جزیره ابوموسی: تفاوت میان نسخه‌ها

جزیره ابوموسی جنوبی‌ترین جزیره ایران در [[خلیج فارس]]، نزدیک به خط استوا و بین بندر لنگه و دبی واقع شده است. ابوموسی بزرگ‌ترین و مهم‌ترین جزیره از [[جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس]] است. این جزیره از نظر راهبردی اهمیت بسیاری دارد؛ زیرا کنترل آن امکان نظارت بر [[تنگه هرمز]] و مسیر نفتکش‌ها را فراهم می‌کند و به‌عنوان خط مقدم دفاعی ایران عمل می‌کند. جمعیت آن ترکیبی از ایرانیان بومی و غیربومی و اقلیتی اماراتی و معیشت اصلی ساکنان بومی ماهی‌گیری است. جزیره دارای ذخایر معدنی خاک سرخ و نفت مرغوب بوده و از پایگاه‌های مهم نظامی ایران محسوب می‌شود.

جزیره ابوموسی دنباله‌ای از چین‌خوردگی‌های زاگرس در آب‌های ساحلی ایران به‌شمار می‌رود. این جزیره یکی از چهارده جزیرهٔ استان هرمزگان است و نزدیک‌ترین بخش خشکی ایران به خط استوا محسوب می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1303455/دلایل-متقن-و-محکم-در-مورد-حقانیت-حاکمیت-ایران-بر-جزایر-سه-گانه-خلیج-فارس رضایی‌سرچقا، «دلایل متقن و محکم در مورد حقانیت حاکمیت ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج‌فارس»، 1395ش، ص72.]</ref> جزیره ابوموسی بین بندر لنگه در ایران و دبی در امارات واقع شده<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سه‌گانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بین‌الملل»، 1401ش، ص212.]</ref> و جنوبی‌ترین جزیرهٔ ایرانی در خلیج‌فارس است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref>

این جزیره در فاصله ۲۲۲ کیلومتری بندرعباس، ۷۵ کیلومتری بندرلنگه، ۶۰ کیلومتری شمال شارجه، ۱۶۰ کیلومتری تنگه هرمز،<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref> ۴۵ کیلومتری جزیرهٔ سیری، ۴۶ کیلومتری تنب بزرگ و ۴۴ کیلومتری تنب کوچک قرار گرفته است. موقعیت ابوموسی پایین‌تر از خط منصف خلیج فارس قرار دارد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سه‌گانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بین‌الملل»، 1401ش، ص212.]</ref> مرکز این جزیره، شهرستان ابوموسی است.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref><ref group="دیدگاه">مرکز جزیره یک شهرستان است یا جزیره مرکز شهرستان است؟</ref>

بسیاری از منابع، شکل جزیره را مربع و مساحت آن را حدود ۴ کیلومترمربع ذکر کرده‌اند؛ اما بر اساس نقشه‌برداری‌های جدید، شکل آن ذوزنقه‌ای است که قاعدهٔ بزرگ آن در سمت شرق قرار دارد. در این حالت طول هر ساق حدود ۴۵۰۰ متر و مساحت آن ۱۲ کیلومترمربع برآورد شده است.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

 

 

 

 

 

 

 

 

'''اقتصادی:''' تسلط و مدیریت بر منابع انرژی از جمله میدان نفتی مبارک.

از هزارهٔ پیش از میلاد، جزیره ابوموسی مانند سایر جزایر دریای پارس تحت مدیریت ایرانیان قرار داشت و جزو قلمرو این سرزمین محسوب می‌شد. در سال‌های ۱۱۵۱–۱۱۶۵ پیش از میلاد، ابوموسی تحت کنترل عیلامیان بود. در دورهٔ ماد، این جزیره به‌همراه دیگر جزایر، بخشی از یکی از ایالت‌های جنوب غربی به حساب می‌آمد. در زمان اشکانیان و دورهٔ سلطنت مهرداد اول، ابوموسی در اختیار این سلسله بود. در دوران ساسانیان، این جزایر جزو قلمرو ایرانیان بودند و در زمان خلافت امویان و عباسیان، کرانه‌ها و جزایر خلیج فارس تحت نظارت نمایندگان آن‌ها اداره می‌شدند. در سال ۳۲۳ق، عثمان‌الدوله دیلمی، بنادر و جزایر خلیج فارس، ازجمله ابوموسی را تصرف کرد. در دوران آل بویه، تمام بنادر و جزایر خلیج فارس تحت حاکمیت این خاندان قرار داشت. ابوموسی تا سال ۵۳۸ق که حکومت سلجوقیان در کرمان برقرار بود، جزو قلمرو آنان به‌شمار می‌رفت و تحت ادارهٔ حکومتی محلی به نام بنی قیصر بود. تیمور گورکانی در یورش‌های خود، بندر و جزایر خلیج فارس، ازجمله ابوموسی را به متصرفاتش افزود. در دورهٔ شاه‌عباس صفوی، پرتغالی‌ها این جزایر را تصرف کردند. در سال ۱۱۷۹ق کریم‌خان زند بر جزایر خلیج فارس ازجمله ابوموسی حکومت داشت و آقا محمدخان قاجار نیز بر تمام جزایر، ازجمله ابوموسی تسلط داشت. در اواخر قرن نوزدهم، با ورود نیروی دریایی و نمایندگان سیاسی انگلستان به آب‌های خلیج فارس به بهانهٔ مبارزه با دزدی دریایی و جلوگیری از برده‌فروشی و تأمین امنیت هندوستان، نیروی دریایی این کشور مانع از عملیات دریایی نیروی نظامی ایران می‌شد. پس از مدتی، شیخ شارجه زیر نظر انگلستان ادعای مالکیت جزیره را مطرح کرد و در سال ۱۹۷۱م، پس از توافق دولت ایران و بریتانیا دربارهٔ تأسیس کشور امارات متحده عربی، این جزیره به‌طور رسمی به خاک ایران بازگردانده شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/990012/بو-مو-سو-بهشتی-در-ایران «بوموسو بهشتی در ایران»، 1391ش، ص1.]</ref><ref group="دیدگاه">این مقاله کلا یک صفحه دارد، شماره صفحه درج شده اشتباه بود که اصلاح شد</ref>

=== اعمال حاکمیت ایران بر ابوموسی از ۱۹۷۱م تاکنون ===

از زمان استقرار نیروهای نظامی ایران در ابوموسی در سال ۱۹۷۱م، حاکمیت ایران بر این جزیره و مناطق اطراف آن تثبیت شد. این حاکمیت شامل تقسیم‌بندی اداری جزیره به‌عنوان بخشی از کشور ایران و سفر مقامات ارشد ازجمله محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور وقت در سال ۱۳۹۱ش، به جزایر سه‌گانه می‌شود. همچنین، دستگیری و اخراج سه آمریکایی از ابوموسی توسط مأموران ایرانی، صدور مجوز فرود بالگردهای شارجه و اماراتی در این جزیره و مخالفت ایران با برافراشته شدن پرچم امارات در ابوموسی ازجمله اقدامات در این زمینه هستند. ایران همچنین بر حوزهٔ نفتی مبارک در ابوموسی حاکمیت دارد و نظارت بر رفت‌وآمد کشتی‌های مسافری، سوخت‌رسان و باری شارجه به این جزیره را اعمال می‌کند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سه‌گانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بین‌الملل»، 1401ش، ص220.]</ref>

== اهمیت<ref group="دیدگاه">شلوغی در این بخش نیز دیده میشود و برخی مطالب در آن تکرار شده است</ref> ==

جزیره ابوموسی از نظر سیاسی و راهبردی در منطقه، اهمیت ویژه‌ای دارد و همچنین نقش به‌سزایی در گسترش حاکمیت ایران بر فلات قاره داشته است. به همین دلیل، حفظ و تحکیم موقعیت ایران در این جزیره برای پاسداری از حاکمیت ملی ضروری است.<ref name=":1">[https://www.ensani.ir/file/download/article/1615960043-10357-99-62.pdf جالینوسی و رستمی، «بررسی دلایل سیاسی و تاریخی ادعاهای امارات متحده عربی و استدلال ایران در مورد مالکیت ایران بر جزایر سه‌گانة تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی»، 1395ش، ص78.]</ref>

ابوموسی به‌عنوان آخرین حلقهٔ زنجیرهٔ دفاعی ایران در دهانهٔ خلیج فارس شناخته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1092481/تاثیر-چالش-ژیوپلیتیک-بر-همبستگی-ملی-مطالعه-موردی-جزایر-سه-گانه حیدری موصلو و کاویانی‌راد، «تأثیر چالش ژئوپلیتیک بر همبستگی ملی (مطالعه موردی: جزایر سه‌گانه)»، 1393ش، ص69.]</ref> بلندترین نقطهٔ این جزیره یعنی کوه حلوا، به‌عنوان یک راهنمای طبیعی برای دریانوردان مورد استفاده قرار می‌گیرد.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سه‌گانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بین‌الملل»، 1401ش، ص212.]</ref> تسلط بر ابوموسی به‌معنای امکان کنترل و نظارت مؤثر بر تنگهٔ هرمز و مسیر تردد نفتکش‌ها است. این جزیره در عمل به‌عنوان خط مقدم دفاعی ایران در جنوب کشور عمل می‌کند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص166.]</ref> این جزیره به‌عنوان پایگاهی برای نیروهای دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جنگ ایران و عراق عمل می‌کرد و به این وسیله ایران توانست تحولات و تحرکات منطقه را زیر نظر داشته باشد. در دورهٔ جنگ نفتکش‌ها (۱۹۸۸–۱۹۸۴م)، ایران با استفاده از قایق‌ها و هواپیماهای مستقر در ابوموسی، حملات خود را برای مختل کردن صادرات نفت عراق از طریق دریا، در منطقه متمرکز کرد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص165.]</ref>

نام اصلی جزیره ابوموسی، بوموسو است که از دو بخش بوم به‌معنای سرزمین و سو به‌معنای سبز تشکیل شده است که معنای آن سرزمین سبز یا بوم سبز است. این جزیره در گذشته با نام‌هایی مانند گپ سبزو به‌معنای سبزه‌زار بزرگ در میان مردم منطقه شناخته می‌شد. در اسناد تاریخی نیز با نام‌هایی مانند بوموو (ترکیب بوم و اوو به‌معنای آب) ذکر شده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/1585095/بوموسو-نام-اصلی-جزیره-ایرانی-موسوم-به-ابوموسی-است «بوموسو؛ نام اصلی جزیره ایرانی موسوم به ابوموسی است»، خبرگزاری مهر.]</ref> ابوموسی نامی جدید است که سابقهٔ آن به حدود صد سال پیش بازمی‌گردد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/990012/%D8%A8%D9%88-%D9%85%D9%88-%D8%B3%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بوموسو بهشتی در ایران»، 1391ش، ص1.]</ref> این نام توسط یکی از ساکنان جزیره به نام ابوموسی رایج و جایگزین نام اصلی بوموسو شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/210301/ابوموسي-را-بهتر-بشناسيم «ابوموسی را بهتر بشناسیم»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> غضنفر، بوم موسی، بوموف، باباموسی نیز از دیگر نام‌های این جزیره هستند.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3139301-روزی-که-تنب-ها-ابوموسی-دوباره-ایرانی-شد میرسنجری، «روزی که تنب‌ها و ابوموسی دوباره ایرانی شد»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>

از نظر قلمروی سرزمینی، جزیره به دو بخش تقسیم می‌شود:

شهر دارای یک خیابان اصلی شمالی-جنوبی و چند خیابان و میدان است که دو بخش مسکونی و اداری را به یکدیگر متصل می‌کند. بخش اداری که در نیمهٔ غربی و اطراف پایگاه نیروی دریایی واقع شده، شامل مراکزی مانند فرمانداری، بخشداری، اداره هواشناسی، گمرک، جهاد سازندگی، نیروی دریایی، بانک ملی، بهداری، مخابرات و مهمانسرا است. علاوه بر این، تأسیسات دیگری مانند اسکله، پمپ بنزین، مسجد، کتابخانه، مدارس پسرانه و دخترانه، پاسگاه، درمانگاه، داروخانه، استخر، زمین ورزشی و واحد تبدیل آب شور به شیرین، نقاط مهم شهر ابوموسی را تشکیل می‌دهند. همچنین، ابوموسی دارای یک باند فرودگاهی به طول ۷۰۰ متر نیز هست. ازجمله اقدامات مربوط به توسعهٔ شهر ابوموسی می‌توان به ایجاد ۱۰۰ واحد مسکونی در شهرک مروارید اشاره کرد که در سال ۱۳۷۰ش افتتاح شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

بر پایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵ش، جمعیت کل جزیرهٔ ابوموسی ۴۲۱۳ نفر، شامل ۸۵۷ خانوار گزارش شده است.<ref>[https://amar.org.ir/population-and-housing-census «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن-نتایج سال ۱۳۹۵ش»، وب‌سایت مرکز آمار ایران.]</ref> جمعیت ساکن در این جزیره ترکیبی از ایرانیان با اصالت بندر لنگه و عرب‌های عضو قبیله سودان در شارجه هستند. ایرانیان غیربومی اغلب برای ارائهٔ خدمات نظامی، عمرانی و دولتی به این جزیره اعزام شده‌اند و در آن ساکن هستند. ساکنان بومی در جنوب غربی جزیره سکونت دارند که اصالتی ایرانی دارند.<ref>[https://www.ensani.ir/file/download/article/1735632765-6773a77d4c7d7-10173-14-5.pdf فرهمندزاده، «مروری بر حاکمیت بر جزایر سه‌گانه، ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از منظر حقوق بین‌الملل»، 1401ش، ص212-213.]</ref> اکثر ساکنان ایرانی‌اند و اقلیتی از شهروندان امارات متحده عربی نیز در این جزیره زندگی می‌کنند. مقامات شارجه در سال ۲۰۱۳م اعلام کرده بودند که حدود ۳۰۰ اماراتی در این جزیره سکونت دارند؛ اما بر اساس سرشماری سال ۲۰۱۵م امارت، تعداد اماراتی‌های ساکن ابوموسی ۴۱ نفر گزارش شده است.<ref>[http://igapg.khu.ac.ir/files/site1/user_files_0fbb30/m_ayyami-A-10-42-2-ff3cc62.pdf ایامی و دیگران، «بررسی الگوهای توسعه شهری و اسکان در جزایر ایران (مورد مطالعه: جزیره بوموسی)»، 1404ش، ص358.]</ref>

جزیره ابوموسی با آب‌وهوایی گرم و مرطوب، در بخش‌های مرکزی و جنوبی نسبتاً هموار و شنی است و گیاهان سازگار با خشکی در آن می‌رویند که برای چرای دام‌های محلی استفاده می‌شود. پستی‌وبلندی‌ها به سمت شمال افزایش یافته و به بلندترین نقطه جزیره، کوه حلوا، می‌رسد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص6.]</ref> این جزیره فاقد منابع آب شیرین و اراضی مناسب برای کشاورزی گسترده است. به همین دلیل کشاورزی و دامداری در آن رونق چندانی ندارد و تنها به نخلستان‌های کوچک و کشت محدود اکتفا می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص6.]</ref> پوشش گیاهی اغلب شامل درختان نخل و کنار در حاشیهٔ شمالی و درختچه‌هایی مانند سمر، چیرخ و تاغ در نقاط مختلف است. از جانوران خشکی نیز تنها خزندگانی مانند بزمجه، مار و انواع مارمولک در جزیره زندگی می‌کنند. در گذشته کمبود آب آشامیدنی مشکل اصلی ساکنان بود که از طریق چاه‌ها و گاهی تانکر تأمین می‌شد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/225073/ابوموسی گنجی، «جزیره ابوموسی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>

گویش مردم محلی جزیره ابوموسی لهجهٔ بندری است. بیشتر مردم این شهر شیعه هستند و مراسم ملی و مذهبی را باشکوه برگزار می‌کنند. غذای محلی مردم انواع خوراک‌های دریایی است. پوشاک محلی مردم منطقه نیز به‌دلایل اقلیمی لباس‌های خنک و بلند به سبک مردم مناطق ساحل‌نشین ایران است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/210308/به-این-منطقه-جزایر-آکواریومی-گفته-می-شود «به این منطقه "جزایر آکواریومی" گفته می‌شود»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> معیشت بیشتر مردم بومی جزیره از راه ماهی‌گیری و فعالیت‌های دریایی تأمین می‌شود و ابزارهای سنتی مانند تورهای ماهی‌گیری و قایق‌های چوبی کوچک، به‌عنوان نمادهایی از هویت و فرهنگ آنان حفظ شده‌اند. با توجه به تنوع قومی و حضور اقوام مختلف، فضای چندفرهنگی در جزیره شکل گرفته است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اجتماعی-23/696723-جزیره-ابوموسی «جزیره ابوموسی؛ گوهری ناشناخته در قلب خلیج فارس»، وب‌سایت اعتماد آنلاین.]</ref>

معماری جزیره از سبک موسوم به بوشهری پیروی می‌کند که با بناهای سفیدرنگ و استفاده از چوب شناخته می‌شود. تمامی ساختمان‌های موجود در آن پس از انقلاب اسلامی ایران احداث شده‌اند.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1313103-ابوموسی-قابلیت-تبدیل-شدن-به-جزیره-گردشگری-دارد-اسناد-تاریخی-گواه-بر-ایرانی-بودن-جزایر-سه-گانه-است «ابوموسی قابلیت تبدیل شدن به جزیره گردشگری دارد/ اسناد تاریخی گواه بر ایرانی بودن جزایر سه‌گانه است»، خبرگزاری ایلنا.]</ref>

طبق گزارش‌ها، ابوموسی جزیره‌ای نظامی نبوده و ورود به آن از طریق تماس با فرمانداری امکان‌پذیر است.<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/1313103-ابوموسی-قابلیت-تبدیل-شدن-به-جزیره-گردشگری-دارد-اسناد-تاریخی-گواه-بر-ایرانی-بودن-جزایر-سه-گانه-است «ابوموسی قابلیت تبدیل شدن به جزیره گردشگری دارد/ اسناد تاریخی گواه بر ایرانی بودن جزایر سه‌گانه است»، خبرگزاری ایلنا.]</ref> ساحل‌گردی، بازار محلی صنایع‌دستی و محصولات دریایی، بناهای تاریخی کوچک در مرکز جزیره و تفریحات آبی مانند قایق‌سواری، ماهی‌گیری و کایاک در آب‌های خلیج فارس از جاذبه‌های گردشگری جزیره ابوموسی است.<ref>[https://www.etemadonline.com/بخش-اجتماعی-23/696723-جزیره-ابوموسی «جزیره ابوموسی؛ گوهری ناشناخته در قلب خلیج فارس»، وب‌سایت اعتماد آنلاین.]</ref>

جزیره ابوموسی اغلب به‌دلیل داشتن معادن اکسید آهن (خاک سرخ) از اهمیت برخوردار بوده است. نفت استخراج‌شده از ابوموسی که به میدان نفتی مبارک در بخش دریایی شرقی جزیره محدود می‌شود، از نظر کیفیت و نوع، بهترین نفت در خلیج فارس شناخته می‌شود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/93076/تاریخ-و-جغرافیای-سیاسی-جزایر-ابوموسی-تنب-بزرگ-و-تنب-کوچک مجتهدزاده، «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر «تنب» و «ابوموسی»»، 1371ش، ص6.]</ref>

 

 

همچنین تسلیحات بیولوژیک را بررسی کنید</ref> همچنین این جزیره به‌عنوان پایگاه استقرار موشک‌های ضدکشتی کرم ابریشم و سامانه‌های SAM HAWK و HY-2 شناخته شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1688451/نقش-جزایر-سه-گانه-در-سیادت-دریایی-ایران-در-خلیج-فارس امیری و نادری، «نقش جزایر سه‌گانه در سیادت دریایی ایران در خلیج فارس»، 1399ش، ص168.]</ref> تأسیسات موجود در جزیره شامل یک فرودگاه، یک موج‌شکن و اسکله‌ای کوچک برای پهلوگیری شناورهای سبک با آبخور محدود و یک جادهٔ کمربندی آسفالته است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/210301/ابوموسي-را-بهتر-بشناسيم «ابوموسی را بهتر بشناسیم»، وب‌سایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref>

 

 

 

* '''تأمین ناوگان حمل‌ونقل دریایی مسافری''': مقرر شد سازمان بنادر و دریانوردی دو فروند شناور تندروی مسافری را خریداری و برای ارائه سرویس روزانه مسافری از بندرعباس و بندرلنگه به ابوموسی به کار گیرد.<ref>[https://kayhan.ir/fa/news/299202/%D8%AC%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B2%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%AB%D9%82-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%82-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF «جزایر آریانا و زرکوه طبق اسناد موثق تاریخی به ایران تعلق دارند»، وب‌سایت روزنامه کیهان.]</ref>

* «جزایر آریانا و زرکوه طبق اسناد موثق تاریخی به ایران تعلق دارند»، وب‌سایت روزنامه کیهان، تاریخ درج مطلب: 16 آبان 1403ش.