بدون خلاصۀ ویرایش برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
==سیر تحول نهاد مرجعیت در تاریخ شیعه== | ==سیر تحول نهاد مرجعیت در تاریخ شیعه== | ||
[[پرونده:مرجع دینی (4).jpg|جایگزین=شبیری زنجانی-سیدعلی خامنه ای-مراجع دینی|بندانگشتی|مراجع دینی؛ از چپ آیت الله | [[پرونده:مرجع دینی (4).jpg|جایگزین=شبیری زنجانی-سیدعلی خامنه ای-مراجع دینی|بندانگشتی|مراجع دینی؛ از چپ آیت الله [[سید علی خامنهای]] و آیت الله سید موسی شبیری زنجانی]] | ||
===ریشههای اولیه: از حضور امامان تا عصر غیبت=== | ===ریشههای اولیه: از حضور امامان تا عصر غیبت=== | ||
در تاریخ [[شیعه]]، علمای [[دین]] از آغاز [[اسلام]] و حضور امامان شیعه بهعنوان نمایندگان رسمی آنها در انتقال آموزههای دینی و صدور فتوا نقشهای سیاسی و اجتماعی مهمی ایفا کردهاند. این نقش در عصر غیبت صغری امام مهدی، به چهار تن از شیعیان بهعنوان نواب خاص امام مهدی محدود شد. با آغاز غیبت کبری، ضرورت صدور فتوا و ایفای نقش اجتماعی توسط علما بیش از پیش احساس شد. تلاشهایی که علمای بزرگی مانند شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی در جهت [[درجه اجتهاد|اجتهاد]]، [[تقلید فقهی|تقلید]] و تدوین کتب اصولی و فقهی انجام دادند، ماندگار شد. | در تاریخ [[شیعه]]، علمای [[دین]] از آغاز [[اسلام]] و حضور امامان شیعه بهعنوان نمایندگان رسمی آنها در انتقال آموزههای دینی و صدور فتوا نقشهای سیاسی و اجتماعی مهمی ایفا کردهاند. این نقش در عصر غیبت صغری امام مهدی، به چهار تن از شیعیان بهعنوان نواب خاص امام مهدی محدود شد. با آغاز غیبت کبری، ضرورت صدور فتوا و ایفای نقش اجتماعی توسط علما بیش از پیش احساس شد. تلاشهایی که علمای بزرگی مانند شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی در جهت [[درجه اجتهاد|اجتهاد]]، [[تقلید فقهی|تقلید]] و تدوین کتب اصولی و فقهی انجام دادند، ماندگار شد. | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
====تأسیس حوزههای علمیه==== | ====تأسیس حوزههای علمیه==== | ||
یکی از مهمترین خدمات مراجع دینی، تأسیس و حمایت از حوزههای علمیه است که به آموزش دینی و تربیت علمای دینی میپردازند و نقش بسزایی در ترویج معارف اسلامی و هدایت فکری جامعه دارند. [[مدرسه | یکی از مهمترین خدمات مراجع دینی، تأسیس و حمایت از حوزههای علمیه است که به آموزش دینی و تربیت علمای دینی میپردازند و نقش بسزایی در ترویج معارف اسلامی و هدایت فکری جامعه دارند. [[مدرسه فیضیه]] از مدارس عهد [[صفویه]] است که با همت آیتالله حائری بازسازی و مورد بهرهبرداری طلاب علوم دینی قرار گرفت.<ref>- کرجی، قم و مرجعیت، 1384ش، ص55.</ref> | ||
[[پرونده:مرجع دینی (6).jpg|جایگزین=بیمارستان آیتالله گلپایگانی|بندانگشتی|بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی آیتالله گلپایگانی]] | [[پرونده:مرجع دینی (6).jpg|جایگزین=بیمارستان آیتالله گلپایگانی|بندانگشتی|بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی آیتالله گلپایگانی]] | ||
| خط ۷۹: | خط ۷۹: | ||
مرجعیت دینی بهعنوان یک نهاد دینی، همواره با اتکا به پایگاه اجتماعی خود و ارتباط پیوسته با مردم، نقش مهمی در پیگیری دغدغهها و مطالبات مردمی در برابر حکومت ایفا کرده است. این نهاد از طریق خطابهها، بیانیهها و فتاوا، مردم را به مشارکت در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی تشویق کرده و در شکلگیری جامعهپذیری سیاسی مردم نقش اساسی داشته است.<ref>کریمی و دیگران، «کارکردهای سیاسی نهاد مرجعیت از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی»، 1394ش، ص105-116.</ref> | مرجعیت دینی بهعنوان یک نهاد دینی، همواره با اتکا به پایگاه اجتماعی خود و ارتباط پیوسته با مردم، نقش مهمی در پیگیری دغدغهها و مطالبات مردمی در برابر حکومت ایفا کرده است. این نهاد از طریق خطابهها، بیانیهها و فتاوا، مردم را به مشارکت در فعالیتهای سیاسی و اجتماعی تشویق کرده و در شکلگیری جامعهپذیری سیاسی مردم نقش اساسی داشته است.<ref>کریمی و دیگران، «کارکردهای سیاسی نهاد مرجعیت از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی»، 1394ش، ص105-116.</ref> | ||
این نقش بهویژه از زمان نهضت تحریم تنباکو آغاز شد و در جریان [[انقلاب اسلامی]] | این نقش بهویژه از زمان نهضت تحریم تنباکو آغاز شد و در جریان [[انقلاب اسلامی ایران]] بهرهبری امام خمینی به اوج خود رسید. نهاد مرجعیت همچنین در سیاستگذاری، حضوری فعال داشته است، بهطوری که در مواقع لزوم با سیاستهای حاکمان مخالفت کرده است؛ از جمله میتوان به حضور آیتالله مدرس در مجلس بهعنوان نماینده و منتقد صریح سیاستهای حاکم یا اعتراض آخوندخراسانی بر روند مشروطه اشاره کرد. اعتراضات مرجعیت به تصمیمات حکومتی نیز از دیگر نمونههای بارز کارکرد سیاسی این نهاد بهشمار میرود، نظیر اعتراض امام خمینی به قانون کاپیتولاسیون که نشاندهندهٔ ایستادگی مرجعیت در برابر استبداد و حفظ استقلال کشور و منافع مردم بوده است.<ref>[http://ensani.ir/fa/article/365408/کارکردهای-سیاسی-نهاد-مرجعیت-از-انقلاب-مشروطه-تا-انقلاب-اسلامی کریمی و دیگران، «کارکردهای سیاسی نهاد مرجعیت از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی»، 1394ش، ص105-116.]</ref> | ||
==مرجعیت دینی بهمثابهٔ نهاد اجتماعی== | ==مرجعیت دینی بهمثابهٔ نهاد اجتماعی== | ||
