آسیاب بچرخ: تفاوت میان نسخه‌ها

[[پرونده:آسیاب بچرخ.jpg|جایگزین=المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر |بندانگشتی|المان بازی محلی و سنتی آسیاب بچرخ در پیاده راه امیرکبیر توسط سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهری]]

'''آسیاب بچرخ،''' یک [[بازی]] قدیمی گروهی است که [[کودک|کودکان]]، اعم از [[دختر]] و پسر، دست یکدیگر را گرفته و به حالت دایره‌ای می‌ایستند. این بازی محدودیت فضایی نداشته و در فضای بسته و باز قابل اجرا شدن است. برای انجام آن نیز، به هیچ وسیلهٔ خاصی نیاز نیست.

آسیاب بچرخ'''،''' بازی گروهی سنتی کودکان ایرانی است که در آن بازیکنان به صورت دایره‌وار دست در دست هم می‌چرخند و با شنیدن فرمان‌هایی از سوی فردی به نام استاد، مانند آسیاب بشین یا آسیاب پاشو، حرکت خود را تغییر می‌دهند یا وانمود به انجام کاری می‌کنند.<ref>[https://ketabak.org/content/معرفی-بازی-آسیاب‌بچرخ «معرفی بازی آسیاب بچرخ»، وب‌سایت کتابک.]</ref>

== نحوه اجرای بازی آسیاب بچرخ ==

ماسه، معتقدات و آداب ایرانی، ج2، ۱۳۵۷ش، ص338.</ref> در نوعی دیگر از این بازی، استاد، در حین چرخش کودکان، جهت چرخش را پس از چند دور، عوض می‌کند. وی، با این کار سعی در گیج کردن بازیکنان دارد. استاد با جملهٔ آسیا تندترش کن، دستور افزایش سرعت را می‌دهد؛ با جملهٔ آسیا بشین یا آسیا پاشو نیز، تعادل بازیکنان را برهم زده و در این میان، بازیکنی که دستور را دیر اجرا کند، از بازی حذف می‌شود.<ref>بیهقی، دائرةالمعارف بزرگ سبزوار، ج1، ۱۳۸۳ش، ص174.</ref>

قانون دیگر بازی این است که کودکان، در صورتی که نتوانند فرمان‌های استاد را به‌صورت کامل اجرایی کنند، باید ادای آن را دربیاورند.<ref>قزل ایاغ، راهنمای بازی‌های ایران، ۱۳۷۹ش، ص۱۳5.</ref> برای مثال، استاد دستور می‌دهد؛ آسیاب قلیان بکش و بچه‌ها در این‌جا باید ادای قلیان کشیدن را دربیاورند یا درجایی استاد دستور [[خواب|خوابیدن]] می‌دهد و کودکان طوری وانمود می‌کنند که گویا به خواب رفته‌اند. گاهی نیز، در شرایطی که این بازی توسط دختران اجرا شود، دستور آسیاب برقص، توسط استاد داده می‌شود.<ref>شریعت‌زاده، فرهنگ مردم شاهرود، ج2، ۱۳۷۱ش، ص430-431.</ref>

آسیاب بچرخ *** می‌چرخم

تندتر بچرخ *** می‌چرخم

آسیاب بشین *** می‌شینم

آسیاب پاشو *** پا نمی‌شم

جون بابا جون *** پا نمی‌شم

جون مامان جون *** پا نمی‌شم

جون خاله جون *** پا نمی‌شم

جون دایی جون *** پا نمی‌شم

جون چمدون یا هرچیز دیگری که به بازی جنبهٔ شوخی بدهد *** پا نمی‌شم

جون خودتون *** پا نمی‌شم

جون خدا جون *** پا می‌شم<ref>[https://gardeshgari724.ir/بازی-محلی-آسیاب-بچرخ-به-چه-صورت-است؟/ «بازی محلی آسیاب بچرخ به چه صورت است؟»، وب‌سایت گردشگری724.]</ref>

در این مرحله، بازیکنان می‌ایستند و استاد به دستورات خود ادامه می‌دهد تا بازیکنان یک به یک از بازی حذف شوند یا این‌که حذف شدنی در کار نیست و کودکان تنها برای بازی و سرگرمی این کار را انجام می‌دهند. در آخر، استاد با گفتن آسیاب تندترش کن، تندتر و تندترش کن، از کودکان می‌خواهد که هیجان بیش‌تری را بروز داده و با سرعت بیشتری بچرخند.<ref>[https://fa.nody.ir/عکس-بازی-آسیاب-بچرخ/ «عکس بازی آسیاب بچرخ»، وب‌سایت نودی.]</ref>