صفحهای تازه حاوی «{{درشت|'''تاب آوری'''}}؛ توانایی سازگار ماندن در شرایط سخت و تغییر مسیر دادن به شرایط جدید. تابآوری (Resilience)، بهمعنای اشتیاق و ذهنی باز برای یادگیری و رشد است. این واژه همچنین به توانایی ریسک کردن انسانها اشاره دارد در صورتیکه باور دارند می...» ایجاد کرد |
|||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{درشت|'''تاب آوری'''}}؛ توانایی سازگار ماندن در شرایط سخت و تغییر مسیر دادن به شرایط جدید. | {{درشت|'''تاب آوری'''}}؛ توانایی سازگار ماندن در شرایط سخت و تغییر مسیر دادن به شرایط جدید. | ||
تابآوری (Resilience)، بهمعنای اشتیاق و ذهنی باز برای یادگیری و رشد است. این واژه همچنین به توانایی ریسک کردن انسانها اشاره دارد در صورتیکه باور دارند میتوانند از پس عواقب آنها نیز برآیند. آدمی باید آگاه باشد که تابآوری، آنها را در برابر شکست مصون نمیکند، بلکه به آنها اطمینان میدهد که در صورت شکست، دوباره توانایی گذر کردن و مدیریت را خواهند داشت. | تابآوری (Resilience)، بهمعنای اشتیاق و ذهنی باز برای یادگیری و رشد است. این واژه همچنین به توانایی ریسک کردن انسانها اشاره دارد در صورتیکه باور دارند میتوانند از پس عواقب آنها نیز برآیند. آدمی باید آگاه باشد که تابآوری، آنها را در برابر شکست مصون نمیکند، بلکه به آنها اطمینان میدهد که در صورت شکست، دوباره توانایی گذر کردن و مدیریت را خواهند داشت. | ||
== مفهومشناسی == | == مفهومشناسی == | ||
تابآوری در لغت بهمعنای، صبوری، شکیبایی، بر خود هموار کردن، تحمل کردن و طاقت آوردن است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تاب+آوردن دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، ذیل مفهوم تاب آوردن.]</ref> | تابآوری در لغت بهمعنای، صبوری، شکیبایی، بر خود هموار کردن، تحمل کردن و طاقت آوردن است.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/تاب+آوردن دهخدا، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، ذیل مفهوم تاب آوردن.]</ref> تابآوری در علم بومشناسی بهمعنای توانایی سیستمها در جذب تغییرات و ایستادگی در برابر آنها است. در علوم پایه و مهندسی بهعنوان یک ویژگی سرعتی محسوب شده و بهمعنای مدت زمانی است که صرفنظر از نوسان مورد نیاز پس از بروز تنش، یک سازه یا سیستم، به حالت تعادل اولیه بر میگردد. در علم روانشناسی، تابآوری بهمعنای توانایی افراد در تطبیق مناسب با شرایط تنشزا و دشواریهای زندگی است. در علوم مدیریتی و رفتار سازمانی، تابآوری بهعنوان یک فرایند بهمعنای ظرفیت مردم و سیستمها است که عملکرد سازمانی را تسهیل کرده و روابط کارکردی را با وجود آشفتگیها حفظ میکنند.<ref>Rose, Adam, Economic Resilience to Disasters, 2009, P75.</ref> در علوم اقتصادی به دو صورت ایستا و پویا تعریف شده است.<ref>غیاثوند، «شاخصهای تاب آوری اقتصادی»، نشریهٔ روند (روند پژوهشهای اقتصادی) 1394ش، ص83-84.</ref> | ||
در رابطه با انسانها نیز تابآوری بهمعنای انعطافپذیری در تفکرات، احساسات و رفتارها در مواجهه با سختیهای زندگی و دورههای طولانی فشار است که پس از طی بحران، قویتر، داناتر و توانمندتر شده باشد.<ref>[https://shora-banovan.farhang.gov.ir/fa/news/590519/مفهوم-تاب-آوری-چیست#:~:text=واژه%20تاب%20آوری%20از%20ریشه، «مفهوم تاب آوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار.]</ref> در علوم اجتماعی تابآوری شامل ظرفیت پیشبینی، آمادهسازی، مداخله و تطبیق یک جامعه با شرایط متغیر است<ref>[https://www.resiliency.ir/social-resilience/ مقدسی، «تاب آوری اجتماعی چیست؟»، وبسایت خانه تاب آوران ایران.]</ref> و به تقویت [[همبستگی اجتماعی]] در برابر چالشهای ملی نیز تعریف شده است.<ref>[https://www.resiliencemedia.ir/رسانه-تاب-آوری-ایران-resiliencemedia-ir/ «رسانه تابآوری ایران»، خبرگزاری تابآوری ایرانیان]؛ [https://khabarpu.com/b.htm?u=تابآوری-ایران-در-بزنگاه-بحران-جهانی_c2hhcmdoZGFpbHkuY29tLyVEOCVBOCVEOCVBRSVEOCVCNC0lRDglQjElRDklODglRDglQjIlRDklODYlRDglQTclRDklODUlRDklODctMTAwLzEwOTc5NDMt_2LTYsdmC «تابآوری ایران در بزنگاه بحران جهانی»، روزنامه شرق]</ref> تابآوری دارای کاربردهای مختلف چون تابآوری فردی، خانوادگی، سازمانی، فرهنگی، اقتصادی، زیستمحیطی، حکمرانی و ملی است.<ref>[https://www.irantalent.com/blog/what-is-resilience/ «تاب آوری چیست و چرا اهمیت دارد؟»، وبسایت ایران تلنت.]</ref><ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمهای بر تصویر ایران تابآور»، 1403ش، ص 8.]</ref> | |||
== چالشها == | == چالشها == | ||
آدمی، در زندگی خود همواره با چالشهای متعددی مواجه میشود. در برخی مواقع، اتفاقاتی در زندگی رخ میدهند که بهصورت مرتب، تابآوری انسان را با چالش روبهرو میکند و هیچ انسانی از این قاعده مستثنا نیست. علاوه بر حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، برخی شرایط بلندمدت نیز آدمی را تحت فشار قرار داده و او را بهسمت ناامیدی سوق میدهند و تابآوری انسان را به چالش میکشد.<ref>مقدسی، تاب آوری، اقدام در کوچینگ، 1398ش.</ref> | آدمی، در زندگی خود همواره با چالشهای متعددی مواجه میشود. در برخی مواقع، اتفاقاتی در زندگی رخ میدهند که بهصورت مرتب، تابآوری انسان را با چالش روبهرو میکند و هیچ انسانی از این قاعده مستثنا نیست. علاوه بر حوادث غیرمترقبه و خارج از انتظار، برخی شرایط بلندمدت نیز آدمی را تحت فشار قرار داده و او را بهسمت ناامیدی سوق میدهند و تابآوری انسان را به چالش میکشد.<ref>مقدسی، تاب آوری، اقدام در کوچینگ، 1398ش.</ref> | ||
== | == تفاوت تابآوری با مفاهیم مشابه == | ||
* '''مقاومت:''' رویکردی ایستا و واکنشی است که بر ایستادگی فیزیکی در برابر فشار تأکید دارد. سیستمی که صرفاً مقاومت میکند، انرژی خود را در تقابل با نیروی مهاجم مستهلک میسازد. | |||
* '''انعطافپذیری:''' ناظر بر ظرفیت تغییر شکل موقتی و سطحی در برابر تکانههاست. | |||
* '''انطباقپذیری:''' فرایندی شناختی است که سازگاری با تغییرات محیطی را مدنظر قرار میدهد. | |||
در | |||
در | |||
در مقابل، تابآوری توانایی یک سیستم برای جذب شوک، بهبود سریع، یادگیری از بحران و بازگشت به مسیر توسعه تکاملیافتهتر پس از وقوع اختلال است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1819119 نصر اصفهانی و همکاران، «مقدمهای بر تصویر ایران تابآور»، 1403ش، ص 8-9.]</ref><ref>[https://shora-banovan.farhang.gov.ir/fa/news/590519/مفهوم-تاب-آوری-چیست#:~:text=واژه%20تاب%20آوری%20از%20ریشه، «مفهوم تاب آوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار.]</ref> | |||
در | |||
== افراد تابآور == | == افراد تابآور == | ||
افراد تابآور، نسبت به موقعیت، آگاه و هشیار بوده و احساسات و هیجانات خود را میشناسند. آنها، از علت این احساسات نیز باخبر هستند و در نتیجه توانایی مدیریت هیجانهای خود را به شیوهٔ سالم دارند. افراد تابآور، علاوه بر آن، توانایی درک احساسات و رفتارهای اطرافیان را نیز داشته و بنابراین بر خود، محیط و | افراد تابآور، نسبت به موقعیت، آگاه و هشیار بوده و احساسات و هیجانات خود را میشناسند. آنها، از علت این احساسات نیز باخبر هستند و در نتیجه توانایی مدیریت هیجانهای خود را به شیوهٔ سالم دارند. افراد تابآور، علاوه بر آن، توانایی درک احساسات و رفتارهای اطرافیان را نیز داشته و بنابراین بر خود، محیط و اطرافیان خود، تأثیری مثبت میگذارند. آنها، موانع زندگی را بخشی جداییناپذیر از زندگی آدمی میدانند. | ||
از دیگر ویژگیهای این افراد میتوان به پذیرفتن سهم خود در امور زندگی همراه با مسئولیت اشاره کرد. آنها، بر این باورند که انجام هر عملی، دارای بازتابی در زندگی است. هرچند، برخی از عوامل خارج از کنترل آدمی است مانند بلایای طبیعی. | از دیگر ویژگیهای این افراد میتوان به پذیرفتن سهم خود در امور زندگی همراه با مسئولیت اشاره کرد. آنها، بر این باورند که انجام هر عملی، دارای بازتابی در زندگی است. هرچند، برخی از عوامل خارج از کنترل آدمی است مانند بلایای طبیعی. | ||
| خط ۴۹: | خط ۲۸: | ||
این گروه از افراد، همواره خود را فردی ارزشمند و قابل احترام میدانند و برای خود و تواناییهای پرورشیافتهٔ خود، ارزش قائل هستند. | این گروه از افراد، همواره خود را فردی ارزشمند و قابل احترام میدانند و برای خود و تواناییهای پرورشیافتهٔ خود، ارزش قائل هستند. | ||
از دیگر ویژگیهای افراد تابآور | از دیگر ویژگیهای افراد تابآور خوشبینی و اعتقاد راسخ به آیندهای بهتر است. آنها، احساس امید، هدفمندی و باور به زندگی و آیندهٔ خود را کنترل کرده و با موانع و مشکلات متعدد نیز متوقف نمیشوند.<ref>[https://ehyacenter.com/treatments/تاب-آوری-به-چه-معناست؟/ «تاب آوری به چه معناست؟»، وبسایت مرکز خدمات روانشناسی و مشاورۀ احیا.]</ref> | ||
== پرورش تابآوری در خود == | == پرورش تابآوری در خود == | ||
| خط ۶۲: | خط ۴۱: | ||
# شناختن نشانههای استرس: بدن انسان، در هنگام مواجهه با فشار و استرس، سیگنالهایی همچون سردرد، عدم تمرکز، انقباض عضلات و درد معده ارسال میکند. شناخت این نشانهها و نامگذاری آنها، در تابآوری در برابر شرایط استرسزا، کمککننده هستند. | # شناختن نشانههای استرس: بدن انسان، در هنگام مواجهه با فشار و استرس، سیگنالهایی همچون سردرد، عدم تمرکز، انقباض عضلات و درد معده ارسال میکند. شناخت این نشانهها و نامگذاری آنها، در تابآوری در برابر شرایط استرسزا، کمککننده هستند. | ||
# خجالت نکشیدن از احساس ناراحتی: از جمله راههای افزایش تابآوری در زنان، عادت کردن به احساس ناراحتی است. آنها باید ناراحتی را نیز همچون سایر احساسات، پذیرفته و از ابراز نظر مخالف یا هر آن چیزی که آنها را معذب میکند، خجالت نکشند. | # خجالت نکشیدن از احساس ناراحتی: از جمله راههای افزایش تابآوری در زنان، عادت کردن به احساس ناراحتی است. آنها باید ناراحتی را نیز همچون سایر احساسات، پذیرفته و از ابراز نظر مخالف یا هر آن چیزی که آنها را معذب میکند، خجالت نکشند. | ||
# اختصاص دادن زمانی مشخص به خود: زنان، باید همچون سایر افراد در جامعه، بهصورت | # اختصاص دادن زمانی مشخص به خود: زنان، باید همچون سایر افراد در جامعه، بهصورت روتین روزانه، از خود مراقبت کنند؛ برای مثال، زمان معینی را به ورزش کردن، خوردن غذاهای سالم و کتاب خواندن اختصاص دهند. | ||
# پیدا کردن دوستان جدید: صحبت کردن با دوستان جدید و قدیمی، به افراد | # پیدا کردن دوستان جدید: صحبت کردن با دوستان جدید و قدیمی، به افراد احساس آرامش و اعتماد به نفس میدهد.<ref>[https://iraniansocialworkers.ir/site/راههای-پرورش-تاب-آوری-زنان/ «راههای پرورش تاب آوری زنان»، وبسایت خانه تاب آوری ایرانیان.]</ref> | ||
== تابآوری سالمندان == | == تابآوری سالمندان == | ||
| خط ۶۹: | خط ۴۸: | ||
== تابآوری کودکان == | == تابآوری کودکان == | ||
تابآوری کودک، تحت تأثیر عوامل | تابآوری کودک، تحت تأثیر عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی است. برخی عوامل تقویت کننده تابآوری کودکان عبارتند از: | ||
# توجه به جنبههای مثبت مسائل؛ | # توجه به جنبههای مثبت مسائل؛ | ||
# انجام فعالیتهای جدید و کسب تجربیات مختلف؛ | # انجام فعالیتهای جدید و کسب تجربیات مختلف؛ | ||
| خط ۱۰۶: | خط ۸۵: | ||
* غیاثوند، ابوالفضل و عبدالشاه، فاطمه، «شاخصهای تابآوری اقتصادی»، نشریهٔ روند (روند پژوهشهای اقتصادی)، دوره ۲۲، شماره ۷۱، ۱۳۹۴ش. | * غیاثوند، ابوالفضل و عبدالشاه، فاطمه، «شاخصهای تابآوری اقتصادی»، نشریهٔ روند (روند پژوهشهای اقتصادی)، دوره ۲۲، شماره ۷۱، ۱۳۹۴ش. | ||
* «ضرورت توجه به نقش تابآوری سالمندان»، پایگاه خبری سلامت نیوز، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۱ش. | * «ضرورت توجه به نقش تابآوری سالمندان»، پایگاه خبری سلامت نیوز، تاریخ بازدید: ۱۷ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* نصر اصفهانی، علیرضا؛ لسان طوسی، فهیمه؛ نجفی رستاقی، حیدر؛ برومند کاخکی، احمد، «''مقدمهای بر تصویر ایران تابآور''»، تهران، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی (شماره مسلسل ۲۰۱۷۶)، ۱۴۰۳ش. | |||
* «مفهوم تابآوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | * «مفهوم تابآوری چیست؟»، وبسایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخبار، تاریخ بازدید: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* مقدسی، محمد رضا، «''تابآوری اجتماعی چیست؟''»، وبسایت خانه تابآوران ایران، تاریخ بازدید: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* مقدسی، محمدرضا و نزاکت الحسینی، مرضیه، تابآوری، اقدام در کوچینگ، تهران، پروچستا، ۱۳۹۸ش. | * مقدسی، محمدرضا و نزاکت الحسینی، مرضیه، تابآوری، اقدام در کوچینگ، تهران، پروچستا، ۱۳۹۸ش. | ||
* Rose, Adam Z, Economic Resilience to Disasters, Published Articles and Papers, 2009, P75. | * Rose, Adam Z, Economic Resilience to Disasters, Published Articles and Papers, 2009, P75. | ||
{{تابآوری}} | |||
{{امنیت}} | |||
{{مهارتهای زندگی}} | |||
