختاری ویژهٔ کردستان، [[سکولاریسم]] و رسمیبودن [[زبان کردی]] تأکید شده و اهداف آن از طرح خودمختاری کردستان بهسمت [[فدرالیسم]] در ایران توصیف شده است. از رهبران شاخص این حزب به [[قاضی محمد]]، [[عبدالرحمن قاسملو]]، [[صادق شرفکندی]]، [[مصطفی هجری]] و [[عبدالله حسنزاده]] اشاره شده است. همچنین حمایتهای خارجی از سوی [[عراق]]، [[شوروی]]، [[ناتو]]، [[اسرائیل]]، [[فرانسه]] و [[ترکیه]] صورت گرفته و رخدادهایی مانند بمباران زندان دولهتو در [[۱۷ اردیبهشت]] ۱۳۶۰ش و ترور صادق شرفکندی در سال ۱۳۷۱ش رخ داده است. از انشعابات این حزب نیز میتوان به جناح عبدالله حسنزاده که پس از کشتهشدن شرفکندی از بدنه اصلی جدا شد و جناح مصطفی هجری که مرکز آن در [[اربیل]] عراق قرار دارد اشاره کرد؛ همچنین گروهی با عنوان [[حزب پاک]] (PAK) نیز یکی از گروههای مرتبط و کوچک در این زمینه است.<ref>[https://psri.ir/?id=60nqb3q39j حیدری، «انقلاب اسلامی و گروههای تجزیه طلب در ایران؛ «حزب دمکرات کردستان»»، وبسایت مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref> | ||
| خط ۱۸۸: | خط ۱۹۰: | ||
=== ۳- آذربایجان === | === ۳- آذربایجان === | ||
[[پرونده:تجزیه ایران3.png|جایگزین=احمد اوبالی بنیانگذار شبکه بلویزیونی گوناز|بندانگشتی|احمد اوبالی بنیانگذار شبکه تلویزیونی گوناز]] | |||
مجموعهای از تشکلهای سیاسی، نهادهای رسانهای و جریانهای فکری عمدتاً با گرایشهای [[پانترکیسم|پانترکیستی]] با هدف جدایی آذربایجان از ایران و طرح ایده «آذربایجان جنوبی» شکل گرفتهاند. این گروهها با بهرهگیری از شبکهسازیهای فراملی و ابزارهای تبلیغاتی، در تلاش برای سازماندهی و پیشبرد گفتمان قومگرایانه و تجزیهطلبانه خود هستند. | مجموعهای از تشکلهای سیاسی، نهادهای رسانهای و جریانهای فکری عمدتاً با گرایشهای [[پانترکیسم|پانترکیستی]] با هدف جدایی آذربایجان از ایران و طرح ایده «آذربایجان جنوبی» شکل گرفتهاند. این گروهها با بهرهگیری از شبکهسازیهای فراملی و ابزارهای تبلیغاتی، در تلاش برای سازماندهی و پیشبرد گفتمان قومگرایانه و تجزیهطلبانه خود هستند. | ||
| خط ۲۳۲: | خط ۲۳۵: | ||
==== حزب همبستگی ملی بلوچستان ==== | ==== حزب همبستگی ملی بلوچستان ==== | ||
[[پرونده:تجزیه ایران4.png|جایگزین=حبیبالله بلوچ اولین دبیرکل حزب همبستگی ملی بلوچستان|بندانگشتی|حبیبالله بلوچ اولین دبیرکل حزب همبستگی ملی بلوچستان]] | |||
[[حزب همبستگی ملی بلوچستان]] در سال ۱۳۹۹ش اعلام موجودیت کرد. این حزب خود را یک تشکل سیاسی بلوچ معرفی میکند که برای احیای دولت ملی در بلوچستان فعالیت میکند. [[حبیبالله بلوچ]] دبیرکل این حزب است و از طریق رسانهها و [[شبکههای اجتماعی]] به بیان مواضع سیاسی میپردازد. این حزب بر همکاری با دیگر جریانهای مخالف جمهوری اسلامی ایران و مشارکت در فعالیتهای رسانهای و سیاسی [[اپوزیسیون]] تأکید دارد.<ref>[https://ion.ir/news/11766/چه-کسانی-ایران-را-ویران-می-خواهند یوسفی، «چه کسانی ایران را ویران میخواهند؟»، وبسایت ایرانآنلاین.]</ref> | [[حزب همبستگی ملی بلوچستان]] در سال ۱۳۹۹ش اعلام موجودیت کرد. این حزب خود را یک تشکل سیاسی بلوچ معرفی میکند که برای احیای دولت ملی در بلوچستان فعالیت میکند. [[حبیبالله بلوچ]] دبیرکل این حزب است و از طریق رسانهها و [[شبکههای اجتماعی]] به بیان مواضع سیاسی میپردازد. این حزب بر همکاری با دیگر جریانهای مخالف جمهوری اسلامی ایران و مشارکت در فعالیتهای رسانهای و سیاسی [[اپوزیسیون]] تأکید دارد.<ref>[https://ion.ir/news/11766/چه-کسانی-ایران-را-ویران-می-خواهند یوسفی، «چه کسانی ایران را ویران میخواهند؟»، وبسایت ایرانآنلاین.]</ref> | ||
| خط ۲۳۸: | خط ۲۴۲: | ||
==== جندالله ==== | ==== جندالله ==== | ||
[[پرونده:تجزیه ایران5.jpg|جایگزین=دستگیری و انتقال عبدالمالک ریگی به ایران|بندانگشتی|دستگیری و انتقال عبدالمالک ریگی به ایران]] | |||
[[جندالله]] گروهی مسلح بود که در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی با رهبری [[عبدالمالک ریگی]] در استان [[سیستان و بلوچستان]] شکل گرفت. این گروه با انجام عملیات مسلحانه علیه اهداف نظامی و امنیتی ایران شناخته و در منابع رسمی کشور بهعنوان یک گروه تروریستی معرفی شد. جندالله بهعنوان خاستگاه اصلی و هسته اولیه چندین جریان مسلح بعدی در منطقه شناخته میشود. در برخی منابع، تعدادی از گروههای تندرو منطقهای مانند [[سپاه صحابه]] و [[لشکر جهنگوی]] (ارتش آخرت) بهعنوان الگوهای فکری یا عملیاتی مؤثر بر شکلگیری جندالله معرفی شدهاند و همچنین به اثرپذیری ایدئولوژیک آن از جریانهایی چون [[طالبان]] و [[القاعده]] اشاره شده است. جندالله در بیانیهها و مواضع رسانهای خود، هدف فعالیتش را حمایت از حقوق مردم بلوچ عنوان میکرد. با این حال، فعالیتهای این گروه در ارزیابی رسمی دولت ایران، موجب ناامنی گسترده در منطقه تلقی شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/401665/fa#downloadbottom اکرمیان و دیگران، «تحلیل گفتمان ضد امنیتی گروهک تروریستی جیش العدل (جیش الظلم) در سیستان و بلوچستان»، 1399ش، ص88-91.]</ref> | [[جندالله]] گروهی مسلح بود که در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی با رهبری [[عبدالمالک ریگی]] در استان [[سیستان و بلوچستان]] شکل گرفت. این گروه با انجام عملیات مسلحانه علیه اهداف نظامی و امنیتی ایران شناخته و در منابع رسمی کشور بهعنوان یک گروه تروریستی معرفی شد. جندالله بهعنوان خاستگاه اصلی و هسته اولیه چندین جریان مسلح بعدی در منطقه شناخته میشود. در برخی منابع، تعدادی از گروههای تندرو منطقهای مانند [[سپاه صحابه]] و [[لشکر جهنگوی]] (ارتش آخرت) بهعنوان الگوهای فکری یا عملیاتی مؤثر بر شکلگیری جندالله معرفی شدهاند و همچنین به اثرپذیری ایدئولوژیک آن از جریانهایی چون [[طالبان]] و [[القاعده]] اشاره شده است. جندالله در بیانیهها و مواضع رسانهای خود، هدف فعالیتش را حمایت از حقوق مردم بلوچ عنوان میکرد. با این حال، فعالیتهای این گروه در ارزیابی رسمی دولت ایران، موجب ناامنی گسترده در منطقه تلقی شده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/401665/fa#downloadbottom اکرمیان و دیگران، «تحلیل گفتمان ضد امنیتی گروهک تروریستی جیش العدل (جیش الظلم) در سیستان و بلوچستان»، 1399ش، ص88-91.]</ref> | ||
