حیاط: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''حیاط'''</big>؛ فضایی برای تفکیک عرصه عمومی از حریم خصوصی خانواده در معماری ایرانی. <br>

حیاط در معماری ایرانی یکی از عناصر اصلی و کلیدی در ساختار خانه‌ها، بناهای عمومی و حتی مذهبی است. حیاط به‌عنوان یک فضای باز و خالی در مرکز ساختمان، نقش مهمی در تنظیم نور، تهویه، حفظ حریم خصوصی و ایجاد تعادل بین فضای داخلی و خارجی ایفا می‌کند. این فضای باز یک عنصر کلیدی در ایجاد حریم خصوصی و محیطی آرامش‌بخش برای ساکنان خانه‌ها است. حیاط با طراحی هوشمندانه و استفاده از عناصر طبیعی و معماری، در سازمان‌دهی فضاهای مختلف نقش مهمی دارد و فضایی برای تجمع، ارتباط و فعالیت‌های روزمره است. برخی از عناصر نمادین به‌کار رفته در حیاط، بیان‌گر مفاهیم عمیق فرهنگی و مذهبی هستند.  

==مفهوم‌شناسی حیاط==

 

==تاریخچه حیاط در معماری ایرانی==

 

در معماری ایران ساختمان‌های حیاط‌‌دار قدمتی هشت هزارساله دارند.<ref>[https://sakhtemanonline.com/blog/architecture-and-lighting-articles/the-courtyard-in-the-house-architecture/#:~:text=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%DA%A9%D9%87%20%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%B4%D8%AF%20%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7,%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C%20%D8%B4%DA%A9%D9%84%20 . «جایگاه حیاط در معماری خانه»،  وبلاگ ساختمان آنلاین.]</ref> در ایران انجام مراسم و آیین‌های مذهبی تا قبل از اسلام همیشه در فضاهای باز برگزار می‌شد. حیاط خانه‌های ایرانی، در فرهنگ معماری اسلامی از نظر کاربردی و نمادی همیشه در اوج بوده است.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص5-4.]</ref>

 

 

سطح پایین‌تر حیاط نسبت به سازۀ پیرامون، باعث بهره‌گیری از حرارت متعادل زمین، افزایش استحکام در برابر زلزله و دسترسی آسان به آب قنات می‌شود.<ref>[https://sakhtemanonline.com/blog/architecture-and-lighting-articles/the-courtyard-in-the-house-architecture/#:~:text=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%DA%A9%D9%87%20%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%B4%D8%AF%20%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7,%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C%20%D8%B4%DA%A9%D9%84%20 . «جایگاه حیاط در معماری خانه»،  وبلاگ ساختمان آنلاین.]</ref> حیاط در معماری ایرانی، فضایی ارزشمند و هویت‌بخش بنا و ساکنان آن است<ref>[https://www.sid.ir/paper/826712/fa . زکی‌زاده و زکی‌زاده، «نقش حیاط مرکزی در خانه‌های ایرانی»،  1394ش، ص8.]</ref> و از طریق ایوان‌های اطراف به فضاهای بسته امتداد می‌یابد.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص5.]</ref>

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

حیاط محلی برای گردهمایی‌های روزانه، <ref>[https://www.sid.ir/paper/949917/fa#downloadbottom . بهزادپور و دیگران، «تاثیر حیاط مرکزی بر فرهنگ و پیوستگی خانواده»،  1401ش، ص8-7.]</ref> دعا و نیایش، و برگزاری تجمعات و مباحثات شناخته می‌شود<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص9-5.]</ref> که با همکاری خانواده‌ها انجام می‌گیرد. این تعاملات در طول زمان موجب ایجاد پیوستگی، شباهت در رفتارها و نزدیکی فرهنگی میان خانواده‌ها می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/949917/fa#downloadbottom . بهزادپور و دیگران، «تاثیر حیاط مرکزی بر فرهنگ و پیوستگی خانواده»،  1401ش، ص8-7.]</ref>

===کارکرد اجتماعی===

حیاط در گذشته محلی برای گفت‌وگو و تعامل اعضای خانواده و نیز معاشرت با همسایگان و مهمانان بود. افراد در کنار هم از وضعیت یکدیگر باخبر شده و به حل مشکلات هم کمک می‌کردند. تجمع خانواده‌ها در حیاط فرصتی برای برگزاری مراسم‌های مختلف اجتماعی<ref>[https://www.sid.ir/paper/897325/fa#downloadbottom . تابع‌بردبار و دهباشی‌شریف، «بازخوانی عملکرد حیاط در خانه‌های سنتی شیراز»،  1396ش، ص7.]</ref> همچون عروسی، عزا و تجمع اقوام فراهم می‌آورد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3456199/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%84%D9%88%D8%AE%D8%A7%D9%86 . بهزادی‌پور، «عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref>  

این فضا همچنین به‌عنوان مکانی برای بازی کودکان و پذیرایی از مهمانان مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>[https://sakhtemanonline.com/blog/architecture-and-lighting-articles/the-courtyard-in-the-house-architecture/#:~:text=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%DA%A9%D9%87%20%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%B4%D8%AF%20%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7,%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C%20%D8%B4%DA%A9%D9%84%20 . «جایگاه حیاط در معماری خانه»، وبلاگ ساختمان آنلاین.]</ref> در نهایت، چنین ارتباطاتی حس تعلق به مکان را تقویت کرده و موجب افزایش رضایت ساکنان از محیط می‌شد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/897325/fa#downloadbottom . تابع‌بردبار و هباشی‌شریف، «بازخوانی عملکرد حیاط در خانه‌های سنتی شیراز»، 1396ش، ص7.]</ref>

===کارکرد اقلیمی===

کارکرد اقلیمی حیاط در خانه‌های سنتی به‌طور عمده تحت تاثیر ویژگی‌های جغرافیایی مناطق مختلف قرار می‌گیرد.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/260926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . سلطان‌زاده، «نقش جغرافیا در شکل‌گیری انواع حیاط در خانه‌های سنتی ایران»، 1390ش، ص69.]</ref> در گذشته، هر خانه از دو بخش محصور و فضای باز تشکیل می‌شد. در مناطق سردسیر، برای مقابله با سرمای شدید، در اطراف حیاط درخت‌کاری می‌شد تا بادهای سرد از ساختمان محافظت کند.  

در مناطق گرم و خشک، حیاط‌ها محصور بوده<ref>[https://sakhtemanonline.com/blog/architecture-and-lighting-articles/the-courtyard-in-the-house-architecture/#:~:text=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%DA%A9%D9%87%20%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%B4%D8%AF%20%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7,%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C%20%D8%B4%DA%A9%D9%84%20 . «جایگاه حیاط در معماری خانه»، وبلاگ ساختمان آنلاین.]</ref> و دیوارها و سقف‌های ضخیم با جهت‌گیری مناسب طراحی می‌شدند تا در تابستان خانه را از تابش آفتاب حفظ کرده و در زمستان از نور خورشید بهره‌برداری کنند.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ . کریمی‌پناه، «حیاط خانة قدیمی (عملکرد حیاط خانة قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت آرچی‌لرن.]</ref> حیاط نقش مهمی در تامین نور طبیعی، تهویه هوا، محافظت در برابر گردوغبار و فراهم کردن حریم خصوصی برای ساکنان ایفا می‌کند.<ref>[https://www.bagh-sj.com/article_3966.html . تابان و همکاران، «تعیین الگوی بهینة حیاط مرکزی در مسکن سنتی دزفول با تکیه بر تحلیل سایة دریافتی سطوح مختلف حیاط»، 1392ش، ص41-40.]</ref>

==شکل و ابعاد حیاط==

حیاط دارای تناسبات و اشکال هندسی مشخص مکعب‌مربع یا مکعب‌مستطیل است که فرم مستطیل آن فراوان‌تر است.<ref>[https://isia.usc.ac.ir/article_167070.html . حسین‌زاده، «بررسی تطبیقی هندسۀ حیاط مرکزی در معماری خانه‌های بومی شیراز»،  1401ش، ص198.]</ref> ابعاد و اشکال حیاط با توجه به شرایط مختلف اقلیمی و فرهنگی تعیین می‌شد.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3456199/%D8%B9%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%84%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%AC%D9%84%D9%88%D8%AE%D8%A7%D9%86 . بهزادی‌پور، «عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان»،  خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> تعداد حیاط‌ها بسته به وضعیت اجتماعی و مالی ساکنان متفاوت بود؛ به‌گونه‌ای که در برخی خانه‌های اعیانی حیاط‌ها متعدد بودند.<ref>[https://isia.usc.ac.ir/article_167070.html . حسین‌زاده، «بررسی تطبیقی هندسۀ حیاط مرکزی در معماری خانه‌های بومی شیراز»، 1401ش، ص194.]</ref>

==تزئینات حیاط==

در معماری ایرانی حیاط‌ها با استفاده از کف سنگ‌فرش، کاشت گیاه و درخت، احداث باغ و باغچه، استفاده از مبلمان، نورپردازی، <ref>[https://sakhtemanonline.com/blog/architecture-and-lighting-articles/the-courtyard-in-the-house-architecture/#:~:text=%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%20%DA%A9%D9%87%20%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87%20%D8%B4%D8%AF%20%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7,%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%20%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B1%20%D8%AE%D9%88%D8%A8%DB%8C%20%D8%B4%DA%A9%D9%84%20 . «جایگاه حیاط در معماری خانه»، وبلاگ ساختمان آنلاین.]</ref> کاشی‌کاری، تقارن هندسی، طراحی حوض و فوارۀ آب تزیین می‌شدند.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»، 1394ش، ص17-8.]</ref>

==نمادشناسی حیاط و عناصر آن==

*'''حیاط'''؛ نماد و تمثیلی از بهشت، <ref>[https://www.sid.ir/paper/897325/fa#downloadbottom . تابع‌بردبار و دهباشی‌شریف، «بازخوانی عملکرد حیاط در خانه‌های سنتی شیراز»،  1396ش، ص7.]</ref> زندگی و ثبات و پایداری است.

*'''حوض'''؛ نمادی از مرکزیت و اتصال به وجودی واحد است. حوض، با استفاده از آب‌نما و فواره‌های کوچک که انعکاس آسمان را در خود جای می‌دهند، به‌عنوان آینه‌ای از تمام هستی عمل می‌کند و مرکز تقارن و تناسب فضاهای اطراف، از جمله پلکان و ایوان‌ها، به شمار می‌آید.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص5.]</ref> این طراحی جذاب، با بازتاب نور و پیوند آب و آسمان، طبیعت زنده را به‌شکلی زیبا به نمایش می‌گذارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/897325/fa#downloadbottom . تابع‌بردبار و دهباشی‌شریف، «بازخوانی عملکرد حیاط در خانه‌های سنتی شیراز»،  1396ش، ص4.]</ref>

*'''آب'''؛ آب در حوض، نماد زندگی، بهشت، پاکی، زیبایی و آبادانی و در مساجد انعکاس تصویر آسمان است.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص21-6.]</ref> تابش نور خورشید، با ایجاد سایه‌روشنِ زیبا و دلپذیر بر سطح آب‌نماها، بر زیبایی بصری افزوده و با تلطیف محیط، کنترل‌کنندۀ رطوبت هوا است.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ . کریمی‌پناه، «حیاط خانة قدیمی (عملکرد حیاط خانة قدیمی ایرانی)»،  وب‌سایت آرچی‌لرن.]</ref>

*'''گیاه و درخت'''؛ نماد طراوت و زیبایی و آرامش است.<ref>[https://archline.ir/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . مؤمنی، «نقش حیاط در خانه‌های ایرانی»، وب‌سایت خط معمار.]</ref> به‌طور مثال گل داوودی نماد صوت زیبای حضرت داوود، عطر گل محمدی نماد بوی پیامبر و شمعدانی نماد استقامت، زیبایی و جاودانگی روز قیامت و درخت انجیر نماد تقدس و نجابت است.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص18.]</ref> فضای سبز و پرطراوت، چشم‌اندازی دل‌انگیز برای چشمان خسته از رنگ آجر و خاک است که طعم زندگی را تغییر داده و تصوری از بهشت را به تصویر می‌کشد.<ref>[https://archline.ir/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ . مؤمنی، «نقش حیاط در خانه‌های ایرانی»،  وب‌سایت خط معمار.]</ref> علاوه بر زیبایی، این فضا با ایجاد سایه و افزایش رطوبت نسبی، فضایی دلپذیر و مطبوع را فراهم می‌آورد.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ . کریمی‌پناه، «حیاط خانة قدیمی (عملکرد حیاط خانة قدیمی ایرانی)»،  وب‌سایت آرچی‌لرن.]</ref>

==طراحی هندسی حیاط==

یکی از ویژگی‌های فضاهای باز مسکونی، نظم هندسی و استفاده از اشکال ساده و متوازن است.<ref>[https://archilearn.net/blog/%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ . کریمی‌پناه، «حیاط خانة قدیمی (عملکرد حیاط خانة قدیمی ایرانی)»، وب‌سایت آرچی‌لرن.]</ref> رعایت تناسب و تقارن در بازشوهای جداره‌ها و تاکید بر محورهای متقارن، به همراه تداوم فضای حیاط مرکزی در ایوان‌ها و حضور عنصر آب در مرکز، جلوه‌ای زیبا به حیاط می‌بخشد. حیاط با شکل هندسی منظم و مستطیل‌شکل، به‌عنوان عنصری سازمان‌دهنده، نقش کلیدی در نظم‌دهی به فضاهای اطراف ایفا می‌کند.<ref>[https://isia.usc.ac.ir/article_167070.html . حسین‌زاده، «بررسی تطبیقی هندسۀ حیاط مرکزی در معماری خانه‌های بومی شیراز»،  1401ش، ص197 و 188.]</ref>

در خانه‌های قدیمی، حوض آب و باغچه‌ها به‌صورت موازی در کنار یکدیگر قرار می‌گرفتند. تقارن و هماهنگی در اطراف حیاط با استفاده از خطوط فرضی ایجاد می‌شد. همچنین، تزیین در و پنجره‌ها و به‌کارگیری عناصر نورپردازی، فضایی دل‌انگیز و مسرت‌بخش به حیاط می‌داد.<ref>[https://hirbodnegare.com/%D8%AF%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C/ . «نحوة معماری و دیزاین حیاط خانه‌های قدیمی»، وب‌سایت هیربدنگاره.]</ref>

==انواع حیاط از لحاظ کالبد و کارکرد==

حیاط‌ها با توجه به‌کارکرد‌شان به هشت گروه طبقه‌بندی می‌شوند:  

*'''حیاط مرکزی'''؛ در یک یا چهار سمت آن اتاق یا دیوار وجود دارد.

*'''گودال باغچه'''؛ برای دسترسی به آب جاری و فضای خنک، سطح آن پایین‌تر از کف خانه ساخته می‌شد.

*'''نارنجستان'''؛ حیاط کوچکی که در فصل خزان، فضایی سبز و مطبوع برای ساکنان فراهم می‌کرد.

*'''حیاط خلوت'''؛ جنبۀ فرعی و خدماتی داشت.

*'''سرابستان'''؛ به‌شکل باغی کوچک یا باغچه‌ای بزرگ و در ترکیب با فضای خانه ساخته می‌شد.

*'''مهتابی'''؛ فضایی باز و بدون سقف که بالاتر از سطح کف حیاط که هنگام غروب آفتاب یا شب‌های مهتابی استفاده می‌شد.

*'''بهاربند'''؛ حیاط کوچکی که برای نگهداری چهارپایان در هوای باز ساخته می‌شد.

*'''حیاط جانبی'''؛ حیاطی که در برخی نواحی گیلان و مازندران پیرامون حیاط مرکزی ساخته می‌شد.

*'''محوطه'''؛ فضای باز و وابسته به واحدهای مسکونی و فاقد دیوار که با پرچین مشخص می‌شد.

*'''بام'''؛ قسمتی از بام طبقۀ همکف که به‌عنوان تراس یا مهتابی برای طبقه اول مورد استفاده قرار می‌گرفت.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/260926/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AC%D8%BA%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 . سلطان‌زاده، «نقش جغرافیا در شکل‌گیری انواع حیاط در خانه‌های سنتی ایران»، 1390ش، ص83-81.]</ref>

==چالش معماری معاصر در طراحی حیاط==

در خانه‌های مدرن، ارتباط حیاط با فضاهای اصلی کم‌رنگ‌ شده که نشان‌دهندۀ نقش انفعالی حیاط است.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/589930/%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86- . خدیور و کریمی، «احیاء حیاط در خانه‌های معاصر: استفاده از راهکارهای خانه‌های سنتی در خانه‌های جدید (نمونة موردی: شهر همدان)»،  1402ش، ص21.]</ref> بیشتر معماران امروزی با حذف حیاط و ایجاد ارتباط مستقیم بین فضای بیرون با درون، حریم اهل خانه را نا امن کرده‌اند.<ref>[https://civilica.com/doc/509541/ . بهرامی و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  1394ش، ص8-7.]</ref> رویکرد معماری نوین، ورودی‌های تعریف نشده و عدم رعایت سلسله‌مراتب دسترسی به فضای خانه است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/869803/fa . حسینی‌جوادی و نیک‌فال‌آذر، «بازشناسی فرهنگ محرمیت و تاثیر آن بر کالبد معماری»،  1394ش، ص11]</ref>

==پانویس==  

  {{پانویس}}  

==منابع==

*بهرامی، راحین و لولویی، «نقش حیاط و تاثیر آن در اقلیم معماری پایدار»،  دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری و شهرسازی، 1394ش.

*کریمی‌پناه، جعفر، «حیاط خانۀ قدیمی (عملکرد حیاط خانۀ قدیمی ایرانی)»،  وب‌سایت آرچی‌لرن، تاریخ درج مطلب: فروردین 1400ش.