حجاب در آیین زرتشت: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''حجاب در آیین زرتشت؛'''</big> نوع پوشش زنان در کیش زرتشت.  

به گزارش تاریخ، در ایران باستان و در زمان بعثت زرتشت در ایران، زنان [[پوشاک زنان در دوران ساسانیان|حجاب]] کامل داشته‌اند.<ref> [https://lib.eshia.ir/50029/1/21 مطهری، مسئلۀ حجاب، 1387ش، ص21.]</ref> قبل و بعد از زرتشت نیز حجاب در میان ایرانیان متداول بوده است؛ تا جایی که برخی از مورخین ریشۀ حجاب را به ایرانیان باستان نسبت داده‌اند. در آثار باستانی ایران چهره و نامی از زنان ایرانی مشخص نیست. زمانی که خشایارشا به ملکه «وَشی» دستور برهنگی در بزم داد، ملکه امتناع کرد و به‌خاطر این سرپیچی عنوان ملکه را از دست داد.<ref> [https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/80824/2 محمدی آشنانی، پوشش زن در ادیان الهی (زرتشت، یهود، مسیحیت، اسلام)، 1387ش، ص2.]</ref>

==فلسفه حجاب در آیین زرتشت==

#[[حرمت تن]] و تقدس آن؛ حجاب بدن انسان را از آلودگی‌ها و هوس‌ها حفظ می‌کند.

#توازن روح و جسم؛ حجاب انسان را از غرق شدن در لذات و هوا و هوس‌های مادی حفظ می‌کند و موجب تعادل میان جسم و معنویات روحانی انسان می‌شود.

لذتی که همراه با گناه و بدنامی باشد مانند سم کشنده‌ای است که با شیرینی آمیخته شده و انسان را تباه می‌کند. کسانی که بر هوای نفس خود غلبه کنند و به‌دنبال خودخواهی و آرزهای باطل نباشند، پاداش خوبان را خواهند داشت. تباهی و نیستی هم عاقبت کسانی است که فریب بخورند و گرفتار گناه و رفتار زشت شوند.<ref> [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/02/24/2010777/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D «حجاب در آیین زرتشت؛ فعالیت اجتماعی زنان در حجاب کامل و پرهیز از اختلاط‌های فسادانگیز»،خبرگزاری تسنیم.]</ref>   

هم‌چنین موبدان در تفسیر کردار نیک که از تعالیم اصلی زرتشت است معتقدند که یک زرتشتی نگاه ناپاک نسبت به زنان دیگر ندارد.<ref> [https://hadith.net/post/5516/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A/p223/ عسگری ‌مهرآبادی، «حجاب در ادیان الهی»، وب‌سایت حدیث‌نت.]</ref>

در ایران باستان زنان ممتاز ایرانی برای حفظ [[حرمت تن|حرمت]] و احترام خود مو و چهرۀ خود را می‌پوشاندند. <ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20130115083202-9709-21.pdf علیمردی و دیگران، «حجاب و پوشش در ادیان زرتشت، مسیحیت و یهود»، 1389ش، ص123.]</ref> طبقۀ ممتاز و اشراف در ایران باستان دقت بیشتری برای پوشش خود داشتند؛ چنانچه در تاریخ وارد شده است بعد از فتح ایران، هنگامی‌که سه دختر پادشاه کسرای ساسانی را نزد خلیفۀ دوم آوردند، شاهزادگان ایرانی با نقاب، چهرۀ خود را پوشانده بودند. عمر دستور داد تا پوشش از چهرۀ آنان بردارند و خریداران بعد از نگاه به چهرۀ آنان پول بیشتری بپردازند. دوشیزگان ایرانی امتناع کردند و به‌نشانۀ اعتراض سینۀ مأمور اجرای حکم مشت زدند و آنان را از خود دور ساختند. این امر موجب عصبانیت خلیفۀ دوم شد و امام علی او را به مدارا سفارش کرد.<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20130115083202-9709-21.pdf علیمردی و دیگران، «حجاب و پوشش در ادیان زرتشت، مسیحیت و یهود»، 1389ش، ص123.]</ref>

==حجاب به‌مثابه کنشگری زن در آیین زرتشت==

شواهد تاریخی حاکی از آن است که زنان زرتشتی در محیط خارج از خانه همپای مردان فعالیت داشتند و با آزادی رفت‌وآمد می‌کردند؛ ولی این امور با حجاب و پرهیز شدید از اختلاط‌های فسادانگیز همراه بوده است.<ref>  [https://www.tasnimnews.com/fa/news/1398/02/24/2010777/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D «حجاب در آیین زرتشت؛ فعالیت اجتماعی زنان در حجاب کامل و پرهیز از اختلاط‌های فسادانگیز»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>  از جملۀ احکام و قوانینی که در آن دوره باید رعایت می‌شد آن بود که زنان شوهردار حق نداشتند هیچ مردی را ببینند. در نقش‌هایی که از ایران باستان بر جای مانده، هیچ صورتی از زن دیده نشده است.<ref>  [https://makarem.ir/maaref/fa/article/index/419145/%d9%be%db%8c%d8%b4%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa%d9%87%d8%9f «پیشینۀ حجاب در ادیان گذشته»، وب‌سایت آیین رحمت.]</ref>

==حجاب زنان و مردان در آیین زرتشت==

*تصاویر کشف‌شده از دوران قدیم بیانگر این موضوع است که‌ پوشش مرسوم مردان در ایران باستان،  کلاه، [[دستار]]، لباس بلند و شلوار بوده است.<ref>  [https://makarem.ir/maaref/fa/article/index/419145/%d9%be%db%8c%d8%b4%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%ad%d8%ac%d8%a7%d8%a8-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%b0%d8%b4%d8%aa%d9%87%d8%9f «پیشینۀ حجاب در ادیان گذشته»، وب‌سایت آیین رحمت.]</ref>

===تکالیف زنان زرتشتی درباره حجاب===

اگرچه در دین زرتشت تکالیف خاصی برای پوشش زنان وارد نشده است؛<ref> [https://ensani.ir/file/download/article/20130115083202-9709-21.pdf علیمردی و دیگران، «حجاب و پوشش در ادیان زرتشت، مسیحیت و یهود»، 1389ش، ص120-122.]</ref>  اما مراعات این حدود برای حجاب بانوان توصیه شده است:

*استفاده از [[چادر ملی|چادر]] برای عموم زنان؛

*ممنوعیت ارتباط زنان شوهردار با سایر مردان.<ref> [https://library.tebyan.net/fa/Viewer/Text/80824/2 محمدی آشنانی، پوشش زن در ادیان الهی (زرتشت، یهود، مسیحیت، اسلام)، 1387ش، ص2.]</ref>

====آرایش زنان در آیین زرتشت====

==حجاب و عفاف در آموزه‌های اوستا==

تعالیم صریحی از زرتشت مرتبط با بحث حجاب وارد نشده است. فقط قسمت‌هایی از اوستا بر ترک و رها کردن زن در ایام عادت ماهیانه دلالت دارد؛ تا جایی‌که با هیچ کس ارتباط نداشته باشد و حتی کسی او را نبیند. عالمان اولیۀ زرتشت با توصیه به حجاب زنان این حکم را به‌عنوان امری ملی در زنان ایرانی نهادینه کردند. در پند و اندرزهای اشو زرتشت توصیه به حجاب و پوشش ظاهری و باطنی دیده می‌شود. ویل ‌دورانت معتقد است از دوران داریوش به بعد قانون حجاب مطرح و موجب انزوای زنان شد.<ref> [https://hadith.net/post/5516/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D9%8A%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%87%D9%8A/p223/ عسگری ‌مهرآبادی، «حجاب در ادیان الهی»، وب‌سایت حدیث‌نت.]</ref>

==حجاب در سبک زندگی زنان ایرانی زرتشتی==

از لحاظ تاریخی مقید بودن زنان زرتشتی به حجاب امری مسلم و قطعی است. زنان در دورۀ اشکانی، قبایی تا زانو بر تن می‌کردند و با شنلی که بر سر انداخته‌ بودند، موهای خود را مانند یونانیان آرایش می‌کردند و از میان سر فرق باز می‌کردند.

{{پانویس}}

==منابع==

*«پیشینۀ حجاب در ادیان گذشته»، وب‌سایت آیین رحمت، تاریخ بازدید: 20 خرداد 1403ش.

*«حجاب در آیین زرتشت؛ فعالیت اجتماعی زنان در حجاب کامل و پرهیز از اختلاط‌های فسادانگیز»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 24 اردیبهشت 1398ش.

*موسوی، زهره، «اشتراک حجاب در ادیان ابراهیمی»، مجلۀ مطالعات راهبردی زنان، شمارۀ سی‌وششم، 1386ش.

*«موقعیت زن در دیدگاه زرتشت»، وب‌سایت خبری تحلیلی ردنا، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1399ش.