حانیه کلهر (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «<big>'''خراطی'''</big>؛ پیشه تراشیدن چوب خراطی پیشه‌ای سنتی است که در آن انواع چوب به شکل‌های گرد، استوانه و مخروط، تراشیده شده<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/خراطی دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژه خراطی.]</ref> و در صنایع مختلف به‌کار گرفته می‌شود. خراط با دست و اب...» ایجاد کرد
 
امان الله فصیحی (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۱: خط ۱۱:
چوب‌هایی که اغلب در خراطی استفاده می‌شود عبارت‌اند از: گردو، فوفل، شمشاد، افرا، زیتون، نارون، زبان‌گنجشک، چنار و توت نرک.<ref>ملایی اونجی، «خراطی و بیانی نو»، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۴۰۵؛ عسکری خانقاه، روستای قاسم‌آباد گیلان، ۱۳۷۲ش، ص۱۱۰.</ref>  
چوب‌هایی که اغلب در خراطی استفاده می‌شود عبارت‌اند از: گردو، فوفل، شمشاد، افرا، زیتون، نارون، زبان‌گنجشک، چنار و توت نرک.<ref>ملایی اونجی، «خراطی و بیانی نو»، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۴۰۵؛ عسکری خانقاه، روستای قاسم‌آباد گیلان، ۱۳۷۲ش، ص۱۱۰.</ref>  
==مراکز تولید محصولات خراطی==
==مراکز تولید محصولات خراطی==
رشت، فعال‌ترین شهر ایران در زمینه تولید محصولات خراطی است. به دلیل وجود انواع چوب در شمال کشور، استان‌های گیلان و مازندران اغلب محصولات خراطی را تولید می‌کنند.<ref>ملایی اونجی، «خراطی و بیانی نو»، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۴۰۵؛ عسکری خانقاه، روستای قاسم‌آباد گیلان، ۱۳۷۲ش، ص۱۱۰. </ref>  در شهرستان‌های ساری، بابل، آمل و شهسوار قطعه‌های خراطی‌شده مانند میانه، لاوک و شانه تولید می‌شوند.<ref>نیازمند، «حرفه‌ها و پیشه‌ها»، ۱۳۴۳ش، ص۱۸۵۹.</ref>  در کاوش‌های باستان‌شناسی گیلان، آثاری به‌دست آمده که نشان‌دهنده‌ی مهارت خراط‌های دوران باستان در این منطقه است.<ref>حاج‌سید‌جوادی، «صنایع دستی گیلان»، ۱۳۷۴ش، ج۳، ص۴۶.</ref>  در شهر بیرجند،<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۳۰۲.</ref>  شیراز، دزفول<ref>Mortensen, Nomads of Luristan, 1993, P253.</ref>  و کازرون، خراطی از پیشه‌های سنتی محسوب شده و محصولاتی مانند پایه‌های نهنی،<ref>حاتمی، باورها و رفتارهای گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۵۴.</ref>  گهواره بچه، آسک (نوعی آسیاب خانگی با دسته‌ی چوبی)<ref>حاتمی، باورها و رفتارهای گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۴۰-۲۴۱.</ref>  و دولچه آب‌خوری (نوعی سه‌پایه چوبی) می‌سازند.<ref>خدیش، فرهنگ مردم شیراز، ۱۳۷۹ش، ص۸۴.</ref>  خراطان در شهرستان دوام، محصولاتی مانند سر دلک (دولچه)، میزان ترازو، گل‌میخ و کرسی تهیه می‌کنند.<ref>لهستایی‌زاده، تاریخ و فرهنگ مردم دوان، ۱۳۸۰ش، ص۲۱۴.</ref>  خراطان سنندجی در فصل بهار از چوب‌های سفید یا چنار برای بازی کودکان، توپی به‌نام «خل‌خله» تراشیده و ۳ یا ۴ حلقه‌ی زرد، سرخ و سبز دور آن می‌زنند. خل‌خله در هنگام چرخیدن انعکاس زیبایی از رنگ‌های خود می‌نمایاند.<ref>ایازی، آیینه سنندج، ۱۳۷۱ش، ص۳۷۱.</ref>   
رشت، فعال‌ترین شهر ایران در زمینه تولید محصولات خراطی است. به دلیل وجود انواع چوب در شمال کشور، استان‌های گیلان و مازندران اغلب محصولات خراطی را تولید می‌کنند.<ref>ملایی اونجی، «خراطی و بیانی نو»، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۴۰۵؛ عسکری خانقاه، روستای قاسم‌آباد گیلان، ۱۳۷۲ش، ص۱۱۰. </ref>  در شهرستان‌های ساری، بابل، آمل و شهسوار قطعه‌های خراطی‌شده مانند میانه، لاوک و شانه تولید می‌شوند.<ref>نیازمند، «حرفه‌ها و پیشه‌ها»، ۱۳۴۳ش، ص۱۸۵۹.</ref>  در کاوش‌های باستان‌شناسی گیلان، آثاری به‌دست آمده که نشان‌دهنده‌ی مهارت خراط‌های دوران باستان در این منطقه است.<ref>حاج‌سید‌جوادی، «صنایع دستی گیلان»، ۱۳۷۴ش، ج۳، ص۴۶.</ref>  در شهر بیرجند،<ref>رضایی، بیرجندنامه، ۱۳۸۱ش، ص۳۰۲.</ref>  شیراز، دزفول<ref>Mortensen, Nomads of Luristan, 1993, P253.</ref>  و کازرون، خراطی از پیشه‌های سنتی محسوب شده و محصولاتی مانند پایه‌های نهنی،<ref>حاتمی، باورها و رفتارهای گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۵۴.</ref>  گهواره بچه، آسک (نوعی آسیاب خانگی با دسته‌ی چوبی)<ref>حاتمی، باورها و رفتارهای گذشته در کازرون، ۱۳۸۵ش، ص۲۴۰-۲۴۱.</ref>  و دولچه آب‌خوری (نوعی سه‌پایه چوبی) می‌سازند.<ref>خدیش، فرهنگ مردم شیراز، ۱۳۷۹ش، ص۸۴.</ref>  خراطان در شهرستان دوام، محصولاتی مانند سر دلک (دولچه)، میزان ترازو، گل‌میخ و کرسی تهیه می‌کنند.<ref>لهستایی‌زاده، تاریخ و فرهنگ مردم دوان، ۱۳۸۰ش، ص۲۱۴.</ref>  خراطان سنندجی در فصل [[بهار]] از چوب‌های سفید یا چنار برای بازی [[کودک|کودکان]]، توپی به‌نام «خل‌خله» تراشیده و ۳ یا ۴ حلقه‌ی زرد، سرخ و سبز دور آن می‌زنند. خل‌خله در هنگام چرخیدن انعکاس زیبایی از رنگ‌های خود می‌نمایاند.<ref>ایازی، آیینه سنندج، ۱۳۷۱ش، ص۳۷۱.</ref>   
==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}