فاطمه کمالی (بحث | مشارکتها) صفحهای تازه حاوی «300px|thumb|تصویری از علی اسفندیاری ملقب به نیما یوشیج|جایگزین=عکس علی اسفندیاری ملقب به نیما یوشیج '''{{درشت|نیما یوشیج}}'''، بنیانگذار شعر نو فارسی. '''نیما یوشیج''' با نام اصلی '''علی اسفندیاری'''، شاعر و نویسندهٔ ایرانی است که ب...» ایجاد کرد |
علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
'''نیما یوشیج''' با نام اصلی '''علی اسفندیاری'''، شاعر و نویسندهٔ ایرانی است که بهعنوان '''پدر شعر نو فارسی''' شناخته میشود. او با ایجاد تحولی بزرگ در ادبیات فارسی، سبک جدیدی را در شعر فارسی پایهگذاری کرد که به '''شعر نیمایی''' معروف شد. استفاده از وزنهای جدید در شعر و شکستن قالبهای عروضی کلاسیک، دوری از تکلفهای ادبی سنتی و نزدیکی به زبان محاوره و همچنین توجه بیشتر به مسائل اجتماعی، طبیعت و انسان معاصر، از ویژگیهای شعر نیمایی است. | '''نیما یوشیج''' با نام اصلی '''علی اسفندیاری'''، شاعر و نویسندهٔ ایرانی است که بهعنوان '''پدر شعر نو فارسی''' شناخته میشود. او با ایجاد تحولی بزرگ در ادبیات فارسی، سبک جدیدی را در شعر فارسی پایهگذاری کرد که به '''شعر نیمایی''' معروف شد. استفاده از وزنهای جدید در شعر و شکستن قالبهای عروضی کلاسیک، دوری از تکلفهای ادبی سنتی و نزدیکی به زبان محاوره و همچنین توجه بیشتر به مسائل اجتماعی، طبیعت و انسان معاصر، از ویژگیهای شعر نیمایی است. | ||
==نیما یوشیج، از تولد تا جوانی== | == نیما یوشیج، از تولد تا جوانی == | ||
علی اسفندیاری ملقب به [[نیما یوشیج]] در ۲۱ آبان ۱۲۷۶ش در یوش از توابع شهرستان نور [[مازندران]] متولد شد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> [[پدر]] نیما به کشاورزی و گلهداری مشغول بود و نیما در همان کودکی تیراندازی و اسبسواری را از او آموخت.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | علی اسفندیاری ملقب به [[نیما یوشیج]] در ۲۱ آبان ۱۲۷۶ش در یوش از توابع شهرستان نور [[مازندران]] متولد شد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> [[پدر]] نیما به کشاورزی و گلهداری مشغول بود و نیما در همان کودکی تیراندازی و اسبسواری را از او آموخت.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۳: | ||
نیما یوشیج همزمان با تحصیل در مدرسهٔ سنلویی به یادگیری دروس طلبگی و [[زبان عربی]] نیز مشغول شد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> | نیما یوشیج همزمان با تحصیل در مدرسهٔ سنلویی به یادگیری دروس طلبگی و [[زبان عربی]] نیز مشغول شد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> | ||
==ازدواج نیما یوشیج== | == ازدواج نیما یوشیج == | ||
[[پرونده:نیما یوشیج.jpg|جایگزین=نیما یوشیج به همراه پسرش شراگیم در | [[پرونده:نیما یوشیج.jpg|جایگزین=نیما یوشیج به همراه پسرش شراگیم در کنار مرحوم استاد شهریار و دخترش|بندانگشتی|نیما یوشیج به همراه پسرش شراگیم در کنار مرحوم استاد شهریار و دخترش]] | ||
نیما یوشیج در ۶ [[اردیبهشت]] ۱۳۰۵ش با عالیه جهانگیر، خواهرزادهٔ نویسندهٔ نامدار، میرزا جهانگیر صوراسرافیل، [[ازدواج]] کرد<ref>انصاری، اسنادی دربارهٔ نیما یوشیج، 1375ش، ص75.</ref> که حاصل این ازدواج پسری به نام شراگیم است.<ref>جلالی پندری، گزیده اشعار نیما یوشیج، 1398ش، ص12.</ref> | نیما یوشیج در ۶ [[اردیبهشت]] ۱۳۰۵ش با عالیه جهانگیر، خواهرزادهٔ نویسندهٔ نامدار، میرزا جهانگیر صوراسرافیل، [[ازدواج]] کرد<ref>انصاری، اسنادی دربارهٔ نیما یوشیج، 1375ش، ص75.</ref> که حاصل این ازدواج پسری به نام شراگیم است.<ref>جلالی پندری، گزیده اشعار نیما یوشیج، 1398ش، ص12.</ref> | ||
==فعالیتهای هنری نیما یوشیج== | == فعالیتهای هنری نیما یوشیج == | ||
علی اسفندیاری در ۲۲ سالگی به استخدام وزارت مالیه درآمد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> دو سال بعد، با گرایش به مبارزهٔ مسلحانه علیه حکومت [[قاجار]]، اقدام به تهیهٔ اسلحه کرد. او در سال ۱۳۰۰ش اسم خود را به نیما (کمان بزرگ) تغییر داد و در دیماه ۱۳۰۱ش شعر «افسانه» را سرایید و بخشهایی از آن را در مجلهٔ قرن بیستم به سردبیری میرزادهٔ عشقی به چاپ رساند.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | علی اسفندیاری در ۲۲ سالگی به استخدام وزارت مالیه درآمد.<ref>لنگرودی، تاریخ تحلیلی شعر نو، 1377ش، ج1، ص95.</ref> دو سال بعد، با گرایش به مبارزهٔ مسلحانه علیه حکومت [[قاجار]]، اقدام به تهیهٔ اسلحه کرد. او در سال ۱۳۰۰ش اسم خود را به نیما (کمان بزرگ) تغییر داد و در دیماه ۱۳۰۱ش شعر «افسانه» را سرایید و بخشهایی از آن را در مجلهٔ قرن بیستم به سردبیری میرزادهٔ عشقی به چاپ رساند.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | ||
نیما در سال ۱۳۱۷ش عضو هیئت تحریریه مجلهٔ [[موسیقی]] شد و به فعالیتهای مطبوعاتی روی آورد و در آنجا در کنار افراد شاخصی چون محمد ضیاء هشترودی، عبدالحسین نوشین و صادق هدایت مشغول به کار شد.<ref>[http://int.umz.ac.ir/index.aspx?pageid=13329 «بیوگرافی نیما یوشیج»، دانشگاه مازندران، تاریخ بازدید: 7 دی 1400ش.]</ref> | نیما در سال ۱۳۱۷ش عضو هیئت تحریریه مجلهٔ [[موسیقی]] شد و به فعالیتهای مطبوعاتی روی آورد و در آنجا در کنار افراد شاخصی چون محمد ضیاء هشترودی، عبدالحسین نوشین و صادق هدایت مشغول به کار شد.<ref>[http://int.umz.ac.ir/index.aspx?pageid=13329 «بیوگرافی نیما یوشیج»، دانشگاه مازندران، تاریخ بازدید: 7 دی 1400ش.]</ref> | ||
==نیما یوشیج، آغازگر شعر نو== | == نیما یوشیج، آغازگر شعر نو == | ||
نیما در ابتدا شعرهای خود را به شیوهٔ کهن و به سبک خراسانی میسرود؛ اما آشنایی او با زبان و ادبیات فرانسه راهی تازه را پیش روی او قرار داد و سبب شد تا با سبکهای نوین نظم و شعر آشنا شود. او سرانجام با سرودن شعر «ای شب» پایهگذار سبک جدیدی در [[شعر فارسی]] شد. وی گرچه مورد انتقادها و کنایههای فراوانی قرار گرفت؛ اما به راه خود ادامه داد و موفق به سرودن منظومهٔ «افسانه» شد که آن را نقطهٔ عطف و سرآغاز شعر نو فارسی دانستهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/80977463/ «نیما یوشیج، آفرینندۀ نظم نو»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1392ش.]</ref> | نیما در ابتدا شعرهای خود را به شیوهٔ کهن و به سبک خراسانی میسرود؛ اما آشنایی او با زبان و ادبیات فرانسه راهی تازه را پیش روی او قرار داد و سبب شد تا با سبکهای نوین نظم و شعر آشنا شود. او سرانجام با سرودن شعر «ای شب» پایهگذار سبک جدیدی در [[شعر فارسی]] شد. وی گرچه مورد انتقادها و کنایههای فراوانی قرار گرفت؛ اما به راه خود ادامه داد و موفق به سرودن منظومهٔ «افسانه» شد که آن را نقطهٔ عطف و سرآغاز شعر نو فارسی دانستهاند.<ref>[https://www.irna.ir/news/80977463/ «نیما یوشیج، آفرینندۀ نظم نو»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1392ش.]</ref> | ||
در حوزهٔ شکل و قالب نیز نیما محتوا را مقدم بر قالب دانست. او معتقد بود ذهن شاعر باید بر شکل تسلط داشته باشد نه اینکه شکل شعر، شاعر را مجبور به گفتن حرفهایی کند که قصد آن را نداشته است؛ بنابراین او قید تساوی طول مصراعها را برداشت؛ چون احتیاجی نمیدید، مصراعی را مساوی مصراع دیگر بیاورد. نیما وزن و قافیه را برای شعر لازم و طبیعی دانسته و شعر بیقافیه را مثل آدم بیاستخوان میداند. از دیدگاه او قافیه مقید به جمله و جمله در خدمت محتوا است؛ بنابراین هر جملهٔ تازه، قافیهٔ تازه و هر قافیهٔ تازه، جای خود را میخواهد و نباید آن را در فواصل معین جا داد.<ref>یاحقی، چون سبوی تشنه (تاریخ ادبیات معاصر فارسی)، 1375ش، ص100.</ref> | در حوزهٔ شکل و قالب نیز نیما محتوا را مقدم بر قالب دانست. او معتقد بود ذهن شاعر باید بر شکل تسلط داشته باشد نه اینکه شکل شعر، شاعر را مجبور به گفتن حرفهایی کند که قصد آن را نداشته است؛ بنابراین او قید تساوی طول مصراعها را برداشت؛ چون احتیاجی نمیدید، مصراعی را مساوی مصراع دیگر بیاورد. نیما وزن و قافیه را برای شعر لازم و طبیعی دانسته و شعر بیقافیه را مثل آدم بیاستخوان میداند. از دیدگاه او قافیه مقید به جمله و جمله در خدمت محتوا است؛ بنابراین هر جملهٔ تازه، قافیهٔ تازه و هر قافیهٔ تازه، جای خود را میخواهد و نباید آن را در فواصل معین جا داد.<ref>یاحقی، چون سبوی تشنه (تاریخ ادبیات معاصر فارسی)، 1375ش، ص100.</ref> | ||
==آثار نیما یوشیج== | == آثار نیما یوشیج == | ||
نوشتههای نیما یوشیج به چهار دستهٔ کلی تقسیم شده است؛ | نوشتههای نیما یوشیج به چهار دستهٔ کلی تقسیم شده است؛ | ||
*مقالههای نیما که در نشریههای مختلف به چاپ رسیده است؛ | * مقالههای نیما که در نشریههای مختلف به چاپ رسیده است؛ | ||
*نامههای نیما که اغلب برای دوستان و همفکران خود نوشته و در برخی از آنها به نقد وضع اجتماعی و تحلیل شعر زمان خود پرداخته است؛ از جمله در نامههایی به نظام وفا؛ | * نامههای نیما که اغلب برای دوستان و همفکران خود نوشته و در برخی از آنها به نقد وضع اجتماعی و تحلیل شعر زمان خود پرداخته است؛ از جمله در نامههایی به نظام وفا؛ | ||
*شعرهای نیما که هم به [[زبان فارسی|فارسی]] و هم گویش مازندرانی است؛ | * شعرهای نیما که هم به [[زبان فارسی|فارسی]] و هم گویش مازندرانی است؛ | ||
*داستانها. | * داستانها. | ||
===اشعار فارسی نیما یوشیج=== | === اشعار فارسی نیما یوشیج === | ||
*قصه رنگپریده؛ | * قصه رنگپریده؛ | ||
*منظومه نیما؛ | * منظومه نیما؛ | ||
*خانواده سرباز؛ | * خانواده سرباز؛ | ||
*ای شب؛ | * ای شب؛ | ||
*افسانه؛ | * افسانه؛ | ||
*مانلی؛ | * مانلی؛ | ||
*افسانه و رباعیات؛ | * افسانه و رباعیات؛ | ||
*ماخ اولاً؛ | * ماخ اولاً؛ | ||
*شعر من؛ | * شعر من؛ | ||
*شهر شب و شهر صبح؛ | * شهر شب و شهر صبح؛ | ||
*ناقوس قلمانداز؛ | * ناقوس قلمانداز؛ | ||
*فریادهای دیگر و عنکبوت رنگ؛ | * فریادهای دیگر و عنکبوت رنگ؛ | ||
*آب در خوابگه مورچگان؛ | * آب در خوابگه مورچگان؛ | ||
*مانلی و خانه سریویلی. | * مانلی و خانه سریویلی. | ||
اشعار مازندرانی نیما نیز در مجموعهای به نام روجا به چاپ رسیده است. | اشعار مازندرانی نیما نیز در مجموعهای به نام روجا به چاپ رسیده است. | ||
===داستانها=== | === داستانها === | ||
*مرقد آقا (داستان)؛ | * مرقد آقا (داستان)؛ | ||
*کندوهای شکسته (داستان)؛ | * کندوهای شکسته (داستان)؛ | ||
*آهو و پرندهها (شعر و قصه برای کودکان)؛ | * آهو و پرندهها (شعر و قصه برای کودکان)؛ | ||
*توکایی در قفس (شعر و قصه برای کودکان).<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | * توکایی در قفس (شعر و قصه برای کودکان).<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | ||
==نمونه اشعار نیما یوشیج== | == نمونه اشعار نیما یوشیج == | ||
[[پرونده:یوشیج.jpg|300px|thumb|جایگزین=نیما یوشیج|نیما یوشیج در سالهای پایانی زندگی]] | [[پرونده:یوشیج.jpg|300px|thumb|جایگزین=نیما یوشیج|نیما یوشیج در سالهای پایانی زندگی]] | ||
چایَت را بِنوش{{سخ}}نگران فَردا نَباش{{سخ}}از گندم زارِ مَن و تو{{سخ}}مُشتی کاه میماند برایِ بادها… | چایَت را بِنوش{{سخ}}نگران فَردا نَباش{{سخ}}از گندم زارِ مَن و تو{{سخ}}مُشتی کاه میماند برایِ بادها… | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
یاد بعضی نفرات{{سخ}}روشنَم میدارد{{سخ}}قوّتم میبخشد{{سخ}}ره میاندازد{{سخ}}و اجاقِ کهنِ سردِ سَرایم{{سخ}}گرم میآید از گرمیِ عالی دَمِشان.{{سخ}}نام بعضی نفرات{{سخ}}رزقِ روحم شده است.{{سخ}}وقت هر دلتنگی{{سخ}}سویشان دارم دست{{سخ}}جرئتم میبخشد{{سخ}}روشنم میدارد. | یاد بعضی نفرات{{سخ}}روشنَم میدارد{{سخ}}قوّتم میبخشد{{سخ}}ره میاندازد{{سخ}}و اجاقِ کهنِ سردِ سَرایم{{سخ}}گرم میآید از گرمیِ عالی دَمِشان.{{سخ}}نام بعضی نفرات{{سخ}}رزقِ روحم شده است.{{سخ}}وقت هر دلتنگی{{سخ}}سویشان دارم دست{{سخ}}جرئتم میبخشد{{سخ}}روشنم میدارد. | ||
==درگذشت نیما یوشیج== | == درگذشت نیما یوشیج == | ||
نیما یوشیج بهدلیل سرمای شدید روستای یوش، به بیماری ذاتالریه مبتلا شده بود. او برای درمان به [[تهران]] رفت اما درمانها اثری نداشت و سرانجام در سیزدهم دی ۱۳۳۸ش از دنیا رفت و در امامزاده عبدالله [[تهران]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | نیما یوشیج بهدلیل سرمای شدید روستای یوش، به بیماری ذاتالریه مبتلا شده بود. او برای درمان به [[تهران]] رفت اما درمانها اثری نداشت و سرانجام در سیزدهم دی ۱۳۳۸ش از دنیا رفت و در امامزاده عبدالله [[تهران]] به خاک سپرده شد.<ref>[https://www.imna.ir/news/465868 «زندگینامۀ نیما یوشیج، مجموعه آثار و شعر»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1399ش.]</ref> | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «بیوگرافی نیما یوشیج»، دانشگاه مازندران، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش. | * «بیوگرافی نیما یوشیج»، دانشگاه مازندران، تاریخ بازدید: ۷ دی ۱۴۰۰ش. | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۰: | ||
* لنگرودی، شمس، تاریخ تحلیلی شعر نو، تهران، مرکز، ۱۳۷۷ش. | * لنگرودی، شمس، تاریخ تحلیلی شعر نو، تهران، مرکز، ۱۳۷۷ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
{{شخصیتهای ادبیات فارسی}} | |||