حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =لباس خراسان جنوبی.png | |||
| زیرنویس تصویر =دختران خراسان جنوبی با لباس محلی | |||
| image_alt =زنان خراسان جنوبی | |||
| فایل پادکست =لباس مردم خراسان جنوبی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/19 | |||
| تاریخ پادکست =19-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''لباس مردم خراسان جنوبی'''</big>؛ تنپوش زنان و مردان در استان خراسان جنوبی. <br> | <big>'''لباس مردم خراسان جنوبی'''</big>؛ تنپوش زنان و مردان در استان خراسان جنوبی. <br> | ||
| خط ۳۸: | خط ۶۸: | ||
==تاثیر باورهای دینی بر لباس زنان خراسان جنوبی== | ==تاثیر باورهای دینی بر لباس زنان خراسان جنوبی== | ||
تنپوشها و سرپوشهای زنان استان خراسان جنوبی از اعتقاد به باور و مذهب سرچشمه میگیرد که نمونۀ آن را میتوان در استفاده از رنگهای سبز و آبی لباسها دید.<ref>[https://openaccess.ir/c/4cvt/paper_100260 شاهسونی و کوهستانی، «بررسی تاثیر مذهب بر پوشاک سنتی زنان روستای چنشت»، 1399ش، ص1.]</ref> | تنپوشها و سرپوشهای زنان استان خراسان جنوبی از اعتقاد به باور و مذهب سرچشمه میگیرد که نمونۀ آن را میتوان در استفاده از رنگهای [[سبز (رنگ)|سبز]] و آبی لباسها دید.<ref>[https://openaccess.ir/c/4cvt/paper_100260 شاهسونی و کوهستانی، «بررسی تاثیر مذهب بر پوشاک سنتی زنان روستای چنشت»، 1399ش، ص1.]</ref> | ||
پوشاک زنان خراسان جنوبی نمادی از حُجب و [[حیا]] بوده و پوششی کامل و مناسب را برای زنان این دیار فراهم میآورد. قدمت تاریخی و پیوند عمیق این لباسها با فرهنگ بومی، موجب شده است که نهتنها هویت ایرانی-اسلامی را حفظ کند؛ بلکه با سنتهای دیرینه این سرزمین نیز سازگار باشد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1646645575-10516-1400-216.pdf پایدارفرد و دیگران، «طراحی لباس ملی با الهام از پوشاک سنتی مردم خراسان جنوبی»، 1394ش، ص149.]</ref> | پوشاک زنان خراسان جنوبی نمادی از حُجب و [[حیا]] بوده و پوششی کامل و مناسب را برای زنان این دیار فراهم میآورد. قدمت تاریخی و پیوند عمیق این لباسها با فرهنگ بومی، موجب شده است که نهتنها هویت ایرانی-اسلامی را حفظ کند؛ بلکه با سنتهای دیرینه این سرزمین نیز سازگار باشد.<ref>[https://ensani.ir/file/download/article/1646645575-10516-1400-216.pdf پایدارفرد و دیگران، «طراحی لباس ملی با الهام از پوشاک سنتی مردم خراسان جنوبی»، 1394ش، ص149.]</ref> | ||
==انواع لباس زنان خراسان جنوبی== | ==انواع لباس زنان خراسان جنوبی== | ||
پوشاک محلی زنان خراسان جنوبی در گذشته از سه بخش اصلی تشکیل میشده است: | پوشاک محلی زنان خراسان جنوبی در گذشته از سه بخش اصلی تشکیل میشده است: [[سرپوش زنان کرد|سرپوش]]، تنپوش و [[پاپوش|پایپوش زنانه]]. هر یک از این بخشها نیز شامل اجزای گوناگونی بوده است: <ref> [https://www.isna.ir/news/97082210790/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85 «پوشاک محلی زنان خراسان جنوبی را بشناسیم»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا.] </ref> | ||
[[پرونده:Resized 1211845 612.jpg|جایگزین=لباس زنان خراسان جنوبی|بندانگشتی|بانوان بیرجندی با لباس محلی خراسان جنوبی]] | |||
===سرپوشهای زنان خراسان جنوبی=== | ===سرپوشهای زنان خراسان جنوبی=== | ||
====چرقت==== | ====چرقت==== | ||
| خط ۹۷: | خط ۱۲۹: | ||
====جلیقه==== | ====جلیقه==== | ||
جلیقه نوعی بالاپوش جلوباز و بدون آستین است که قد آن تا زیر کمر میرسد و به دو شکل مختلف دیده میشود: برخی از زنان خود جلیقه میدوزند و برای آستر آن از کرباس و برای رویه از چیت یا مخمل استفاده میکنند. برخی دیگر نیز این جلیقه را بهصورت آماده خریداری میکنند که معمولاً خطدار است و از جنس گوارین یا ماهوت تهیه میشود. در شهر خوسف، زنان در مراسم عروسی از جلیقههای ابریشمی استفاده میکنند که روی آن با طرحهای ظریف و زیبا آجیدهدوزی شده است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/93306092a72f6665deb413bad8797263 خزاعیمسک، رویکرد فناوری فرهنگی در تحلیل پوشاک مردم خراسان جنوبی، 1395ش، ص90.]</ref> | جلیقه نوعی بالاپوش جلوباز و بدون آستین است که قد آن تا زیر کمر میرسد و به دو شکل مختلف دیده میشود: برخی از زنان خود جلیقه میدوزند و برای آستر آن از کرباس و برای رویه از چیت یا مخمل استفاده میکنند. برخی دیگر نیز این جلیقه را بهصورت آماده خریداری میکنند که معمولاً خطدار است و از جنس گوارین یا ماهوت تهیه میشود. در شهر خوسف، زنان در مراسم [[لباس عروس اقوام ایرانی|عروسی]] از جلیقههای ابریشمی استفاده میکنند که روی آن با طرحهای ظریف و زیبا آجیدهدوزی شده است.<ref>[https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/93306092a72f6665deb413bad8797263 خزاعیمسک، رویکرد فناوری فرهنگی در تحلیل پوشاک مردم خراسان جنوبی، 1395ش، ص90.]</ref> | ||
====پیراهن==== | ====پیراهن==== | ||
| خط ۱۵۲: | خط ۱۸۴: | ||
جوراب زنان این منطقه از انواع نخ، پشم و کرک تهیه و توسط زنان و دختران محلی با میل بافته میشود. گاهی نیز قسمت ساق جوراب را با گلهایی ساده تزیین میکنند. همچنین در بیرجند نوعی جوراب بافته میشود که به جوراب هفترنگ مشهور است.<ref> [https://www.isna.ir/news/birjand-21385/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C «لباس محلی، نماد فرهنگ اصیل بومی مردم خراسان جنوبی»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).] </ref> | جوراب زنان این منطقه از انواع نخ، پشم و کرک تهیه و توسط زنان و دختران محلی با میل بافته میشود. گاهی نیز قسمت ساق جوراب را با گلهایی ساده تزیین میکنند. همچنین در بیرجند نوعی جوراب بافته میشود که به جوراب هفترنگ مشهور است.<ref> [https://www.isna.ir/news/birjand-21385/%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%85%D8%AD%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8%DB%8C «لباس محلی، نماد فرهنگ اصیل بومی مردم خراسان جنوبی»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا).] </ref> | ||
==پوشاک مردان خراسان جنوبی== | ==پوشاک مردان خراسان جنوبی== | ||
[[پرونده:DSC0148.jpg|جایگزین=لباس مردان خراسان جنوبی|بندانگشتی|مردان خراسان جنوبی با لباس سنتی در حال اجرای رقص چوب]] | |||
پوشاک مردان این منطقه شامل سرپوش، تنپوش و پایپوش است. | پوشاک مردان این منطقه شامل سرپوش، تنپوش و پایپوش است. | ||
===سرپوشهای مردان خراسان جنوبی=== | ===سرپوشهای مردان خراسان جنوبی=== | ||
| خط ۲۵۷: | خط ۲۸۹: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
*برآبادی، سیداحمد، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن؛ پوشاک محلی بیرجند، تهران، فکر بکر، 1393ش. | *برآبادی، سیداحمد، دانشنامۀ فرهنگ و تمدن؛ پوشاک محلی بیرجند، تهران، فکر بکر، 1393ش. | ||
* | * | ||
| خط ۲۷۸: | خط ۳۱۰: | ||
*«لباس محلی، نماد فرهنگ اصیل بومی مردم خراسان جنوبی»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1395ش. | *«لباس محلی، نماد فرهنگ اصیل بومی مردم خراسان جنوبی»، خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، تاریخ درج مطلب: 3 فروردین 1395ش. | ||
* | * | ||
*یاوری، حسین و سرخوش، شیدا، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، سیمای دانش، 1389ش. | *یاوری، حسین و سرخوش، شیدا، آشنایی با لباسها و پوشاک سنتی مردم مناطق مختلف ایران، تهران، سیمای دانش، 1389ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
