| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =ادغام اجتماعی۱.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =مهاجرت افغانستانیها به ایران؛ مرز ایران - افغانستان | |||
|image_alt=مهاجرت افغانستانیها به ایران | |||
| فایل پادکست =ادغام اجتماعی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/26 | |||
| تاریخ پادکست =21-11-1404 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|ادغام اجتماعی}}'''، پذیرش رسمی فرد یا گروه مهاجر بهعنوان شهروند جامعهٔ میزبان. | '''{{درشت|ادغام اجتماعی}}'''، پذیرش رسمی فرد یا گروه مهاجر بهعنوان شهروند جامعهٔ میزبان. | ||
| خط ۱۱: | خط ۳۸: | ||
== ادغام اجتماعی و پیامدهای آن == | == ادغام اجتماعی و پیامدهای آن == | ||
ادغام اجتماعی نوعی سازگاری ابزاری مهاجران با جامعهٔ میزبان است. در این الگو بر حفظ [[هویت ملی|هویت]] و انسجام فرهنگی و در عین حال حرکت بهسمت تبدیلشدن به جزئی جداییناپذیر از جامعهٔ میزبان تأکید میشود<ref>[https://journals.ui.ac.ir/article_24061_4c74091dd0ecd67285854028fca870c4.pdf نوری و دیگران، «بررسی سازگاری فرهنگی مهاجران، مورد مطالعه: مهاجران آذری شهر رشت»، 1397ش، ص97].</ref> که پیامدهای مثبتی دارد: | ادغام اجتماعی نوعی سازگاری ابزاری مهاجران با جامعهٔ میزبان است. در این الگو بر حفظ [[هویت ملی|هویت]] و انسجام فرهنگی و در عین حال حرکت بهسمت تبدیلشدن به جزئی جداییناپذیر از جامعهٔ میزبان تأکید میشود<ref>[https://journals.ui.ac.ir/article_24061_4c74091dd0ecd67285854028fca870c4.pdf نوری و دیگران، «بررسی سازگاری فرهنگی مهاجران، مورد مطالعه: مهاجران آذری شهر رشت»، 1397ش، ص97].</ref> که پیامدهای مثبتی دارد: | ||
# کاهش فاصله | # کاهش [[فاصله اجتماعی]]؛ میزان بالای ادغام اجتماعی سبب کاهش فاصلهٔ اجتماعی میان گروهها میشود و به افزایش هرچه بیشتر ارزشها و رفتارهای سازگارتر کمک میکند.<ref>[https://csrrasaneh.ir/مسئولیت-اجتماعی-و-ادغام-اجتماعی/ «مسئولیت اجتماعی و ادغام اجتماعی»، وبسایت رسانه مسئولیت اجتماعی].</ref> | ||
# افزایش همبستگی اجتماعی؛ تلاش در جهت قانونیشدن حضور مهاجران و از بین بردن زیست غیررسمی مهاجران به افزایش سطح همبستگی اجتماعی و بالاتررفتن ضریب امنیتی جامعه خواهد انجامید.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص29].</ref> | # افزایش همبستگی اجتماعی؛ تلاش در جهت قانونیشدن حضور مهاجران و از بین بردن زیست غیررسمی مهاجران به افزایش سطح همبستگی اجتماعی و بالاتررفتن ضریب امنیتی جامعه خواهد انجامید.<ref>[https://www.thmporg.ir/images/docs/files/000006/nf00006234-1.pdf سعیدی، فرصتها و تهدیدهای حضور اتباع خارجی (افغانستانی) در استان تهران، 1400ش، ص29].</ref> | ||
# کاهش تبعیض؛ ادغام اجتماعی باعث میشود که تمام مناطق به حیات اجتماعی دسترسی پیدا کنند و تبعیضها از بین برود.<ref>[https://csrrasaneh.ir/مسئولیت-اجتماعی-و-ادغام-اجتماعی/ «مسئولیت اجتماعی و ادغام اجتماعی»، وبسایت رسانه مسئولیت اجتماعی].</ref> | # کاهش تبعیض؛ ادغام اجتماعی باعث میشود که تمام مناطق به حیات اجتماعی دسترسی پیدا کنند و تبعیضها از بین برود.<ref>[https://csrrasaneh.ir/مسئولیت-اجتماعی-و-ادغام-اجتماعی/ «مسئولیت اجتماعی و ادغام اجتماعی»، وبسایت رسانه مسئولیت اجتماعی].</ref> | ||
| خط ۲۱: | خط ۴۸: | ||
== سیاست ایران در قبال ادغام مهاجران افغانستانی == | == سیاست ایران در قبال ادغام مهاجران افغانستانی == | ||
=== سابقه تاریخی میزبانی و موج نخست مهاجرت === | === سابقه تاریخی میزبانی و موج نخست مهاجرت === | ||
ایران در طول تاریخ، میزبان اقوام فراوانی بوده و مهاجران بسیاری را در خود جای داده است. بخشی از فرهنگ، تمدن و [[هنر ایرانی]]، محصول مهاجرانی است که در این سرزمین سکونت گزیدهاند.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_11311_66a67de256227afe4c0bce650612f033.pdf میرزایی، «زمینههای پیدایش و ادغام فرهنگی- اجتماعی مهاجران ایرانی در فرانسه»، 1399ش، ص26].</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی]] | ایران در طول تاریخ، میزبان اقوام فراوانی بوده و مهاجران بسیاری را در خود جای داده است. بخشی از فرهنگ، تمدن و [[هنر ایرانی]]، محصول مهاجرانی است که در این سرزمین سکونت گزیدهاند.<ref>[https://qjss.atu.ac.ir/article_11311_66a67de256227afe4c0bce650612f033.pdf میرزایی، «زمینههای پیدایش و ادغام فرهنگی- اجتماعی مهاجران ایرانی در فرانسه»، 1399ش، ص26].</ref> پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران]] و بهدنبال تهاجم نظامی شوروی به افغانستان، جریان مهاجرتی در حجم گستردهای آغاز شد.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/1605949991-10332-99-17.pdf صادقی و عباسی شوازی ، «بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران»، 1395ش، ص120].</ref> | ||
در این فرایند جمعیت زیادی کشور خود را ترک و تقریباً به ۷۲ کشور جهان [[مهاجرت]] کردند که در این میان، [[ایران]] و پاکستان میزبان ۹۶درصد از این مهاجران بودهاند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/1605949991-10332-99-17.pdf صادقی و عباسی شوازی ، «بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران»، 1395ش، ص120].</ref> تعداد مهاجران افغانستانی در ایران در ۱۳۶۵ش به دو میلیون نفر و در ۱۳۷۰ش به سه میلیون نفر افزایش یافت.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/1605949991-10332-99-17.pdf صادقی و عباسی شوازی، «بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران»، 1395ش، ص120].</ref> | در این فرایند جمعیت زیادی کشور خود را ترک و تقریباً به ۷۲ کشور جهان [[مهاجرت]] کردند که در این میان، [[ایران]] و [[پاکستان]] میزبان ۹۶درصد از این مهاجران بودهاند.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/1605949991-10332-99-17.pdf صادقی و عباسی شوازی ، «بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران»، 1395ش، ص120].</ref> تعداد مهاجران افغانستانی در ایران در ۱۳۶۵ش به دو میلیون نفر و در ۱۳۷۰ش به سه میلیون نفر افزایش یافت.<ref>[http://ensani.ir/file/download/article/1605949991-10332-99-17.pdf صادقی و عباسی شوازی، «بازگشت به وطن یا ماندن جوانان افغانستانی در ایران»، 1395ش، ص120].</ref> | ||
=== تغییر رویکرد از درهای باز به بازگشت به وطن === | === تغییر رویکرد از درهای باز به بازگشت به وطن === | ||
| خط ۲۹: | خط ۵۶: | ||
در ایران، ابتدا تصور بر این بود که این جمعیت با پایان [[جنگ]] و بهبود شرایط در افغانستان به کشور خود بازمیگردند؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> اما شرایط افغانستان هیچگاه بهصورتی نبوده که مهاجران تمایل به بازگشت داشته باشند یا مهاجرت به ایران متوقف شود.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> سیاست دولت ایران در قبال مهاجران افغانستانی در طول زمان شاهد تغییرات زیادی بوده است. | در ایران، ابتدا تصور بر این بود که این جمعیت با پایان [[جنگ]] و بهبود شرایط در افغانستان به کشور خود بازمیگردند؛<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> اما شرایط افغانستان هیچگاه بهصورتی نبوده که مهاجران تمایل به بازگشت داشته باشند یا مهاجرت به ایران متوقف شود.<ref>[https://farhikhtegandaily.com/news/71608/قوانین-ما-مانع-از-ادغام-اجتماعی-افغانستانیها-در-ایران-است/ «قوانین ما مانع از ادغام اجتماعی افغانستانیها در ایران است»، روزنامه فرهیختگان].</ref> سیاست دولت ایران در قبال مهاجران افغانستانی در طول زمان شاهد تغییرات زیادی بوده است. | ||
سیاست «درهای باز» دولت ایران در سالهای نخست پس از انقلاب، جای خود را به رویکرد | سیاست «درهای باز» دولت ایران در سالهای نخست پس از انقلاب، جای خود را به رویکرد '''بازگشت به وطن''' در سالهای بعدی داد.<ref>[https://ijar.ut.ac.ir/article_70506_00d5b043b1a8da82192894a4238c14c7.pdf علاءالدینی و میرزایی، «ادغام مهاجران افغانستانی در نواحی شهری ایران: مطالعۀ موردی محلۀ هرندی در تهران»، خرداد 1397، ص8].</ref> در واقع قوانین رسمی و همچنین رویههای عملی دولت ایران مبتنی بر این اصل قرار گرفت که ایجاد شرایط بهتر زندگی برای افغانستانیها در ایران سبب کاهش تمایل آنها به بازگشت خواهد بود و در نتیجه دسترسی آنها به خدمات و حقوق شهروندی بر اساس همین اصل تنظیم شد.<ref>[http://rahbordfarhangi.csr.ir/article_123317_25c65ad268fc12d5e6e1949622fb0e13.pdf نصر اصفهانی و حسینی، «بررسی تأثیر سیاستهای تحصیل اتباع افغانستانی در ایران (مورد مطالعه: شهر تهران)»، 1395ش، ص56].</ref> | ||
=== تشدید سیاست سختگیرانه در دولت چهاردهم === | === تشدید سیاست سختگیرانه در دولت چهاردهم === | ||
| خط ۵۴: | خط ۸۱: | ||
=== ادغام هویتی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام هویتی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
[[پرونده:ادغام اجتماعی۹.jpg|جایگزین=اعطای شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی|بندانگشتی|مراسم اعطای نخستین شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی مقیم خوزستان]] | [[پرونده:ادغام اجتماعی۹.jpg|جایگزین=اعطای شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی|بندانگشتی|مراسم اعطای نخستین شناسنامه ایرانی به اتباع خارجی دارای مادر ایرانی مقیم خوزستان]] | ||
سیاست ایران در قبال پناهجویان افغانستانی همواره بر تشویق آنها به ترک ایران بوده است. بر همین اساس ایران هیچگاه حاضر نشده حتی برای دارندگان کارت آمایش نیز پروندههای فردی تقاضای پناهندگی تشکیل دهد و مسیر ادغام اجتماعی را بر روی این گروه باز کند. بلکه برعکس به افراد دارای کارت آمایش پیشنهاد میکند برای دسترسی به خدمات بیشتر کارت آمایش خود را به گذرنامه افغانستانی و ویزای [[ایران]] تبدیل کنند. همچنین پناهندگان مجبورند برای تمدید کارت آمایش، تذکرهٔ تابعیت افغانستانی (شناسنامه) از سفارتخانه این کشور بگیرند؛ بنابراین دولت همواره تلاش کرده موقعیت حقوقی پناهندگان را تضعیف کرده و آنها را تشویق به ترک ایران کند. بخش زیادی از این پناهندگان در ایران متولد شدهاند و بر اساس مادهٔ ۹۷۶ قانون مدنی ایران اگر کسی از [[پدر]] و مادر خارجی که یکی از آنها متولد ایران باشد، متولد شود، تابعیت ایرانی دریافت میکند. اجبار به دریافت تذکره یعنی ایران پناهندگان را مجبور میکند تابعیت افغانستان را بپذیرند و در نتیجه از شمول این قانون خارج شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-روزنامه-100/845485-مسیر-ادغام-اجتماعی-را-باز-کنیم «مسیر ادغام اجتماعی را باز کنیم» روزنامه شرق].</ref> | سیاست ایران در قبال پناهجویان افغانستانی همواره بر تشویق آنها به ترک ایران بوده است. بر همین اساس ایران هیچگاه حاضر نشده حتی برای دارندگان کارت آمایش نیز پروندههای فردی تقاضای پناهندگی تشکیل دهد و مسیر ادغام اجتماعی را بر روی این گروه باز کند. بلکه برعکس به افراد دارای کارت آمایش پیشنهاد میکند برای دسترسی به خدمات بیشتر [[کارت آمایش]] خود را به گذرنامه افغانستانی و ویزای [[ایران]] تبدیل کنند. همچنین پناهندگان مجبورند برای تمدید کارت آمایش، تذکرهٔ تابعیت افغانستانی (شناسنامه) از سفارتخانه این کشور بگیرند؛ بنابراین دولت همواره تلاش کرده موقعیت حقوقی پناهندگان را تضعیف کرده و آنها را تشویق به ترک ایران کند. بخش زیادی از این پناهندگان در ایران متولد شدهاند و بر اساس مادهٔ ۹۷۶ قانون مدنی ایران اگر کسی از [[پدر]] و مادر خارجی که یکی از آنها متولد ایران باشد، متولد شود، تابعیت ایرانی دریافت میکند. اجبار به دریافت تذکره یعنی ایران پناهندگان را مجبور میکند تابعیت افغانستان را بپذیرند و در نتیجه از شمول این قانون خارج شوند.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-روزنامه-100/845485-مسیر-ادغام-اجتماعی-را-باز-کنیم «مسیر ادغام اجتماعی را باز کنیم» روزنامه شرق].</ref> | ||
=== ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | === ادغام آموزشی مهاجران افغانستانی در ایران === | ||
