عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{جعبه اطلاعات مفهوم

| تصویر            =

| زیرنویس تصویر    =

|image_alt=

| حجم فایلپادکست    =3/08

| تاریخ پادکست      =16-10-1404

| زیرنویس عنوان    =

| عنوان اصلی        =

| عنوان انگلیسی    =

| عنوان عربی        =

| عنوان علمی       =

| شاخه علمی        =  

| نوع مفهوم        =  

| معنای اصطلاحی      =

| حوزه کاربرد      =

| گستره جغرافیایی  =

| منشأ تاریخی      =

| نخستین کاربرد    =

| ریشه واژه         =

| مرتبط با         =

| اهمیت             =

| مبدع             =

| مروج             =

| مقدس برای        =

| مورد احترام      =

| آثار مرتبط       =

'''<big>عبدالرحیم سلیمانی اردستانی</big>؛''' روحانی اصلاح‌طلب و پژوهشگر دینی.

عبدالرحیم سلیمانی اردستانی، روحانی اصلاح‌طلب، پژوهشگر ادیان و از شاگردان [[حسینعلی منتظری]] است. او استاد بازنشسته [[دانشگاه مفید]] [[قم]] بوده و با رویکرد عقلانیت مدرن و الهیات نوین، قرائت‌هایی متفاوت از [[تاریخ تشیع]] ارائه می‌دهد. دیدگاه‌های او، به‌ویژه در مناظره با [[حامد کاشانی]] درباره برخی وقایع تاریخی [[شیعه]]، واکنش‌های گسترده‌ای در [[حوزه علمیه]]، [[جناح اصلاح‌طلبان|جریان اصلاح‌طلب]] و رسانه‌ها برانگیخته و او را به چهره‌ای بحث‌برانگیز در [[روشن‌فکری دینی|نواندیشی دینی]] معاصر بدل کرده است.

== '''تحصیلات''' ==

عبدالرحیم سلیمانی اردستانی پس از پایان تحصیلات دوره سوم راهنمایی در سال ۱۳۵۸ش به [[تهران]] رفت. او حدود شش ماه پس از تحصیل در [[مدرسه علمیه آیت‌الله مجتهدی|مدرسه علمیه مجتهدی]]، راهی [[قم]] شد و تحصیلات حوزوی خود را در [[مدرسه حقانی|مدرسه علمیه حقانی]] تکمیل کرد.<ref>[https://tirdadname.ir/ardestani-bio/ صالح‌زاده، «بیوگرافی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و اظهارات او درباره حضرت علی (ع) و فاطمه (س)»، وب‌سایت تیردادنامه.] </ref>

== '''فعالیت‌های علمی و سیاسی''' ==

اردستانی پژوهشگر ادیان است و آثار متعددی در قالب تألیف، [[ترجمه]] و مقاله در این حوزه دارد. او عضو بازنشسته [[هیئت علمی]] دانشگاه مفید قم<ref>[https://www.pgnews.ir/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وب‌سایت خلیج فارس.]</ref> و عضو سابق [[مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم]] است.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1343774/%D9%81%D8%AA%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C «فتوای سنگین علیه یک روحانی»، وب‌سایت تابناک.] </ref> اردستانی از نظر سیاسی به جریان اصلاح‌طلب گرایش دارد و از شاگردان حسینعلی منتظری به‌ شمار می‌رود.<ref>[https://www.goodreads.com/author/show/535700._ «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وب‌سایت گودریدرز.]</ref> وی در سال ۱۳۸۸ش، هم‌زمان با اعتراضات پس از [[انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۸۸)|انتخابات دهم ریاست‌جمهوری]]، در یکی از مراسم‌های برگزارشده در [[بهشت‌ زهرا]] بازداشت و در [[شهریور]] همان سال آزاد شد.<ref>[https://www.pgnews.ir/%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وب‌سایت خلیج فارس.]</ref>

=== '''رویکرد علمی''' '''سلیمانی اردستانی''' ===

== '''دیدگاه‌های عبدالرحیم سلیمانی اردستانی''' ==

1. '''نگاه عقلانی به قیام امام حسین''': او [[واقعه کربلا|واقعۀ کربلا]] و کنش امام حسین را کاملاً عقلایی و بر اساس محاسبات عینی و زمینی تفسیر می‌کند. از نظر او، هر مصلح عاقلی در آن شرایط همان کاری را می‌کرد که [[امام حسین]] انجام داد و این حرکت لزوماً بر پایه دستور خاص الهی یا [[علم غیب]] نبوده است.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

2. '''منشأ مشروعیت حکومت''': اردستانی معتقد است [[حضرت محمد|پیامبر]] و [[امامان شیعه|امامان]] [[ولایت سیاسی]] از جانب خداوند نداشتند و امر [[حکومت]] صرفاً مربوط به مردم است. به باور او، [[مشروعیت]] حکومت‌ها تنها با اقبال و خواست مردم محقق می‌شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

3. '''دیدگاه درباره اشغال فلسطین''': او ضمن انتقاد از اشغالگری اسرائیل، شعار [[نابودی اسرائیل در سیاست جمهوری اسلامی ایران|نابودی اسرائیل]] را به نفع خود اسرائیل و باعث تداوم [[جنگ]] بی‌پایان می‌داند. او معتقد است راهکار نظامی نتیجه‌بخش نیست و باید بر راهکارهای دیپلماتیک تمرکز کرد و نباید دلسوزتر از خود مردم [[فلسطین]] بود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

4. '''رویکرد الهیاتی''': او به‌جای [[فقه سنتی]] و اتمیستیک (تک‌نگر)، طرفدار [[الهیات سیستماتیک]] است. او معتقد است اگر حُکمی حتی با وجود روایت با اصول بنیادین مانند [[عدالت خداوند]] در تضاد باشد، باید کنار گذاشته شود.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

5. '''همسویی اسلام با مدرنیته''': اردستانی بر همسویی کامل [[اسلام]] با مدرنیته تأکید دارد. او با نظریه پیامبر ظاهر ([[قرآن]]) و پیامبر باطن (عقل جمعی)، [[اعلامیه جهانی حقوق بشر]] را تجلی [[عقل]] و جوهره پیام قرآن می‌داند. به باور او، قرائت رسمی فقهی ممکن است با [[حقوق بشر]] در تضاد باشد؛ اما فهم عقلانی از [[دین]] با آن سازگار است.<ref>[https://www.didarnews.ir/fa/news/168544/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%B4%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: «بزرگترین دستاورد پیامبر باطن اعلامیه جهانی حقوق بشر است»»، دیدارنیوز.]</ref>

== '''مناظره عبدالرحیم سلیمانی اردستانی با حامد کاشانی''' ==

پس از اظهارات عبدالرحیم سلیمانی اردستانی در [[شبکه کلمه|شبکه تلویزیونی کلمه]] و تشکیک در [[شهادت حضرت فاطمه|شهادت حضرت زهرا]]، جمعی از علما خواستار پاسخگویی شدند. [[حامد کاشانی]] نیز با شرط رعایت موازین اخلاقی آمادگی خود را برای مناظره اعلام کرد. در ادامه، رسانه «آزاد» از برگزاری مناظره زنده میان این دو در [[۹ آذر]] ۱۴۰۴ش خبر داد؛ مناظره‌ای که به‌سرعت بازتاب گسترده‌ای در [[شبکه‌ اجتماعی|شبکه‌های اجتماعی]] یافت.<ref>[https://www.rouydad24.ir/fa/news/437976/%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B9%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%B6%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%D9%87%D8%B1%D8%A7-%D8%B3-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B8%DB%B8 «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24.]</ref>

سلیمانی اردستانی در این مناظره، [[هجوم به خانه حضرت فاطمه]] را به‌سبب ناسازگاری با [[عدالت]] و [[مروت]] [[امام علی|حضرت علی]] رد کرد و آن را با شیوۀ حکمرانی خلیفه وقت ـ که به‌گفته او مخالفانش را به [[قتل]] نمی‌رساند ـ ناسازگار دانست. او همچنین علت [[شهادت]] [[امام جواد]] را [[حسادت]] همسرش، ام‌‌فضل دختر [[مأمون]]، عنوان کرد و تأکید کرد که پس از گذشت حدود ۱۳۰۰ سال، [[عزاداری]] برای این واقعه بی‌معنی است.<ref>[https://www.tasnimnews.com/fa/news/1404/09/11/3461583/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9 «نقد اظهارات سلیمانی اردستانی درباره امام جواد (ع)»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>

=== '''واکنش‌ها به مناظره''' '''اردستانی و کاشانی''' ===

[[جعفر سبحانی]] از [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]]، اصل هجوم به خانه حضرت زهرا را تاریخی و قطعی دانست؛ اما بررسی جزئیات را تخصصی و طرح عمومی مسائل را تفرقه‌انگیز و غیرعقلانی شمرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/932226/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B3%D8%A8%D8%AD%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «انتقاد آیت‌الله سبحانی از انتشار مناظره سلیمانی اردستانی و کاشانی: چه انگیزه‌ای پشت طرح این مسائل است؟!»، خبرگزاری فرارو.]</ref> جریان اصلاح‌طلب ضمن پذیرش برخی از دیدگاه‌های وی، به ادبیات ناپخته اردستانی اعتراض کردند و نگران آسیب به جریان نواندیشی شدند.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/898445/%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%B5%D9%88%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%A7%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF «روزنامه اصولگرا: حامد کاشانی در دام مناظره افتاد/ خاتمی حرف‌های سلیمانی اردستانی را رد نمی‌کند، آن را غیرمودبانه می‌داند»، وب‌سایت انتخاب.]</ref> مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم نیز مواضع اردستانی را شخصی دانست و برخی اعضا از شیوه بیان او ابراز نگرانی کردند.<ref>[https://fararu.com/fa/news/929601/%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B8%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%AE%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%86 «جنجال‌های ادامه‌دار مناظره سلیمانی اردستانی/ از اعتراض خاتمی تا بیانیه مجمع مدرسین»، وب‌سایت فرارو.]</ref> [[مصطفی ملکیان]] با دفاع از اردستانی، واکنش منتقدان را غیرعقلانی و غیراخلاقی دانست و تأکید کرد سخنان او در مناظره، علمی و بی‌اشکال بوده و نقدها باید منصفانه، مستدل و اخلاق‌مدار باشد.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=b1QxCRnVeUM «سخنان استاد مصطفی ملکیان در دیدار با دکتر عبدالرحیم سلیمانی»، وب‌سایت یوتیوب.]</ref>

== '''آثار سلیمانی اردستانی''' ==

برخی از کتاب‌های عبدالرحیم سلیمانی اردستانی شامل «دین و خودفرمانروایی انسان»، «ادیان ابتدایی و خاموش»، «بررسی متنی و سندی متون مقدّس یهودی-مسیحی» و «ادیان زنده جهان» و «سرشت انسان در اسلام و مسیحیت»است. آثار ترجمه‌ای او نیز شامل «اسطوره تجسد خدا» و «فلسفه در مسیحیت باستان» است.<ref>[https://www.iranketab.ir/profile/23057-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C «معرفی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وب‌سایت ایران کتاب.]</ref>

* «سخنان استاد مصطفی ملکیان در دیدار با دکتر عبدالرحیم سلیمانی»، وب‌سایت یوتیوب، تاریخ درج مطلب: 17 آذر 1404ش.

* «سلیمانی اردستانی کیست؟+عکس»، وب‌سایت خلیج فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۲ آذر ۱۴۰۴ش.

* صالح‌زاده، امیر، «بیوگرافی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی و اظهارات او درباره حضرت علی (ع) و فاطمه (س)»، وب‌سایت تیردادنامه، تاریخ درج مطلب: 11 آذر 1404ش.

* «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی کیست؟ | روحانی شیعه با ادعای عجیب درباره شهادت حضرت زهرا (س) و سابقه زندان در سال ۸۸»، وب‌سایت رویداد24، تاریخ درج مطلب: 10 آذر 1404ش.

* «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی: «بزرگترین دستاورد پیامبر باطن اعلامیه جهانی حقوق بشر است»»، دیدارنیوز، تاریخ درج مطلب: 21 تیر 1403ش.

* «عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وب‌سایت گودریدرز، تاریخ بازدید: 10 دی 1404ش.

* «معرفی عبدالرحیم سلیمانی اردستانی»، وب‌سایت ایران کتاب، تاریخ بازدید: 10 دی 1404ش.

* «نقد اظهارات سلیمانی اردستانی درباره امام جواد (ع)»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب: 11 آذر 1404ش.