حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =پرستار-2.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =پوشش بانوان پرستار | |||
| image_alt =پوشش بانوان پرستار در بیمارستان | |||
| فایل پادکست =پوشش زنان شاغل در ایران.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9 | |||
| تاریخ پادکست =10-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>پوشش زنان شاغل در ایران؛ </big>'''سبک پوشش زنان ایرانی در محیطهای کاری. | '''<big>پوشش زنان شاغل در ایران؛ </big>'''سبک پوشش زنان ایرانی در محیطهای کاری. | ||
سبک لباس پوشیدن زنان در محیطهای کاری دارای ویژگی و اهمیت خاصی است. نوع تنپوش، رنگ و مدل آن باید متناسب محیط کار و فعالیت باشد. پوشش زنان بسته به موقعیت شغلیشان، معرّف حرفۀ آنها و بیانگر حاکمیت تفکر آنها در محیط کار، با رویکرد ترویج ارزشهای فرهنگی و معنوی در هر جامعهای است. بهمنظور نظم بخشیدن به محیطهای رسمی و اداری، پوشش را همسانسازی کردهاند که این موضوع بعد از انقلاب صنعتی در تمام کشورها بهصورت قانون در آمده است. | سبک لباس پوشیدن زنان در محیطهای کاری دارای ویژگی و اهمیت خاصی است. نوع تنپوش، رنگ و مدل آن باید متناسب محیط کار و فعالیت باشد. پوشش زنان بسته به موقعیت شغلیشان، معرّف حرفۀ آنها و بیانگر حاکمیت تفکر آنها در محیط کار، با رویکرد ترویج ارزشهای فرهنگی و معنوی در هر جامعهای است. بهمنظور نظم بخشیدن به محیطهای رسمی و اداری، پوشش را همسانسازی کردهاند که این موضوع بعد از [[انقلاب صنعتی]] در تمام کشورها بهصورت قانون در آمده است. | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
از دورۀ ایلامی، پوشش زنان ایرانی با توجه به وظایفی که در اجتماع برعهده داشتند، مطرح بوده است. بر اساس مستندات تاریخی، سفرنامهنویسان و هنر نگارگری طبقات اجتماعی زنان اعم از موسیقیدانان، نویسندگان و خدمه دارای پوششهای خاص حرفۀ خود بودند.<ref>[https://sadmu.ir/detail/8182 زندی، «سیر تحول لباس زنان از دورۀ ایلامی تا عصر حاضر»، وبسایت مجموعۀ فرهنگی تاریخی سعدآباد.]</ref> | از دورۀ ایلامی، [[پوشش زنان ایرانی]] با توجه به وظایفی که در اجتماع برعهده داشتند، مطرح بوده است. بر اساس مستندات تاریخی، سفرنامهنویسان و هنر نگارگری طبقات اجتماعی زنان اعم از موسیقیدانان، نویسندگان و خدمه دارای پوششهای خاص حرفۀ خود بودند.<ref>[https://sadmu.ir/detail/8182 زندی، «سیر تحول لباس زنان از دورۀ ایلامی تا عصر حاضر»، وبسایت مجموعۀ فرهنگی تاریخی سعدآباد.]</ref> | ||
در غرب هم پس از انقلاب صنعتی، مسئلۀ اشتغال زنان مطرح شد.<ref>[https://redmag.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87/ «لباس کار زنانه و تحولاتی که آن را در طول تاریخ شکل داد»، وبسایت مجلۀ قرمز.]</ref> با گسترش سریع صنعت و تولید، طراحی پوشاک متناسب با محیط کار نیز رشد و توسعه یافت و منجر به تولید لباسکار مُدرن شد.<ref>[https://www.asanpoosh.com/articledetails/1053/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1 «تاریخچۀ استفاده از لباس کار»، وبسایت آسان پوش.]</ref> | در غرب هم پس از انقلاب صنعتی، مسئلۀ اشتغال زنان مطرح شد.<ref>[https://redmag.ir/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%87/ «لباس کار زنانه و تحولاتی که آن را در طول تاریخ شکل داد»، وبسایت مجلۀ قرمز.]</ref> با گسترش سریع صنعت و تولید، طراحی پوشاک متناسب با محیط کار نیز رشد و توسعه یافت و منجر به تولید لباسکار مُدرن شد.<ref>[https://www.asanpoosh.com/articledetails/1053/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1 «تاریخچۀ استفاده از لباس کار»، وبسایت آسان پوش.]</ref> | ||
تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر وضعیّت پوشش زنان | تأثیر گفتمان انقلاب اسلامی بر وضعیّت پوشش زنان. قبل از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، زنان در حیطۀ اقتصادی نیروی ارزانی بودند که در محیط کار بدون امنیّت و با خطرات زیادی مواجه بودند. زنان تحت تأثیر [[مد|مُد]] و تجملات قرار میگرفتند تا هم مصرفکنندۀ تولیدات باشند و هم برای فروش بیشتر مورد بهرهبرداری جنسی قرار گیرند.<ref>[https://www.porseman.com/article/%D9%88%D8%B6%D8%B9%D9%8A%D8%AA-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%82%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A/56418 «وضعیت حجاب قبل از انقلاب اسلامی»، وبسایت پرسمان.]</ref> گفتمان اشتغال انقلاب، با تکیه بر ارزشگذاری و تکریم زنان، دولت را به ایجاد محیطی امن موظف کرد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/952813/fa#downloadbottom غنیپور و همکاران، «سیر تاریخی اشتغال زنان در بستر گفتمانهای قبل و بعد از انقلاب اسلامی»، 1401ش، ص35.]</ref> | ||
قبل از پیروزی انقلاب | |||
==فلسفه پوشش زنان شاغل== | ==فلسفه پوشش زنان شاغل== | ||
| خط ۲۲: | خط ۵۰: | ||
==کُد لباس== | ==کُد لباس== | ||
به مجموعۀ قوانینی که سازمانها برای کارمندان خود جهت تهیۀ لباس مناسب برای محیط کار وضع کردهاند، کد لباس میگویند.<ref>[https://www.middleeastbank.ir/news/mebmagazinearticlesview/6756/%DA%A9%D8%AF+%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3+%D8%AF%D8%B1+%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 زراعتی، «کد لباس در سازمانها»، وبسایت بانک خاورمیانه.]</ref> کد لباسها، رسمی، حرفهای، تجاری یا آزاد هستند.<ref>[https://www.indoform.com/blog/5347/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9 «زیبا شدن مانتو اداری بانک، لازمه کیفیت بالای کار شماست»، وبسایت ایندو فرم.]</ref> در انگلیس بهمنظور ارتقای سطح تولید از زنان کارمند خواستند تا از لوازم آرایش و لباسهای تنگ و کوتاه بپرهیزند. پس از اجرا و افزایش تولید، این طرح موفق، با اعتراض کارکنان مرد لغو شد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/70572/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%BA%D8 بهزادپور، «حجاب مرز میان زندگی خصوصی و عمومی؛ محیط اشتغال»، 1384ش.]</ref> از کدهای بسیار رایج در ژاپن، پوشیدن کفشهای پاشنه بلند، آرایش اجباری، عینک، جوراب ساق بلند و رنگ موی یکسان است که زنان ژاپنی نسبت به آنها اعتراض و خواستار حذف شدهاند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/701619/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF-%D9%84%D9%86%D8%B2-%D9%88-%D8 «اعتراض زنان شاغل ژاپن: کفش پاشنه بلند، لنز و آرایش اجباری نمیخواهیم»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | به مجموعۀ قوانینی که سازمانها برای کارمندان خود جهت تهیۀ لباس مناسب برای محیط کار وضع کردهاند، کد لباس میگویند.<ref>[https://www.middleeastbank.ir/news/mebmagazinearticlesview/6756/%DA%A9%D8%AF+%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3+%D8%AF%D8%B1+%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 زراعتی، «کد لباس در سازمانها»، وبسایت بانک خاورمیانه.]</ref> کد لباسها، رسمی، حرفهای، تجاری یا آزاد هستند.<ref>[https://www.indoform.com/blog/5347/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9 «زیبا شدن مانتو اداری بانک، لازمه کیفیت بالای کار شماست»، وبسایت ایندو فرم.]</ref> در انگلیس بهمنظور ارتقای سطح تولید از زنان کارمند خواستند تا از [[لوازم آرایشی|لوازم آرایش]] و لباسهای تنگ و کوتاه بپرهیزند. پس از اجرا و افزایش تولید، این طرح موفق، با اعتراض کارکنان مرد لغو شد.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/70572/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%BA%D8 بهزادپور، «حجاب مرز میان زندگی خصوصی و عمومی؛ محیط اشتغال»، 1384ش.]</ref> از کدهای بسیار رایج در ژاپن، پوشیدن کفشهای پاشنه بلند، آرایش اجباری، عینک، جوراب ساق بلند و رنگ موی یکسان است که زنان ژاپنی نسبت به آنها اعتراض و خواستار حذف شدهاند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/701619/%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D8%BA%D9%84-%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86-%DA%A9%D9%81%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%D8%B4%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF-%D9%84%D9%86%D8%B2-%D9%88-%D8 «اعتراض زنان شاغل ژاپن: کفش پاشنه بلند، لنز و آرایش اجباری نمیخواهیم»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | ||
==پوشش در مشاغل مختلف== | ==پوشش در مشاغل مختلف== | ||
| خط ۳۲: | خط ۶۰: | ||
#لباس معلمان، از رنگهاي متنوع و متناسب با چارچوب قوانين، همراه با چادر يا بدون آن استفاده ميشود.<ref>[http://www.imanabadkarokela.com/index.php?option=com_content&view=article&id=338:2013-02-04-15-27-04&catid=110:2013-01-06-19-59-51&Itemid=516 «پوشش امروز زنان ايرانی»، وبسایت روستاي ايمن آباد و كروكِلا.]</ref> | #لباس معلمان، از رنگهاي متنوع و متناسب با چارچوب قوانين، همراه با چادر يا بدون آن استفاده ميشود.<ref>[http://www.imanabadkarokela.com/index.php?option=com_content&view=article&id=338:2013-02-04-15-27-04&catid=110:2013-01-06-19-59-51&Itemid=516 «پوشش امروز زنان ايرانی»، وبسایت روستاي ايمن آباد و كروكِلا.]</ref> | ||
#لباس پرستاران بیمارستانها، دارای فرم خاص با آرم بیمارستان یا مرکز درمانی که در هر بیمارستانی متفاوت است. | #لباس پرستاران بیمارستانها، دارای فرم خاص با آرم بیمارستان یا مرکز درمانی که در هر بیمارستانی متفاوت است. | ||
#لباس مهمانداران هتلها و خطوط هوایی، لباس رسمی است؛ البته در برخی از موارد یک کلاه فرم نیز همراه مقنعه میپوشند.<ref>[http://www.ensafnews.com/241964/%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C/ «چه جاهایی از لباس فرم اداری استفاده میشود»، خبرگزاری انصاف.]</ref> | #لباس مهمانداران [[هتل|هتلها]] و خطوط هوایی، لباس رسمی است؛ البته در برخی از موارد یک کلاه فرم نیز همراه مقنعه میپوشند.<ref>[http://www.ensafnews.com/241964/%DA%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C/ «چه جاهایی از لباس فرم اداری استفاده میشود»، خبرگزاری انصاف.]</ref> | ||
==ویژگیهای پوشش مناسب== | ==ویژگیهای پوشش مناسب== | ||
| خط ۶۴: | خط ۹۲: | ||
#افزایش بهرهوری، برندسازی<ref>[https://www.indoform.com/blog/5253/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7.html «همه چیز دربارۀ مانتو فرم بانکها»، وبسایت ایندو فرم.] </ref> و بازاریابی؛<ref>[https://tarrahandookht.ir/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1/ راهنمای خرید لباس کار مناسب بر اساس شغل فرد»، وبسایت طراحان دوخت.]</ref> | #افزایش بهرهوری، برندسازی<ref>[https://www.indoform.com/blog/5253/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7.html «همه چیز دربارۀ مانتو فرم بانکها»، وبسایت ایندو فرم.] </ref> و بازاریابی؛<ref>[https://tarrahandookht.ir/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D8%B1/ راهنمای خرید لباس کار مناسب بر اساس شغل فرد»، وبسایت طراحان دوخت.]</ref> | ||
#ترویج هنجارها و ارزشها؛ | #ترویج هنجارها و ارزشها؛ | ||
#جلوگیری از | #جلوگیری از [[مصرفگرایی]]؛ | ||
#القای مسئولیت به اعضا و ایجاد شخصیت حقوقی؛<ref> [https://basirat.ir/fa/news/143212/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C «جامعۀ مدرن؛ پوشش یکسان، همبستگی کاری»، وبسایت بصیرت.]</ref> | #القای مسئولیت به اعضا و ایجاد شخصیت حقوقی؛<ref> [https://basirat.ir/fa/news/143212/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A8%D8%B3%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C «جامعۀ مدرن؛ پوشش یکسان، همبستگی کاری»، وبسایت بصیرت.]</ref> | ||
#پرهیز از بروز رقابت شدید در شیوۀ لباس پوشیدن.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/70572/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%BA%D8 بهزادپور، «حجاب مرز میان زندگی خصوصی و عمومی؛ محیط اشتغال»، 1384ش.]</ref> | #پرهیز از بروز رقابت شدید در شیوۀ لباس پوشیدن.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/70572/%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%BA%D8 بهزادپور، «حجاب مرز میان زندگی خصوصی و عمومی؛ محیط اشتغال»، 1384ش.]</ref> | ||