پیش‌نویس بحث:اصول دین: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

افزودن مبحث

@@ خط ۱۴۸: / خط ۱۴۸: @@
 با سلام و احترام جهت بررسی اصلاحات و توضیحات تفصیلی نویسنده محترم.@[[کاربر:امان الله فصیحی|امان الله فصیحی]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۶ (+0330)
+== پاسخ به سوال ==
+من روزمه مقاله را مرور کرده بودم و مجددا مرور کردم. بین ارزیابی اول و ارزیابی دوم تفاهفتی وجود ندارد. جز در بحث کارکردها که دقیقا نویسنده کارکردهای دین را بررسی کرده است. کتابی است تحت عنوان کارکرد دین در جامعه سنی و مدرن از امان الله فصیحی. در آن کتاب کارکردهای دین کامل بحث شده است. اگر نویسنده قصد گزارش دهی از کارکرد دین دارد باید آن کتاب را ببیند و این کارکردها ناقص است. اما نکاتی را که  نویسنده محترم در مورد ارزیابی دوم نوشته اکثرا وارد نیست و به عمق مطالب نگارش شده توجه نکرده است که پاسخ به تک تک آنها نیاز به وقت فراوان است. برای مثال وقتی گفته میشود که کلامی نگارش نکنید مقصود این نیست که جریان های کلامی را روایت نکنید؛ مقصود این است که جهت‌گیری کلامی نداشته باشید. در صدد اثبات یکی و رد دیگری نباشد. روایت بی طرفانه از جریان های کلامی غیر از این است که نگاه کلامی به موضوع داشته باشیم. و یا اینکه وقتی از اصول دین فراتر از اصول اعتقادی سوال می‌شود مقصود این است که نویسنده تفحص کند که آیا در میان دین شناسان در عرصه اخلاق و فقه بحث اصل مطرح نیست؟ برای مثال شهید مطهری در فصل هشت جلد سوم جهان بینی توحیدی تحت عنوان مشخصات اسلام سه دسته مشخصات را مطرح کرده و از هر یک تعبیر اصل دارد. یا مثلا در مورد حسن فعلی و حسن فاعلی در اخلاق بزرگان مثل آیت الله مصباح تعبیر اصل در عرصه اخلاق به کار برده اند. دسته بندی که شما از اصول دارید همه در عرصه اصول اعتقادی مطرح است؛ چه در سطح ادیان و چه در سطح مذاهب. حالا شما بررسی کنید که آیا کاربرد اصول در موارد خارج از اعتقادات درست است یا نیست. اگر مرسوم است تحفص شود و اگر نیست با استدلال محکم بگویید که اصول دین فقط به اصول اعتقادی گفته میشود. از منظر اجرایی مقالات ویکی باید از فیلترهای ارزیابی مرحله ای عبور و از نظر ویکی‌نگاری، علمی و شناختی و رسانه‌ای (سیئو) تأیید شود. این مطلب در تمام کارهای پژوهشی امر پذیرفته شده است که باید نویسنده به اعمال دیدگاه‌های ارزیابان ملتزم باشند. حتی اگر تضاد داشته باشد که البته در این مقاله تضادی نیست. نکته مهم‌تر اینکه تفاوت اصلی ویکی ایران پدیا با ویکی های دیگر در این است که رویکرد ایران پدیا اجتماعی فرهنگی و به صورت خاص سبک زندگی است. یعنی پدیدها را آنگونه که در سبک زندگی محقق می‌شود، گزارش می‌کند؛ رویکرد کتابی صرف ندارد و چنانکه بدنبال اثبات و ابطال موضوعات هم نیست. تفاوت ایران پدیا با ویکی شیعه و ویکی فقه در همین نکته نهفته است. جامع نگاری غیر از پرداختن به جزیات و تفصیل نگاری است. وقتی گفته میشود که مقاله جامع نوشته شود مقصود این نیست که به جزیات وارد شوید بلکه مقصود این است که تمام مباحث مطرح در مورد مدخل به صورت مختصر اورده شود. برای مثال مقاله موجود جامع نیست، چون از نظر ادیان محدود به ادیات توحیدی و ابراهیمی شده است و به ادیات غیر ابراهیمی و غیر الاهی اصلا پرداخته نشده است. بجای آن وارد فرق و مذاهب اسلامی شده است که در آنجا هم شیعه، اشاعره و معتزله بررسی شده است و سپس به اختلافات میان آنها پرداخته شده است، ولی از مذاهب و فرق دیگر اسلامی غفلت شده است. تأکید ما این است که مقاله جامع و مختصر نوشته شود. به نحوی که نقشه راهی باشد برای نگارش مقالات فرزند و خرد دیگری که بدنبال این مقاله باید نگارش شود.@[[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] [[کاربر:امان الله فصیحی|امان الله فصیحی]] ([[بحث کاربر:امان الله فصیحی|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۱:۴۲ (+0330)
+== ملاحظه توضیحات ارزیاب ==
+با سلام. لطفا با توجه به توضیحات، اشکالات وارده را برطرف و مقاله را تکمیل کنید.@[[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۰۹ (+0330)
+== پاسخ و در خواست ==
+با احترام، بنده همه پاسخ‌های ایشان را خط‌به‌خط و با دقت مطالعه کرده‌ام و حتی بدون ورود به بحث، نقدهای پیشین را نیز بر فرضِ قبول گذاشته‌ام. پاسخ‌های بنده بیش از آنکه در مقام دفاع باشد، در جهت جمع میان همه نقدها و ارزیابی‌ها تنظیم شده است.
+بااین‌حال، در عبارت ایشان که فرموده‌اند:
+«این مطلب در تمام کارهای پژوهشی امر پذیرفته شده است که باید نویسنده به اعمال دیدگاه‌های ارزیابان ملتزم باشد، حتی اگر تضاد داشته باشد (که البته در این مقاله تضادی نیست)»
+نکته‌ای محل تأمل است. التزام به اعمال دیدگاه‌ها زمانی که میان آنها تعارض وجود داشته باشد، اصولا ممکن نیست. اگر منطق ارزیاب محترم در بحث علمی چنین است، بنده حرفی ندارم.
+با این حال، برای رفع ابهام موجود، ضروری است ایشان به‌صورت صریح و روشن یک ساختار مورد تأیید برای مدخل ارائه دهند یا دقیقاً مشخص فرمایند کدام عناوین باید حذف یا اصلاح شود و چه عناوینی جایگزین گردد. در غیر این صورت، مسیر کار همچنان مبهم می‌ماند و احتمال نسبت‌دادن بدفهمی میان طرفین افزایش می‌یابد. دست‌کم بنده تاکنون چنین تصریح روشنی مشاهده نکرده‌ام.
+نکته دوم آن است که سطح ورود به مباحث نیز باید دقیقاً تعیین شود؛ موضوعی که به نظر می‌رسد از سوی ایشان تبیین نشده است. روشن شدن این دو محور برای ادامه اصلاحات ضروری است.
+چنان‌که پیش‌تر نیز عرض کردم، نقدهای ارزیاب دوم هم ناظر به ساختار است و هم به محتوا. ازاین‌رو، برای پیشبرد اصلاح مقاله، ابتدا باید ساختار منسجم و مورد تأیید مدخل ارائه شود یا عناوین قابل حذف و جایگزین به‌روشنی مشخص گردد تا نقشه راه، هم برای این مدخل و هم برای سایر مداخل، شفاف شود. این نکته اصلی و تعیین‌کننده است.
+از نظر محتوایی، طبعاً امکان تعدیل، کم‌وزیاد کردن مطالب و تقویت برخی جنبه‌ها وجود دارد؛ اما دو ابهام مهم همچنان باقی است:
+۱. مرز خروج از عنوان اصلی مقاله دقیقاً کجاست؟ زیرا پرداختن به برخی موارد مورد نظر ایشان عملاً می‌تواند به خروج از موضوع مقاله بینجامد.
+۲. سطح ورود در مداخل ایران‌پدیا تا چه حد تعریف می‌شود؟ آیا ورود به نقد مدنظر است؟ و آیا جامعیت بدون پرداختن به برخی جزئیات تحقق می‌یابد؟
+تا زمانی که این دو مسئله به‌صورت شفاف تعیین نشود، جمع میان انتظارات مطرح‌شده دشوار خواهد بود.
+@[[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] [[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] ([[بحث کاربر:علیرضا شریفات|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۴۷ (+0330)
+== درخواست توضیح ==
+با سلام و احترام. به نظر لازم باشد توضیحات بیشتر و روشن‌تری به صورت کتبی و نیز صوتی در اختیار نویسنده قرار بگیرد.@[[کاربر:امان الله فصیحی|امان الله فصیحی]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۵۳ (+0330)
+== پاسخ ==
+خروج از مرز عنوان اصلی به دو صورت اتفاق می‌افتد. صورت اول عرضی ست. یعنی آوردن مطالبی که با مدخل ارتباط ندارد. صورت دوم طولی است. یعنی غطه ور شدن در جزئیات که در مقاله اصلی ضرورت ندارد به آنها پرداخته شود. اینکه خود محقق نقد کند خلاف روش ویکی نگاری است، اما اگر دیدگاه های انتقادی از سوی دیگران قبلا مطرح شده است حتما آورده شود. بله می شود مقاله هم جامع باشد و هم مختصر. جامع نگاری مستلزم تفصیل نگاری و ورود به جزیات نیست. وقتی گقته میشود جامع نگارش شود مقصود این است که موضوعات که مرتبط با مدخل مادر شأنیت مدخل شدن را دارد، بدون توضیح در متن گنجانده شود تا هر کدام در مقاله های جداگانه نگارش شود. باز تأکید می شود که در کنار اینها رویکرد مهم است که اجتماعی باشد. @[[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] [[کاربر:امان الله فصیحی|امان الله فصیحی]] ([[بحث کاربر:امان الله فصیحی|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۳۹ (+0330)
+== توضیح نهایی ==
+با سلام.
+لطفا مقاله بر اساس دیدگاه های ارزیابی دوم به طور کامل و دقیق اصلاح شود.@[[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۴۹ (+0330)
+== پاسخ به توضیح ==
+مطلب اصلی همچنان باقی مانده ساختار منسجم و مورد تأیید مدخل ارائه نشده است برای پیشبرد اصلاح مقاله، ابتدا باید ساختار منسجم و مورد تأیید مدخل ارائه شود یا عناوین قابل حذف و جایگزین به‌روشنی مشخص گردد تا نقشه راه، هم برای این مدخل و هم برای سایر مداخل، شفاف شود. این نکته اصلی و تعیین‌کننده است.
+اگر همین ساختار مورد تایید است صراحتا بفرمایید اگر نه اصلاحت مورد نظرتان را دقیقا مشخص نمایید
+با تشکر
+@[[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] [[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] ([[بحث کاربر:علیرضا شریفات|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۰۵ (+0330)
+== درخواست ارائه ساختار جدید ==
+با سلام و احترام.
+در صورتی که چارچوب و ساختار نیاز به تغییراتی غیر از پیام بعدی بنده دارد لطفا بفرمایید.
+@[[کاربر:امان الله فصیحی|امان الله فصیحی]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۱۱ (+0330)
+== توضیح ساختار و ارزیابی ==
+جناب شریفات فکر میکنم اساس حرف ارزیاب محترم روشن باشد؛ کمی با حوصله و دید بازتری به ارزیابی نگاه کنید؛ هدف از ارزیابی ها؛ ارتقاء مقالات به سطح مناسبتری برای ویکی هست. عصاره تمام رفت و برگشتها اینست:
+- رویکرد مقاله لازم است از تمرکز بر مباحث درون‌دینی و کلامی فراتر رفته و ابعاد اجتماعی، عینی و فرادینی اصول دین را نیز در بر گیرد. این به معنای حذف یا گزارش ناقص مباحث درون دینی و کلامی نیست، بلکه بایدجامع ولی مختصر گزارش شوند حتی در این چارچوب، «اصول دین» نه فقط در محدوده تشیع یا ادیان ابراهیمی، بلکه به‌مثابه مجموعه‌ای از باورهای بنیادین در ادیان و آیین‌های مختلف قابل بررسی است. توجه هم‌زمان به اصول کلامی، اخلاقی و فقهی می‌تواند به جامع‌تر شدن بحث کمک کند. اما در عین جامعیت و اختصار باید زمینه ساز و مقدمه برای ورود به تجلیات عینی یعنی بخش بعدی باشد.
+- تمرکز اصلی متن بر تجلیات عینی اصول دین در سبک زندگی، فرهنگ و نظم اجتماعی است؛ از جمله تأثیر توحید بر الگوهای رفتاری و اجتماعی و سیاسی، نقش نبوت در سامان‌دهی جامعه و قانون‌گذاری، و پیامدهای باور به معاد در کنش‌های فردی و جمعی. در این مسیر، اختلافات صرفاً نظری کلامی تنها در صورتی محل بحث هستند که پیامد اجتماعی مشخصی داشته باشند.
+- همچنین تفکیک میان پیامدها و کارکردهای «اصول دین» و «کارکردهای دینداری» ضروری است؛ به‌طوری که آثاری مانند آرامش روانی، امید یا توکل ذیل پیامدهای روان‌شناختی و جامعه‌شناختی ایمان تحلیل می‌شوند، نه به‌عنوان پیامد یا کارکرد اصول دین.
+- در نهایت، مفهوم فطری بودن نیز نیازمند بازخوانی است، به‌گونه‌ای که محدود به چند اصل خاص تلقی نشود و در افق کلی‌تری فهم شود که تمام دین فطری است نه فقط همین اصول. یعنی ادبیات نگارش برای مخطاب تلقی انحصار نسازد.@[[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۲۹ (+0330)
+== پاسخ  ==
+با احترام، نکته اصلی و پیش‌شرط هرگونه اصلاح محتوا این است که ابتدا '''یک ساختار استاندارد و مورد تأیید برای مدخل در ایران‌پدیا مشخص شود'''. بدون تعیین ساختار، هیچ محتوایی نمی‌تواند به‌طور منسجم و هدفمند در مقاله قرار گیرد و تلاش برای جمع‌بندی محتوا پیش از آن، ناقص و غیرقابل دفاع خواهد بود.
+در این راستا، ضروری است ارزیاب محترم به‌صورت صریح اعلام کنند:
+# '''عنوان «کارکردهای باور به اصول دین»''' مورد تأیید است یا نیاز به اصلاح دارد؟
+# '''عنوان «اصول دین در ادیان ابراهیمی و مذاهب اسلامی»''' مورد تأیید است یا ناقص بوده و باید اصلاح یا جایگزین شود؟
+# '''عنوان «فطری بودن اصول دین»''' مورد تأیید است یا نیاز به اصلاح دارد؟
+# همین سؤال درباره سایر عناوین مطرح است: هر کدام باید به‌طور مشخص مورد تأیید یا اصلاح اعلام شود.
+تا زمانی که این شفاف‌سازی انجام نشود، جمع‌بندی محتوایی، گستره ورود به مطالب، مرزهای پرداختن به جزئیات و رویکرد مقاله روشن نخواهد شد و تلاش برای اصلاح محتوا عملاً ناقص و پراکنده خواهد بود.
+به بیان ساده و روان: '''ابتدا ساختار را تعیین کنید، بعد محتوا را داخل آن بچینیم.''' بدون ساختار، بحث درباره محتوا و سطح ورود به مطالب قابل جمع نیست.
+اگر همین ساختار مورد تایید است صراحتا بفرمایید اگر نه اصلاحات مورد نظرتان را دقیقا مشخص نمایید.
+با تشکر
+@[[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] [[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] ([[بحث کاربر:علیرضا شریفات|بحث]]) ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۵۲ (+0330)
+== یادآوری اصلاح ==
+با سلام و احترام
+یادآوری اصلاح مقاله.@[[کاربر:علیرضا شریفات|علیرضا شریفات]] [[کاربر:رضا عسکری|رضا عسکری]] ([[بحث کاربر:رضا عسکری|بحث]]) ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۳۳ (+0330)