پرش به محتوا

جزیره زرکوه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''<big>جزیره زرکوه؛</big>''' جزیرۀ ایرانی اشغال شده توسط امارات متحدۀ عربی در جنوب خلیج فارس.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =جزیره زرکوه.png 
| زیرنویس تصویر    =نمای شرقی جزیره زرکوه پیش از سال ۱۸۲۵ 
| image_alt        =نمای شرقی جزیره زرکوه
| فایل پادکست      =زرکوه.ogg 
| حجم فایلپادکست    =7/28 
| تاریخ پادکست      =22-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


جزیره زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد که دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در کریدورهای دریایی است. این جزیره از حدود سال ۱۹۷۱م، بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال امارات متحده عربی قرار دارد. اسناد تاریخی و اصول حقوق بین‌الملل، حاکمیت ایران بر این جزیره را تأیید می‌کنند و در سال‌های اخیر پویش‌های مردمی و پیگیری‌های رسمی برای بازپس‌گیری آن ادامه داشته است.
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
 
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|جزیره زرکوه؛}}''' جزیرهٔ ایرانی اشغال‌شده توسط امارات متحدهٔ عربی در جنوب خلیج فارس.
 
جزیرۀ زرکوه در جنوب [[خلیج فارس]] قرار دارد و دارای ذخایر [[نفت خام|نفت]] و [[گاز طبیعی|گاز]] غنی و موقعیت راهبردی در راهگذرهای دریایی است. این [[جزیره زرکوه|جزیره]] از حدود سال ۱۳۵۲ش، بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال [[امارات متحده عربی]] قرار دارد. اسناد تاریخی و اصول حقوق بین‌الملل، حاکمیت [[ایران]] بر این جزیره را تأیید می‌کنند و در سال‌های اخیر پویش‌های مردمی و پیگیری‌های رسمی برای بازپس‌گیری آن ادامه داشته است.


== معرفی ==
== معرفی ==
 
جزیرۀ زرکوه با وسعت ۸ کیلومتر مربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط دریایی ایران واقع شده است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در آب‌های میان دوحه و ابوظبی واقع شده است. فاصله آن تا ابوظبی حدود ۱۴۰ کیلومتر و تا دوحه حدود ۱۶۰ کیلومتر و فاصلهٔ آن از سرزمین اصلی امارات متحده عربی حدود ۸۰ کیلومتر برآورد شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref> فاصلهٔ آن تا [[جزیره ابوموسی|جزیرهٔ ابوموسی]] نیز ۸۰ کیلومتر<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref> و در ۱۵۰ کیلومتری جنوب [[جزیره کیش]] واقع شده است.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.]</ref> در حال حاضر این جزیره تحت مالکیت امارات متحده عربی قرار دارد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/ماجرای-تصاحب-۲-جزیره-آریانا-و-زرکوه-توسط-امارات-در-زمان-شاه-چه-بود «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>
=== موقعیت جغرافیایی ===
جزیره زرکوه با وسعت 8 کیلومترمربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط حیاتی دریایی ایران واقع شده است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در آب‌های میان دوحه و ابوظبی واقع شده است. فاصله آن تا ابوظبی حدود ۱۴۰ کیلومتر و تا دوحه حدود ۱۶۰ کیلومتر و فاصلۀ آن از سرزمین اصلی امارات متحده عربی حدود ۸۰ کیلومتر برآورد شده است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref> فاصلۀ آن تا جزیرۀ ابوموسی 80 کیلومتر است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref> ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، به‌دلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی این جزیره غیرقابل سکونت بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در حال حاضر این جزیره تحت مالکیت امارات متحده عربی قرار دارد. پس از تسلط، دولت امارات نام این جزیره را تغییر داد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1197477/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8-%DB%B2-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو.]</ref>


=== منابع طبیعی ===
=== منابع طبیعی ===
از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گسترده‌ای احداث کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در آب‌های اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج می‌شود. ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، به‌دلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی این جزیره غیرقابل سکونت بود.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D9%8A%D9%8A-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87 «دادخواست قضايي ایران برای باز پس گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
جزیره زرکوه از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گسترده‌ای احداث کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در آب‌های اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج می‌شود.<ref name=":0">[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>


=== امکانات ===
=== امکانات ===
در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیت‌های نفتی استفاده می‌شود.<ref>[https://tejaratnews.com/%d8%a7%d8%af%d8%b9%d8%a7%db%8c-%d9%86%d9%82%d8%b4-%d8%a7%d9%85%d8%a7%d8%b1%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d9%86%d9%81%d8%ac%d8%a7%d8%b1-%d8%a7%d8%b3%da%a9%d9%84%d9%87-%d8%a8%d9%87%d9%85%d9%86-%d9%82 «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز.]</ref>
[[پرونده:جزیره زرکوه۱.jpg|جایگزین=نمایی هوایی از فرودگاه جزیره زرکوه|بندانگشتی|نمایی هوایی از فرودگاه جزیره زرکوه]]
ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، به‌دلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی، این جزیره غیرقابل سکونت بود.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref> در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیت‌های نفتی استفاده می‌شود.<ref>[https://tejaratnews.com/ادعای-نقش-امارات-در-انفجار-اسکله-بهمن-ق «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز.]</ref>


== اهمیت ==
== قابلیت‌های ژئوپولیتیکی ==
جزیره زرکوه به‌همراه [[جزیره آریانا]]، با دارا بودن منابع نفتی غنی و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران ایفا می‌کنند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه‌ای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم می‌سازد و غفلت از آن  می‌تواند پیامدهای امنیتی و اقتصادی به همراه داشته باشد.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>
جزیره زرکوه به‌همراه [[جزیره آریانا|جزیرۀ آریانا]]، با دارا بودن منابع غنی نفت و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران می‌تواند ایفا کند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه‌ای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم می‌سازد.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه‌ روندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری و بازتعریف مرزها در خلیج فارس شکل گرفت. در این دوره، همزمان با ضعف حکومت مرکزی ایران و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس تعیین کرد و کنترل جزایر را<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> بدون قرارداد بین‌المللی، از حدود سال ۱۹۷۱م تحت اشغال این کشور قرار داد. این وضعیت نتیجه سیاست‌های رژیم پهلوی و بریتانیا بود که در نهایت منجر به کنترل جزایر توسط امارات در سال ۱۳۵۲ش شد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85 ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
از [[دوران باستان|دورهٔ باستان]] تا دورهٔ معاصر همهٔ جزایر موجود در [[خلیج فارس]] تحت حاکمیت [[ایران]] بودند.<ref>[https://www.aparat.com/v/Z387y «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.]</ref> جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت. در این دوره، هم‌زمان با ضعف [[حکومت پهلوی]] و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، [[بریتانیا]] با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس تعیین کرد<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref> و در سال ۱۳۵۲ش کنترل جزایر را بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال کشور تازه‌تأسیس امارات متحده عربی قرار داد.<ref>[https://www.javanonline.ir/fa/news/1205928/آریانا-و-زرکوه-را-پس-بگیریم ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.]</ref>
 
دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بین‌المللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>


دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بین‌المللی کافی، نتوانست ادعاهای تاریخی خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأیی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.<ref>[https://civilica.com/note/19146/ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.]</ref>
== اسناد حاکمیت ایران بر جزیره ==
مستندات و استدلال‌های ناظر بر حاکمیت ایران بر جزیرهٔ زرکوه در سه محور اصلی قابل دسته‌بندی است:


=== اسناد حاکمیت ایران بر جزیره ===
* '''اسناد تاریخی:''' ارجاع به اسناد کهن مانند [[کتیبه بیستون|کتیبهٔ بیستون]] که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی می‌کند و سوابق دوران افشاریه که نشان‌دهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیف‌خان دشتستانی است.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
مطابق با نقشه‌ها و اسناد موثق تاریخی و بین‌المللی جزیره زرکوه متعلق به ایران است. در میان این اسناد، می‌توان به نقشهٔ دریانوردی تهیه‌شده توسط انگلیسی‌ها در اوایل قرن بیستم اشاره کرد که در آن محدودهٔ جزایر مورد ادعای امارات و تمامی کرانه‌های خلیج فارس، با همان رنگ شناسهٔ ایران مشخص شده‌اند. بر اساس اصول پذیرفته‌شدهٔ حقوق بین‌الملل دریاها نیز حاکمیت هر کشور تا فاصلهٔ ۲۴ مایلی (حدود ۴۴ کیلومتری) از ساحل خود در دریا گسترده است که به آن آب‌های داخلی و دریای سرزمینی گفته می‌شود. حال آن‌که فاصلهٔ جزیره زرکوه از ساحل امارات بیش از این مقدار است، ادعای مالکیت امارات بر این جزیره، فاقد مبنای حقوقی بین‌المللی بوده و این جزیره در اشغال غیرقانونی این کشور قرار دارد.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B4%D8%BA%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.]</ref> از جمله کهن‌ترین مستندات، کتیبه‌های داریوش در بیستون است که این جزایر را بخشی از قلمرو استان پارس معرفی می‌کند. در دوران نادرشاه افشار، اداره و حاکمیت این جزایر بر عهده لطیف‌خان دشتستانی بوده است. حتی در نقشه‌های تهیه‌شده توسط وزارت جنگ بریتانیا در قرن نوزدهم میلادی و همچنین نقشه‌هایی که توسط لرد کورزن منتشر شده‌اند، این جزایر به‌وضوح در محدوده مرزهای ایران ترسیم شده‌اند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
* '''اسناد نقشه‌نگاری:''' نقشه‌های رسمی بریتانیایی در سده‌ نوزدهم و اوایل سده بیستم میلادی، از جمله نقشه‌های وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref> و نقشه‌های دریانوردی انگلیسی، این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کرده‌اند.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیره‌های-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.]</ref>
* '''مبانی حقوق بین‌الملل دریاها:''' استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی حریم آب‌های داخلی و [[آب‌های سرزمینی|دریای سرزمینی]] قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده می‌شود.<ref>[https://www.seratnews.com/fa/news/411038/آریانا-و-زرکوه-جزیره‌های-ایرانی-که-در-اشغال-امارت-است ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.]</ref>


== اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپس‌گیری جزیره ==
== اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپس‌گیری جزیره ==
 
در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی [[مجلس شورای اسلامی]]، اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر [[جزیره آریانا|آریانا]] و [[جزیره زرکوه|زرکوه]] بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیری‌های لازم را در این خصوص انجام می‌دهد<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/893012/ایران-۲-جزیره-دیگر-هم-در-خلیج-فارس-دارد-وقت-اقامه-دعوی-بین-المللی «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref> و دادخواست قضایی بین‌المللی برای بازپس‌گیری مالکیت این جزایر از امارات متحده عربی ارائه داده است.<ref>[https://www.imna.ir/news/272165/دادخواست-قضايي-ایران-برای-باز-پس-گیری-آریانا-و-زرکوه «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.]</ref>
=== اقدامات حکومتی ===
در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس، در این رابطه اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیری‌های لازم را در این خصوص دنبال می‌کند.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/893012/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DB%B2-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%B9%D9%88%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی درباره بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین.]</ref>


=== کارزارهای مردمی ===
=== کارزارهای مردمی ===
پویش‌های متعددی در سال‌های اخیر حول موضوع بازپس‌گیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است. از جمله این کارزارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
پویش‌های متعددی در سال‌های اخیر حول موضوع بازپس‌گیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است؛ ازجمله:
# کارزار درخواست بازپس‌گیری دو جزیرۀ ایرانی خلیج‌فارس که خطاب به [[سید ابراهیم رئیسی]] (رئیس‌جمهور وقت) و [[حسین امیرعبداللهیان]] (وزیر امور خارجه وقت) از [[۱۷ آبان]] ۱۴۰۰ش تا [[۱۷ دی]] ۱۴۰۰ش فعالیت داشت.
# کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از [[۲۲ شهریور]] ۱۴۰۳ش تا [[۲۹ اسفند]] ۱۴۰۳ به جمع‌آوری امضا پرداخت.
# کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سه‌گانه، از [[۱۹ مهر]] ۱۴۰۴ش تا [[۱ فروردین]] ۱۴۰۶ش فعال است.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>


#  کارزار درخواست بازپس‌گیری دو جزیره ایرانی خلیج‌فارس که خطاب به سید ابراهیم رئیسی (رئیس‌جمهور) و حسین امیرعبداللهیان (وزیر امور خارجه) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش  تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت.
== اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود ==
# کارزار پویش بازگرداندن جزایر آریایی و زرکوه که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمع‌آوری امضا پرداخت.
در سال‌های اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرک‌سازی، توسعه زیرساخت‌های [[گردشگری]] و اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در جزیره زرکوه، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
# در 19 مهرماه ۱۴۰۴ش پویش جمع‌آوری امضا در کارزار خطاب به روسای قوای سه‌گانه تنظیم و راه‌اندازی شد که در آن خواستار آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از مالکیت کشور امارات متحده عربی است. این پویش تا تاریخ ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است و امکان ثبت امضا برای حامیان وجود دارد.<ref>[https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/159514 «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.]</ref>


== اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود ==
== پانویس ==
در سال‌های اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرک‌سازی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و اقتصادی و جلب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در جزایر زرکوه و آریانا، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.<ref>[https://www.aparat.com/v/e64788w «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.]</ref>
{{پانویس}}


== منابع ==
== منابع ==
 
{{آغاز منابع}}
* ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 3 اردیبهشت 1397ش.
* «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: 3 دی 1402ش.
* « «آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
* «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: 18 اردیبهشت 1405ش.
* « «آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۲ش.
* «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی درباره بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: 1 آبان 1403ش.
* «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
* «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1403ش.
* «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۳ش.
* «دادخواست قضايی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: 8 اسفند 1395ش.
* «جزیره آریانا، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
* فاخری، مرتضی، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
* «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۳۹۵ش.
* «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد، تاریخ درج مطلب: 21 مهر 1404ش.
* فاخری، مرتضی، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، ۱۴۰۴ش.
* «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 4 آذر 1403ش.
* «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ش.
 
* «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
== پانویس ==
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، ساعت ۱۵:۴۱

جزیره زرکوه
نمای شرقی جزیره زرکوه
نمای شرقی جزیره زرکوه پیش از سال ۱۸۲۵


جزیره زرکوه؛ جزیرهٔ ایرانی اشغال‌شده توسط امارات متحدهٔ عربی در جنوب خلیج فارس.

جزیرۀ زرکوه در جنوب خلیج فارس قرار دارد و دارای ذخایر نفت و گاز غنی و موقعیت راهبردی در راهگذرهای دریایی است. این جزیره از حدود سال ۱۳۵۲ش، بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال امارات متحده عربی قرار دارد. اسناد تاریخی و اصول حقوق بین‌الملل، حاکمیت ایران بر این جزیره را تأیید می‌کنند و در سال‌های اخیر پویش‌های مردمی و پیگیری‌های رسمی برای بازپس‌گیری آن ادامه داشته است.

معرفی

جزیرۀ زرکوه با وسعت ۸ کیلومتر مربع، در بخش جنوبی خلیج فارس و در نزدیکی خطوط دریایی ایران واقع شده است.[۱] از دیدگاه ژئوپلیتیکی، این جزیره در آب‌های میان دوحه و ابوظبی واقع شده است. فاصله آن تا ابوظبی حدود ۱۴۰ کیلومتر و تا دوحه حدود ۱۶۰ کیلومتر و فاصلهٔ آن از سرزمین اصلی امارات متحده عربی حدود ۸۰ کیلومتر برآورد شده است.[۲] فاصلهٔ آن تا جزیرهٔ ابوموسی نیز ۸۰ کیلومتر[۳] و در ۱۵۰ کیلومتری جنوب جزیره کیش واقع شده است.[۴] در حال حاضر این جزیره تحت مالکیت امارات متحده عربی قرار دارد.[۵]

منابع طبیعی

جزیره زرکوه از ذخایر قابل توجه نفت و گاز برخوردار است. شرکت زادکو وابسته به شرکت ملی نفت ابوظبی در این جزیره تأسیسات نفتی گسترده‌ای احداث کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که در آب‌های اطراف این جزیره روزانه حدود ۵۵۰ هزار بشکه نفت استخراج می‌شود.[۶]

امکانات

نمایی هوایی از فرودگاه جزیره زرکوه
نمایی هوایی از فرودگاه جزیره زرکوه

ورود افراد عادی به این جزیره ممنوع است. پیش از ایجاد تأسیسات نفتی، به‌دلیل عدم وجود منابع طبیعی آب آشامیدنی، این جزیره غیرقابل سکونت بود.[۷] در زرکوه فرودگاه کوچکی وجود دارد که برای پشتیبانی از فعالیت‌های نفتی استفاده می‌شود.[۸]

قابلیت‌های ژئوپولیتیکی

جزیره زرکوه به‌همراه جزیرۀ آریانا، با دارا بودن منابع غنی نفت و موقعیت استراتژیک در کریدورهای مهم دریایی، نقش حیاتی در امنیت انرژی و ثبات اقتصادی ایران می‌تواند ایفا کند. حاکمیت بر این جزایر، امکان نظارت بر خطوط ترانزیت انرژی، تضمین ثبات بازارهای منطقه‌ای و تقویت توان بازدارندگی ایران را فراهم می‌سازد.[۹]

تاریخچه

از دورهٔ باستان تا دورهٔ معاصر همهٔ جزایر موجود در خلیج فارس تحت حاکمیت ایران بودند.[۱۰] جدایی جزیره زرکوه از حاکمیت ایران، نتیجه روندی تدریجی بود که در سده‌های نوزدهم و بیستم میلادی و در بستر مداخلات استعماری شکل گرفت. در این دوره، هم‌زمان با ضعف حکومت پهلوی و نظارت ناکافی بر جزایر دورافتاده، بریتانیا با انعقاد قراردادهای تحت‌الحمایگی با شیوخ محلی و تفسیر یک‌جانبه از موافقت‌نامه‌های مرزی، به‌تدریج کنترل عملی این جزایر را در دست گرفت. پیش از خروج بریتانیا از منطقه در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰م، مرزهای دریایی را میان شیخ‌نشین‌های تازه‌تأسیس تعیین کرد[۱۱] و در سال ۱۳۵۲ش کنترل جزایر را بدون قرارداد بین‌المللی، تحت اشغال کشور تازه‌تأسیس امارات متحده عربی قرار داد.[۱۲]

دولت ایران در آن مقطع، به‌دلیل نبود روابط دیپلماتیک مؤثر و پشتیبانی بین‌المللی کافی، نتوانست ادعای حاکمیت خود را عملی کند. غیبت و عدم کنترل پایدار ایران در عمل، خلأی حقوقی ایجاد کرده که زمینه را برای تحکیم ادعاهای مالکیت از سوی طرف خارجی فراهم ساخته است.[۱۳]

اسناد حاکمیت ایران بر جزیره

مستندات و استدلال‌های ناظر بر حاکمیت ایران بر جزیرهٔ زرکوه در سه محور اصلی قابل دسته‌بندی است:

  • اسناد تاریخی: ارجاع به اسناد کهن مانند کتیبهٔ بیستون که جزیره را بخشی از ایالت پارس معرفی می‌کند و سوابق دوران افشاریه که نشان‌دهندهٔ ادارهٔ جزیره توسط حاکمان ایرانی نظیر لطیف‌خان دشتستانی است.[۱۴]
  • اسناد نقشه‌نگاری: نقشه‌های رسمی بریتانیایی در سده‌ نوزدهم و اوایل سده بیستم میلادی، از جمله نقشه‌های وزارت جنگ بریتانیا، اسناد لرد کرزن[۱۵] و نقشه‌های دریانوردی انگلیسی، این جزیره را در محدودهٔ مرزها و با رنگ شناسهٔ قلمرو ایران ترسیم کرده‌اند.[۱۶]
  • مبانی حقوق بین‌الملل دریاها: استدلال حقوقی مبنی بر فاصلهٔ جزیره از سواحل امارات متحده عربی که فراتر از محدودهٔ ۲۴ مایلی حریم آب‌های داخلی و دریای سرزمینی قرار دارد و از آن برای رد مبنای حقوقی ادعاهای ارضی امارات استفاده می‌شود.[۱۷]

اقدامات انجام شده از سوی ایران برای بازپس‌گیری جزیره

در اسفند ۱۳۹۵ش عضو وقت کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، اظهار داشت که مالکیت ایران بر جزایر آریانا و زرکوه بر اساس اسناد حقوقی کاملاً روشن است و وزارت امور خارجه نیز پیگیری‌های لازم را در این خصوص انجام می‌دهد[۱۸] و دادخواست قضایی بین‌المللی برای بازپس‌گیری مالکیت این جزایر از امارات متحده عربی ارائه داده است.[۱۹]

کارزارهای مردمی

پویش‌های متعددی در سال‌های اخیر حول موضوع بازپس‌گیری جزایر ایرانی آریانا و زرکوه از امارات متحده عربی شکل گرفته است؛ ازجمله:

  1. کارزار درخواست بازپس‌گیری دو جزیرۀ ایرانی خلیج‌فارس که خطاب به سید ابراهیم رئیسی (رئیس‌جمهور وقت) و حسین امیرعبداللهیان (وزیر امور خارجه وقت) از ۱۷ آبان ۱۴۰۰ش تا ۱۷ دی ۱۴۰۰ش فعالیت داشت.
  2. کارزار پویش بازگرداندن جزایر زرکوه و آریانا که خطاب به وزیر امور خارجه و رئیس مجلس شورای اسلامی، از ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ش تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳ به جمع‌آوری امضا پرداخت.
  3. کارزار پویش آزادسازی جزایر ایرانی آریانا و زرکوه که خطاب به روسای قوای سه‌گانه، از ۱۹ مهر ۱۴۰۴ش تا ۱ فروردین ۱۴۰۶ش فعال است.[۲۰]

اقدامات امارات برای تثبیت حاکمیت خود

در سال‌های اخیر، امارات متحده عربی با راهبردهایی همچون شهرک‌سازی، توسعه زیرساخت‌های گردشگری و اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی در جزیره زرکوه، کوشیده است تا موقعیت خود را تثبیت کند.[۲۱]

پانویس

  1. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  2. ↑ «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.
  3. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
  4. ↑ «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.
  5. ↑ «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو.
  6. ↑ «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  7. ↑ «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  8. ↑ «جزیره آریانا ، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز.
  9. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  10. ↑ «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات.
  11. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  12. ↑ ««آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین.
  13. ↑ فاخری، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، 1404ش.
  14. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
  15. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.
  16. ↑ ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.
  17. ↑ ««آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز.
  18. ↑ «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین.
  19. ↑ «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا.
  20. ↑ «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد.
  21. ↑ «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات.

منابع

  • «آریانا و زرکوه: جزایر «ایرانی» که در اِشغال «امارات» هستند»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
  • « «آریانا» و «زرکوه»؛ جزیره‌های ایرانی که در اشغال امارت است»، صراط‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ش.
  • « «آریانا» و «زرکوه» را پس بگیریم»، وب‌سایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۳ دی ۱۴۰۲ش.
  • «آیا با دو جزیره ایرانی (آریانا) و زرکوه که در اشغال امارات هستند آشنا هستید؟»، وب‌سایت آپارات، تاریخ بازدید: ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
  • «ایران ۲ جزیره دیگر هم در خلیج فارس دارد | وقت اقامه دعوی بین‌المللی دربارهٔ بخشی از خاک ایران نرسیده است؟»، وب‌سایت همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱ آبان ۱۴۰۳ش.
  • «جزیره آریانا، جزیره زرکوه و آرایی کجاست؟ + نقشه»، تجارت‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
  • «دادخواست قضایی ایران برای باز پس‌گیری آریانا و زرکوه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ درج مطلب: ۸ اسفند ۱۳۹۵ش.
  • فاخری، مرتضی، «آریانا و زرکوه؛ دو جزیره ایرانی، ۵۵۰ هزار بشکه نفت در اختیار همسایه»، ۱۴۰۴ش.
  • «کارزار بازپس‌گیری جزایر آریانا و زرکوه»، وب‌سایت اقتصاد سرآمد، تاریخ درج مطلب: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ش.
  • «ماجرای تصاحب ۲ جزیره آریانا و زرکوه توسط امارات در زمان شاه چه بود؟»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۴ آذر ۱۴۰۳ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=جزیره_زرکوه&oldid=46104»