سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =لباس مردان قشقایی.jpeg 
| زیرنویس تصویر    =کلاه دوگوشی عرضه شده توسط محمدناصرخان قشقایی 
| image_alt        =کلاه دوگوشی قشقایی
| فایل پادکست      =لباس مردان قشقایی.ogg 
| حجم فایلپادکست    =9/18 
| تاریخ پادکست      =14-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''<big>لباس مردان قشقایی</big>'''؛ تن‌پوش مردان ایل قشقایی.  
'''<big>لباس مردان قشقایی</big>'''؛ تن‌پوش مردان ایل قشقایی.  
ایل قشقایی را با کلاه دوگوشی می‌شناسند که بِرک یا کیانی نامیده می‌شود. این کلاه بعد از رضاشاه توسط ناصرخان قشقایی در رنگ‌های نخودی، مازویی و خاکستری تولید شد و به‌سرعت میان مردم این ایل رواج یافت. رنگ‌های به‌کاررفته در لباس مردان قشقایی، محدود است و به‌دلیل فعالیت‌های روزانه و جنگ‌های احتمالی، متناسب با رنگ خاک انتخاب می‌شود.  
ایل قشقایی را با کلاه دوگوشی می‌شناسند که بِرک یا کیانی نامیده می‌شود. این کلاه بعد از رضاشاه توسط ناصرخان قشقایی در رنگ‌های نخودی، مازویی و خاکستری تولید شد و به‌سرعت میان مردم این ایل رواج یافت. رنگ‌های به‌کاررفته در لباس مردان قشقایی، محدود است و به‌دلیل فعالیت‌های روزانه و جنگ‌های احتمالی، متناسب با رنگ خاک انتخاب می‌شود.  


خط ۱۱: خط ۳۹:


از سال ۱۳۰۷ش، رضاشاه پوشیدن لباس‌های محلی را منع کرد و تا سال ۱۳۲۰ش مردان قشقایی همانند تمام مردم ایران، (به‌جز روحانیان) مجبور به پوشیدن لباس‌های غربی بودند. بعد از سال ۱۳۲۰ش، که رضاشاه مجبور به استعفا شد، مردان ایل قشقایی بار دیگر به پوشیدن لباس‌های محلی خودشان، روی آوردند با این تفاوت که چوقا از بین رفت و آرخالق به لباس مهمانی آنان تبدیل شد. در همین زمان، کلاه دو گوشی توسط ناصرخان قشقایی، به‌عنوان کلاه‌ی جدید در رنگ‌های نخودی، مازویی و خاکستری که از نمد ساخته شده بود، به‌سرعت بین مردان محلی این ایل پذیرفته شد و به‌عنوان نشانه‌ای از قدرت، خودمختاری و هویت قشقایی‌ها تبدیل شد.<ref> [https://www.ashayer.ir/index.aspx?pageid=280#:~:text=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C%3A,%D8%A8%D8%B1%DA%A9)%20%D9%86%DB%8C%D8%B2%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%B3%D8%B1%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF. «پوشش عشایر ایل قشقایی»،  وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref>
از سال ۱۳۰۷ش، رضاشاه پوشیدن لباس‌های محلی را منع کرد و تا سال ۱۳۲۰ش مردان قشقایی همانند تمام مردم ایران، (به‌جز روحانیان) مجبور به پوشیدن لباس‌های غربی بودند. بعد از سال ۱۳۲۰ش، که رضاشاه مجبور به استعفا شد، مردان ایل قشقایی بار دیگر به پوشیدن لباس‌های محلی خودشان، روی آوردند با این تفاوت که چوقا از بین رفت و آرخالق به لباس مهمانی آنان تبدیل شد. در همین زمان، کلاه دو گوشی توسط ناصرخان قشقایی، به‌عنوان کلاه‌ی جدید در رنگ‌های نخودی، مازویی و خاکستری که از نمد ساخته شده بود، به‌سرعت بین مردان محلی این ایل پذیرفته شد و به‌عنوان نشانه‌ای از قدرت، خودمختاری و هویت قشقایی‌ها تبدیل شد.<ref> [https://www.ashayer.ir/index.aspx?pageid=280#:~:text=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3%20%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%20%D9%82%D8%B4%D9%82%D8%A7%DB%8C%DB%8C%3A,%D8%A8%D8%B1%DA%A9)%20%D9%86%DB%8C%D8%B2%20%D8%A8%D8%B1%20%D8%B3%D8%B1%20%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%86%D8%AF. «پوشش عشایر ایل قشقایی»،  وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref>
[[پرونده:لباس مردان قشقایی2.jpeg|جایگزین=چنگی های قشقایی|بندانگشتی|چنگی‌های قشقایی در حال نواختن کرنا و نقاره]]
 
==انواع پوشاک مردان قشقایی==
==انواع پوشاک مردان قشقایی==


خط ۳۷: خط ۶۶:


==فلسفه کلاه دوگوشی قشقایی==
==فلسفه کلاه دوگوشی قشقایی==
 
[[پرونده:لباس مردان قشقایی1.jpeg|جایگزین=اسماعیل خان قشقایی|بندانگشتی|اسماعیل خان قشقایی معروف به صولت الدوله]]
قبل از جنگ جهانی، کلاه عشایر این منطقه شبیه کلاه بختیاری بود؛ اما بعدها با ابتکار و خلاقیت خان‌های قشقایی، کلاه نمدی دوگوش که امروزه روی سر مردان دیده‌می‌شود، ساخته شد.<ref> [https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-7/68869-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C «پوشش عشایر ایل قشقایی»،  وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref> این کلاه توسط ناصرخان قشقایی که از خان‌های بزرگ قشقایی به ‌شمار می‌رفت، پس از پایان حکومت رضاشاه به‌وجود آمد و چون قشقایی‌ها در مبارزه با استبداد رضاخان، دچار شکنجه شده بودند و رهبر آنان نیز در زیر شکنجه، کشته شد، مردان قشقایی نمی‌خواستند شاه جدید را بپذیرند. از آن جایی که مردان قشقایی اصل‌ونسب خود را از شاهان می‌دانستند، همین موضوع باعث ایجاد وحدت بین قشقایی‌ها شد و آنان این کلاه را به‌عنوان نماد ایل قشقایی برگزیدند. در واقع، هدف از انجام این کار این بود که در ایل قشقایی تمام افراد از ایلخان تا چوپان همه از نژاد شاهان ایران هستند. کلاه دوگوشی از تاج جمشید ایده گرفته شده و از زیباترین کلاه‌های جهان به ‌شمار می‌رود.<ref> [https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-7/68869-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C «کلاهی برگرفته از تاج کیانی»،  وب‌سایت هنرآنلاین.]</ref>
قبل از جنگ جهانی، کلاه عشایر این منطقه شبیه کلاه بختیاری بود؛ اما بعدها با ابتکار و خلاقیت خان‌های قشقایی، کلاه نمدی دوگوش که امروزه روی سر مردان دیده‌می‌شود، ساخته شد.<ref> [https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-7/68869-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C «پوشش عشایر ایل قشقایی»،  وب‌سایت سازمان امور عشایر ایران.]</ref> این کلاه توسط ناصرخان قشقایی که از خان‌های بزرگ قشقایی به ‌شمار می‌رفت، پس از پایان حکومت رضاشاه به‌وجود آمد و چون قشقایی‌ها در مبارزه با استبداد رضاخان، دچار شکنجه شده بودند و رهبر آنان نیز در زیر شکنجه، کشته شد، مردان قشقایی نمی‌خواستند شاه جدید را بپذیرند. از آن جایی که مردان قشقایی اصل‌ونسب خود را از شاهان می‌دانستند، همین موضوع باعث ایجاد وحدت بین قشقایی‌ها شد و آنان این کلاه را به‌عنوان نماد ایل قشقایی برگزیدند. در واقع، هدف از انجام این کار این بود که در ایل قشقایی تمام افراد از ایلخان تا چوپان همه از نژاد شاهان ایران هستند. کلاه دوگوشی از تاج جمشید ایده گرفته شده و از زیباترین کلاه‌های جهان به ‌شمار می‌رود.<ref> [https://www.honaronline.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-7/68869-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7%D8%AC-%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C «کلاهی برگرفته از تاج کیانی»،  وب‌سایت هنرآنلاین.]</ref>


خط ۵۴: خط ۸۳:
*میرزایی، فرهاد، «پوشش مردان ایل قشقایی»،  وب‌سایت ایل بزرگ قشقایی، تاریخ بازدید: 13 مهر 1403ش.
*میرزایی، فرهاد، «پوشش مردان ایل قشقایی»،  وب‌سایت ایل بزرگ قشقایی، تاریخ بازدید: 13 مهر 1403ش.
*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.
*یاوری، حسین، آشنایی با لباس‌ها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، آذر، 1396ش.
 
[[رده:ویکی‌رز]]