حذف رده‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            = 
| زیرنویس تصویر    = 
| image_alt        =
| فایل پادکست      =ازدواج در مسیحیت.ogg 
| حجم فایلپادکست    =8/41 
| تاریخ پادکست      =30-2-1405 
| زیرنویس عنوان    = 
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''ازدواج در مسیحیت'''؛ انگارهای مسیحیت در ازدواج.
'''ازدواج در مسیحیت'''؛ انگارهای مسیحیت در ازدواج.


آیین مسیحیت '''[[ازدواج]]''' را به عنوان امری مقدس، نشانه محبت خداوند به بشر می‌داند اما دوری از ازدواج و عزوبت و هرچه بیشتر شبیه شدن به حضرت عیسی (ع) و حضرت مریم (س)، پسندیده‌تر است. در مسیحیت، ازدواج پیوندی است که به هیچ وجه قابل گسستن نیست. مسیحیان هنگام ازدواج متعهد می‌شوند که یکی شدن '''[[زن]]''' و مرد را نشانه‌ آشکاری برای محبت خدا به بشر و محبت مسیح به شاگردانش قرار دهند.
آیین مسیحیت '''[[ازدواج]]''' را به عنوان امری مقدس، نشانه محبت خداوند به بشر می‌داند اما دوری از ازدواج و عزوبت و هرچه بیشتر شبیه شدن به حضرت عیسی (ع) و حضرت مریم (س)، پسندیده‌تر است. در مسیحیت، ازدواج پیوندی است که به هیچ وجه قابل گسستن نیست. مسیحیان هنگام ازدواج متعهد می‌شوند که یکی شدن '''[[زن]]''' و مرد را نشانه آشکاری برای محبت خدا به بشر و محبت مسیح به شاگردانش قرار دهند.


==جایگاه ازدواج در مسیحیت==
== جایگاه ازدواج در مسیحیت ==
آیین مسیحیت اصل بر آن است که انسان رهبانیت را پیشه خود قرار دهد؛ اما از آن‌جایی که چنین کاری غیر ممکن است، ازدواج مجاز دانسته شده است. در واقع از جهت جمع بین این‌که رهبانیت ارزش دارد و حفظ خود از گناه نیز ضرورت دارد، ازدواج با یک نفر اجازه داده شده است. یعنی تن دادن به ازدواج تنها برای پاسخ به ضرورتی است که از راه عزوبت نمی‌توان بدان دست یافت اما اولویت با عزوبت است؛
آیین مسیحیت اصل بر آن است که انسان رهبانیت را پیشه خود قرار دهد؛ اما از آن‌جایی که چنین کاری غیرممکن است، ازدواج مجاز دانسته شده است. در واقع از جهت جمع بین این‌که رهبانیت ارزش دارد و حفظ خود از گناه نیز ضرورت دارد، ازدواج با یک نفر اجازه داده شده است؛ یعنی تن دادن به ازدواج تنها برای پاسخ به ضرورتی است که از راه عزوبت نمی‌توان بدان دست یافت اما اولویت با عزوبت است.


لذا در بهره‌مندی از ازدواج باید به قدر ضرورت اکتفا کرد؛ زیرا ازدواج راه فرار از آتش هوس شمرده شده‌است.<ref>رساله اول پولس به قرنتیان7: 1-10</ref>
لذا در بهره‌مندی از ازدواج باید به قدر ضرورت اکتفا کرد؛ زیرا ازدواج راه فرار از آتش هوس شمرده شده است.<ref>رساله اول پولس به قرنتیان7: 1-10</ref>
آیین مسیحیت ازدواج را یکی از آیین‌های مقدس و شعائر دینی معرفی می‌کند.<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص37</ref> ازدواج به عنوان یک آیین مذهبی، به کتاب مقدس باز می‌گردد که از آن به «سرّ عظیم» تعبیر می‌نماید. «سرّ عظیم» به ارتباط میان زن و شوهر اشاره دارد و زندگی زناشویی صفت شعاری خود را از این اعتقاد گرفته که نمونه‌ای زمینی از یک حقیقت آسمانی می‌باشد.<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص80</ref>
آیین مسیحیت ازدواج را یکی از آیین‌های مقدس و شعائر دینی معرفی می‌کند.<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص37</ref> ازدواج به عنوان یک آیین مذهبی، به کتاب مقدس بازمی‌گردد که از آن به «سرّ عظیم» تعبیر می‌نماید. «سرّ عظیم» به ارتباط میان زن و شوهر اشاره دارد و زندگی زناشویی صفت شعاری خود را از این اعتقاد گرفته که نمونه‌ای زمینی از یک حقیقت آسمانی می‌باشد.<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص80</ref>


به همین دلیل ازدواج در مسیحیت یک پدیده طبیعی و صرفاً عملی دنیوی تلقی نمی‌گردد؛ بلکه جایگاهی برتر از حیات دنیوی دارد. البته به اعتقاد پروتستان‌ها این شعائر جزء ضمائم گزینشی در زندگی مسیحیان ابت که هر کسی بخواهد می‌تواند آن‌ها را قبول کند یا رها نماید.<ref>مک‌آفی برون، روح آیین پروتستان، 1920م، ص285</ref>  
به همین دلیل ازدواج در مسیحیت یک پدیده طبیعی و صرفاً عملی دنیوی تلقی نمی‌گردد؛ بلکه جایگاهی برتر از حیات دنیوی دارد. البته به اعتقاد پروتستان‌ها این شعائر جزء ضمائم گزینشی در زندگی مسیحیان ابت که هر کسی بخواهد می‌تواند آن‌ها را قبول کند یا رها نماید.<ref>مک‌آفی برون، روح آیین پروتستان، 1920م، ص285</ref>


در مسیحیت، ازدواج نشانه‌ محبت خد به انسان است که از مسیر آن، زن و '''[[مرد]]''' اتحادی غیر قابل گسست برقرار می‌کنند و برای زندگی مشترک همراه با همکاری و امانت‌داری متقابل، متعهد می‌گردند.<ref>مک‌آفی برون، روح آیین پروتستان، 1920م، ص286</ref>
در مسیحیت، ازدواج نشانه محبت خد به انسان است که از مسیر آن، زن و '''[[مرد]]''' اتحادی غیرقابل گسست برقرار می‌کنند و برای زندگی مشترک همراه با همکاری و امانت‌داری متقابل، متعهد می‌گردند.<ref>مک‌آفی برون، روح آیین پروتستان، 1920م، ص286</ref>
مسیحیان ازدواج را تعهد و التزام در طول زندگی می‌دانند و با '''[[طلاق]]''' و ازدواج مجدد در زمان حیات همسر مخالف هستند.<ref>میشل، کلام مسیحی، 1377ش، ص95</ref>
مسیحیان ازدواج را تعهد و التزام در طول زندگی می‌دانند و با '''[[طلاق]]''' و ازدواج مجدد در زمان حیات همسر مخالف هستند.<ref>میشل، کلام مسیحی، 1377ش، ص95</ref>
==تعدد زوجات در مسیحیت==
 
در اناجیل اربعه، نص خاصی در مورد ممنوعیت چند زنی یافت نمی‌شود. اما در قرون وسطی، مسیحیان [[چند همسری|'''چند همسری''']] را ممنوع اعلام نمودند و یهودیانی که تحت حاکمیت مسیحیت زندگی می‌کردند از اختیار کردن همسران متعدد احساس شرم کرده و به قانون جدید ملتزم شدند.<ref>هولم، زن در ادیان بزرگ جهان، 1387ش، ص207</ref>
== تعدد زوجات در مسیحیت ==
در اناجیل اربعه، نص خاصی در مورد ممنوعیت چند زنی یافت نمی‌شود. اما در قرون وسطی، مسیحیان '''[[چند همسری]]''' را ممنوع اعلام نمودند و یهودیانی که تحت حاکمیت مسیحیت زندگی می‌کردند از اختیار کردن همسران متعدد احساس شرم کرده و به قانون جدید ملتزم شدند.<ref>هولم، زن در ادیان بزرگ جهان، 1387ش، ص207</ref>
شهید مطهری بیان می‌کند که نبودن تعدد زوجات به صورت مشروع در میان غربی‌ها، مربوط به آیین مسیح نیست.
شهید مطهری بیان می‌کند که نبودن تعدد زوجات به صورت مشروع در میان غربی‌ها، مربوط به آیین مسیح نیست.


زیرا حضرت مسیح قوانین تورات را تأکید نموده و در تورات نیز، تعدد زوجات به رسمیت شناخته شده است؛ بنابراین در اصل دین مسیح تعدد زوجات مجاز بوده است و حتی بیان شده که قدمای مسیحیان نیز دارای زوجات متعدد بوده‌اند. پس پرهیز غرب از تعدد زوجات به صورت قانونی و شرعی علل دیگری داشته‌است.<ref>مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1368ش، ص394</ref>
زیرا حضرت مسیح قوانین تورات را تأکید نموده و در تورات نیز، تعدد زوجات به رسمیت شناخته شده است؛ بنابراین در اصل دین مسیح تعدد زوجات مجاز بوده است و حتی بیان شده که قدمای مسیحیان نیز دارای زوجات متعدد بوده‌اند. پس پرهیز غرب از تعدد زوجات به صورت قانونی و شرعی علل دیگری داشته است.<ref>مطهری، نظام حقوق زن در اسلام، 1368ش، ص394</ref>
برخی از دین‌پژوهان معتقدند که کلیسای روم تعدد زوجات را ممنوع کرد تا خود را با فرهنگ رومی-یونانی آن منطقه منطبق کند.
برخی از دین‌پژوهان معتقدند که کلیسای روم تعدد زوجات را ممنوع کرد تا خود را با فرهنگ رومی-یونانی آن منطقه منطبق کند.


یعنی ممنوعیت کلیسا در باب تعدد زوجات، سنتی فرهنگی بوده و جزء احکام اصیل مسیحیت نیست. کلیسای معاصر نیز به پیروی از دولت روم، تعدد زوجات را حرام اعلام کرد و بسیاری از مذاهب مثل ارتدکس نیز تعدد زوجات را تحریم نمودند.<ref>کرم حلمی فرحات، تعدد الزوجات فی الادیان، 1422ق، صص14-17</ref>
یعنی ممنوعیت کلیسا در باب تعدد زوجات، سنتی فرهنگی بوده و جزء احکام اصیل مسیحیت نیست. کلیسای معاصر نیز به پیروی از دولت روم، تعدد زوجات را حرام اعلام کرد و بسیاری از مذاهب مثل ارتدکس نیز تعدد زوجات را تحریم نمودند.<ref>کرم حلمی فرحات، تعدد الزوجات فی الادیان، 1422ق، صص14-17</ref>


==فلسفه ازدواج در مسیحیت==
== فلسفه ازدواج در مسیحیت ==
در مسیحیت علت اساسی تشریع ازدواج را حفظ پاکی و طهارت می‌دانند. در واقع در مسیحیت دو سطح از پاکی مورد نظر است:
در مسیحیت علت اساسی تشریع ازدواج را حفظ پاکی و طهارت می‌دانند. در واقع در مسیحیت دو سطح از پاکی مورد نظر است:
#پاکی از روابط جنسی نامشروع و زنا
# پاکی از روابط جنسی نامشروع و زنا
#پاکی از ارتباط برقرار کردن با جنس مخالف؛ با وجود صورت گرفتن آن در قالب ازدواج.
# پاکی از ارتباط برقرار کردن با جنس مخالف؛ با وجود صورت گرفتن آن در قالب ازدواج.
مقصود اصلی در نظر مسیحیت، تأمین و حفظ پاکی حالت دوم است و ازدواج در مسیحیت، بعد از ناتوانی از تأمین نمودن پاکی نوع دوم تشریع شده است و فلسفه‌ آن، تأمین پاکی نوع اول است تا انسان‌ها به روابط نامشروع و زنا دچار نشوند.  
مقصود اصلی در نظر مسیحیت، تأمین و حفظ پاکی حالت دوم است و ازدواج در مسیحیت، بعد از ناتوانی از تأمین نمودن پاکی نوع دوم تشریع شده است و فلسفه آن، تأمین پاکی نوع اول است تا انسان‌ها به روابط نامشروع و زنا دچار نشوند.


بنابراین کسی که بتواند خود را از ناپاکی‌ها حفظ کند و پاکی نوع دوم را برای خویش فراهم آورد، هرگز نباید به سمت ازدواج برود.<ref>دورانت، تاریخ تمدن، 1373ش، ج6، صص26-27</ref>
بنابراین کسی که بتواند خود را از ناپاکی‌ها حفظ کند و پاکی نوع دوم را برای خویش فراهم آورد، هرگز نباید به سمت ازدواج برود.<ref>دورانت، تاریخ تمدن، 1373ش، ج6، صص26-27</ref>
اما علت فرعی تشریع ازدواج در آیین مسیحیت، نجات و رستگاری انسان‌ها بیان شده‌است. با توجه به این‌که عزوبت در مسیحیت اولویت دارد، باید گفت در فرض ناتوانی از رهبانیت برای رسیدن به رستگاری، ازدواج به عنوان طریقی برای آن معرفی شده‌است.<ref> [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/237008/ زینتی، «فلسفه ازدواج در اسلام و مسیحیت»، 1384ش، ص220] </ref>
اما علت فرعی تشریع ازدواج در آیین مسیحیت، نجات و رستگاری انسان‌ها بیان شده است. با توجه به این‌که عزوبت در مسیحیت اولویت دارد، باید گفت در فرض ناتوانی از رهبانیت برای رسیدن به رستگاری، ازدواج به عنوان طریقی برای آن معرفی شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/237008/ زینتی، «فلسفه ازدواج در اسلام و مسیحیت»، 1384ش، ص220]</ref>


==اهداف ازدواج در مسیحیت==
== اهداف ازدواج در مسیحیت ==
در مسیحیت همانند دیگر ادیان، ازدواج اهداف متعددی دارد:
در مسیحیت همانند دیگر ادیان، ازدواج اهداف متعددی دارد:
# '''برقراری پیوند ناگسستنی''': از منظر مسیحیت، خداوند ازدواج را ایجاد کرد تا نه تنها از لحاظ جسمی، اجتماعی، عقلانی و عاطفی، بلکه در جهت روحی نیز، بین دو انسان اتحادی عمیق برقرار گردد.<ref>استات، مبانی مسیحیت، بی‌تا، ص42</ref> اهتمام مسیحیان به این هدف، تا آن جایی است که هر کاری که منجر به گسستن پیوند ازدواج شود، محکوم شده است؛ بنابراین به هیچ عنوان جدایی، طلاق و '''[[تعدد زوجات]]''' را مجاز ندانسته و این‌ها را از محرمات می‌دانند.<ref>زیبایی‌نژاد، درآمدی بر تاریخ و کلام، 1375ش، ص126</ref>
# '''ایجاد وفاداری و محبت و اتحاد همسران''': در مسیحیت، ازدواج نشانه محبت خدا به بشریت است. زوجین برای تولید مثل، رشد و تربیت فرزندان در فضای ایمان و محبت به خدا کوشش می‌کنند. در واقع ازدواج نشانه‌ای بشری از روش رفتار خداوند با انسان به حساب می‌آید و همان‌طور که خداوند انسان‌ها را دوست دارد، در ازدواج نیز به این امر توجه ویژه دارد؛ لذا زوجین باید خانواده را محلی آکنده از محبت خدا قرار دهند تا در شعاع این کانون محبت، فرزندان رشد نمایند.<ref>میشل، کلام مسیحی، 1377ش، ص95</ref>
# '''[[تشکیل خانواده]]''': یکی دیگر از اهداف ازدواج از منظر مسیحیت، تشکیل خانواده است. مسیحیت برای بقای نسل، فقط به قوانین ازدواج توجه ندارد؛ بلکه آیین مسیحیت و نیز استمرار نسل را در تولد فرزندان در فضای خانواده می‌داند و تربیت فرزندان را نیز وظیفه خانواده و حق اجتماع قرار می‌دهد. ازدواج مرکز اصلی تشکیل خانواده است و خانواده نیز از منظر اجتماعی، تربیتی، اقتصادی و… دارای اهمیت است.<ref>برانتل، آیین کاتولیک، 1381ش، ص242</ref>
# '''اهتمام به کثرت نسل''': مسیحیت به تکثر نسل توجه ویژه ای دارد و از محدود کردن آن خودداری می‌کند. ازدواج برای سلامت امت مسیح، ضروری است و دلیلی بر ایمان به خدا و اعتقاد به توجه خداوند و باعث جلب شادی '''[[خانواده]]''' می‌شود؛ بر این اساس در کشورهایی که مسیحیت در اقلیت هستند، بیش‌تر به تکثر نسل اهتمام دارند.<ref>شبلی، مقارن الادیان، 1993م، ج2، ص197</ref>
# '''تولد فرزندان پاک و شایسته''': از اساسی‌ترین اهداف ازدواج در نزد مسیحیان، پیدایش فرزندان شایسته و پاک است و تنها راه پیدایش نسل پاک، ازدواج و تشکیل خانواده است؛ لذا این ازدواج باید با رعایت شرایط تعیین شده همراه گردد تا بتواند به اهداف خود دست پیدا کند. این که باید عقد ازدواج خوانده شود و صرف رضایت طرفین کفایت نمی‌کند<ref>سکری سرور، نظام الزواج فی الشرایع الیهودیه و المسیحیه، بی‌تا، ص92</ref> یا زوجین هر دو باید مسیحی یا از یک مذهب باشند،<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص312</ref> برخی از این شرایط است.


# '''برقراری پیوند ناگسستنی''': از منظر مسیحیت، خداوند ازدواج را ایجاد کرد تا نه تنها از لحاظ جسمی، اجتماعی، عقلانی و عاطفی، بلکه در جهت روحی نیز، بین دو انسان اتحادی عمیق برقرار گردد.<ref>استات، مبانی مسیحیت، بی‌تا، ص42</ref> اهتمام مسیحیان به این هدف، تا آن جایی است که هر کاری که منجر به گسستن پیوند ازدواج شود، محکوم شده است. بنابراین به هیچ عنوان جدایی، طلاق و '''[[تعدد زوجات]]''' را مجاز ندانسته و این‌ها را از محرمات می‌دانند.<ref>زیبایی‌نژاد، در آمدی بر تاریخ و کلام، 1375ش، ص126</ref>
== پانویس ==
# '''ایجاد وفاداری و محبت و اتحاد همسران''': در مسیحیت، ازدواج نشانه‌ محبت خدا به بشریت است. زوجین برای تولید مثل، رشد و تربیت فرزندان در فضای ایمان و محبت به خدا کوشش می‌کنند. در واقع ازدواج نشانه‌ای بشری از روش رفتار خداوند با انسان به حساب می‌آید و همان‌طور که خداوند انسان‌ها را دوست ‌دارد، در ازدواج نیز به این امر توجه ویژه دارد؛ لذا زوجین باید خانواده را محلی آکنده از محبت خدا قرار دهند تا در شعاع این کانون محبت، فرزندان رشد نمایند.<ref>میشل، کلام مسیحی، 1377ش، ص95</ref>
# '''[[تشکیل خانواده]]''': یکی دیگر از اهداف ازدواج از منظر مسیحیت، تشکیل خانواده است. مسیحیت برای بقای نسل، فقط به قوانین ازدواج توجه ندارد؛ بلکه آیین مسیحیت و نیز استمرار نسل را در تولد فرزندان در فضای خانواده می‌داند و تربیت فرزندان را نیز وظیفه‌ خانواده و حق اجتماع قرار می‌دهد. ازدواج مرکز‌ اصلی تشکیل خانواده است و خانواده نیز از منظر اجتماعی، تربیتی، اقتصادی و... دارای اهمیت است.<ref>برانتل، آیین کاتولیک، 1381ش، ص242</ref>
# '''اهتمام به کثرت نسل''': مسیحیت به تکثر نسل توجه ویژه ای دارد و از محدود کردن آن خودداری می‌کند. ازدواج برای سلامت امت مسیح، ضروری است و دلیلی بر ایمان به خدا و اعتقاد به توجه خداوند و باعث جلب شادی '''[[خانواده]]''' می‌شود؛ بر این اساس در کشورهایی که مسیحیت در اقلیت هستند، بیش‌تر به تکثر نسل اهتمام دارند.<ref>شبلی، مقارن الادیان، 1993م، ج2، ص197</ref>
# '''تولد فرزندان پاک و شایسته''': از اساسی‌ترین اهداف ازدواج در نزد مسیحیان، پیدایش فرزندان شایسته و پاک است و تنها راه پیدایش نسل پاک، ازدواج و تشکیل خانواده است. لذا این ازدواج باید با رعایت شرایط تعیین شده همراه گردد تا بتواند به اهداف خود دست پیدا کند. این که باید عقد ازدواج خوانده شود و صرف رضایت طرفین کفایت نمی‌کند<ref>سکری سرور، نظام الزواج فی الشرایع الیهودیه و المسیحیه، بی‌تا، ص92</ref> یا زوجین هر دو باید مسیحی یا از یک مذهب باشند،<ref>مولند، جهان مسیحیت، 1381ش، ص312</ref> برخی از این شرایط است.
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
==منابع==
 
*استات، جان، مبانی مسیحیت، حیات ابدی، بی‌تا.
== منابع ==
*برانتل، جورج، آیین کاتولیک، ترجمه حسن قنبری، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب، 1381ش.
* استات، جان، مبانی مسیحیت، حیات ابدی، بی‌تا.
*دورانت، ویل، تاریخ تمدن، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1373ش.
* برانتل، جورج، آیین کاتولیک، ترجمه حسن قنبری، مرکز مطالعات ادیان و مذاهب، ۱۳۸۱ش.
*زیبایی‌نژاد، محمدرضا، در آمدی بر تاریخ و کلام، اشراق، 1375ش.
* دورانت، ویل، تاریخ تمدن، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، ۱۳۷۳ش.
*زینتی، علی، «فلسفه ازدواج در اسلام و مسیحیت»، مطالعات راهبردی زنان، شماره 27، سال7، بهار 1384ش.
* زیبایی‌نژاد، محمدرضا، درآمدی بر تاریخ و کلام، اشراق، ۱۳۷۵ش.
*سکری سرور، محمد، نظام الزواج فی الشرایع الیهودیه و المسیحیه، بی‌جا، دارالفکر العربی، بی‌تا.
* زینتی، علی، «فلسفه ازدواج در اسلام و مسیحیت»، مطالعات راهبردی زنان، شماره ۲۷، سال۷، بهار ۱۳۸۴ش.
*شبلی، احمد، مقارن الادیان، قاهره، مکتبه النهضه المصریه، 1993م.
* سکری سرور، محمد، نظام الزواج فی الشرایع الیهودیه و المسیحیه، بی‌جا، دارالفکر العربی، بی‌تا.
*کتاب مقدس، انجمن کتاب مقدس، چاپ چهارم، 1364ش.
* شبلی، احمد، مقارن الادیان، قاهره، مکتبه النهضه المصریه، ۱۹۹۳م.
*کرم حلمی فرحات، احمد، تعدد الزوجات فی الادیان، قاهره، دارالافاق العربیه، 1422ق.
* کتاب مقدس، انجمن کتاب مقدس، چاپ چهارم، ۱۳۶۴ش.
*مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، 1368ش.
* کرم حلمی فرحات، احمد، تعدد الزوجات فی الادیان، قاهره، دارالافاق العربیه، ۱۴۲۲ق.
*مک‌آفی برون، رابرت، روح آیین پروتستان، ترجمه فریبرز مجیدی، نگاه معاصر، 1920م.
* مطهری، مرتضی، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، ۱۳۶۸ش.
*مولند، اینار، جهان مسیحیت، ترجمه محمد باقر انصاری و مسیح مهاجری، تهران، امیرکبیر، 1381ش.
* مک‌آفی برون، رابرت، روح آیین پروتستان، ترجمه فریبرز مجیدی، نگاه معاصر، ۱۹۲۰م.
*میشل، توماس، کلام مسیحی، ترجمه حسین توفیقی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، 1377ش.
* مولند، اینار، جهان مسیحیت، ترجمه محمد باقر انصاری و مسیح مهاجری، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱ش.
*هولم، جین، زن در ادیان بزرگ جهان، تهران، امیرکبیر، 1387ش.
* میشل، توماس، کلام مسیحی، ترجمه حسین توفیقی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، ۱۳۷۷ش.
* هولم، جین، زن در ادیان بزرگ جهان، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۷ش.
 
{{ازدواج}}