|
|
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات شخصیت
| | مستوره افشار؛ از فعالان جنبش [[زنان]] در ایران، رئیس [[جمعیت نسوان وطنخواه]] پس از [[محترم اسکندری]]. |
| | عنوان = مستوره افشار
| |
| تاملات جامعهشناختی
| |
| | عنوان اصلی =
| |
| | تصویر =نسوان وطنخواه.jpg
| |
| | اندازه تصویر =
| |
| | توضیح_تصویر =هیئت مدیره جمعیت نسوان وطنخواه نشسته از چپ به راست: فخرآفاق پارسا، ملوک اسکندری، کبری چنانی، مستوره افشار، نصرت مشیری، صفیه اسکندری، عصمتالملوک شریفی. ایستاده: مهرانگیز اسکندری، بانو چنانی، هائیده افشار، عباسه پایور، قدسیه مشیری.
| |
| | زاده = 1259؛
| |
| | درگذشت = شهریور1344 (65)
| |
| | مکتب =
| |
| | محل سکونت =
| |
| | فرزندان =
| |
| | همسر =
| |
| | آثار =
| |
| | سبک =
| |
| | زبان =
| |
| | دین =
| |
| | مذهب =
| |
| | تحصیلات =
| |
| | محل تحصیل =
| |
| | وبسایت =
| |
| | استادان =
| |
| | مرتبه علمی =
| |
| | معروفترین نظرات =
| |
| | شغل =
| |
| | حرفه = روزنامهنگاری
| |
| }}
| |
| مستوره افشار (زاده ۱۲۵۹- درگذشته شهریور ۱۳۲۴ یا ۱۳۲۵) از فعالان جنبش زنان در ایران بود و پس از محترم اسکندری ریاست [[جمعیت نسوان وطنخواه]] را برعهده داشت.
| |
| ==زندگینامه==
| |
| [[مستوره افشار]] در سال 1259 به دنیا آمد. پدرش مجدالسلطنه افشار از مردان روشنفکر ارومیه و مادرش دختر امامقلی میرزا ملک قاسمی شخص مقتدر و مهین پرست آذربایجان بود<ref> بامداد، بدرالملوک (1347). زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، ص49-50</ref> خانم افشار در کودکی با زبان و ادبیات فارسی و سپس زبان روسی، ترکی و فرانسه آشنا شده و آنها را آموخت. <ref>پیرنیا، منصوره (1374). سالار زنان ایران. واشنگتن: مهرایران، ص73</ref> مرحومه افشار در اواخر عمر سرپرست شیرخوارگاه تهران بود وی در سال ۱۳۴۴ در سن 65 سالگی در گذشت.
| |
| ==فعالیتهای اجتماعی- سیاسی==
| |
| *عضویت در جمعیت نسوان وطنخواه
| |
| خانم افشار در بزرگسالی به عضویت «[[جمعیت نسوان وطنخواه]]» در آمد. <ref>ساناساریان، الیز (1384). جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷). ترجمه نوشین احمدی خراسانی. تهران: اختران، ص73</ref> <ref group="پانویس"> جمعیت نسوان وطن خواه در حالی که دارای ۱۹۵ عضو رسمی بود در سال ۱۳۱۲ ش به فرمان رضا شاه منحل شد و پس از محترم اسکندری به ریاست آن انجمن منصوب شد.</ref>
| |
| *سخنران کنگره نسوان شرق
| |
| وی از سخنرانان [[کنگره نسوان شرق]] بود که در سال 1311 در تهران برگزار شد. کنگره نسوان شرق در پی آشنایی مردم مشرق زمین با فرهنگ و تمدن غرب تشکیل شد. ورودافکار و گرایشهای تجددطلبانه به کشورهای شرقی موجب گسترش بحث آموزش زنان، ارتقای حقوق مدنی آنان و در نهایت ورود هر چه بیشتر آنان در مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بود. به همین دلیل زنان متاثر از اندیشه تجددطلبی و برابری خواهی، برای دستیابی به اهداف خود همگام با تاسیس مدارس دخترانه و انتشار روزنامه، انجمنها و مجامعی را بنیان نهادند و به برگزاری کنگرههایی مبادرت ورزیدند که [[کنگره نسوان شرق]] یکی از ثمرات آن بود. البته اگرچه افراد عضو این کنگره اهداف خود را در ترقی و پیشرفت آموزشی و ورود زنان به اجتماع تعریف کردند اما بدر ملوک بامداد هدف [[کنگره نسوان شرق]] را چنین بیان میکند: در سال 1311جمعیت نسوان وطن خواه به ریاست مستوره افشار پذیرای کنگره نسوان شرق شد.موضوع کمیسیونها پیرامون ترقیات روز افزون زنهای اروپایی و محرومیت زنان کشورهای عربی و ایرانی، لزوم جنبش و اقدامات جدی از طرف زنهای روشنفکر موضوعهای مورد بحث کنگره بود.<ref> زن ایرانی از مشروطه تا انقلاب سفید، بامداد، بدرالملوک، ص 60</ref><ref group="پانویس">عصر روز دوشنبه در منزل خانم فاضله مستوره افشار عده زیادی از خانمهای فاضله و معدودی از فضلا و ادبا نسبت به تشکیل کنگره و مرام آن حضور یافتند. خانمهای فاضله میهمانان تازه وارد (نورحماده خانم رییسه کنگره، خانم سعید مراد، حنیفه خانم خوری) هر سه حضور داشتند و خانم افشار هم با جبهه گشاده با کمال مهربانی از واردین پذیرایی میکردند. و اظهار داشتند که کلیه مخارج میهمانان به عهده جمعیت نسوان ایران است. اکثر جلسات و سخنرانیهای جمعیت نسوان به جهت بزرگی خانه مستوره افشار در آنجا برگزار میشد.</ref>
| |
|
| |
|
| پیشینهای اشرافی خانم افشار باعث شده بود که هر گاه که بین حقیقت و مصلحت ناگزیر به انتخاب میشد، جانب احتیاط را از دست نمیداد و نمیگذاشت رشته اتصالش به قدرت گسسته شود. مثلا در جریان برگزاری کنگره، مستوره از دخالتهای نابجای شیخالملک اورنگ که نماینده دولت ایران در کنگره بود دفاع کرد و این موضوع حتی اعتراض نور حماده را بهدنبال داشت. در همین کنگره، برخی از اعضای «[[جمعیت نسوان وطنخواه]]» برای برکناری او از ریاست این جمعیت تلاش کردند، اما مستوره آنقدر از سیاست سررشته داشت که جلوی این اتفاق را بگیرد.<ref>روزنامه همشهری، اشراف زاده ای در فکر زنان، 15 مرداد1399</ref>
| | == زندگینامه == |
| | مستوره افشار در سال ۱۲۵۹ش به دنیا آمد. پدرش مجدالسلطنه افشار از مردان روشنفکر ارومیه و مادر<nowiki/>ش دختر امامقلی میرزا ملک قاسمی شخص مقتدر و مهینپرست آذربایجان بود<ref>بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید، 1347ش، ص49-50</ref> خانم افشار در کودکی با زبان و ادبیات فارسی و سپس زبان روسی، ترکی و فرانسه آشنا شده و آنها را آموخت.<ref>پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، 1374ش، ص73</ref> مرحومه افشار در اواخر عمر سرپرست شیرخوارگاه تهران بود وی در سال ۱۳۴۴ در سن ۶۵ سالگی در گذشت. |
|
| |
|
| رويـداد مهمـى كـه در خـلال برگـزارى كنگـرة نسـوان شـرق رخ داد، انشـعاب و جدايـى اعضـاى ايـن جمعيـت بـر اثـر اقدامـات و فعاليتهـاى مسـتوره افشـار بـود. مسـتوره افشـار بهجـاى آنكـه بـه فعاليتهـا و اقدامـات انجمنهـاى زنـان از مشـروطه بـه بعـد بپـردازد، تمامـى تغييـرات رخداده در وضعيـت زنـان را ناشـى از اقدامــات رضاشــاه معرفــى كــرد. بهبيانــى ديگــر مســتوره افشــار فعاليتهــاى زنــان را بــراى احقــاق حقــوق خــود بــه مصــادرة حكومــت رضاشــاه درآورد،بههمينســبب نورالهــدى منگنــه و همفكرانــش در 6 آذر 1311 در اعتــراض بــه ايـن رويـه و عملكـرد، اسـتفعا دادنـد. نورالهـدى منگنـه در اينبـاره نوشـت: «همـةاعضــاى خدمتگــزار كــه نظــر عامالمنفعــه داشــتند از جملــه اينجانــب كــه بــارسـنگين زحمـات جمعيـت را بـر عهـده داشـتم رنجيده خاطـر شـديم و از انجمـن
| | == فعالیتهای اجتماعی- سیاسی == |
| اســتعفا داديــم» <ref>منگنــه، 1335 ، ص. 15-16</ref>
| | * عضویت در جمعیت نسوان وطنخواه |
| *تشکیل کلاسهای سواد آموزی مخصوص زنان
| | خانم افشار در بزرگسالی به عضویت «جمعیت نسوان وطنخواه» درآمد.<ref>ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷)، 1384ش، ص73</ref><ref group="پانویس">جمعیت نسوان وطنخواه در حالی که دارای ۱۹۵ عضو رسمی بود در سال ۱۳۱۲ ش به فرمان رضا شاه منحل شد و پس از محترم اسکندری به ریاست آن انجمن منصوب شد.</ref> |
| *نگارش مقاله در نشریات مختلف با موضوع حقوق زنان
| | * سخنران کنگره نسوان شرق |
| *تشکیل جلسات سخنرانی با موضوع زنان
| | وی از سخنرانان کنگره نسوان شرق بود که در سال ۱۳۱۱ در تهران برگزار شد. کنگره نسوان شرق در پی آشنایی مردم مشرق زمین با فرهنگ و تمدن غرب تشکیل شد. ورود افکار و گرایشهای تجددطلبانه به کشورهای شرقی موجب گسترش بحث آموزش زنان، ارتقای حقوق مدنی آنان و در نهایت ورود هر چه بیشتر آنان در مناسبات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بود. به همین دلیل زنان متأثر از اندیشه تجددطلبی و برابری خواهی، برای دستیابی به اهداف خود همگام با تأسیس مدارس دخترانه و انتشار روزنامه، انجمنها و مجامعی را بنیان نهادند و به برگزاری کنگرههایی مبادرت ورزیدند که کنگره نسوان شرق یکی از ثمرات آن بود. البته اگر چه افراد عضو این کنگره اهداف خود را در ترقی و پیشرفت آموزشی و ورود زنان به اجتماع تعریف کردند اما بدر ملوک بامداد هدف کنگره نسوان شرق را چنین بیان میکند: در سال ۱۳۱۱ جمعیت نسوان وطنخواه به ریاست مستوره افشار پذیرای کنگره نسوان شرق شد. موضوع کمیسیونها پیرامون ترقیات روزافزون زنهای اروپایی و محرومیت زنان کشورهای عربی و ایرانی، لزوم جنبش و اقدامات جدی از طرف زنهای روشنفکر موضوعهای مورد بحث کنگره بود.<ref>بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از مشروطه تا انقلاب سفید،1347ش، ص 60</ref><ref group="پانویس">عصر روز دوشنبه در منزل خانم فاضله مستوره افشار عده زیادی از خانمهای فاضله و معدودی از فضلا و ادبا نسبت به تشکیل کنگره و مرام آن حضور یافتند. خانمهای فاضله میهمانان تازهوارد (نورحماده خانم رئیسه کنگره، خانم سعید مراد، حنیفه خانم خوری) هر سه حضور داشتند و خانم افشار هم با چهرهای گشاده با کمال مهربانی از واردین پذیرایی میکردند. و اظهار داشتند که کلیه مخارج میهمانان به عهده جمعیت نسوان ایران است. اکثر جلسات و سخنرانیهای جمعیت نسوان به جهت بزرگی خانه مستوره افشار در آنجا برگزار میشد.</ref> |
| از مهمترین فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مستوره افشار به شمار می رود. | |
| ==
| |
|
| |
|
| ==یادداشت== | | پیشینهٔ اشرافی خانم افشار باعث شده بود که هر گاه که بین حقیقت و مصلحت ناگزیر به انتخاب میشد، جانب احتیاط را از دست نمیداد و نمیگذاشت رشته اتصالش به قدرت گسسته شود؛ مثلاً در جریان برگزاری کنگره، مستوره از دخالتهای نابجای شیخالملک اورنگ که نماینده دولت ایران در کنگره بود دفاع کرد و این موضوع حتی اعتراض نور حماده را به دنبال داشت. در همین کنگره، برخی از اعضای «جمعیت نسوان وطنخواه» برای برکناری او از ریاست این جمعیت تلاش کردند، اما مستوره آنقدر از سیاست سررشته داشت که جلوی این اتفاق را بگیرد.<ref>[https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/106868/اشرافزادهای-فکر-زنان.html «اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری]</ref> |
| | |
| | رویداد مهمی که در خلال برگزاری کنگره نسوان شرق رخ داد، انشعاب و جدایی اعضای این جمعیت بر اثر اقدامات و فعالیتهای مستوره افشار بود. مستوره افشار به جای آنکه به فعالیتها و اقدامات انجمنهای زنان از مشروطه به بعد بپردازد، تمامی تغییرات رخداده در وضعیت زنان را ناشی از اقدامات رضاشاه معرفی کرد. به بیانی دیگر مستوره افشار فعالیتهای زنان را برای احقاق حقوق خود به مصادره حکومت رضاشاه درآورد، به همین سبب نورالهدی منگنه و همفکرانش در ۶ آذر ۱۳۱۱ در اعتراض به این رویه و عملکرد، استفعا دادند. نورالهدی منگنه در اینباره نوشت: «همه اعضای خدمتگزار که نظر عامالمنفعه داشتند از جمله اینجانب که بار سنگین زحمات جمعیت را بر عهده داشتم رنجیده خاطر شدیم و از انجمن |
| | استعفا دادیم».<ref>«اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری</ref> |
| | * تشکیل کلاسهای سوادآموزی مخصوص زنان |
| | * نگارش مقاله در نشریات مختلف با موضوع [[حقوق زنان]] |
| | * تشکیل جلسات سخنرانی با موضوع زنان |
| | از مهمترین فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی مستوره افشار بهشمار میرود. |
| | |
| | == یادداشت == |
| {{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} | | {{پانویس|۲|گروه=پانویس|اندازه=ریز}} |
| ==پانویس== | | |
| | == پانویس == |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
| ==منابع== | | |
| *بامداد، بدرالملوک،زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. تهران: ابن سینا، | | == منابع == |
| *دانشنامه الکترونیکی زنان مستوره افشار | | * بامداد، بدرالملوک، زن ایرانی از انقلاب مشروطیت تا انقلاب سفید. تهران: ابن سینا، ۱۳۴۷ش. |
| *ویکی پدیا صفحه مستوره افشار | | * پیرنیا، منصوره، سالار زنان ایران، واشینگتن: مهرایران، ۱۳۷۴ش. |
| [[رده: ویکیجنسیت]]
| | * ساناساریان، الیز، جنبش حقوق زنان در ایران (طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷). ترجمه نوشین احمدی خراسانی. تهران: اختران، ۱۳۸۴ش. |
| [[رده:کنشگران]]
| | * «اشرافزادهای در فکر زنان»، روزنامه همشهری، تاریخ درج مطلب: ۱۵ مرداد ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۱۶ اسفند ۱۴۰۱ش. |
| [[رده:کنشگران داخلی]]
| | |
| [[رده:فعالان جنبش زنان]]
| | {{جنبش زنان در ایران}} |
| [[رده:بدون نظریه]]
| |
| [[رده:ایرانی]]
| |
| [[رده:بعد از انقلاب]]
| |
