امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
جز حمید گلزار صفحهٔ پیش‌نویس:پیله‌دوزی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به پیله‌دوزی منتقل کرد
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''پیله‌دوزی؛''' دوخت قطعات بریده شدهٔ پیله روی پارچه و تابلوهای تزیینی.
'''پیله‌دوزی؛''' دوخت قطعات بریده شدهٔ پیله روی پارچه و تابلوهای تزیینی.


پیله‌دوزی [[هنری تزئینی]] با سابقه‌ای کهن (رواج در اشکانیان و استفاده در دوران سلجوقی برای تزیین پرده‌های مذهبی) است که نقوش اصلی آن شامل پرندگان و گل و بوته می‌باشد. این هنر روی پارچه‌هایی مانند [[مخمل]] و [[ساتن]] با دوخت‌هایی نظیر [[ساقه‌دوزی]] و [[مرواریددوزی]] اجرا شده و برای تزیین تابلوها، کت و مانتو به‌کار می‌رود. فرایند کار شامل طراحی الگو، برش پیله، نازک کردن آن از وسط، چیدن قطعات روی پارچه و دوختن نهایی با استفاده از تزئیناتی چون [[ملیله]] و [[مروارید]] است.
پیله‌دوزی هنری تزئینی با سابقه‌ای کهن است که در [[دوران اشکانیان|دوره اشکانیان]] رواج یافت و در [[دوران سلجوقیان|دوران سلجوقی]] برای تزیین پرده‌های مذهبی به‌کار گرفته شد. نقوش اصلی پیله‌دوزی شامل پرندگان و گل و بوته، روی پارچه‌هایی مانند [[مخمل]] و [[ساتن]] با دوخت‌هایی نظیر [[ساقه‌دوزی]] و [[مرواریددوزی]] اجرا شده و برای تزیین تابلوها، کت و مانتو به‌کار می‌رود. در این هنر از تزئینات دیگری چون [[ملیله]] و [[مروارید]] نیز استفاده می‌شود.


== تعریف ==
== تعریف ==
پیله‌دوزی به نوعی از [[رودوزی]] برجسته و تزیینی گفته می‌شود که در آن قطعات بریده شدهٔ پیله به‌همراه سایر دوخت‌های تزیینی مانند ملیله، [[پولک]]، [[سرمه‌دوزی]] و [[سنگ‌دوزی]] روی پارچه دوخته می‌شود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/handicraft/پیله-دوزی-آذربایجان-غربی «پیله‌دوزی (آذربایجان غربی)»، وب‌سایت ایران.]</ref>
پیله‌دوزی به نوعی از [[رودوزی]] برجسته و تزیینی گفته می‌شود که در آن قطعات بریده‌شدهٔ پیله به‌همراه سایر دوخت‌های تزیینی مانند ملیله، [[پولک]]، [[سرمه‌دوزی]] و [[سنگ‌دوزی]] روی پارچه دوخته می‌شود.<ref>[https://www.visitiran.ir/fa/handicraft/پیله-دوزی-آذربایجان-غربی «پیله‌دوزی (آذربایجان غربی)»، وب‌سایت ایران.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
پیله‌دوزی همانند سایر دوخت‌های تزیینی از سابقهٔ کهنی برخوردار است؛ اما تاریخ دقیقی از آن دردسترس نیست. در دورهٔ [[صدر اسلام]] به‌خصوص در [[دوره سلجوقی|دوران سلجوقی]] و [[دوره مغول|مغول]] از پیله‌دوزی برای تزیین پرده‌های [[مسجد|مساجد]] و تابلوهای دیواری به‌کار می‌رفت. پیله‌دوزی در [[دوره اشکانیان|دورهٔ اشکانیان]] از رواج بالایی برخوردار بود.<ref>[https://khanehonar.rozblog.com/post/3 کمالی، «پیله‌دوزی»، وب‌سایت خانۀ هنر.]</ref>
پیله‌دوزی همانند سایر دوخت‌های تزیینی از سابقهٔ کهنی برخوردار است و پیشینه آن را تا دوران اشکانیان، یاد کرده‌اند.؛ در دوره اسلامی به‌خصوص در دوران سلجوقی و دوران حضور مغولان در [[ایران]]، پیله‌دوزی برای تزیین پرده‌های [[مسجد|مساجد]] و تابلوهای دیواری به‌کار می‌رفت.<ref>[https://khanehonar.rozblog.com/post/3 کمالی، «پیله‌دوزی»، وب‌سایت خانۀ هنر.]</ref>


== نقوش و کاربرد پیله‌دوزی ==
== نقوش و کاربرد پیله‌دوزی ==
خط ۱۸: خط ۱۸:


== مراکز دوخت پیله‌دوزی ==
== مراکز دوخت پیله‌دوزی ==
از مراکز دوخت پیله‌دوزی می‌توان به شهرهای [[ارومیه]]، [[تبریز]]، [[کاشان]]، [[اصفهان]]، [[تفت]]، [[یزد]]، [[مهریز]]، [[رشت]] و [[تهران]] اشاره کرد که در گذشته از رونق بیشتری برخوردار بودند. تعدادی از تابلوهای پیله‌دوزی که مربوط به [[دوره‌ افشاریه|دوره‌های افشاریه]]، [[زندیه]] و [[قاجاریه]] است، در موزه‌های آرمیتاژ و متروپولتین نیویورک نگهداری می‌شود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/art-crochet2-cocoon.html «هنر پیله‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
از مراکز دوخت پیله‌دوزی می‌توان به شهرهای [[ارومیه]]، [[تبریز]]، [[کاشان]]، [[اصفهان]]، [[تفت]]، [[یزد]]، [[مهریز]]، [[رشت]] و [[تهران]] اشاره کرد که در گذشته از رونق بیشتری برخوردار بودند. تعدادی از تابلوهای پیله‌دوزی که مربوط به دوره‌های [[دوران افشاریان|افشاریه]]، [[دوران زندیه|زندیه]] و [[دوران قاجار|قاجاریه]] است، در موزه‌ [[موزه آرمیتاژ|آرمیتاژ]] در [[سن‌پترزبورگ]] روسیه و [[موزه هنر متروپولیتن|موزه متروپولیتن]] در [[نیویورک]] نگهداری می‌شود.<ref>[https://www.beytoote.com/art/handicrafts/art-crochet2-cocoon.html «هنر پیله‌دوزی»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==