صفحهای تازه حاوی «<big>'''مراسم شهادت امام رضا در خراسان؛'''</big> آیین شمعگردانی و خطبهخوانیِ مخصوص شب شهادت امام رضا. مراسم شهادت امام رضا در خراسان، نوعی آیین مذهبی است که از گذشته تا کنون بهشیوۀ خاصی در خراسان و حرم امام رضا برگزار میشود. این آیین با گذر زما...» ایجاد کرد |
زهرا غلامی (بحث | مشارکتها) ایجاد لینک داخلی |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>'''مراسم شهادت امام رضا در خراسان؛'''</big> آیین شمعگردانی و خطبهخوانیِ مخصوص شب شهادت امام رضا. | <big>'''مراسم شهادت امام رضا در خراسان؛'''</big> آیین شمعگردانی و خطبهخوانیِ مخصوص شب شهادت امام رضا. | ||
مراسم شهادت امام رضا در خراسان، نوعی آیین مذهبی است که از گذشته تا کنون بهشیوۀ خاصی در خراسان و حرم امام رضا برگزار میشود. این آیین با گذر زمان به یک آیین دستهجمعی تبدیل شده است که همه زائران امام رضا میتوانند در آن مشارکت کنند. | مراسم شهادت امام رضا در خراسان، نوعی آیین مذهبی است که از گذشته تا کنون بهشیوۀ خاصی در خراسان و حرم [[امام رضا]] برگزار میشود. این آیین با گذر زمان به یک آیین دستهجمعی تبدیل شده است که همه زائران امام رضا میتوانند در آن مشارکت کنند. | ||
==تاریخچه== | ==تاریخچه== | ||
بر اساس اسناد آستان قدس رضوی، برگزاری مراسم شمعگردانی در شب شهادت امام رضا به دهۀ 1330 قمری برمیگردد که متولی آستان قدس رضوی، دستور تهیۀ شمع را برای شرکت کنندگان در مراسم سالروز شهادت امام رضا، میدهد. برخی معتقدند آیین شمعگردانی و خطبهخوانی در حرم امام رضا از دورۀ صفویه رایج بوده است. <ref> [https://www.isna.ir/news/1400071510237/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%8 . «نگاهی تاریخی به برگزاری مراسم شمعگردانی و شام غریبان امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> امروزه آیین خطبهخوانی در شب شهادت امام رضا و شب عاشور، در حرم امام رضا برگزار میشود.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50.]</ref> | بر اساس اسناد آستان قدس رضوی، برگزاری مراسم شمعگردانی در شب شهادت امام رضا به دهۀ 1330 قمری برمیگردد که متولی آستان قدس رضوی، دستور تهیۀ شمع را برای شرکت کنندگان در مراسم سالروز شهادت امام رضا، میدهد. برخی معتقدند آیین شمعگردانی و خطبهخوانی در حرم امام رضا از دورۀ صفویه رایج بوده است. <ref> [https://www.isna.ir/news/1400071510237/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B4%D9%85%D8%B9-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%8 . «نگاهی تاریخی به برگزاری مراسم شمعگردانی و شام غریبان امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> امروزه آیین خطبهخوانی در شب شهادت امام رضا و شب عاشور، در حرم امام رضا برگزار میشود.<ref> [https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50.]</ref> | ||
==چگونگی مراسم شهادت امام رضا== | ==چگونگی مراسم شهادت امام رضا== | ||
در روزهای پایانی ماه صفر، اهالی خراسان و شهر | در روزهای پایانی ماه صفر، اهالی خراسان و شهر [[مشهد]]، با آداب و رسوم ویژهای به عزاداری برای شهادت امام رضا میپردازند. <ref> [https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> به همین مناسبت، برخی زائران از سراسر ایران <ref> [https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50.]</ref> به سمت حرم امام رضا در مشهد، پیادهروی میکنند. مراسم بزرگ عزاداری و حضور پرشور عزاداران که با آیینهای گوناگونی همراه است، با عنوان «آیین عزاداری 28 صفر و سالروز شهادت امام رضا» به ثبت ملی رسیده است. <ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> از جمله آیینهای عزاداری شهادت امام رضا عبارتاند از: | ||
# تعزیهخوانی؛ | # تعزیهخوانی؛ | ||
# مراسم شمعگردانی: این مراسم هنگام غروب با مشارکت خادمان آستان قدس رضوی <ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> برگزار میشود؛ آنها در صفوفی منظم با شمعهایی روشن در دست، بهصورت پیاده از دارالتولیة به سمت صحن انقلاب حرکت میکنند <ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref>و در سوگ شهادت امام رضا به عزاداری و سینهزنی میپردازند. <ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | # مراسم شمعگردانی: این مراسم هنگام غروب با مشارکت خادمان آستان قدس رضوی <ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> برگزار میشود؛ آنها در صفوفی منظم با شمعهایی روشن در دست، بهصورت پیاده از دارالتولیة به سمت صحن انقلاب حرکت میکنند <ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref>و در سوگ شهادت امام رضا به عزاداری و سینهزنی میپردازند. <ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||
# آیین خطبهخوانی:<ref> [https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> این مراسم از قدیمیترین مراسمهای فرهنگی- مذهبی است و بهعنوان ختم مراسم عزاداری محرم و صفر نیز محسوب میشود. <ref>[https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50.]</ref> پس از استقرار خدام در صحن انقلاب، یکی از مداحان خطبۀ ویژۀ شب شهادت امام رضا را قرائت میکند.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3977151/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی در شب و روز شهادت امام رضا»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> سپس حافظان و قاریان قرآن با در دست داشتن لالهها و شمعهای روشن با حالتی محزون خطبهخوانی میکنند. محتوای این خطبه شامل حمد و ستایش خداوند، ذکر نام پیامبر و ائمه و سلام بر آنها است. <ref> [https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> در این مراسم، سایر عزاداران نیز با در دست داشتن شمع به خطبۀ مخصوص شب شهادت گوش فرامیدهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50-51.]</ref> مراسم خطبهخوانی با گرامیداشت یاد امام خمینی، بنیانگذار انقلاب اسلامی و دعا برای سلامتی رهبر انقلاب، پایان مییابد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> | # آیین خطبهخوانی:<ref> [https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> این مراسم از قدیمیترین مراسمهای فرهنگی- مذهبی است و بهعنوان ختم مراسم عزاداری [[محرم]] و صفر نیز محسوب میشود. <ref>[https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50.]</ref> پس از استقرار خدام در صحن انقلاب، یکی از مداحان خطبۀ ویژۀ شب شهادت امام رضا را قرائت میکند.<ref> [https://www.iribnews.ir/fa/news/3977151/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی در شب و روز شهادت امام رضا»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> سپس حافظان و قاریان قرآن با در دست داشتن لالهها و شمعهای روشن با حالتی محزون خطبهخوانی میکنند. محتوای این خطبه شامل حمد و ستایش خداوند، ذکر نام پیامبر و ائمه و سلام بر آنها است. <ref> [https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> در این مراسم، سایر عزاداران نیز با در دست داشتن شمع به خطبۀ مخصوص شب شهادت گوش فرامیدهند.<ref>[https://ensani.ir/fa/article/527218/%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%B4-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-% . انوری، «سنجش و ارزیابی مراسم آیینی؛ آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا»، 1400ش، ص50-51.]</ref> مراسم خطبهخوانی با گرامیداشت یاد امام خمینی، بنیانگذار انقلاب اسلامی و دعا برای سلامتی رهبر انقلاب، پایان مییابد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/city-country/khorasan-during2-imamreza.html . «آداب و رسوم خراسان رضوی در ایام شهادت امام رضا»، وبسایت بیتوته.]</ref> | ||
# مراسم چهارپایهخوانی:<ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> شعرخوانی آیینی و مرثیهسرایی بهشیوۀ سنتیِ چهارپایهخوانی برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3977151/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی در شب و روز شهادت امام رضا»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | # مراسم چهارپایهخوانی:<ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> شعرخوانی آیینی و مرثیهسرایی بهشیوۀ سنتیِ چهارپایهخوانی برگزار میشود.<ref>[https://www.iribnews.ir/fa/news/3977151/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی در شب و روز شهادت امام رضا»، خبرگزاری صدا و سیما.]</ref> | ||
# شهادتنامهخوانی؛ نمایندۀ ولی فقیه در خراسان رضوی و امام جمعه مشهد با شهادتنامهخوانی پایان این محفل را اعلام میکند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | # شهادتنامهخوانی؛ نمایندۀ ولی فقیه در خراسان رضوی و امام جمعه مشهد با شهادتنامهخوانی پایان این محفل را اعلام میکند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402062414965/%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D9%85%D8%B7%D9%87%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8% . «ویژه برنامههای حرم مطهر رضوی به مناسبت شهادت امام رضا»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> | ||