ازدواج فامیلی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+{{جعبه اطلاعات مفهوم
+| تصویر             =ازدواج فامیلی.png
+| زیرنویس تصویر     =انیشتین و همسرش که دخترخاله و پسرخاله هستند
+|image_alt=ازدواج فامیلی انیشتین
+| فایل پادکست       =ازدواج فامیلی.ogg
+| حجم فایلپادکست    =3/02
+| تاریخ پادکست      =2-12-1404
+| زیرنویس عنوان     =
+| عنوان اصلی        =
+| عنوان انگلیسی     =
+| عنوان عربی        =
+| عنوان علمی        =
+| شاخه علمی         =
+| نوع مفهوم         =
+| معنای اصطلاحی      =
+| حوزه کاربرد       =
+| گستره جغرافیایی   =
+| منشأ تاریخی       =
+| نخستین کاربرد     =
+| ریشه واژه         =
+| مرتبط با          =
+| اهمیت             =
+| مبدع              =
+| مروج              =
+| مقدس برای         =
+| مورد احترام       =
+| آثار مرتبط        =
+}}
 {{درشت|'''ازدواج فامیلی؛'''}} ازدواج بین خویشاوندان نَسَبی.
@@ خط ۱۲: / خط ۴۰: @@
 == تفاوت‌های فرهنگی در الگوی ازدواج فامیلی ==
-[[پرونده:ازدواج فامیلی۱.png|جایگزین=ازدواج جوان ۱۹ ساله سومالی با دختر عمویش-ازدواج فامیلی|بندانگشتی|ازدواج ابراهیم عوض جوان ۱۹ ساله اهل سومالی با دختر عمویش]]
+[[پرونده:ازدواج فامیلی۱.png|جایگزین=ازدواج فامیلی|بندانگشتی|ازدواج ابراهیم عوض جوان ۱۹ ساله اهل سومالی با دختر عمویش]]
 ازدواج خویشاوندی، در بسیاری از مناطق شمال آفریقا، آسیای مرکزی و غربی و نیز آسیای جنوبی رایج است. این نوع ازدواج تحت‌تأثیر شرایط فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، از کشوری به کشور دیگر و حتی در داخل یک کشور، میان استان‌ها و مناطق مختلف تفاوت قابل‌توجهی دارد. همچنین میان گروه‌های قومی و مذهبی نیز اختلافات چشمگیری مشاهده می‌شود.<ref>میرشکالی و میرزایی چهارراهی، بررسی بیماری‌های ژنتیکی به واسطه ازدواج خویشاوندی، 1397ش، ص9.</ref>
@@ خط ۲۲: / خط ۵۰: @@
 == چالش‌های ازدواج فامیلی ==
-[[پرونده:ازدواج فامیلی۲.jpg|جایگزین=تصویری از دستان یک کودک مبتلا به بیماری پروانه‌ای|بندانگشتی|تصویری از دستان یک کودک مبتلا به بیماری پروانه‌ای]]
+[[پرونده:ازدواج فامیلی۲.jpg|جایگزین=دستان یک کودک مبتلا به بیماری پروانه‌ای|بندانگشتی|تصویری از دستان یک کودک مبتلا به بیماری پروانه‌ای]]
 در ازدواج فامیلی، [[روابط زوجین]] با چالش‌هایی مانند [[دخالت خانواده زوجین|دخالت اطرافیان]] و افزایش احتمال بیماری فرزندان همراه است. دانشمندان، [[بیماری‌های ژنتیکی]] را نیز در فرزندان حاصل از ازدواج فامیلی، شایع‌تر می‌دانند.<ref>[https://honarehzendegi.com/fa/Marriage-family طباطبایی، «ازدواج فامیلی، معایب و مزایای ازدواج فامیلی»، وب‌سایت مؤسسه روان‌شناسی حامی هنر زندگی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401ش.]</ref> بر اساس آمارهای جهانی، سه تا چهار درصد [[مرگ نوزادان]] به‌دلیل [[اختلالات ژنتیکی]] است؛ احتمال مبتلا شدن فرزندان به عارضه‌های وراثتی و ژنتیکی در ازدواج‌های فامیلی بیشتر از سایر ازدواج‌ها است. احتمال انتقال بیماری‌های ژنتیکی در ازدواج فامیلی نسبت به ازدواج غیرفامیلی، دو تا ۲/۵ برابر است.<ref>[https://razipatholab.com/blog/post/cousin-marriage «ازدواج خویشاوندی و فامیلی»، وب‌سایت آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک رازی، تاریخ بازدید: 4 اردیبهشت 1401.]</ref> به همین دلیل [[مشاوره ژنتیک]] در ازدواج‌های فامیلی ضرورت بیشتری پیدا می‌کند.<ref>[https://pajoohande.sbmu.ac.ir/article-1-618-fa.pdf موفق و همکاران، «بررسی میزان ازدواج‌های خویشاوندی و شیوع ناهنجاری‌های مادرزادی در آنها در مقایسه با ازدواج‌های غیر خویشاوندی»، 1386ش.]</ref>
@@ خط ۵۱: / خط ۷۹: @@
 * موفق، ابوالفضل و همکاران، «بررسی میزان ازدواج‌های خویشاوندی و شیوع ناهنجاری‌های مادرزادی در آنها در مقایسه با ازدواج‌های غیر خویشاوندی»، مجله پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، خرداد و تیر ۱۳۸۶ش.
 {{پایان منابع}}
+ویکی ز
+'''ازدواج فامیلی'''؛ ازدواج زن و مردی که دارای جد مشترک هستند.
+ازدواج فامیلی اصطلاحی برای توصیف ازدواج خویشاوندان هم‌خون است. در ازدواج فامیلی احتمال به‌دنیا آمدن فرزندان مبتلا به عارضه‌های وراثتی، بیشتر است. علت آن را وجود ژن‌های یکسان در زوجین دانسته‌اند.
+==تعریف ==
+ازدواج فامیلی به‌معنای ازدواج افرادی است که در چهار نسل گذشته حداقل دارای یک جد مشترک باشند. از این رو ازدواج دخترعمو و پسرعمو، پسرخاله و دختر خاله و مانند این‌ها به‌عنوان ازدواج فامیلی در نظر گرفته می‌شود. <ref>[http://faslname.msy.gov.ir/article_113.html رضایی و سنایی‌مهر، «فراتحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، ۱۳۹۲ش، ص170.]</ref> با مبنا قرار گرفتن نزدیکی بیولوژیک زوجین در تعریف ازدواج، <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1093184/ بصیری و دیگران، «ازدواج فامیلی از منظر پزشکی، قرآن و روایات معصومین»، ۱۳۹۳ش، ص525.  ]</ref> سازمان بهداشت جهانی، ازدواج درجه چهار یا نزدیک‌تر را ازدواج فامیلی، تعریف کرده و شایع‌ترین شکل ازدواج فامیلی را ازدواج درجه سه دانسته که زن و شوهر در یک‌هشتم جایگاه‌های ژنی مشترک هستند. <ref>[http://faslname.msy.gov.ir/article_113.html رضایی و سنایی‌مهر، «فراتحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، ۱۳۹۲ش، ص170.]</ref>
+درون همسرگزینی و ازدواج با خویشان، در فرهنگ عمومی ایرانیان، جایگاه ویژه‌ای دارد. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1777723/%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8% اعتمادی‌فر، «نگرش‌ها و رفتارهای ایرانیان در زمینه ازدواج فامیلی»، ۱۳۹۳ش، ص65.]</ref>
+==درجه خویشاوندی در ازدواج فامیلی==
+در علم ژنتیک افراد بر اساس درجه خویشاوندی به شش درجه تقسیم می‌شوند. ازدواج در بین خویشاوندان درجه یک در تمام ادیان ممنوعیت مذهبی و یا قانونی دارد و در اسلام ازدواج با خویشاوندان درجه یک و دو حرام است. ازدواج خویشان درجه دو در هند شایع است و عده‌ای از یهودیان نیز آن را جایز می‌دانند. ازدواج فامیلی درجه سه در چین و بعضی از ایالت‌های آمریکا ممنوع است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/  قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص493.]</ref>
+==دیدگاه اسلام درباره ازدواج فامیلی==
+آموزه‌های اسلام، ازدواج خویشاوندی را با احراز شرایط کفویت و معیارهای زوجیت، تأیید کرده است. البته این تأیید، الزاماً به‌معنای تشویق نیست. <ref>افروز، روان‌شناسی ازدواج و شکوه همسری، ۱۳۹۰ش، ص126.</ref> در قرآن، ازدواج با خویشاوندان درجه یک و دو، حرام شمرده شده است. <ref>سوره نساء، آیه ۲۳.</ref> برخی روایات، ازدواج با خویشاوندان نزدیک را موجب ناتوانی فرزندان دانسته‌اند. ازدواج حضرت علی و فاطمه زهرا، ازدواج درجه چهارم است که با فراوانی کمتری از بیماری‌های ژنتیکی همراه است. از میان امامان شیعه، تنها امام سجاد با دختر عموی خود ازدواج کرده که از نوع درجه سوم است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/  قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص494.]</ref>
+در آیات قرآن و احادیث ائمه، توصیه‌ها و راه‌کارهای فراوانی به‌منظور برخورداری از فرزند و نسل سالم، ارائه شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که ازدواج فامیلی اگرچه در اسلام، حرام نیست اما توصیه هم نشده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1093184/ بصیری و دیگران، «ازدواج فامیلی از منظر پزشکی، قرآن و روایات معصومین»، ۱۳۹۳ش، ص523. ]</ref>  در برخی روایات آمده است که با غریبه ازدواج کنید و خود را ضعیف (لاغر) نسازید. <ref>شریف رضی، المجازات النبویة، 1422ش، ص100. </ref> پژوهشگران از برخی روایات، چنین برداشت کرده‌اند که فرزندان حاصل از ازداوج با غریبه یا اقوام نسبی دور، فرزندانی قوی‌تر هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1093184/ بصیری و دیگران، «ازدواج فامیلی از منظر پزشکی، قرآن و روایات معصومین»، ۱۳۹۳ش، ص531. ]</ref>
+==ازدواج فامیلی در ایران==
+ازدواج در اقوام و ادیان مختلف، انواع و مقررات خاصی دارد. مثلاً ازدواج اقوام درجه یک در تمامی ادیان و فرهنگ‌ها ممنوع است.<ref>[http://faslname.msy.gov.ir/article_113.html رضایی و سنایی‌مهر، «فراتحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، ۱۳۹۲ش، ص170.]</ref>
+ازدواج فامیلی در ایران رایج است و به‌طور متوسط ۳۸ % ازدواج‌ها از نوع خویشاوندی است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/  قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص492.]</ref>  در ایران، ازدواج فامیلی از مهم‌ترین علل بیماری‌های مادرزادی به‌شمار می‌رود. <ref>[http://faslname.msy.gov.ir/article_113.html رضایی و سنایی‌مهر، «فرا تحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، ۱۳۹۲ش، ص170. ]</ref> در بررسی‌های متعدد، بیماری اتوزوم مغلوب در ازدواج‌های فامیلی درجه سه با فراوانی بیشتری همراه است. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/ قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص493. ]</ref>
+==عوامل مؤثر در ازدواج فامیلی==
+# محدودیت محیط جغرافیایی؛ اشخاص ساکن یک روستا معمولا با افرادی از همان روستا، ازدواج می‌کنند.
+#انگاره‌های فرهنگی؛ مثل این که ازدواج دختر عمو و پسر عمو را در آسمان بسته‌اند.
+#مذهب؛ پیروان ادیان و مذاهب مختلف، معمولا با افراد خارج از دین یا مذهب خود ازدواج نمی‌کنند. <ref>فرجاد، آسیب‌شناسی اجتماعی؛ خانواده و طلاق، 1372ش، ص 36.</ref>
+==تاثیر ازدواج فامیلی در سلامت فرزندان==
+کارشناسان، علل ژنتیک را مؤثرترین عامل در بروز ناهنجاری‌های مادرزادی، دانسته‌اند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1071137/ عطایی و همکاران، «عوامل شناختی پیش‌بینی کننده ازدواج فامیلی»، ۱۳۹۳ش، ص47.]</ref>  ازدواج فامیلی می‌تواند باعث بیماری اتوزوم مغلوب در جنین شود که احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد. در ازدواج‌های فامیلی احتمال تولد کودک با نقص ژنتیکی 2 تا 3 برابر ازدواج‌های غیرفامیلی است. هر فردی با حداقل ۳ تا ۴ ژن مغلوب، معیوب متولد می‌شود و در افراد فامیل به‌دلیل داشتن جد مشترک، احتمال داشتن ژن‌های مشابه بیشتر است. کارشناسان، مشاورۀ ژنتیک را به کسانی که قصد ازدواج فامیلی دارند، توصیه می‌کنند. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/ قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص490-495.]</ref>
+==مزایای ازدواج فامیلی==
+ازدواج فامیلی موجب تقویت ارتباطات فامیلی، دوری از فاصله طبقاتی اقتصادی و اجتماعی و کاهش انتظارات می‌شود. ازدواج‌های هم‌خون غالباً ساده‌تر برگزار می‌شود و ارتباط عروس با خانواده شوهر راحت‌تر به‌نظر می‌رسد.<ref>[http://faslname.msy.gov.ir/article_113.html رضایی و سنایی‌مهر، «فراتحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، ۱۳۹۲ش، ص176.]</ref>  همچنین در ازدواج فامیلی به‌سبب آشنایی بیشتر زوجین با همدیگر و با روحیات خانواده، اختلاف کمتری دیده می‌شود. <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1071137/ عطایی و همکاران، «عوامل شناختی پیش‌بینی کننده ازدواج فامیلی»، ۱۳۹۳ش، ص48. ]</ref>
+==چالش‌های ازدواج فامیلی==
+ازدواج فامیلی، زمینه‌ساز ناهنجاری‌های مادرزادی است. ژن‌های معیوب و بیماری‌زای پنهان که در هر فردی ممکن است وجود داشته باشد، در ازدواج فامیلی به‌سبب تشابه وراثتی والدین، کنار هم قرار می‌گیرند و به‌صورت انواع بیماری‌‌های مادرزادی در فرزند ظاهر می‌شوند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1093184/ بصیری و دیگران، «ازدواج فامیلی از منظر پزشکی، قرآن و روایات معصومین»، ۱۳۹۳ش، ص526.  ]</ref>  همچنین گسترش ناهنجاری‌های مادرزادی و ژنتیکی در اثر ازدواج‌های فامیلی، بار سنگینی را به ‌نظام بهداشت و درمان کشور تحمیل می‌کند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1071137/ عطایی و همکاران، «عوامل شناختی پیش‌بینی کننده ازدواج فامیلی»، ۱۳۹۳ش، ص48-50.]</ref>  بررسی‌ها نشان داده است که فرزندان حاصل از ازدواج فامیلی درجه سه بیش از فرزندان زوج‌های غیر فامیل، در معرض مرگ پیش از تولد هستند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1728731/ قاسمی، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، ۱۳۸۸ش، ص493.]</ref>
+==پانویس==
+{{پانویس}}
+==منابع==
+* اعتمادی‌فر، سیدمهدی، «نگرش‌ها و رفتارهای ایرانیان در زمینه ازدواج فامیلی»، نشریه مطالعات جنسّیت  و خانواده، شماره ۲، بهار و تابستان ۱۳۹۳ش.
+*افروز، غلامعلی، روان‌شناسی ازدواج و شکوه همسری، تهران، دانشگاه تهران، چاپ دوم،۱۳۹۰ش.
+*بصیری، حمیدرضا و دیگران، «ازدواج فامیلی از منظر پزشکی، قرآن و روایات معصومین»، پژوهش‌نامه ثقلین، دوره ۱، شماره ۴، زمستان ۱۳۹۳ش.
+*رضایی، کاظم و سنایی‌مهر ، مجیب، «فراتحلیل جامع رابطه ازدواج فامیلی با ناهنجاری‌های جسمی و ذهنی نوزادان ایرانی (۱۳۹۰-۱۳۸۰)»، مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، شماره ۲۰، تابستان۱۳۹۲ش.
+*شریف رضی، محمد ‌بن حسین ، المجازات النبویة، قم، دارالحدیث، 1422ق.
+*عطایی، ماری و همکاران، «عوامل شناختی پیش‌بینی‌کننده ازدواج فامیلی»، مجله آموزش و سلامت جامعه، دوره ۱، شماره ۳، پاییز ۱۳۹۳ش.
+*فرجاد، محمدحسین، آسیب‌شناسی اجتماعی؛ خانواده و طلاق، تهران، منصوری، چاپ اول، مهرماه 1372ش.
+*قاسمی، نسرین، «مشکلات ژنتیکی در ازدواج فامیلی از منظر اسلام»، علوم قرآن و حدیث؛ همایش پژوهش‌های قرآنی حوزه و دانشگاه،  دوره ۳، (مجموعه مقالات قرآن و طب)، اردیبهشت ۱۳۸۸ش.
+ویکی ج