صفحهای تازه حاوی «<big>'''اخلاق ناصری،'''</big> کتابی به زبان فارسی از خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ اخلاق، جامعه و سیاست. اخلاق ناصری، اثری از «خواجه نصیرالدین طوسی»، به زبان فارسی بوده که در قرن هفتم هجری دربارۀ حکمت عملی و سبک زندگی مبتنی بر حیات عقلانی در دورۀ اسل...» ایجاد کرد |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر = | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
| image_alt = | |||
| فایل پادکست =اخلاق ناصری.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/25 | |||
| تاریخ پادکست =28-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''اخلاق ناصری،'''</big> کتابی به زبان فارسی از خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ اخلاق، جامعه و سیاست. | <big>'''اخلاق ناصری،'''</big> کتابی به زبان فارسی از خواجه نصیرالدین طوسی دربارۀ اخلاق، جامعه و سیاست. | ||
| خط ۹: | خط ۳۹: | ||
روش کتاب در پرداختن به مسائل اخلاقی، روش عقلی و تحلیلی است که از جایگاه طبیب، برای سلامت روح، روان، جسم و فکر انسان بهعنوان عنصر اصلی [[جامعه]] و دور کردن بیماریها از او، بحث میکند.<ref> [https://www.ibna.ir/fa/tolidi/320240/%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 «آسانسازی فهم اخلاق ناصری در یک کتاب»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | روش کتاب در پرداختن به مسائل اخلاقی، روش عقلی و تحلیلی است که از جایگاه طبیب، برای سلامت روح، روان، جسم و فکر انسان بهعنوان عنصر اصلی [[جامعه]] و دور کردن بیماریها از او، بحث میکند.<ref> [https://www.ibna.ir/fa/tolidi/320240/%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 «آسانسازی فهم اخلاق ناصری در یک کتاب»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | ||
==بسترهای تدوین== | ==بسترهای تدوین== | ||
=== | === زوال سیاسی و حیات عقلی=== | ||
سدۀ هفتم هجری، بهدلیل هجوم مغولان بر [[ایران]]، دورۀ نابسامانی، فروپاشی ساختارهای سیاسی و زوال حیات عقلی بود که توجه و اهتمام به موضوع علم اخلاق و سیاست برای بازسازی میراث اخلاقی و گسترش زندگی معنایی و استوار بر حیات عقلانی ضرورت پیدا میکرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | سدۀ هفتم هجری، بهدلیل هجوم مغولان بر [[ایران]]، دورۀ نابسامانی، فروپاشی ساختارهای سیاسی و زوال حیات عقلی بود که توجه و اهتمام به موضوع علم اخلاق و سیاست برای بازسازی میراث اخلاقی و گسترش زندگی معنایی و استوار بر حیات عقلانی ضرورت پیدا میکرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | ||
=== | |||
حکومت اسماعیلیان، در برابر مغولان و خلافت بغداد، نیاز به دستورالعمل سیاسی و دستگاه ایدئولوژیکی برای تحکیم بنیانهای حکومت خود داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | ===تحکیم بنیان حکومت اسماعیلی=== | ||
=== | حکومت اسماعیلیان، در برابر مغولان و خلافت بغداد، نیاز به دستورالعمل سیاسی و دستگاه ایدئولوژیکی برای تحکیم بنیانهای حکومت خود داشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | ||
تحولات سیاسی و نظامی در آن عصر، به فروپاشی قواعد اخلاقی و بنیانهای فرهنگی منجرشده بود؛ برای مثال، دانشگاه نیشابور و علوم متداول فلسفه، پزشکی، نجوم، هیئت، اخلاق و حدیث و تفسیر و ادبیات در هجوم مغولان از بین رفت. در چنین شرایطی، اما نویسندۀ اخلاق ناصری تلاش کرد تا در موقعیت مناسب قلعۀ قهستان، دانش و فرهنگ را از نابودی نجات بخشیده و پایههای استوار را در حکمت اخلاق فراهم سازد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | |||
===فروپاشی قواعد اخلاقی و فرهنگی=== | |||
تحولات سیاسی و نظامی در آن عصر، به فروپاشی قواعد اخلاقی و بنیانهای فرهنگی منجرشده بود؛ برای مثال، دانشگاه نیشابور و علوم متداول فلسفه، پزشکی، نجوم، هیئت، اخلاق و حدیث و تفسیر و ادبیات در هجوم مغولان از بین رفت. در چنین شرایطی، اما نویسندۀ اخلاق ناصری تلاش کرد تا در موقعیت مناسب قلعۀ قهستان، دانش و فرهنگ را از نابودی نجات بخشیده و پایههای استوار را در حکمت اخلاق فراهم سازد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | |||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
اخلاق ناصری در سه بخش و سی فصل نوشته شده است. بخش اول به تهذیب اخلاق فردی اختصاص یافته و متشکل از دو قسمت است که قسمت اول | اخلاق ناصری در سه بخش و سی فصل نوشته شده است. بخش اول به تهذیب اخلاق فردی اختصاص یافته و متشکل از دو قسمت است که قسمت اول ۷ فصل و قست دوم ۱۰ فصل دارد. در بخش دوم به تدبیر منزل میپردازد که پنج فصل دارد. بخش سوم شامل هشت فصل است که آیین سیاستورزی و تدبیر مدن است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/269814/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D9%86%D8%B5%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82?q=%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%D9%89%20%D8%AA%D8%A3%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87%20%D9%86%D8%B5%D9%8A%D8%B1%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86%20%D8%B7%D9%88%D8%B3%D9%89%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%20%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82%20%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%20%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C&score=13.0&rownumber=2 پورحسن، «بررسى تأملات خواجه نصيرالدين طوسى در دانش اخلاق»، مجلۀ اندیشه دینی، 1385ش، ص34.]</ref> | ||
==ویژگیها== | ==ویژگیها== | ||
متن اخلاق ناصری، علمی و متقن نوشته شده که برای فارسیزبانان آشنا با اصطلاحات علمی و فلسفی و نیز متون کهن فارسی، روان است و واژههای غریب کمتر در آن به چشم میخورد. در این کتاب بهدلیل روش فلسفی آن، به متون دینی (آیه و روایت) زیاد استناد نشده است.<ref> [https://www.ibna.ir/fa/tolidi/320240/%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 «آسانسازی فهم اخلاق ناصری در یک کتاب»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | متن اخلاق ناصری، علمی و متقن نوشته شده که برای فارسیزبانان آشنا با اصطلاحات علمی و فلسفی و نیز متون کهن فارسی، روان است و واژههای غریب کمتر در آن به چشم میخورد. در این کتاب بهدلیل روش فلسفی آن، به متون دینی (آیه و روایت) زیاد استناد نشده است.<ref> [https://www.ibna.ir/fa/tolidi/320240/%D8%A2%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8 «آسانسازی فهم اخلاق ناصری در یک کتاب»، خبرگزاری ایبنا.]</ref> | ||
