حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =لباس اعراب خوزستان۶.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =کودکان عرب خوزستان با لباس محلی در آیین سنتی گرگیعان | |||
| image_alt =کودکان عرب خوزستان -لباس محلی-گرگیعان | |||
| فایل پادکست =لباس اعراب خوزستان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/69 | |||
| تاریخ پادکست =24-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>لباس اعراب خوزستان؛</big>''' تنپوش زنان و مردان عرب ساکن استان خوزستان. | '''<big>لباس اعراب خوزستان؛</big>''' تنپوش زنان و مردان عرب ساکن استان خوزستان. | ||
| خط ۲۲: | خط ۵۲: | ||
===='''شیله'''==== | ===='''شیله'''==== | ||
[[پرونده:لباس اعراب خوزستان۷.jpg|جایگزین=یک بانوی اهوازی با «شیله»|بندانگشتی|یک بانوی اهوازی با «شیله»، پوشش سنتی سر زنان عرب.]] | |||
شیله، سرپوشی شبیه مقنعه است که سر و سینه فرد را میپوشاند و اغلب از ابریشم یا پنبه تهیه میشود. این سرپوش با گیرهای بهنام «چلاب» که از طلا یا نقره ساخته شده و مزین به نگین فیروزهای است، روی سر محکم میشود. | شیله، سرپوشی شبیه مقنعه است که سر و سینه فرد را میپوشاند و اغلب از ابریشم یا پنبه تهیه میشود. این سرپوش با گیرهای بهنام «چلاب» که از طلا یا نقره ساخته شده و مزین به نگین فیروزهای است، روی سر محکم میشود. | ||
| خط ۳۹: | خط ۷۰: | ||
===='''عُصابه'''==== | ===='''عُصابه'''==== | ||
[[پرونده:لباس اعراب خوزستان۳.jpg|جایگزین=عصابه|بندانگشتی|زن سالخورده با عُصابه]] | |||
عصابه، از سرپوشهای زنانه اعراب است که زنان میانسال آن را دور شیله یا بخنک میپیچند. اندازه و جنس عصابه به عواملی چون سن، طبقۀ اجتماعی و سادات بودن فرد بستگی دارد؛ در واقع زنانی که از طوایف برجستهتری هستند، عصابۀ آنان از جنس ابریشم و بزرگتر از سایر طوایف است و این امر بیانگر درجه و منزلت فرد پوشنده است. عصابه اغلب از پارچههای ابریشمی، پنبهای یا مخمل تهیه و بهرنگهای سیاه یا قرمز جگری دیده میشود. زنان اعراب در مراسم عزاداری نیز عصابه را دور سر خود میپیچد و گاهی نیز برای نشان دادن حال روحی خود آن را گلاندود میکنند. عصابه بیشتر میان عربهای سوسنگرد، شوشتر و خوزستان مرسوم است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وبسایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref> | عصابه، از سرپوشهای زنانه اعراب است که زنان میانسال آن را دور شیله یا بخنک میپیچند. اندازه و جنس عصابه به عواملی چون سن، طبقۀ اجتماعی و سادات بودن فرد بستگی دارد؛ در واقع زنانی که از طوایف برجستهتری هستند، عصابۀ آنان از جنس ابریشم و بزرگتر از سایر طوایف است و این امر بیانگر درجه و منزلت فرد پوشنده است. عصابه اغلب از پارچههای ابریشمی، پنبهای یا مخمل تهیه و بهرنگهای سیاه یا قرمز جگری دیده میشود. زنان اعراب در مراسم عزاداری نیز عصابه را دور سر خود میپیچد و گاهی نیز برای نشان دادن حال روحی خود آن را گلاندود میکنند. عصابه بیشتر میان عربهای سوسنگرد، شوشتر و خوزستان مرسوم است.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وبسایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref> | ||
| خط ۵۴: | خط ۸۶: | ||
===='''عبا'''==== | ===='''عبا'''==== | ||
[[پرونده:لباس-اعراب-خوزستان۵ (1).jpg|جایگزین=زن عرب خوزستانی با چادر عربی|بندانگشتی|زن عرب خوزستانی با چادر عربی]] | |||
[[عبا]] همان [[چادر عربی|چادر]] سیاهرنگ زنان عرب است که برای دوخت ان از پارچۀ کرپ، حریر و ساتن تهیه میشود. عبای اعراب خوزستان شامل دو قسمت بالایی که سر، کمر و دستها را میپوشاند و قسمت پایینی که کمرتا مچ پا را در بر گرفته، تشکیل میشود. گاهیاوقات دور سر و لبههای آستین با نخهای ابریشمی تزیین میشود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وبسایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref> | [[عبا]] همان [[چادر عربی|چادر]] سیاهرنگ زنان عرب است که برای دوخت ان از پارچۀ کرپ، حریر و ساتن تهیه میشود. عبای اعراب خوزستان شامل دو قسمت بالایی که سر، کمر و دستها را میپوشاند و قسمت پایینی که کمرتا مچ پا را در بر گرفته، تشکیل میشود. گاهیاوقات دور سر و لبههای آستین با نخهای ابریشمی تزیین میشود.<ref>[https://handicraftskhz.ir/local-clothing-of-khuzestan-arab-women/ «پوشاک محلی بانوان عرب خوزستان»، وبسایت بانک اطلاعات صنایع دستی خوزستان.]</ref> | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۱۳۸: | ||
=='''پوشش مردان عرب استان خوزستان'''== | =='''پوشش مردان عرب استان خوزستان'''== | ||
[[پرونده:لباس اعراب خوزستان۱.jpg|جایگزین=چفیه و عقال|بندانگشتی|مردی با چفیه و عقال]] | |||
لباس مردان عرب خوزستان شامل لباسهای متنوعی هستند که شامل بخشهای زیر است:<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وبسایت نشاطآوران.]</ref> | لباس مردان عرب خوزستان شامل لباسهای متنوعی هستند که شامل بخشهای زیر است:<ref>[https://www.eneshat.com/iranian-traditional-costumes/khuzestan «لباس سنتی خوزستان نشانگر آداب و رسوم و فرهنگ جنوب ایران»، وبسایت نشاطآوران.]</ref> | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۱۴۵: | ||
===='''دشداشه'''==== | ===='''دشداشه'''==== | ||
[[پرونده:لباس اعراب خوزستان۲.jpg|جایگزین=اهالی خوزستان-دشداشه|بندانگشتی|یکی از اهالی خوزستان، با لباس دشداشه، در حال مشاهده گاومیشها]] | |||
پیراهنی بلند و یکسره تا مچ پا است که اغلب بهرنگ سفید تهیه میشود. دشداشۀ مردان عرب دارای دو نوع یقهدار (عراقی) و بدون یقه (خلیجی یا اماراتی) است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1483707/%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «خوزستان رنگینکمان اقوام و تنوع لباسهایی به قدمت تاریخ»، وبسایت خبرگزاری برنا.]</ref> | پیراهنی بلند و یکسره تا مچ پا است که اغلب بهرنگ سفید تهیه میشود. دشداشۀ مردان عرب دارای دو نوع یقهدار (عراقی) و بدون یقه (خلیجی یا اماراتی) است.<ref>[https://borna.news/fa/news/1483707/%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE «خوزستان رنگینکمان اقوام و تنوع لباسهایی به قدمت تاریخ»، وبسایت خبرگزاری برنا.]</ref> | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۵۲: | ||
==سیاست لباس متحدالشکل در دوره پهلوی== | ==سیاست لباس متحدالشکل در دوره پهلوی== | ||
[[پرونده:لباس اعراب خوزستان.jpg|جایگزین=پوشش اعراب اهواز در روز عید فطر|بندانگشتی|پوشش اعراب اهواز در روز عید فطر]] | |||
هویت فرهنگی عربهای خوزستان، با اینکه در بسیاری از جنبهها مانند ملیت و تاریخ با سایر ایرانیان مشترک است؛ اما بهدلیل عرب بودنشان، ویژگیها و تفاوتهای منحصربهفردی دارند که چشمانداز فرهنگی ویژهای را برای آنان رقم زده است.<ref>[https://qjsd.scu.ac.ir/article_17864_40e3cf076a2434f6cf91fb3e6f06ca10.pdf موسویسرشت و باباییفرد، «بازآفرینی هویت فرهنگی قومی در میان مردم عرب خوزستان»، 1401ش، ص64 و 65.]</ref> لباس، یکی از مهمترین نشانههای هویت عربهای خوزستان بود. تا قبل از دوران رضاشاه، همه اعراب خوزستان لباس عربی میپوشیدند و آن را میراث قومی و راهی برای نشان دادن تفاوت خود با دیگر اقوام میدانستند. تغییر لباس برای آنها بهمعنای پذیرفتن هویت یک قوم دیگر بود. | هویت فرهنگی عربهای خوزستان، با اینکه در بسیاری از جنبهها مانند ملیت و تاریخ با سایر ایرانیان مشترک است؛ اما بهدلیل عرب بودنشان، ویژگیها و تفاوتهای منحصربهفردی دارند که چشمانداز فرهنگی ویژهای را برای آنان رقم زده است.<ref>[https://qjsd.scu.ac.ir/article_17864_40e3cf076a2434f6cf91fb3e6f06ca10.pdf موسویسرشت و باباییفرد، «بازآفرینی هویت فرهنگی قومی در میان مردم عرب خوزستان»، 1401ش، ص64 و 65.]</ref> لباس، یکی از مهمترین نشانههای هویت عربهای خوزستان بود. تا قبل از دوران رضاشاه، همه اعراب خوزستان لباس عربی میپوشیدند و آن را میراث قومی و راهی برای نشان دادن تفاوت خود با دیگر اقوام میدانستند. تغییر لباس برای آنها بهمعنای پذیرفتن هویت یک قوم دیگر بود. | ||
| خط ۱۶۴: | خط ۲۰۰: | ||
*موسویسرشت، سیدمعین و باباییفرد، اسداله، «بازآفرینی هویت فرهنگی قومی در میان مردم عرب خوزستان»، فصلنامۀ توسعۀ اجتماعی (توسعۀ انسانی سابق)، بهار ۱۴۰۱ش. | *موسویسرشت، سیدمعین و باباییفرد، اسداله، «بازآفرینی هویت فرهنگی قومی در میان مردم عرب خوزستان»، فصلنامۀ توسعۀ اجتماعی (توسعۀ انسانی سابق)، بهار ۱۴۰۱ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||