بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =
| تصویر            =مدیتیشن0.jpg
| زیرنویس تصویر    =
| زیرنویس تصویر    =کودو ساواکی راهب ژاپنی در حال انجام مدیتیشن
|image_alt=
|image_alt=کودو ساواکی راهب ژاپنی در حال انجام مدیتیشن
| فایل پادکست      =مدیتیشن.ogg
| فایل پادکست      =مدیتیشن.ogg
| حجم فایلپادکست    =2/82
| حجم فایلپادکست    =۲/۸۲
| تاریخ پادکست      =19-11-1404
| تاریخ پادکست      =۱۹-۱۱-۱۴۰۴
| زیرنویس عنوان    =
| زیرنویس عنوان    = مجموعه‌ای از تکنیک‌ها برای آرام‌سازی ذهن و مدیریت آگاهانه توجه
| عنوان اصلی        =
 
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان اصلی        = مدیتیشن
| عنوان انگلیسی    = Meditation
| عنوان عربی        =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =  
| شاخه علمی        = [[روان‌شناسی]]، [[مطالعات معنویت]]، [[فلسفه ذهن]]
| نوع مفهوم        =  
| نوع مفهوم        = روش و تمرین ذهنی
| معنای اصطلاحی      =
| معنای اصطلاحی      = مجموعه‌ای از تکنیک‌ها و تمرین‌های ذهنی برای تمرکز، مدیریت توجه، کاهش اضطراب و رسیدن به آرامش ذهنی و خودآگاهی
| حوزه کاربرد      =
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  =
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      =
| منشأ تاریخی      =  
| نخستین کاربرد    =
 
| ریشه واژه        =
| نخستین کاربرد    =  
| مرتبط با          =
| ریشه واژه        = برگرفته از واژهٔ لاتینی «مدیتاتوم» به‌معنای تفکر
| اهمیت            =
| مرتبط با          = [[یوگا]]، [[ذهن‌آگاهی]]، [[ریلکسیشن]]، [[هیپنوتیزم]]
| مبدع              =
| اهمیت            =  
| مبدع              = [[ماهاراشی ماهش یوگی]]
| مروج              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مقدس برای        =
خط ۲۷: خط ۲۹:
| آثار مرتبط        =
| آثار مرتبط        =
}}
}}
{{درشت|'''مدیتیشن'''}}؛ مجموعه‌ای از تکنیک‌ها برای آرام‌سازی ذهن و مدیریت آگاهانه توجه.  
{{درشت|'''مدیتیشن'''}}؛ مجموعه‌ای از تکنیک‌ها برای آرام‌سازی ذهن و مدیریت آگاهانه توجه.


مدیتیشن یا تمرین‌های ذهن‌آگاهی، به‌عنوان روشی برای آرام‌سازی و مدیریت توجه و نیز رهایی از [[اضطراب]] و [[استرس]]، در دنیای امروزی، اهمیت یافته است. این مجموعه از تکنیک‌ها و تمرین‌های ذهنی، خاستگاه شرقی دارد و نوعی [[مراقبه]] و از لوازم [[یوگا]] است که با هدف [[درون‌گرایی]]، [[تربیت]] و [[کنترل ذهن]] برای رسیدن به خودآگاهی و آرامش عمیق به‌کار می‌رود. این رویکرد در [[سبک زندگی]] معاصر، با جدا شدن از ریشه‌های معنوی و تقلیل‌یافتن به ابزاری [[روان‌شناختی]]، در پاسخگویی به نیازهای عمیق وجودی انسان با محدودیت‌های جدی مواجه است و آرامش حقیقی را به‌عنوان ثمرهٔ اتصال به منبع هستی، در پی ندارد. آرامش ذهن در [[سبک زندگی اسلامی‌ایرانی]]، با [[خودآگاهی]] و ارتقای [[معنویت]] پیوند می‌خورد.
مدیتیشن یا تمرین‌های ذهن‌آگاهی، به‌عنوان روشی برای آرام‌سازی و مدیریت توجه و نیز رهایی از [[اضطراب]] و [[استرس]]، در دنیای امروزی، اهمیت یافته است. این مجموعه از تکنیک‌ها و تمرین‌های ذهنی، خاستگاه شرقی دارد و نوعی [[مراقبه]] و از لوازم [[یوگا]] است که با هدف [[درون‌گرایی]]، [[تربیت]] و [[کنترل ذهن]] برای رسیدن به خودآگاهی و آرامش عمیق به‌کار می‌رود. این رویکرد در [[سبک زندگی]] معاصر، با جدا شدن از ریشه‌های معنوی و تقلیل‌یافتن به ابزاری [[روان‌شناختی]]، در پاسخگویی به نیازهای عمیق وجودی انسان با محدودیت‌های جدی مواجه است و آرامش حقیقی را به‌عنوان ثمرهٔ اتصال به منبع هستی، در پی ندارد. آرامش ذهن در [[سبک زندگی اسلامی‌ایرانی]]، با [[خودآگاهی]] و ارتقای [[معنویت]] پیوند می‌خورد.
خط ۴۶: خط ۴۸:


=== رویکرد دینی ===
=== رویکرد دینی ===
[[پرونده:مدیتیشن۱.jpg|جایگزین=آیت‌الله محمدتقی بهجت در حال راز و نیاز در حرم حضرت معصومه|بندانگشتی|آیت‌الله [[محمدتقی بهجت]] در حال راز و نیاز در [[حرم حضرت معصومه]]]]در مکاتب و کتاب‌های مرتبط با مدیتیشن از آن به‌عنوان یک سنت دیرینه یاد می‌شود<ref>[https://gahar.ir/تاریخچه-مدیتیشن/ «انواع، مزایا، معایب و تاریخچۀ مدیتیشن یا مراقبه»، وب‌سایت گهر.]</ref> که با اهداف دینی، در فرهنگ‌های بودایی، هندویی، مسیحی، یهودی و اسلامی انجام می‌شد. امروزه مدیتیشن بدون رویکرد و [[آداب دینی]]<ref>[https://aramia.me/blog/benefits-of-meditation/ بهرام‌پور، «فواید مدیتیشن»، وبلاگ آرامیا.]</ref> و بیشتر به‌صورت تمرینات نشسته بودایی انجام می‌شود.<ref>[https://gahar.ir/تاریخچه-مدیتیشن/ «انواع، مزایا، معایب و تاریخچۀ مدیتیشن یا مراقبه»، وب‌سایت گهر.]</ref> بسیاری از مردم آن را بدون اعتقاد مذهبی خاص و فقط به‌عنوان یک تکنیک روان‌درمانی انجام می‌دهند.<ref>[https://lotus-handmade.com/مدیتیشن-یعنی-چه-و-چگونه-انجام-میشود/ «مدیتیشن یعنی چه و چگونه انجام می‌شود؟»، وب‌سایت هنرپویان خلاق لوتوس.]</ref>
[[پرونده:مدیتیشن۱.jpg|جایگزین=آیت‌الله محمدتقی بهجت در حال راز و نیاز در حرم حضرت معصومه|بندانگشتی|آیت‌الله [[محمدتقی بهجت]] در حال راز و نیاز در [[حرم حضرت معصومه]]]]
در مکاتب و کتاب‌های مرتبط با مدیتیشن از آن به‌عنوان یک سنت دیرینه یاد می‌شود<ref>[https://gahar.ir/تاریخچه-مدیتیشن/ «انواع، مزایا، معایب و تاریخچۀ مدیتیشن یا مراقبه»، وب‌سایت گهر.]</ref> که با اهداف دینی، در فرهنگ‌های بودایی، هندویی، مسیحی، یهودی و اسلامی انجام می‌شد. امروزه مدیتیشن بدون رویکرد و [[آداب دینی]]<ref>[https://aramia.me/blog/benefits-of-meditation/ بهرام‌پور، «فواید مدیتیشن»، وبلاگ آرامیا.]</ref> و بیشتر به‌صورت تمرینات نشسته بودایی انجام می‌شود.<ref>[https://gahar.ir/تاریخچه-مدیتیشن/ «انواع، مزایا، معایب و تاریخچۀ مدیتیشن یا مراقبه»، وب‌سایت گهر.]</ref> بسیاری از مردم آن را بدون اعتقاد مذهبی خاص و فقط به‌عنوان یک تکنیک روان‌درمانی انجام می‌دهند.<ref>[https://lotus-handmade.com/مدیتیشن-یعنی-چه-و-چگونه-انجام-میشود/ «مدیتیشن یعنی چه و چگونه انجام می‌شود؟»، وب‌سایت هنرپویان خلاق لوتوس.]</ref>


=== رویکرد اسلامی ===
=== رویکرد اسلامی ===
خط ۶۰: خط ۶۳:


== انواع و روش‌های مدیتیشن ==
== انواع و روش‌های مدیتیشن ==
[[پرونده:مدیتیشن۲.jpg|پیوند=link=https://fa.wikirose.ir/wiki/پرونده:C74139eb-7224-4520-bc21-ba507c80d7a2.jpeg|جایگزین=مدیتیشن در هند|بندانگشتی|مدیتیشن در کجارو ریشیکش، از شهرهای مشهور هند]]
[[پرونده:مدیتیشن۲.jpg|پیوند=link=link=https://fa.wikirose.ir/wiki/پرونده:C74139eb-7224-4520-bc21-ba507c80d7a2.jpeg|جایگزین=مدیتیشن در هند|بندانگشتی|مدیتیشن در کجارو ریشیکش، از شهرهای مشهور هند]]
در مدیتیشن به‌صورت کلی از دو تکنیک شامل [[تمرکز]] و تفکر استفاده می‌شود تا فرد، ذهن خویش را به حالتی از آگاهی و آرامش برساند. این کار اغلب با نشستن در یک حالت آرام و ساکت انجام می‌شود، اما شکل‌های حرکتی نیز وجود دارد. [[مدیتیشن تمرکزی]] (توجه متمرکز بر روی یک شیء، صدا، نفس، شعله شمع یا یک کلمه یا عبارت تکرارشونده)، [[مدیتیشن ذهن‌آگاهی]] (تجربه آگاهیِ گذرا دربارهٔ افکار و احساسات لحظه‌ای)، [[مدیتیشن متا]] یا مهربانی‌محور (پرورش احساس [[عشق]]، محبت و بخشش نسبت به خود و دیگران)، [[مدیتیشن حرکتی]] (تمرکز بر حرکات بدنی و حس‌های فیزیکی مانند پیاده‌روی)، [[مدیتیشن تجسمی]] و [[مدیتیشن تفکر عمیق]]، از مهم‌ترین انواع مدیتیشن هستند. همچنین بسیاری از کسانی که به سراغ مدیتیشن می‌روند، تمرین‌های خود را با [[مدیتیشن صبحگاهی]]، [[مدیتیشن قبل از خواب]]، [[مدیتیشن کندالینی]]، [[مدیتیشن صوتی]] و [[مدیتیشن با شمع]]، آغاز می‌کنند.<ref>[https://www.zoomit.ir/health-medical/372938-a-complete-guide-to-meditation/#2d06b15a-9e13-4eaf-b04e-12f6e274e066 «راهنمای جامع انواع مدیتیشن برای مبتدی‌ها»، وب‌سایت زومیت].</ref>
در مدیتیشن به‌صورت کلی از دو تکنیک شامل [[تمرکز]] و تفکر استفاده می‌شود تا فرد، ذهن خویش را به حالتی از آگاهی و آرامش برساند. این کار اغلب با نشستن در یک حالت آرام و ساکت انجام می‌شود، اما شکل‌های حرکتی نیز وجود دارد. [[مدیتیشن تمرکزی]] (توجه متمرکز بر روی یک شیء، صدا، نفس، شعله شمع یا یک کلمه یا عبارت تکرارشونده)، [[مدیتیشن ذهن‌آگاهی]] (تجربه آگاهیِ گذرا دربارهٔ افکار و احساسات لحظه‌ای)، [[مدیتیشن متا]] یا مهربانی‌محور (پرورش احساس [[عشق]]، محبت و بخشش نسبت به خود و دیگران)، [[مدیتیشن حرکتی]] (تمرکز بر حرکات بدنی و حس‌های فیزیکی مانند پیاده‌روی)، [[مدیتیشن تجسمی]] و [[مدیتیشن تفکر عمیق]]، از مهم‌ترین انواع مدیتیشن هستند. همچنین بسیاری از کسانی که به سراغ مدیتیشن می‌روند، تمرین‌های خود را با [[مدیتیشن صبحگاهی]]، [[مدیتیشن قبل از خواب]]، [[مدیتیشن کندالینی]]، [[مدیتیشن صوتی]] و [[مدیتیشن با شمع]]، آغاز می‌کنند.<ref>[https://www.zoomit.ir/health-medical/372938-a-complete-guide-to-meditation/#2d06b15a-9e13-4eaf-b04e-12f6e274e066 «راهنمای جامع انواع مدیتیشن برای مبتدی‌ها»، وب‌سایت زومیت].</ref>


خط ۱۰۴: خط ۱۰۷:
* «مکاتب معنویت‌گرا؛ مدیتیشن متعالی (تی. ام)»، وب‌سایت مفاز، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۴۰۰ش.
* «مکاتب معنویت‌گرا؛ مدیتیشن متعالی (تی. ام)»، وب‌سایت مفاز، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۴۰۰ش.
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}
{{عرفان}}
[[رده:بودیسم]]
[[رده:سلامت روان]]
[[رده:معنویت]]