بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | {{جعبه اطلاعات مفهوم | ||
| تصویر = | | تصویر =شورای موقت رهبری.jpg | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر =اعضای شورای موقت رهبری از راست؛ علیرضا اعرافی، مسعود پزشکیان و غلامحسین محسنی اژهای | ||
|image_alt= | |image_alt=اعضای شورای موقت رهبری از راست؛ علیرضا اعرافی، مسعود پزشکیان و غلامحسین محسنی اژهای | ||
| فایل پادکست =شورای موقت رهبری.ogg | | فایل پادکست =شورای موقت رهبری.ogg | ||
| حجم فایلپادکست =۴/۰۴ | | حجم فایلپادکست =۴/۰۴ | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
'''<big>شورای موقت رهبری</big>؛''' نهادی قانونی در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران بهمنظور ایفای مسئولیتهای رهبری در دوران انتقال قدرت. | '''<big>شورای موقت رهبری</big>؛''' نهادی قانونی در ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران بهمنظور ایفای مسئولیتهای رهبری در دوران انتقال قدرت. | ||
شورای موقت رهبری، نهادی حاکمیتی در [[جمهوری اسلامی ایران]] است که بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در صورت فوت، استعفا یا عزل رهبر، عهدهدار برخی وظایف و اختیارات وی تا زمان انتخاب رهبر بعدی توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] میشود. این شورا مرکب از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای [[شورای نگهبان]] به انتخاب [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] است که برای نخستین بار در تاریخ [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش با عضویت [[مسعود پزشکیان]]، [[غلامحسین محسنی اژهای]] و [[علیرضا اعرافی]] تشکیل شد. این نهاد وظیفه جلوگیری از خلأ قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور را بر عهده دارد. اگرچه این شورا ایفاگر مسئولیتهای رهبری است، اما انجام وظایف حساس نظیر اعلام [[جنگ]]، [[صلح]] و بسیج نیروها یا عزل رئیسجمهور در این دوره، منوط به تصویب سهچهارم اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام است. فعالیت این شورا ماهیتی گذرا دارد و با تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان خاتمه مییابد. | شورای موقت رهبری، نهادی حاکمیتی در [[جمهوری اسلامی ایران]] است که بر اساس اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در صورت فوت، استعفا یا عزل رهبر، عهدهدار برخی وظایف و اختیارات وی تا زمان انتخاب رهبر بعدی توسط [[مجلس خبرگان رهبری]] میشود. این شورا مرکب از رئیسجمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای [[شورای نگهبان]] به انتخاب [[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] است که برای نخستین بار در تاریخ [[۱۰ اسفند]] ۱۴۰۴ش با عضویت [[مسعود پزشکیان]]، [[غلامحسین محسنی اژهای]] و [[علیرضا اعرافی|علیرضا اعرافی]] تشکیل شد. این نهاد وظیفه جلوگیری از خلأ قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور را بر عهده دارد. اگرچه این شورا ایفاگر مسئولیتهای رهبری است، اما انجام وظایف حساس نظیر اعلام [[جنگ]]، [[صلح]] و بسیج نیروها یا عزل رئیسجمهور در این دوره، منوط به تصویب سهچهارم اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام است. فعالیت این شورا ماهیتی گذرا دارد و با تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان خاتمه مییابد. | ||
== معرفی و تاریخچه == | == معرفی و تاریخچه == | ||
شورای موقت رهبری، نهادی قانونی در جمهوری اسلامی ایران است که طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصلاحی ۱۳۶۸ش)، در صورت فوت، کنارهگیری یا عزل رهبر، وظایف وی را تا زمان تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری بر عهده میگیرد.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/law/print_version/133631 «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی.]</ref> هدف از پیشبینی این نهاد در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، جلوگیری از ایجاد خلأ در قدرت و تداوم مدیریت عالی کشور در دوران انتقال است. از منظر تاریخی، قانون اساسی مصوب ۱۳۵۸ش دو الگوی رهبری فردی و شورای رهبری (بهعنوان مقام دائمی) را پیشبینی کرده بود. در جریان بازنگری قانون اساسی در سال ۱۳۶۸ش، الگوی رهبری شورایی از ساختار سیاسی حذف و نهاد شورای موقت رهبری با کارکردی محدود به زمان انتقال قدرت، جایگزین آن شد. نخستین تشکیل رسمی این شورا در تاریخ ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش، پس از [[ترور]] و [[شهادت]] آیتالله [[سید علی خامنهای|سیدعلی خامنهای]]، دومین رهبر [[انقلاب اسلامی ایران]]، به ثبت رسیده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1145680/شورای-موقت-رهبری-چیست-و-چه-وظایفی-بر-عهده-دارد «شورای موقت رهبری چیست و چه وظایفی برعهده دارد؟»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | |||
== اعضای شورای موقت رهبری == | == اعضای شورای موقت رهبری == | ||
| خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
این شورا صرفاً وظایف مذکور در اصل ۱۱۰ را بر عهده دارد و صلاحیت انتخاب رهبر جدید را ندارد؛ چرا که این مسئولیت منحصراً در حیطۀ اختیارات مجلس خبرگان رهبری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | این شورا صرفاً وظایف مذکور در اصل ۱۱۰ را بر عهده دارد و صلاحیت انتخاب رهبر جدید را ندارد؛ چرا که این مسئولیت منحصراً در حیطۀ اختیارات مجلس خبرگان رهبری است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | ||
== برگزاری جلسات == | == برگزاری جلسات == | ||
| خط ۹۸: | خط ۹۳: | ||
|<nowiki>-</nowiki> | |<nowiki>-</nowiki> | ||
|- | |- | ||
|'''جلسه سوم'''<ref>[ | |'''جلسه سوم'''<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1146172/%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF «سومین جلسه شورای موقت رهبری برگزار شد»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | ||
|۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش | |۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش | ||
|<nowiki>-</nowiki> | |<nowiki>-</nowiki> | ||
|- | |- | ||
|'''جلسه چهارم'''<ref>[ | |'''جلسه چهارم'''<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6766601/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%86-%D8%AA%D9%85%D9%87%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8 «چهارمین جلسه شورای موقت رهبری برگزار شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> | ||
|۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش | |۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش | ||
|گزارش وضعیت جنگ توسط علی | |گزارش وضعیت جنگ توسط [[علی لاریجانی]]، دبیر شواری عالی امنیت ملی. | ||
اتخاذ تصمیم برای تقویت نیروهای مسلح و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | اتخاذ تصمیم برای تقویت [[نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران]] و تأمین کالاهای اساسی و دارو، تمهیدات لازم جهت تشکیل مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر آینده اندیشیده و تأکید بر حفظ استقلال ملی در برابر مداخلات خارجی. | ||
|} | |} | ||
== دوره فعالیت == | |||
شورای موقت رهبری نهادی گذرا است که فعالیت آن صرفاً تا زمان انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری ادامه مییابد. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، بازهٔ زمانی مشخصی برای طول دوره فعالیت این شورا تعیین نشده است و ملاک پایان کار آن، منحصراً قطعی شدن انتخاب رهبر جدید است. اگرچه طبق تکالیف قانونی، تعیین رهبر جدید باید در اسرع وقت صورت گیرد، اما محدودیت زمانی صریحی در متن قانون برای فعالیت این شورا پیشبینی نشده است. بهگفتهٔ منابع، شورای نگهبان نیز بهعنوان مرجع تفسیر قانون اساسی، زمان عددی معینی برای مفهوم موقت در این زمینه تعیین نکرده است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/953214/شورای-موقت-رهبری-می-تواند-رهبر-جدید-انتخاب-کند «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو.]</ref> | |||
پس از [[شهادت سید علی خامنهای]] در حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، انتخاب رهبر جدید بهدلیل شرایط جنگی تا چند روز محقق نشد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2189050/ببینید-سخنگوی-شورای-نگهبان-شورای-موقت-رهبری-تشکیل-شده-است «سخنگوی شورای نگهبان: شورای موقت رهبری تشکیل شده است»، خبرگزاری تحلیلی ایران.]</ref> برخی رسانهها در روز چهارشنبه [[۱۳ اسفند]] ۱۴۰۴ش گزارشهایی از تلاش و مشارکت اعضای مجلس خبرگان رهبری برای تعیین رهبر جدید را ارائه کردند.<ref>[https://ir.voanews.com/a/iran-temporary-leadership-council/8119289.html «برگزاری جلسه مخفیانه شورای موقت رهبری جمهوری اسلامی»، خبرگزاری صدای آمریکا.]</ref> در نهایت، مجلس خبرگان رهبری در ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش [[سیدمجتبی خامنهای]] را بهعنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی ایران برگزید و با این انتخاب، مأموریت شورای موقت رهبری پایان یافت.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6770014/طحان-نظیف-کار-شورای-موقت-رهبری-به-پایان-رسید «طحاننظیف: کار شورای موقت رهبری به پایان رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۱۲۱: | خط ۱۲۱: | ||
* «پیام تصویری پزشکیان: جلسه شورای رهبری برگزار شد»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «پیام تصویری پزشکیان: جلسه شورای رهبری برگزار شد»، وبسایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «تشکیل دومین جلسه شورای موقت رهبری با حضور پزشکیان، اژهای و اعرافی»، خبرگزاری کار ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «تشکیل دومین جلسه شورای موقت رهبری با حضور پزشکیان، اژهای و اعرافی»، خبرگزاری کار ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «چهارمین جلسه شورای موقت | * «چهارمین جلسه شورای موقت رهبری برگزار شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «سخنگوی شورای نگهبان: شورای موقت رهبری تشکیل شده است»، خبرگزاری تحلیلی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «سخنگوی شورای نگهبان: شورای موقت رهبری تشکیل شده است»، خبرگزاری تحلیلی ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۲۷: | ||
* «شورای موقت رهبری چیست و چه وظایفی بر عهده دارد؟»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «شورای موقت رهبری چیست و چه وظایفی بر عهده دارد؟»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «شورای موقت رهبری میتواند رهبر جدید انتخاب کند؟»، وبسایت فرارو، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «طحاننظیف: کار شورای موقت رهبری به پایان رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۸ اسفند ۱۴۰۴ش. | |||
* «علیرضا اعرافی عضو فقیه شورای موقت رهبری شد»، خبرگزاری العربیه فارسی، تاریخ بروزرسانی مطلب: ۱ مارس ۲۰۲۶م. | * «علیرضا اعرافی عضو فقیه شورای موقت رهبری شد»، خبرگزاری العربیه فارسی، تاریخ بروزرسانی مطلب: ۱ مارس ۲۰۲۶م. | ||
* «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «فصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلش شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۱۲ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
* «مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام برای اختیارات شورای رهبری در شرایط اضطراری»، پایگاه اطلاعرسانی مصلحت، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش. | * «مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام برای اختیارات شورای رهبری در شرایط اضطراری»، پایگاه اطلاعرسانی مصلحت، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
