جایگزینی صفحه با 'دیمونا؛ شهر هستهای در دل صحرای نقب' برچسبها: جایگزین شد ویرایشگر دیداری |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
دیمونا؛ شهر هستهای در | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر =دیمونا.png | |||
| زیرنویس تصویر =نمایی از شهر دیمونا | |||
| image_alt =نمایی از شهر دیمونا | |||
| فایل پادکست =دیمونا.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =11/3 | |||
| تاریخ پادکست =5-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''دیمونا؛'''}} شهری در جنوب سرزمینهای اشغالی فلسطین و مرکز مهم هستهای اسراییل در صحرای نقب. | |||
دیمونا از شهرهای بزرگ در جنوب سرزمینهای اشغالی [[فلسطین]] در صحرای نقب است که بهدلیل میزبانی از مرکز اصلی و سری هستهای [[اسراییل]]، در جهان شهرت دارد. مرکز تحقیقات هستهای اسراییل که در دهه ۱۹۵۰م با همکاری مخفیانه [[فرانسه]] در این شهر ساخته شد، دارای [[راکتور آب سنگین]] و تأسیسات بازفرآوری برای استخراج [[پلوتونیوم]] است. بر اساس برآورد کارشناسان، این مرکز سالانه حدود ۴۰ کیلوگرم پلوتونیوم تولید میکند که برای ساخت [[جنگافزار هستهای]] مناسب است. اسرائیل در مورد زرادخانه هستهای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته و عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای نیست. در ۱۹۸۶م [[مردخای وانونو]]، تکنسین سابق این تأسیسات، با افشای تصاویر و اطلاعات محرمانه، [[جامعه جهانی]] را از وجود برنامه تسلیحات هستهای اسرائیل آگاه ساخت و بعد از آن ربوده و به ۱۸ سال زندان محکوم شد. در جریان [[جنگ رمضان|حملهٔ آمریکا و اسراییل به ایران]] در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و در پاسخ به حمله به [[تأسیسات هستهای نطنز]]، [[ایران]] برای نخستینبار شهر [[دیمونا]] را هدف حملات موشکی قرار داد. | |||
== تاریخچه و موقعیت جغرافیایی == | |||
دیمونا (به عبری: דִּימוֹנָה) شهری در اسرائیل و واقع در صحرای نقب است که در فاصلهٔ ۳۶ کیلومتری جنوب بئرسبع و ۳۵ کیلومتری غرب دریای مرده، بر فراز وادی عربه در منطقهٔ جنوبی [[سرزمینهای اشغالی فلسطین]] قرار دارد. شهر دیمونا در ۱۹۵۵م با سکونت ۳۶ خانوادهٔ یهودی مهاجر از شمال [[آفریقا]] تأسیس شد و نام خود را بر اساس آیهای از کتاب یهوشع در [[عهد عتیق]] گرفته است. این شهر در ۱۹۵۸م بهعنوان شورای محلی و در ۱۹۶۹م بهعنوان [[شهر]] اعلام شد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.marefa.org/ديمونة «دیمونة»، وبسایت المعرفة]</ref> | |||
== جمعیت و امکانات == | |||
جمعیت دیمونا در دهههای ۱۹۷۰م و ۱۹۹۰م با ورود مهاجران یهودی از [[اتحاد جماهیر شوروی]] و دیگر کشورها افزایش یافت. جمعیت این شهر در ۲۰۰۷م بالغ بر ۳۳٬۶۰۰ نفر برآورد شده است و در ۲۰۲۵م حدود ۴۰ هزار نفر جمعیت داشته است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.marefa.org/ديمونة «دیمونة»، وبسایت المعرفة]</ref> این شهر در ۲۰۱۸م توافقنامهای دربارهٔ زیرساختها با دولت اسرائیل امضا کرد و امیدوار بود که جمعیت آن را در ۱۰ تا ۱۵ سال به ۱۲۰ هزار نفر برساند. صنایع اصلی آن شامل مهندسی شیمی، صنایع پیشرفته و خدمات است. بر پایه گزارش برخی منابع، دیمونا نقش مهمی در توسعه صنعت [[انرژی خورشیدی]] اسرائیل ایفا میکند، سیستم آموزشی توسعهیافتهای دارد و در تلاش است تا پروژههای فرهنگی و آموزشی بیشتری را توسعه دهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=http://www.ezhejiang.gov.cn/wenzhou/2022-02/07/c_655874.htm "Dimona, Israel»، وبسایت ezhejiang.]</ref> | |||
== مرکز تحقیقات هستهای دیمونا == | |||
[[پرونده:دیمونا۱.png|جایگزین=رآکتور هستهای مرکز تحقیقات هستهای شیمون پرز نگو در دیمونا|بندانگشتی|رآکتور هستهای مرکز تحقیقات هستهای شیمون پرز نگو در دیمونا]] | |||
در فاصلهٔ حدود ۱۳ کیلومتری جنوب شهر دیمونا، تأسیساتی قرار دارد که با نام «مرکز تحقیقات هستهای شیمون پرز نگو» شناخته میشود.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت روزنامۀ دنیای اقتصاد؛] [https://fararu.com/fa/news/859702/نقطه-اتمی-اسرائیل-که-می-تواند-هدف-ایران-باشد «۷ نقطه اتمی اسرائیل که میتواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو.]</ref> بر اساس اطلاعات افشاشده در ۱۹۸۶م این مرکز در ده طبقهٔ مجزا در زیرزمین ساخته شده و هر طبقه دارای یک واحد ویژه است. در ۲۰۱۷م حدود ۲۷۰۰ نفر در دیمونا مشغول به کار بودند که از این تعداد تنها ۱۵۰ نفر اجازهٔ دسترسی به بخشهای حساس را داشتند. بر اساس برآورد کارشناسان این مرکز ماهانه هشت کیلوگرم [[اورانیوم]] با غنای بسیار بالا و سالانه ۴۰ کیلوگرم [[پلوتونیوم]] تولید میکند که برای ساخت ده بمب هستهای کافی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمبهای هستهای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> | |||
ساختار داخلی این مرکز هستهای شامل مجموعهای از بخشهای تخصصی بهنام ماخون است که هرکدام کارکرد مشخصی دارند؛ از جمله یک [[راکتور آب سنگین]] با توان تخمینی بین ۷۰ تا ۱۵۰ مگاوات که نقش اصلی در تولید مواد شکافتپذیر را ایفا میکند، واحد بازفرآوری برای استخراج پلوتونیوم (ماده اصلی ساخت [[جنگافزار هستهای|سلاح هستهای]]) از سوخت مصرفشده، آزمایشگاههای تحقیقاتی [[غنیسازی اورانیوم]] با سانتریفیوژ، بخشهایی برای مدیریت و دفع پسماندهای رادیواکتیو.<ref>[https://farsnews.ir/m_elikaei/1774431528749609147/بالستیک-های-ایران-به-مرکز-ممنوعه-اسرائیل-رسیدند «بالستیکهای ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
همچنین واحد ویژهای از موساد به نام «دفتر روابط علمی» مسئول تأمین نیازهای علمی و فناوری مورد نیاز دیمونا از خارج از اسرائیل است و عملیاتهایی نظیر قاچاق ۲۰۰ تن کیک زرد از [[کنگو]] در ۱۹۶۸م و انتقال دانشمندان و مواد هستهای از جمهوریهای شوروی سابق از اقدامات این دفتر گزارش شده است. اسرائیل با تأسیس شرکتهای صوری در کشورهای مختلف، انتقال ابزار و مواد هستهای را تسهیل میکند که ازجمله به پرونده آرنان میلشان، تهیهکنندهٔ هالیوودی، در منابع خبری اشاره شده است که به اتهام همکاری در قاچاق مواد و ابزار هستهای توسط افبیآی مورد بازجویی قرار گرفت.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمبهای هستهای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> | |||
بهگزارش رسانههای بینالمللی حفاریهایی در این مرکز در ۲۰۲۱م آغاز شده و تصاویر ماهوارهای آن زمان تنها حفر گودالی به طول ۱۵۰ متر و عرض ۶۰ متر در نزدیکی رآکتور آب سنگین اصلی را نشان میداد. تصاویر جدید گرفتهشده در ۵ ژوئیه ۲۰۲۵م توسط شرکت Planet Labs PBC نشان میدهد که ساختوساز شدت گرفته و دیوارهای بتنی ضخیم و چندین طبقهٔ زیرزمینی در محل ایجاد شدهاند. جرثقیلهایی نیز در محل دیده میشوند.<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/740624-رازهای-هسته-ای-اسرائیل-در-دیمونا-گمانه-زنی-ها-درباره-رآکتور-جدید-برنامه-اتمی-رژیم-صهیونیستی «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانهزنیها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وبسایت اقتصاد نیوز.]</ref> | |||
== اهمیت راهبردی == | |||
منطقهٔ دیمونا بهدلیل میزبانی از تأسیسات هستهای اسراییل، یکی از حساسترین نقاط محافظتشده در سرزمینهای اشغالی است که بسیاری از گزارشهای اطلاعاتی و نظامی جهان آن را زیرساختی «فوقحیاتی» برای اسرائیل توصیف میکنند. تحلیلگران دلایلی برای این میزان حساسیت مطرح کردهاند؛ ازجمله: | |||
# دیمونا قلب سیاست «ابهام هستهای» اسرائیل است؛ این رژیم دههها است دربارهٔ برنامهٔ هستهای خود شفافیتی ارائه نمیدهد، اما تمامی تحلیلها و مستندات بینالمللی دیمونا را کانون اصلی توان هستهای میدانند و هرگونه تهدید علیه آن، تهدیدی علیه ساختار بازدارندگی [[تلآویو]] تلقی میشود. | |||
# دیمونا از نظر سیاسی و روانی اهمیت ویژهای دارد؛ این مرکز نهتنها یک تأسیسات صنعتی، بلکه یک خط قرمز برای اسرائیل است که در ادبیات امنیتی آمریکا و غرب نیز بازتاب یافته و کوچکترین اشاره به آن، واکنش گستردهٔ رسانهای و سیاسی به همراه دارد. | |||
# موقعیت ژئوپلیتیک دیمونا در جنوب فلسطین اشغالی و نزدیکی به مسیرهای هوایی و زمینی؛ هرگونه رخداد احتمالی در آن را به رویدادی با پیامدهای منطقهای تبدیل کرده است.<ref>[https://farsnews.ir/Hamed_mohamadjani/1774117096746329822/چرا-دیمونا-همیشه-در-فهرست-حساس-ترین-اهداف-جهان-قرار-دارد محمدجانی، «چرا دیمونا همیشه در فهرست «حساسترین اهداف جهان» قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
== مشارکت فرانسه در ساخت مرکز هستهای دیمونا == | |||
اسرائیل رآکتور دیمونا را در دهه ۱۹۵۰م با کمک گسترده و مخفیانهٔ دولت [[فرانسه]] ساخت. تا پایان آن دهه، حدود ۲۵۰۰ شهروند فرانسوی در دیمونا زندگی میکردند که دارای مجوزهای فرانسوی بودند، اما به گونهای تحت پوشش قرار داشتند که همه چیز را انکار میکردند. بر پایه گزارشهای تحقیقی، کارگران فرانسوی مجاز به نوشتن مستقیم نامه و ارسال آن به کشور خود نبودند، بلکه نامههایشان از طریق صندوقهای پستی مخصوص در [[آمریکای لاتین]] به کشورشان ارسال میشد. سندی که روزنامهٔ هاآرتص در ۱۳۹۸ش از طبقهبندی خارج کرد، نشان میدهد که در نشستی محرمانه در ژوئیه ۱۹۶۳م لوی اشکول، نخستوزیر وقت، از سردبیران روزنامههای اسرائیلی خواسته بود هیچ مطلبی دربارهٔ توان اتمی تأسیسات دیمونا منتشر نکنند و از ذکر کمکهای فرانسه در دستیابی اسرائیل به توان هستهای خودداری کنند. نخستوزیر اسرائیل در آن جلسه تأکید کرده بود که وظیفه میهنی و مسوولانه ایجاب میکند که مانع از وقوع زیانی بزرگ به کشور شوند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
== تولید سلاح هستهای در دیمونا == | |||
بر اساس تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی، اسرائیل حدود ۹۰ کلاهک جنگی دارد که از پلوتونیوم تولیدشده در رآکتور آب سنگین دیمونا ساخته شده است. اسرائیل در مورد زرادخانهٔ هستهای خود سیاست ابهام عمدی را در پیش گرفته است؛ به این معنا که نه وجود آن را تأیید میکند و نه آن را انکار میکند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> اسراییل عضو [[پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای]] (NPT) نیست و پروتکل الحاقی را نیز نپذیرفته است.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.bbc.com/persian/articles/cge2yl14gd9o «درباره ساختوساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هستهای دیمونا چه میدانیم؟»، وبسایت بیبیسی فارسی.]</ref> بنابر اعلام برخی منابع، اسراییل حدود ۲۰۰ بمب اتمی دارد، که در تأسیسات دیمونا ساخته شدهاند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/2953108-اسرائیل-چند-بمب-اتم-دارد «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وبسایت روزنامۀ اقتصاد.]</ref> همچنین مواد اتمی از این نیروگاه منتقل و در مرکز ساخت و مونتاژ کلاهکهای اتمی واقع در شمال حیفا که یکی از ۵ مراکز اتمی اسرائیل بهشمار میآید، جمعآوری میشود.<ref>[https://www.irna.ir/news/5437340/نیروگاه-دیمونا-یک-هزار-و-400-تن-اورانیوم-استفاده-کرده-است «نیروگاه دیمونا یک هزار و 400 تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> | |||
== افشاگری مردخای وانونو دربارهٔ دیمونا == | |||
[[پرونده:دیمونا۲.png|جایگزین=تصویری از مردخای وانونو در زندان |بندانگشتی|تصویری از مردخای وانونو در زندان ]] | |||
مردخای وانونو، تکنسین هستهای اسرائیلی که از مخالفان سرسخت ساخت و بهکارگیری تسلیحات هستهای بود، پس از ۹ سال فعالیت در نیروگاه هستهای دیمونا، در ۱۹۸۵م موفق شد با قاچاق دوربین به داخل تأسیسات، دستکم ۵۷ عکس از محوطه داخلی آن بردارد. وی پس از اخراج از دیمونا به [[استرالیا]] مهاجرت کرد و سپس با سفر به [[انگلستان]]، تصاویر و اطلاعات خود را در اختیار هفتهنامه ساندی تایمز قرار داد. این اطلاعات برای نخستین بار در [[۵ اکتبر]] ۱۹۸۶م در صفحه اول این روزنامه با عنوان «افشا شد: اسرار ذخایر هستهای اسرائیل» منتشر شد و جامعه جهانی را به این قطعیت رساند که اسرائیل ذخایر بزرگی از تسلیحات اتمی در اختیار دارد. اسرائیلیها که از ادامهٔ افشاگریها هراسان شده بودند، وانونو را با فریب یک مأمور مخفی زن به [[ایتالیا]] کشانده و در رم توسط نیروهای اطلاعاتی اسرائیل ربودند. وی پس از انتقال به اسرائیل، در دادگاهی به ریاست الیاهو نوام به ۱۸ سال حبس محکوم شد و یازده سال از این دوران را به صورت مداوم در سلول انفرادی به سر برد. وانونو در سال ۲۰۰۴م آزاد شد، اما با محدودیتهای گسترده در ارتباط با رسانهها و زندگی شخصی مواجه بود و پس از آن نیز چندین بار به بهانههای مختلف ازجمله مصاحبه با رسانهها بازداشت شد. افشاگریهای وانونو بهعنوان تکمیلکنندهٔ تکههای پازل برنامه هستهای اسرائیل، مبنای تخمینهای بعدی دربارهٔ زرادخانه هستهای این کشور قرار گرفت.<ref>[https://psri.ir/print.php?id=lvdtklce «صهیونیستها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانههای سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وبسایت مطالعات و پژوهشهای سیاسی؛] [https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
== تلاش گروههای مقاومت برای هدف قراردادن دیمونا == | |||
منطقه دیمونا بهدلیل استقرار تأسیسات هستهای، طی دهههای اخیر کانون توجه امنیتی و هدف عملیاتهای متعددی بوده است. در سال ۱۳۹۴ش، پهپاد «ایوب» متعلق به [[حزبالله لبنان]] موفق به نفوذ در حریم هوایی این منطقه و عبور از سامانههای پدافندی شد. همچنین در [[۴ فوریه]] ۲۰۰۸م، یک حملهٔ استشهادی توسط [[گردانهای عزالدین قسام]] در یک مرکز تجاری در دیمونا به وقوع پیوست که منجر به کشته شدن یک نفر و مجروح شدن ۱۳ تن دیگر گردید. علاوه بر این، گزارشهایی از تلاشهای راکتی گروههای فلسطینی برای هدف قرار دادن این منطقه منتشر شده است که بهدلیل پوشش پدافندی، ناموفق ارزیابی شدهاند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-دنیا-5/3742860-اسرائیل-در-حال-توسعه-نیروگاه-هسته-ای-دیمونا «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
== دیمونا در جنگ رمضان == | |||
[[پرونده:دیمونا۳.jpg|جایگزین=محل حمله موشکی ایران به دیمونا|بندانگشتی|محل حمله موشکی ایران به دیمونا]] | |||
در نخستین روز [[فروردین]] ۱۴۰۵ش ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک موشک ایرانی به شهر دیمونا برخورد کرده است. بر اساس گزارشهای رسمی، یک ساختمان هدف اصابت مستقیم قرار گرفته و فروریخته است. سازمان امدادی ماگن داوید آدوم شمار زخمیها را دستکم ۴۰ نفر اعلام کرد. این حمله پس از گزارش رسانههای ایران دربارهٔ حملهٔ هوایی به تأسیسات غنیسازی اورانیوم در نطنز [[اصفهان]] صورت گرفته است. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی، لحظهٔ اصابت موشک و ایجاد حفرهٔ بزرگ در ساختمان را نشان میدهد.<ref>[https://search.eitaa.com/?url=https://www.dw.com/fa-ir/حمله-موشکی-ایران-به-شهر-دیمونای-اسرائيل-با-بیش-از-۳۰-زخمی/live-76464262 «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچهوله؛][https://www.mojnews.com/بخش-سیاسی-3/694906-حمله-به-دیمونا-صفحه-جدیدی-در-تغییر-موازنه-قدرت-ایجاد-کرد «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج.]</ref> | |||
=== پیامد و واکنشها === | |||
* '''نفوذپذیری پدافند هوایی:''' با توجه به حفاظت شدید از منطقهٔ هستهای دیمونا، تحلیلگران بر این باورند که حمله مؤثر ایران به این منطقه در اوج درگیریهای [[جنگ رمضان]]، نشاندهندهٔ نفوذپذیری پیشرفتهترین سامانههای دفاعی اسرائیل است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6780714/خبرنگار-آمریکایی-حمله-ایران-به-دیمونا-ضعف-پدافنداسرائیل-را-آشکارتر «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
* '''معادله جدید بازدارندگی:''' به باور تحلیلگران امنیتی، پس از این حمله، ایران معادلهٔ معناداری را در واکنش به حملات علیه تأسیسات هستهای خود تعریف کرده است.<ref>[https://www.mojnews.com/بخش-بین-الملل-8/694901-نکته-راهبردی-از-حمله-ایران-به-دیمونا-چرا-صهیونیستها-در-مورد-توان-موشکی-ایران-شوکه-شده-اند «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شدهاند؟»، خبرگزاری موج.]</ref> بر اساس این معادله، هر تجاوز جدید به سایتهای اتمی ایران میتواند سناریوهای وخیمی را برای تأسیسات هستهای اسرائیل رقم بزند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/درباره-پاسخ-سریع-شدید-ایران-دیمونا «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وبسایت جهان نیوز؛] [https://farsnews.ir/sepehr53/1774126216625251791/دیمونا-پر- «دیمونا، پر ...»، خبرگزاری فارس.]</ref> رسانهها گزارش دادهاند که این حمله در شرایطی صورت گرفته است که مقامات آمریکایی و اسرائیلی در ماههای منتهی به جنگ رمضان و همچنین در جریان این جنگ، مدعی نابودی قدرت موشکی ایران شده بودند.<ref>[https://www.jahannews.com/report/973530/درباره-پاسخ-سریع-شدید-ایران-دیمونا «درباره پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وبسایت جهان نیوز؛]</ref> | |||
* '''واکنش رسانهها:''' بهگفتهٔ گلن گرینوالد، خبرنگار آمریکایی، این حمله ضعف پدافند هوایی اسرائیل را آشکارتر کرد. اتان لوینز، روزنامهنگار دیگر آمریکایی، با اشاره به نبود آژیر خطر و عدم شناسایی موشکها، وضعیت را بدون دفاع و هشدار توصیف کرد. دنیل دیویس، افسر بازنشستهٔ ارتش آمریکا، تأکید کرد که این رویداد توانمندی نظامی ایران و نفوذپذیری سامانههای دفاع موشکی آمریکا و اسرائیل را ثابت کرده است. راشد بن سعید، کاربر اماراتی، عبور ایران از [[گنبد آهنین]] را نقطهٔ تغییر جنگ دانست. جرج گالووی، سیاستمدار بریتانیایی، نیز تلافیهای ایران را بیسابقه توصیف کرد. برخی کاربران لبنانی و یمنی نیز این حمله را پیام هشدار نهایی و نشانهٔ تغییر معادلات منطقهای ارزیابی کردند.<ref>[https://fa.alalam.ir/news/7432123/واکنش-کاربران-دنیا-به-عملیات-قدرتمند-ایران-در-دیمونا «واکنش کاربران دنیا به عملیات قدرتمند ایران در دیمونا»، وبسایت شبکۀ العالم.]</ref> | |||
== چالشهای محیط زیستی دیمونا == | |||
شهر دیمونا بهدلیل میزبانی از تأسیسات هستهای امروزه با چالشهای متعددی مواجه شده است.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3363101-احتمال-نشت-آلودگی-هسته-ای-از-تاسیسات-دیمونا «احتمال نشت آلودگی هستهای از تأسیسات دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> بهگفتهٔ منابع آگاه، نیروگاه هستهای در دیمونا از ۱۹۹۴م عمر مفید فرضی خود را از دستداده و بهتدریج شکافهایی در برخی از دیوارها و پایههای آن ملاحظه شده است. روزنامهٔ هاآرتص در مه ۲۰۲۱م گزارش داد که ۱۵۳۷ مشکل در سازههای ساختمانی نیروگاه کشف شده که میتواند بهطور بالقوه موجب [[تشعشعات رادیواکتیو|نشت مواد رادیواکتیو]] شود و به اعتراف مرکز پژوهشهای هستهای، حداقل در یک مورد این نشت صورت گرفته است. پایان دورهٔ مفید بهرهبرداری از دیمونا با افزایش میانگین مبتلایان به [[سرطان]] در مناطق اطراف این نیروگاه، بهویژه در منطقهٔ نقب، همزمان بوده است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمبهای هستهای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> اکثر کارکنان این نیروگاه نیز پس از چند سال فعالیت در آن مبتلا به سرطانهای مختلف شدهاند<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3363101-احتمال-نشت-آلودگی-هسته-ای-از-تاسیسات-دیمونا «احتمال نشت آلودگی هستهای از تأسیسات دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> که این موضوع کشمکش حقوقی گستردهای را در دادگاههای اسرائیل به همراه داشته است. برخی کارشناسان اسراییلی اذعان کردهاند که امروز پایگاه دیمونا به یک معضل برای ساختار امنیتی اسرائیل تبدیل شده و کارشناسان عرب آن را «پاشنه آشیل» اسرائیل میدانند.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-بین-الملل-17/328848-جایگاه-دیمونا-کارخانه-تولید «جایگاه دیمونا، کارخانه تولید بمبهای هستهای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین.]</ref> | |||
== پانویس == | |||
{{پانویس}} | |||
== منابع == | |||
{{آغاز منابع}} | |||
* «احتمال نشت آلودگی هستهای از تأسیسات دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۶ اسفند ۱۳۹۶ش. | |||
* «اسرائیل چند بمب اتم دارد؟»، وبسایت روزنامهٔ اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۶ آبان ۱۳۹۴ش. | |||
* «اسرائیل در حال توسعه نیروگاه هستهای دیمونا»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۴ اسفند ۱۳۹۹ش. | |||
* «انهدام شیئی مشکوک بالای تأسیسات اتمی اسرائیل»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب:۲۶ آذر ۱۳۸۹ش. | |||
* «بالستیکهای ایران به مرکز ممنوعه اسرائیل رسیدند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «جایگاه «دیمونا»، کارخانه تولید بمبهای هستهای، در امنیت اسرائیل کجاست؟»، اعتماد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ش. | |||
* «حمله به دیمونا صفحه جدیدی در تغییر موازنه قدرت ایجاد کرد»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «حمله موشکی ایران به شهر دیمونای اسرائیل با بیش از ۳۰ زخمی»، خبرگزاری دویچهوله، تاریخ درج مطب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «حمله موشکی ایران به دیمونا؛ تعداد زخمیها به ۵۱ نفر رسید+ فیلم»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «خبرنگار آمریکایی:حمله ایران به دیمونا ضعف پدافنداسرائیل را آشکارتر کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «دربارهٔ پاسخ سریع و شدید ایران در دیمونا»، وبسایت جهان نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ فروردین ۱۴۰۵ش؛ | |||
* «دربارهٔ ساختوساز مخفیانه اسرائیل در تأسیسات هستهای دیمونا چه میدانیم؟»، وبسایت بیبیسی فارسی، تاریخ درج مطلب: ۱۵ شهریور ۱۴۰۴ش. | |||
* «دیمونا، پر …»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵. | |||
* «دیمونة»، وبسایت المعرفة، تاریخ بازدید: تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م. | |||
* «رازهای هسته ای اسرائیل در دیمونا | گمانهزنیها دربارهٔ رآکتور جدید و برنامه اتمی رژیم صهیونیستی»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۳ شهریور ۱۴۰۴ش. | |||
* «صهیونیستها چند بمب اتم دارند؟ زرادخانههای سری اسرائیل چطور لو رفت؟»، وبسایت مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۱ مهر ۱۳۹۲ش. | |||
* محمدجانی، حامد، «چرا دیمونا همیشه در فهرست حساسترین اهداف جهان قرار دارد؟»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «نیروگاه دیمونا یک هزار و ۴۰۰ تن اورانیوم استفاده کرده است»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۸ دی ۱۳۸۳ش. | |||
* «۲ نکته راهبردی از حمله ایران به دیمونا/ چرا صهیونیستها در مورد توان موشکی ایران شوکه شدهاند؟»، خبرگزاری موج، تاریخ درج مطلب: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «۷ نقطه اتمی اسرائیل که میتواند هدف ایران باشد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ش. | |||
* «Dimona, Israel»، وبسایت ezhejiang، تاریخ بازدید: ۲۰ آوریل ۲۰۲۶م. | |||
{{پایان منابع}} | |||
