احساس امنیت: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-<big>'''احساس امنیت'''</big>؛ آرامشِ برآمده از ایمنیِ درونی و اعتمادِ اجتماعی.<ref group="دیدگاه">حتما منابع پیشنهادی در صفحه بحث را ببینید و در تکمیل بخش های مختلف مقاله از آنها استفاده کنید:
+{{جعبه اطلاعات مفهوم
+| تصویر             = احساس امنیت
+| زیرنویس تصویر     = اطمینان خاطر و آرامش روانی شهروندان در برابر تهدیدات احتمالی
+| image_alt         = احساس امنیت
+| فایل پادکست       =احساس امنیت.ogg
+| تاریخ پادکست      =9/50
+| حجم فایلپادکست    =30-2-1405
+| عنوان اصلی        = احساس امنیت
+| عنوان انگلیسی     =
+| عنوان عربی        =
+| عنوان علمی        =
+| شاخه علمی         = [[روان‌شناسی]]، [[جامعه‌شناسی]]، [[مطالعات امنیت]]، [[علوم رفتاری]]
+| نوع مفهوم         = مفهوم روانی–اجتماعی
+| معنای اصطلاحی     = باور و اطمینان خاطر افراد نسبت به مصونیت جانی، مالی، روانی و اجتماعی در برابر تهدیدات احتمالی
+| حوزه کاربرد       = روان‌شناسی، سیاست‌گذاری اجتماعی، مطالعات امنیت، برنامه‌ریزی شهری، رسانه و ارتباطات
+| گستره جغرافیایی   =
+| منشأ تاریخی       =
+| نخستین کاربرد     =
+| ریشه واژه         =
+| مرتبط با          = امنیت عینی، امنیت ذهنی، تاب‌آوری، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، نظم اجتماعی
+| اهمیت             = زیربنای [[سلامت روان]]، [[انسجام اجتماعی]]، ثبات اقتصادی و اعتماد شهروندی
+| مبدع              =
+| مروج              =
+| مقدس برای         =
+| مورد احترام       =
+| آثار مرتبط        =
+}}
+{{درشت|'''احساس امنیت'''}}؛ آرامش ذهنی و اطمینان خاطر شهروندان به مصونیتِ حقوق، دارایی و حیات در برابر تهدیدات احتمالی.
-</ref>
+احساس امنیت، باور و اطمینان خاطر افراد به مصونیت در برابر تهدیدات جانی، مالی و روانی است که لزوماً با امنیت فیزیکی یکسان نیست. این احساس چندبُعدی، متأثر از عوامل فردی مانند [[تاب‌آوری]]، نهادی مثل عملکرد [[خانواده]]، [[پلیس]] و دستگاه قضا و محیطی مانند [[ثبات اقتصادی]] و اجتماعی شکل می‌گیرد. در مقابل، بحران‌های اقتصادی، ناپایداری‌های اجتماعی و تهدیدات [[فضای مجازی]] از مهم‌ترین موانع تحقق و پایداری احساس امنیت در [[جامعه]] شمرده شده است.
-احساس امنیت (Feeling of Security)، مفهومی ذهنی- اجتماعی است که به ادراک افراد از نبود تهدید نسبت به جان، مال، حقوق و ارزش‌های آنها اشاره دارد. این مفهوم، در کنار شرایط عینی، به‌طور مستقیم با ذهنیت، تجربه‌ها و تفسیر افراد از محیط پیرامون مرتبط بوده و با آرامش خاطر، اطمینان و فقدان هراس همراه است. احساس امنیت را همچنین، مفهومی چندبعدی می‌دانند که از تعامل عوامل فردی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی شکل گرفته و نقش اساسی در تنظیم رفتارها و کیفیت زندگی انسان‌ها دارد. علاوه بر آن، این احساس، از شاخص‌های مهم کیفیت زندگی و توسعۀ اجتماعی محسوب می‌شود.
+== مفهوم‌شناسی ==
-==مفهوم‌شناسی==
+احساس امنیت، حالتی عاطفی و روانی است که از اطمینان خاطر شهروندان به مصونیت حقوق، دارایی و حیات در برابر تهدیدات احتمالی برمی‌آید. این مفهوم در [[هرم سلسله‌مراتب نیازهای مزلو]]، جایگاهی بنیادین داشته و بلافاصله پس از نیازهای فیزیولوژیک قرار می‌گیرد که بر لزوم حفظ تمامیت جسمی و روانی دلالت دارد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref>
-امنیت از نیازهای پایۀ انسان بوده<ref>بوزان، مردم، دولت‌ها، هراس، 1387ش، ص2.</ref>  و در نظریۀ سلسله‌مراتب نیازهای مازلو، جایگاه آن پس از نیازهای فیزیولوژیک قرار دارد که بر لزوم حفظ تمامیت جسمی و روانی دلالت دارد.<ref> [https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref>
-در مطالعات این حوزه، مفهوم امنیت به دو بعد «عینی» (فقدان واقعی تهدید در محیط) و «ذهنی» یا احساس امنیت (ادراک و اطمینان روانی افراد از مصونیت حقوق، ارزش‌ها و آزادی‌های آنها) تفکیک می‌شود. این دو بعد لزوماً بر یکدیگر منطبق نیستند؛ عواملی نظیر عملکرد رسانه‌ها، شایعات و تجارب پیشین می‌توانند ادراک جامعه از امنیت را مستقل از واقعیتِ عینی تغییر دهند.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref>  بر همین اساس، احساس ناامنی فارغ از میزان واقعی تهدیدات، قادر است رفتارهای اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد؛ به‌گونه‌ای که بازتاب روانی یک اتفاق یا جرم محدود می‌تواند با ایجاد هراس جمعی، آرامش عمومی را مختل سازد.<ref>[https://www.sid.ir/paper/444446/fa نویدنیا، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، 1382ش، ص64.]</ref>
-==تفاوت امنیت عینی و احساس امنیت==
+=== ابعاد امنیت ===
-امنیت عینی به وضعیت عینیِ نبود تهدید در محیط اشاره دارد، در حالی‌که احساس امنیت، ادراک ذهنی فرد از این وضعیت است. این دو همواره منطبق نیستند؛ ممکن است در جامعه‌ای امنیت عینی وجود داشته باشد اما به‌ دلایلی مانند عملکرد رسانه‌ها، شایعات یا تجربه‌های پیشین، مردم احساس ناامنی کنند. برعکس، گاهی با وجود تهدیدهای عینی، برخی افراد به‌دلیل اعتماد بالا یا عدم آگاهی، احساس امنیت می‌کنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4054641/%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر.]</ref> احساس ناامنی حتی در نبود ناامنی عینی نیز می‌تواند رفتارهای اجتماعی را مختل کند. برای نمونه، وقوع یک جرم ممکن است فقط چند قربانی مستقیم داشته باشد اما احساس ناامنی ناشی از آن، دامنه‌ای گسترده‌تر یافته و آرامش روانی جمع بزرگی را برهم می‌زند.<ref>[https://www.omidnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-5/187232-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید.]</ref>
+امنیت در مطالعات تخصصی به سه سطح تقسیم شده است:
+* امنیت عینی که ناظر بر فقدان ملموس تهدیدات در محیط است؛
+* امنیت ذهنی که به ارزیابی و باور افراد از میزان مصونیت خود اطلاق می‌شود؛
+* [[احساس امنیت]] که لایه‌ای عاطفی است و لزوماً با محاسبات ذهنی یا واقعیات عینی انطباق ندارد.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref>
-==ابعاد و مؤلفه‌های احساس امنیت==
+بر همین اساس، ممکن است با وجود برقراری امنیت عینی، عواملی همچون بازنمایی‌های رسانه‌ای منجر به بروز احساس ناامنی شوند یا برعکس، در شرایط تهدید واقعی، افراد به‌دلیل فقدان آگاهی، از اطمینان خاطر و احساس امنیت برخوردار باشند.<ref>[https://www.sid.ir/paper/444446/fa نویدنیا، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، 1382ش، ص64.]</ref> تقابل میان واقعیت‌های محیطی و ادراک کنشگران، احساس امنیت را در پیوستاری میان دو وضعیت واقعی و کاذب قرار می‌دهد.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
-===منظر روان‌شناختی (نیازهای درونی)===
-این جنبه از امنیت، حالتی درونی و معطوف به فرد بوده که از برآورده شدن شش نیاز بنیادین شامل بقا، پیوندجویی، پیشرفت، قدرت، آزادی و تفریح نشئت می‌گیرد. بر این اساس، احساس امنیت روانی تابعی از نوع تعاملات فردی است؛ به‌گونه‌ای‌که عواملی همچون احترام به استقلال، تجارب مثبت مشترک، گفت‌وگو برای حل تعارضات و خوش‌خلقی مایۀ تقویت آن و در مقابل، ارتباطات معیوب، اعمال کنترل بیرونی و بدخلقی، موجب تشدید ناامنی روانی می‌شوند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
-===منظر جامعه‌شناختی (امنیت وجودی)===
-در رویکردی متفاوت، امنیت وجودی به‌معنای درک نظم، استمرار و توانایی معنا بخشیدن به تجربیات زندگی است که ریشه در ناخودآگاه و تجربه‌های نخستینِ ارتباط با مراقب اولیه دارد. این پدیده بیش از آن‌که امری شناختی باشد، ماهیتی عاطفی داشته و به ثبات هویت فرد در برابر دگرگونی‌ها بازمی‌گردد؛ چنان‌که در عصر مدرنیته، علی‌رغم کاهش برخی مخاطرات سنتی، ظهور پارامترهای ناشناخته و نوین، بازتعریف این امنیت را با چالش‌های تازه‌ای مواجه کرده است.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref>
-==ابعاد کارکردی احساس امنیت==
+== رویکردها دربارهٔ احساس امنیت ==
-احساس امنیت در عرصه‌های مشخص زندگی اجتماعی و نهادی ظاهر می‌شود:
+# منظر روان‌شناختی (نیازهای درونی): این رویکرد امنیت را حالتی فردی می‌داند که از تأمین شش نیاز بنیادین شامل بقا، پیوندجویی، [[پیشرفت]]، [[قدرت]]، [[آزادی]] و تفریح، نشئت می‌گیرد. در این نگاه، احساس امنیت روانی تابعی از کیفیت تعاملات بین‌فردی است؛ به‌گونه‌ای که احترام به استقلال و گفت‌وگو مایهٔ تقویت آن و کنترل بیرونی یا رفتارهای پرخاشگرانه موجب تضعیف آن می‌شود.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/220046/%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%84%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-6-%D9%86%D9%8A%D8% «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
+# منظر جامعه‌شناختی (امنیت وجودی): این رویکرد بر درک نظم، استمرار و توانایی معنا بخشیدن به [[زندگی]] تأکید دارد.<ref>گیدنز، پیامدهای مدرنیته، 1377ش، ص112.</ref> بحران‌های مداوم و ناآرامی‌های اجتماعی منجر به بروز اضطراب جمعی شده و توانایی فرد در برنامه‌ریزی برای آینده را سلب می‌کنند. از این منظر، ثبات [[هویت ملی]] و زدودن دغدغه‌هایی نظیر خطر [[جنگ]] یا بی‌ثباتی اقتصادی، پیش‌شرط بازسازی احساس امنیت است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/962621/%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AD%D «حال و هوای مردم ایران زیر سایۀ جنگ/ جامعه چه احساسی دارد؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
+# رویکرد جمعیت‌شناختی: احساس امنیت را بر اساس ویژگی‌های ساختاری فرد مانند سن، [[جنسیت]] و توانمندی جسمی بررسی می‌کند. در این نگاه، احساس ناامنی زمانی رخ می‌دهد که فرد خود را در برابر محیط فاقد امکان دفاع مؤثر ببیند.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
+# رویکرد تجربی- ارتباطی: بر این اصل استوار است که احساس امنیت محصول تجربه‌های ناامنی (مواجههٔ مستقیم با جرم) یا مطلع شدن از حوادث از طریق رسانه‌ها و شنیده‌ها است.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
+# رویکرد بوم‌شناختی (اجتماعی): میان احساس فردی و متغیرهای زمینه‌ای مانند سطح شهرنشینی، میزان [[سرمایه اجتماعی|سرمایهٔ اجتماعی]] و نظم مدنی در محیط زندگی ارتباط برقرار می‌کند.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
-* '''احساس امنیت اقتصادی:''' برقراری نظم میان روابط اساسیِ تأمین نیازهای مادی انسان؛<ref>[https://www.sid.ir/paper/1858710/fa ولایتی‌نژاد و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، 1403ش، ص94-95.]</ref> شامل تأمین منابع اولیه، تولید، توزیع، کار و درآمد به‌گونه‌ای که نیازهای ضروری برآورده شده و افراد از این جهت خود را در خطر احساس نکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> احساس امنیت اقتصادی و ضریب بالای آن، از شاخص‌های توسعه‌یافتگی و رفاه اجتماعی است<ref> [https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> و شفاف‌سازی، ایجاد فضای رقابتی و فضای با ثبات از عوامل مؤثر بر آن است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
+== ابعاد احساس امنیت ==
-* '''احساس امنیت سیاسی:''' جهت‌گیری مثبت روانی نسبت به نبود تهدیدات علیه ثبات سیاسی، مشارکت و هویت ملی و نیز امنیت در برابر اقدامات سرکوبگرانه یا بی‌ثباتی‌های سیاسی است. این بعد با اعتماد به نهادهای حاکمیتی پیوند دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>
+* '''اقتصادی:''' این بعد شامل برقراری نظم در روابط تأمین نیازهای مادی (تولید، توزیع و درآمد) است؛ به‌گونه‌ای که شهروندان در [[تأمین معیشت]] خود احساس خطر نکنند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> احساس امنیت اقتصادی، از شاخص‌های توسعه‌یافتگی و [[رفاه اجتماعی]] بوده و شفاف‌سازی، ایجاد فضای رقابتی و فضای باثبات از عوامل مؤثر بر آن است.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref> علاوه بر رفاه، وجود یک پارادایم اقتصادی مشخص و افق روشن برای آینده از عوامل کلیدی ثبات این احساس است. نبود شفافیت و گسترش فعالیت‌های واسطه‌گری، منجر به شکل‌گیری حس عدم قطعیت شده و برنامه‌ریزی‌های بلندمدت زندگی را مختل می‌کند.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
-* '''احساس امنیت قضایی:''' شامل فقدان هراس از بی‌عدالتی، عدم دسترسی به حقوق قانونی یا تهدید شدن از سوی نظام قضایی است و بیانگر اطمینان شهروندان به محفوظ ماندن حقوق آنها و دادرسی عادلانه است.<ref>    [https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref> با ایجاد امنیت قضایی، سایر ابعاد امنیت یعنی امنیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و فرهنگی نیز به وجود می‌آید.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref group="دیدگاه">جمله اخیر درباره احساس امنیت قضایی است یا خود امنیت قضایی؟</ref>
+* '''اجتماعی:''' باور و نگرش مثبت شهروندان مبنی بر مصونیت در برابر تهدیدات متوجه انسجام هویتی و تمامیت ارضی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص60-61.]</ref> این بعد احساس امنیت، متأثر از عوامل فردی و نهادی متعددی ازجمله ویژگی‌های جمعیت‌شناختی شامل سن، جنسیت، قومیت، تحصیلات و درآمد، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، شرایط سکونتگاهی، سطح [[اعتماد اجتماعی]]، میزان [[دین‌داری]]، حمایت‌های مدنی و ارزیابی عمومی از عملکرد نهادهای انتظامی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص73.]</ref> در این میان، یافته‌های پژوهشی تأکید می‌کنند که تقویت هویت اجتماعی، [[معنویت]] و [[هوش فرهنگی]] با ارتقای [[همبستگی اجتماعی]] و توان سازگاری در تعاملات، به‌صورت مستقیم، منجر به کاهش احساس ناامنی و افزایش ثبات روانی در جامعه می‌شود.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش،  ص101-102.]</ref>
-* '''احساس امنیت اجتماعی:''' باور و نگرش مثبت شهروندان مبنی بر مصونیت در برابر تهدیداتِ متوجه انسجام هویتی و تمامیت ارضی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص60-61.]</ref> این سطح از احساس امنیت، متأثر از عوامل فردی و نهادی متعددی ازجمله ویژگی‌های جمعیت‌شناختی شامل سن، جنسیت، قومیت، تحصیلات و درآمد، پایگاه اقتصادی-اجتماعی، شرایط سکونتگاهی، سطح اعتماد اجتماعی، میزان دینداری، حمایت‌های مدنی و ارزیابی عمومی از عملکرد نهادهای انتظامی است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص73.]</ref> بر پایه پژوهش‌های تجربی، احساس امنیت اجتماعی همبستگی معناداری با متغیرهای زیر دارد:
+* '''سیاسی:''' جهت‌گیری مثبت روانی نسبت به نبود تهدیدات علیه ثبات سیاسی، مشارکت و هویت ملی و نیز امنیت در برابر اقدامات سرکوبگرانه یا بی‌ثباتی‌های سیاسی است. این بعد با اعتماد به نهادهای حاکمیتی پیوند دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>
+* '''قضایی:''' بیانگر اطمینان شهروندان به محفوظ ماندن حقوق آنها و دادرسی عادلانه است.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش، ص41-43.]</ref>
-# هویت اجتماعی: میزان تعلق و همبستگی فرد با جامعه؛ به‌گونه‌ای که تضعیف این پیوند، زمینه‌ساز احساس ناامنی ذهنی می‌شود.
+== عوامل تقویت‌کننده ==
-# معنویت: ابعاد فرامادی حیات شامل هدفمندی، تقدس زندگی، نوع‌دوستی و آرمان‌گرایی، که به‌عنوان زیربنای روانی احساس امنیت عمل می‌کند.
+=== تاب‌آوری و تغییر نگرش ===
-# هوش فرهنگی: توانایی درک و سازگاری رفتار در مواجهه با تنوع فرهنگی؛ فقدان این مهارت و عدم درک متقابل، به تشدید ادراک ناامنی در تعاملات اجتماعی می‌انجامد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2022685.html حمیدی‌پور و رجبی، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، 1397ش، ص101-102.]</ref>
+[[تاب‌آوری]] به‌عنوان یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری احساس امنیت، توانایی مواجهه مؤثر با فشارهای محیطی و بحران‌ها است. این ویژگی روانی با تقویت حس کنترل بر موقعیت، احساس ناامنی را به [[آرامش]] تبدیل کرده و بستری برای رشد فردی فراهم می‌کند. تقویت این مهارت از طریق پذیرش واقعیت‌های گریزناپذیر و تغییر نگرش نسبت به چالش‌ها (به عنوان فرصت‌های یادگیری) میسر است که به‌صورت مستقیم به حفظ احساس امنیت در شرایط دشوار می‌انجامد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1076628/اصل-و-اساس-احساس-امنیت-چیست «اصل و اساس احساس امنیت چیست؟»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>
-==عوامل تقویت احساس امنیت==
+=== سبک زندگی ===
-عوامل مؤثر بر ارتقای احساس امنیت شامل مجموعه‌ای از مهارت‌های فردی و شبکه‌های حمایتی است. تاب‌آوری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی، با ایجاد حس کنترل و تسلط بر موقعیت‌های تنش‌زا، نقش بسزایی در کاهش ادراک ناامنی دارد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1076628/%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «اصل و اساس احساس امنیت چیست؟»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref> علاوه بر این، متغیرهای دیگری نیز در تثبیت این احساس دخیل‌اند که عبارتند از:
+[[سبک زندگی]] افراد، به‌واسطهٔ بروز و نمایش در عرصه‌های اجتماعی، تأثیر مستقیمی بر کیفیت تعاملات در فضاهای عمومی و میزان احساس امنیت در جامعه دارد. سبک زندگی مخاطره‌آمیز دربرگیرندهٔ مجموعه‌ای از انتخاب‌های فردی مانند مصرف [[دخانیات]]، [[مصرف الکل|الکل]]، [[سوءمصرف مواد مخدر|مواد مخدر]] و [[بی‌بندوباری جنسی]] است که متناسب با موقعیت‌های زیستی افراد شکل می‌گیرد. این انتخاب‌های مغایر با [[عرف]] و [[فرهنگ]] در [[جامعه]]، پیامدهای مستقیمی بر حیات اجتماعی افراد داشته و متغیر مهمی در کاهش یا تغییر سطح احساس امنیتِ تجربه‌شده در جامعه به‌شمار می‌رود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_4656_03c07afe25e8ddfbfdc5b5338f087ae1.pdf افراسیابی، «بررسی احساس امنیت در فضای عمومی با تأکید بر سبک زندگی مخاطره‌آمیز»، 1394ش، ص10-11.]</ref>
-* بهره‌مندی از مشاوره‌های تخصصی در حوزه‌های فردی، شغلی و مالی؛
+=== حمایت‌های اجتماعی ===
-* برخورداری از حمایت‌های عاطفی و شبکه‌های اجتماعی پایدار؛
+وجود شبکه‌های حمایتی متشکل از [[خانواده]]، دوستان و همکاران، نقش کلیدی در کاهش ادراک تهدید دارد. گسترش تعاملات اجتماعی سازنده و تجربه‌های مثبت مشترک، زیرساخت‌های روانی احساس امنیت را در فرد و جامعه مستحکم می‌کند.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article_17134_e035f1380125cb730c5f6f32f56faa4f.pdf حاتمی، «بررسی عوامل مرتبط با میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان»،  1394ش، ص 111.]</ref>
-* توسعه تعاملات میان‌فردی و تمرکز شناختی بر جنبه‌های مثبت و دستاوردهای زندگی؛
-* خودمراقبتی جسمانی شامل تغذیه، ورزش، خواب؛
-* تغییر نگرش به چالش‌ها، به‌عنوان فرصت‌های یادگیری و پذیرش هیجانات.<ref>[https://salamatpaad.com/%D8%AD%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA/ «10 راه داشتن حس امنیت، در جهانی ناامن»، وب‌سایت سلامت پاد.]</ref>
-==احساس امنیت در گروه‌های خاص==
+=== دین‌داری و باورهای مذهبی ===
+نقش [[دین]] در احساس امنیت از دو منظر قابل بررسی است؛
+# نخست از منظر [[آموزه‌های دینی]] که بر اساس متون وحیانی، [[یاد خدا]] را عامل اصلی [[آرامش]]، اطمینان قلب و تسکین اضطراب معرفی می‌کند،<ref>سورهٔ رعد، آیهٔ 28.</ref> به‌گونه‌ای‌که روی‌گردانی از آن منشأ ناآرامی شمرده می‌شود.<ref>[https://rjqk.atu.ac.ir/article%205607.html فتحی، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، 1391ش، ص110-112.]</ref>
+# دوم از منظر مطالعات جامعه‌شناختی که نشان می‌دهد تأثیر دین‌داری بر احساس امنیت، علاوه بر جنبه‌های درونی مانند [[توکل]]، به میزان هماهنگی ساختارهای اجتماعی با ارزش‌های مذهبی نیز وابسته است؛ به‌گونه‌ای که در صورت نبود ساختارهای مساعد (مانند حاشیهٔ شهرها)، افراد پایبند به اصول شرعی ممکن است به‌دلیل حساسیت‌های هنجاری، بیش از دیگران نسبت به ناهنجاری‌های پیرامونی احساس ناامنی کنند.<ref>[https://ssi.journals.umz.ac.ir/article%201395.html شاطریان و دیگران، «نهاد دین و امنیت، بررسی و سنجش ارتباط میان میزان دینداری و احساس امنیت اجتماعی در میان ساکنین مناطق حاشیۀ شهرستان کاشان»، 1395ش، ص143.]</ref>
-=== '''احساس امنیت در زنان''' ===
+== احساس امنیت در گروه‌های خاص ==
-سطح احساس امنیت در زنان: پیمایش‌ها نشان می‌دهد که سطح احساس امنیت در مردان عموماً بالاتر از زنان است و ترس از وقوع جرم در زنان حدود سه برابر مردان برآورد می‌شود. از منظر جمعیت‌شناختی، زنان متأهل، مجرد، شاغل، دارای تحصیلات عالی و همچنین ساکنان مناطق روستایی، احساس امنیت بیشتری در مقایسه با زنان مطلقه و ساکنان مناطق شهری گزارش می‌کنند.<ref> [https://www.srds.ir/article%20228575.html مولائی، «نقش سرمایۀ فرهنگی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر دره شهر»، 1404ش، ص282-284.]</ref>
+* '''سالمندان:''' احساس امنیت در [[سالمندان]] پیوند استواری با سلامت روان و حمایت‌های محیطی دارد. [[اضطراب]]، [[تنهایی]] و ترس از دست‌دادن استقلال، از عوامل اصلی تهدیدکنندهٔ امنیت در این گروه است. برای ارتقای احساس امنیت در سالمندان، مؤلفه‌هایی نظیر تعاملات اجتماعی معنادار، حفظ استقلال در انجام امور شخصی و داشتن برنامهٔ منظم و پیش‌بینی‌پذیر در زندگی روزمره ضرورت دارد. همچنین رعایت [[کرامت انسانی]]، گوش‌دادن فعال به نگرانی‌ها و ایجاد محیطی عاری از تبعیض سنی، زیربنای احساس امنیت آنها را تشکیل می‌دهد. متغیرهای جمعیت‌شناختی نظیر سن، وضعیت زناشویی و سطح توسعه‌یافتگی مناطق شهری نیز بر میزان اطمینان‌خاطر این گروه تأثیرگذار است.<ref>[https://avalsafiresalamat.com/2024/04/14/چگونه-در-سالمندان-حس-امنیت-ایجاد-کنیم؟/ «چگونه در سالمندان حس امنیت ایجاد کنیم؟»، وب‌سایت اول سفیر سلامت؛] [https://www.asriran.com/fa/news/1099479/خانواده-و-سلامت-روان-سالمندان «خانواده و سلامت روان سالمندان»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>
+* '''کودکان:''' احساس امنیت در [[کودک|کودکان]] به‌معنای حفاظت در برابر تهدیدات جسمی و برخورداری از حمایت عاطفی مستمر است. این احساس که پیش‌شرط رشد [[رشد روانی|روانی]] و [[رشد اجتماعی|اجتماعی]] به‌شمار می‌رود، از طریق رفتارهایی نظیر ابراز عشق، توجه به [[نیازهای عاطفی]] و ایجاد ثبات در محیط زندگی تقویت می‌شود. در مقابل، بی‌توجهی [[والدین]]، مواجهه با مشکلات مالی خانواده و خشونت‌های محیطی، منجر به شکل‌گیری ناامنی عمیق در کودک می‌شود. در شرایط بحرانی، ابزارهایی مانند [[قصه‌گویی]] با ارائهٔ الگوهای مثبت و نمایش حل‌شدنی بودن مشکلات، به بازسازی امنیت ذهنی کودکان کمک می‌کنند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1095588/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D «امنیت و ایمنی کودکان؛ حق هر کودک برای زندگی بهتر»، خبرگزاری عصر ایران؛] [https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/sense-security02-children.html «راه‌هایی برای ایجاد حس امنیت در کودکان»، خبرگزاری بیتوته؛] [https://life.irna.ir/news/86098060/قدرت-قصه-گویی-در-ایجاد-حس-امنیت-برای-کودکان «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
+* '''زنان:''' احساس امنیت در [[زن|زنان]] تحت تأثیر متغیرهای فردی و ساختاری متعددی است. در محیط خانواده، این احساس بر پایهٔ حمایت عاطفی همسر و امنیت از آسیب‌های جسمی استوار است.<ref>[https://jwfs.alzahra.ac.ir/article%205059.html جهانبخش گنجه، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص81-83؛]</ref> برای [[زنان سرپرست خانوار]]، [[فقر]] مالی، [[بیکاری]] و فقدان حمایت‌های اجتماعی قوی‌ترین عوامل تهدیدکننده به‌شمار می‌روند.<ref>[https://www.jwss.ir/article%2033835.html کرد زنگنه و دیگران، «بررسی میزان احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر در آن»، 1395ش، ص126-128؛]</ref> همچنین در [[فضای مجازی]]، آزار آنلاین و رفتارهای هنجارشکنانه، احساس امنیت زنان را به‌طور نامتناسبی کاهش می‌دهد.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205-206؛]</ref> [[عزت‌نفس]] و [[سرمایه فرهنگی|سرمایهٔ فرهنگی]] مانند مهارت‌ها و تحصیلات از ابزارهای درونی زنان برای مدیریت ترس و ارتقای احساس نظم در زندگی محسوب می‌شوند.<ref>[https://jis.yu.ac.ir/article%20734408.html فرخی، «تحلیل جامعه‌شناختی احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر بر آن در کلان‌شهر شیراز»، 1404ش، ص231-233.] [http://www.srds.ir/article%20228575.html مولائی، «نقش سرمایۀ فرهنگی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر دره شهر»، 1404ش، ص282-284.]</ref>
+* '''فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران:''' برای این گروه، احساس امنیت به‌معنای پیش‌بینی‌پذیری آینده و ثبات در محیط اقتصاد کلان است. ثبات در قوانین و مقررات، شفافیت اداری، تضمین حقوق مالکیت و کنترل تورم، از الزامات اصلی جذب سرمایه‌گذاری است. در مقابل، تصمیمات خلق‌الساعه و مداخلات غیرمنطقی دولت در بازار، منجر به شکل‌گیری حس عدم قطعیت شده و با کاهش رغبت به سرمایه‌گذاری، موجب خروج سرمایه از بخش‌های مولد می‌شود.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/Ø¨Ø®Ø´-Ú©Ø³Ø¨-Ú©Ø§Ø±-104/4170114-Ø§ÙÙÛØª-Ø³Ø±ÙØ§ÛÙ-Ú¯Ø°Ø§Ø±Û-ÚÚ¯ÙÙÙ-ÙØÙÙ-Ù «امنیت سرمایه‌گذاری چگونه محقق می‌شود؟»، خبرگزاری دنیای اقتصاد؛] [https://civilica.com/doc/819373/ رنجبر و غریبی، «سرمایه‌گذاران حقیقی و مقولۀ احساس امنیت در سرمایه‌گذاری»، 1397ش؛] [https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1393/08/29/563500/Ø§ØØ³Ø§Ø³-Ø§ÙÙÛØª-Ø¯Ø±-Ú©Ø´ÙØ±-Ø³Ø¨Ø¨-Ø§ÙØ²Ø§ÛØ´-Ø±ØºØ¨Øª-Ø¯Ø±-Ø³Ø «احساس امنیت در کشور سبب افزایش رغبت در سرمایه‌گذاران شده است»، خبرگزاری تسنیم.]</ref>
-از سوی دیگر با وجود مشارکت گسترده زنان در فضای مجازی، مواجهه نامتناسب با آزارهای آنلاین یکی از عوامل اصلی کاهش احساس امنیت در این محیط است. میزان امنیت ادراک‌شده زنان در شبکه‌های اجتماعی به عواملی نظیر سواد رسانه‌ای، سن، میزان تحصیلات، هنجارهای فرهنگی، وجود چارچوب‌های قانونی بازدارنده و نحوه طراحی پلتفرم‌ها بستگی دارد.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205-206.]</ref>
+== نهادهای مؤثر در تأمین احساس امنیت ==
+تحقق احساس امنیت محصول عملکرد هم‌افزای نهادهای اجتماعی و حاکمیتی در حوزه‌های مختلف زندگی اجتماعی است:<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص54-55.]</ref>
+* '''خانواده:''' به‌عنوان بنیادی‌ترین کانون تأمین امنیت، وظیفهٔ [[تربیت]]، [[جامعه‌پذیری]] و حفظ سلامت روانی اعضا را بر عهده دارد. خانواده از طریق ایجاد محیطی سرشار از [[عشق]]، مدیریت عاطفی و تقسیم وظایف میان والدین، مبانی [[قدرت]] و [[اعتمادبه‌نفس]] را در [[فرزند|فرزندان]] شکل داده و با آموزش مهارت‌های تعاملی و [[اخلاق‌مداری]]، بار روانی ناشی از ناتوانی‌ها یا بحران‌های اجتماعی را کاهش می‌دهد.<ref>[https://qccpc.atu.ac.ir/article%2010748%2016cbd53e9bcb4488a32b4acd1153fc1a.pdf سعیدی، «بررسی مؤلفه‌های احساس امنیت روانی خانواده‌های ایرانی و آسیب‌شناسی آن در خرده‌نظام‌های خانواده و فرایند رشدی فرزندان»، 1399ش، ص228-231.]</ref>
+* '''مدرسه و نهادهای آموزشی:''' این کانون‌ها با ایجاد محیطی عاری از خشونت و آزار، مسئولیت نهادینه‌کردن احساس امنیت جمعی، تربیت حواس و تخیل، و آموزش مهارت‌های سازگاری در تعاملات اجتماعی را بر عهده دارند.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/sense-security02-children.html «راه‌هایی برای ایجاد حس امنیت در کودکان»، خبرگزاری بیتوته.]</ref>
+* '''شهروندان:''' احساس امنیت به سطح اعتماد متقابل شهروندان در حوزه‌های جانی، مالی و عقیدتی بستگی دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش،ص41-43.]</ref> مطالعات اجتماعی نشان می‌دهد که در مواجهه با تهدیدات خارجی، ملی‌گرایی به‌صورت تاریخی عاملی تقویت‌کننده برای همبستگی ملی و پشتوانه‌ای برای احساس امنیت جمعی بوده است. با این حال، ناتوانی در مدیریت مسائل اقتصادی و حل‌نشدن چالش‌های اجتماعی می‌تواند جامعه را از حالت همبستگی به سمت دوقطبی شدن حرکت داده و از این طریق، احساس امنیت را کاهش دهد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/962621/%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AD%D «حال و هوای مردم ایران زیر سایۀ جنگ/ جامعه چه احساسی دارد؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
+* '''پلیس:''' نقش [[پلیس]] بر محور پیشگیری هوشمند و تعامل اجتماعی استوار است. این نهاد از طریق تسریع در حضور در صحنه، برخورد قاطع با جرائم خشن<ref>[https://defapress.ir/fa/news/80780/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B9%D «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref> و پیوند مأموریت‌های انتظامی با پیوست‌های رسانه‌ای، تلاش می‌کند اقدامات عملیاتی را به [[رضایتمندی عمومی]] و حسِ [[آسایش]] تبدیل کند؛ زیرا تحقق واقعی امنیت در گروی ادراک ملموسِ شهروندان از کارآمدی نظام انتظامی در صیانت از حقوق و آرامش جمعی است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6304772/احساس-امنیت-از-امنیت-مهمتر-است «احساس امنیت از امنیت مهم‌تر است»، خبرگزاری مهر.]</ref>
+* '''قوهٔ قضائیه:''' از طریق پیگرد قانونی مخلان امنیت روانی و برخورد با [[شایعه‌پراکنی]]، از آرامش عمومی صیانت می‌کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
+* '''رسانه‌ها (صداوسیما):''' با مدیریت افکار عمومی و مقابله با یأس‌آفرینی، نقش مهمی در تقویت و ارتقای احساس امنیت جامعه ایفا می‌کنند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
-بر پایه تحقیقات صورت‌گرفته، احساس امنیت در زنان متأثر از مجموعه‌ای از عوامل جمعیت‌شناختی، خانوادگی، اقتصادی و فرهنگی است. در سطح فردی، متغیرهای روان‌شناختی نظیر عزت نفس و اعتماد، با کاهش اضطراب و افزایش توانایی مدیریت بحران، به ارتقای احساس امنیت کمک می‌کنند.<ref>[https://jis.yu.ac.ir/article%20734408.html فرخی، «تحلیل جامعه‌شناختی احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر بر آن در کلان‌شهر شیراز»، 1404ش، ص231-233.]</ref> خانواده به‌عنوان بستر اصلی تأمین امنیت، نقش مهمی در سلامت روان زنان و جلوگیری از انتقال ناامنی به نسل‌های آینده ایفا می‌کند.<ref>[https://jwfs.alzahra.ac.ir/article%205059.html جهانبخش گنجه، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، 1399ش، ص81-83.]</ref> همچنین، برخورداری از سرمایه فرهنگی شامل مدارک تحصیلی و مهارت‌ها با تأثیر بر سبک زندگی، همبستگی مثبتی با احساس امنیت دارد.<ref> [https://www.srds.ir/article%20228575.html مولائی، «نقش سرمایۀ فرهنگی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر دره شهر»، 1404ش، ص282-284.]</ref>
+== پیامدهای کاهش احساس امنیت ==
+کاهش سطح احساس امنیت، سلامت روان و [[همبستگی اجتماعی]] را با تهدید مواجه می‌کند. از منظر روان‌شناختی، این پدیده موجب افت سطح بهداشت روانی، افزایش تنش، اضطراب و بروز بیماری‌های روانی می‌شود. در بُعد اجتماعی نیز، به سلب اعتماد عمومی و ایجاد گسست در شبکهٔ روابط میان‌فردی می‌انجامد؛<ref>[https://ns.sndu.ac.ir/article_944_de73151e9abce5181a9708f2e58df40d.pdf دسترنج، «بررسی وضعیت احساس امنیت اجتماعی و عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر لار»، 1399ش، ص134.]</ref> فرایندی که در نتیجهٔ فقدان احساس امنیت، سبب کناره‌گیری افراد از عرصهٔ عمومی و سوق یافتن آن‌ها به سوی انزوا و تداوم زندگی در ترس می‌شود.<ref>[https://sls.tabrizu.ac.ir/article_4656_03c07afe25e8ddfbfdc5b5338f087ae1.pdf افراسیابی، «بررسی احساس امنیت در فضای عمومی با تأکید بر سبک زندگی مخاطره‌آمیز»، 1394ش، ص4.]</ref>
-==== زنان سرپرست خانوار ====
+== تهدیدات و موانع احساس امنیت ==
-در این گروه، فقر، بیکاری و آسیب‌های اجتماعی شهری از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده امنیت روانی محسوب می‌شوند. متغیرهایی نظیر تحصیلات، درآمد و شبکه‌های حمایت اجتماعی (خانواده و جامعه) بیشترین تأثیر را در تعدیل این تهدیدها دارند. مطالعات نشان می‌دهد توانمندسازی اقتصادی و برخورداری از حمایت عاطفی (حتی در صورت ازکارافتادگی همسر)، احساس امنیت این گروه را در مقایسه با زنان مطلقه یا بیوه افزایش می‌دهد.<ref>[https://www.jwss.ir/article%2033835.html کرد زنگنه و دیگران، «بررسی میزان احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر در آن»، 1395ش، ص126-128.]</ref>
+موانع و تهدیداتِ احساس امنیت در جوامع، ابعاد سایبری، روانی و اقتصادی متعددی را در بر می‌گیرد. احساس امنیت در [[شبکه‌های اجتماعی]] به‌معنای توانایی ادامهٔ فعالیت بدون مزاحمت و تهدید است.<ref>بیات، جامعه‌شناسی احساس امنیت، 1388ش، ص108.</ref> با وجود گسترش تبادلات مالی و ارتباطی، عواملی نظیر شایعه‌پراکنی، آزارهای آنلاین (به‌ویژه علیه زنان) و رفتارهای هنجارشکنانه، احساس امنیت کاربران را مختل می‌کنند.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref> در سطح کلان، تهدیدات نرم و اقدامات سازمان‌یافتهٔ برون‌مرزی با هدف تخریب اعتماد عمومی، احساس امنیت در جامعه را هدف قرار می‌دهند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 خامنه‌ای، «بیانات در مراسم مشترک دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه‌های افسری نیروهای مسلح»، پایگاه حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> از منظر [[روان‌شناسی اجتماعی]]، بروز [[درماندگی آموخته‌شده|درماندگی آموخته‌شدهٔ]] جمعی به معنای باور عمومی به خارج از کنترل بودن رویدادها، با ایجاد بدبینی و حس بی‌قدرتی، رابطهٔ معکوسی با احساس امنیت دارد و عبور از آن نیازمند تقویت انگیزش و [[خودباوری]] ملی است.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
-=== '''احساس امنیت در''' کودکان ===
+علاوه بر این، متغیرهای اقتصادی شامل نوسانات ارزی، چالش‌های اشتغال و فشار بر زیرساخت‌ها، به بروز اضطراب در اجتماع منجر شده‌اند. کارشناسان معتقدند که دستیابی به احساس امنیت پایدار در کشورهایی ازجمله ایران، مستلزم پیوند میان ثبات اقتصادی و اقتدار نظامی، ترمیم پیوندهای اجتماعی و توسعهٔ مشارکت‌های عمومی است.<ref>[https://hourgan.ir/fa/news/21225/نارضایتی-92-درصدی-مردم-از-وضعیت-فعلی-ایران «نارضایتی 92 درصدی مردم از وضعیت فعلی ایران»، خبرگزاری هورگان؛] [https://fararu.com/fa/news/962621/%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%AD%D «حال و هوای مردم ایران زیر سایۀ جنگ/ جامعه چه احساسی دارد؟»، خبرگزاری فرارو.]</ref> در این دیدگاه، تجلی قدرت دفاعی و دیپلماتیک در تراز قدرت‌های جهانی، منجر به تقویت پِرِستیژ بین‌المللی و خودباوری ملی شده و به‌عنوان زیرساختی روانی برای عبور از یأس اجتماعی و تقویت احساس امنیت عمل می‌کند.<ref>[https://www.tejaratefarda.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-19/21176-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8 «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا.]</ref>
-احساس امنیت در کودکان به‌معنای برخورداری از آرامش ذهنی، حمایت عاطفی و روانی و حفاظت در برابر تهدیدات جسمی است. این احساس نقش کلیدی در رشد روانی، اجتماعی و فیزیکی کودک دارد. کودک در محیط امن، با اعتمادبه‌نفس بیشتری به کشف دنیای اطراف پرداخته و مهارت‌های لازم برای زندگی را بهتر فرا می‌گیرد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1095588/%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%82-%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D «امنیت و ایمنی کودکان؛ حق هر کودک برای زندگی بهتر»، خبرگزاری عصر ایران.]</ref>
-# '''احساس امنیت در خانواده''': خانواده نخستین نهاد ایجادکنندۀ امنیت برای کودک است. ابراز عشق و محبت، در آغوش گرفتن، بازی کردن و توجه به نیازهای عاطفی، احساس امنیت کودک را تقویت می‌کند. برعکس، بی‌توجهی والدین، صحبت از مشکلات مالی و غیبت طولانی اعضای خانواده، احساس ناامنی را افزایش می‌دهد.
-# '''احساس امنیت در مدرسه''': مدرسه پس از خانواده، مهم‌ترین فضای شکل‌گیری احساس امنیت است. محیطی عاری از خشونت و آزار، همراه با معلمان حمایت‌گر و روابط همسالان مبتنی بر احترام، از عوامل مؤثر بر احساس امنیت دانش‌آموزان محسوب می‌شود.
-# '''احساس امنیت در جامعه''': کودکان در فضاهای عمومی مانند پارک‌ها، خیابان‌ها و وسایل نقلیه، نیازمند محافظت در برابر خطرات فیزیکی و روانی هستند. طراحی فضاهای شهری مناسب، نظارت بر اماکن عمومی و آموزش مهارت‌های خودمراقبتی به کودک، احساس امنیت او را در جامعه افزایش می‌دهد.<ref>[https://www.beytoote.com/baby/psychology-baby/sense-security02-children.html «راه‌هایی برای ایجاد حس امنیت در کودکان»، خبرگزاری بیتوته.] </ref>
-# '''احساس امنیت کودکان در شرایط بحرانی و جنگ''': در موقعیت‌های تنش‌زا نظیر وقوع جنگ یا بحران‌های اجتماعی، بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی و روان‌شناختی مانند قصه‌گویی، کاربرد مؤثری در ایجاد حس امنیت و آرامش دارد. این روش با ارائه الگوهای سازگارانه و القای پیامِ حل‌پذیر بودن چالش‌ها، به بازسازی احساس آرامش و امنیت ذهنی کودک کمک می‌کند.<ref> [https://life.irna.ir/news/86098060/%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%82%D8%B5%D9%87-%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9%D8%A7%D9%86 «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
-==نهادها و بازیگران تأمین احساس امنیت==
+== پانویس ==
-احساس امنیت از طریق اعتماد به نهادهایی مانند دولت، نیروهای تأمین‌کنندۀ امنیت، خانواده، مدرسه، نظام اقتصادی و شبکۀ دوستان حاصل می‌شود.<ref>[https://www.sid.ir/paper/187462/fa رادفر و حبیب‌زاده، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، 1397ش، ص54-55.]</ref>
+{{پانویس}}
-# مردم: احساس امنیت برساختی اجتماعی است که به مشارکت عمومی و سطح اعتماد متقابل شهروندان در حوزه‌های جانی، مالی و عقیدتی بستگی دارد.<ref>[https://ssoss.ui.ac.ir/article%2017077.html یاری و هزار جریبی، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، 1391ش،ص41-43.]</ref>
-# پلیس: با برقراری نظم و برخورد قاطع با جرائم، توأم با رفتار تعاملی، بستر روانی لازم برای استمرار فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی را فراهم می‌سازد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
-# قوه قضائیه: از طریق پیگرد قانونی مخلان امنیت روانی و برخورد با شایعه‌پراکنی، از آرامش عمومی صیانت می‌کند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
-# رسانه‌ها و صداوسیما: با مدیریت افکار عمومی و مقابله با یأس‌آفرینی، در تقویت و ارتقای امنیت روانی جامعه نقش ایفا می‌کنند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref>
-# شبکه‌های اجتماعی: احساس امنیت در شبکه‌های اجتماعی به‌معنای توانایی ادامۀ فعالیت بدون مزاحمت و تهدید است.<ref>بیات، جامعه‌شناسی احساس امنیت، 1388ش، ص108.</ref> گسترش دوست‌یابی، تبادل اطلاعات و دادوستد مالی در فضای مجازی، نیاز به این احساس را افزایش داده است. رفتارهای هنجارشکنانه، آزار آنلاین (به‌ویژه برای زنان) و شایعه‌پراکنی، امنیت کاربران را کاهش می‌دهد.<ref>[https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article%2010472.html محمدی و نعمتی، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، 1404ش، ص205.]</ref>
-# دشمنان: با هجمه‌های روانی و جنگ نرم، در تلاش برای کاهش احساس امنیت در مردم هستند.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51109 «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای.]</ref><ref group="دیدگاه">مورد 5 و 6 نهاد و بازیگر تأمین احساس امنیت هستند؟ به نظر این دو عامل در کنار عوامل دیگری باید به عنوان عوامل کاهش یا ضعف یا تهدیدات احساس امنیت مطرح بشه</ref>
-==وضعیت احساس امنیت در ایران==
-بر اساس موج چهارم پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان،  احساس امنیت در ایران در ابعاد مختلف وضعیتی پایین‌تر از سطح متوسط دارد. برای مثال، در بعد امنیت جانی، بیش از نیمی از مردم ایران مال و اموال خود را در جامعه در امان نمی‌دانند. در بعد امنیت شغلی، نزدیک به هفتاد درصد شهروندان نگران از دست دادن شغل خود هستند. در بعد امنیت فضای شهری، زنان به‌طور مشخص احساس امنیت کمتری نسبت به مردان داشته و استان البرز در میان استان‌های کشور بالاترین میزان احساس ناامنی را ثبت کرده است.
-همچنین، نارضایتی از وضعیت کلی کشور نیز به‌عنوان شاخصی غیرمستقیم از احساس ناامنی وجودی و اجتماعی در نظر گرفته شده است. بر این اساس، بیش از نود درصد مردم نسبت به وضع موجود نارضایتی داشته و آن را یا نیازمند اصلاح می‌دانند یا غیرقابل اصلاح ارزیابی کرده‌اند. تنها کمتر از ده درصد مردم وضع فعلی را مطلوب تلقی می‌کنند. ناامیدی از اصلاح وضعیت در استان‌های آذربایجان غربی و کردستان بیش از سایر مناطق است.
+== منابع ==
+{{آغاز منابع}}
-مهمترین مسائلی که مردم به‌عنوان تهدیدهای اصلی علیه امنیت<ref group="دیدگاه">امنیت یا احساس امنیت؟</ref> خود معرفی می‌کنند، به‌ترتیب عبارتند از گرانی و تورم (امنیت اقتصادی)، بیکاری (امنیت شغلی)، اعتیاد (امنیت اجتماعی و جانی)، فساد اقتصادی و اداری (امنیت اقتصادی و اعتماد نهادی)، مسکن (امنیت اقتصادی و وجودی) و حجاب (امنیت اجتماعی و هویتی).
+* قرآن کریم.
+* «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از ۶ نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۳۹۵ش.
-علاوه بر آن، کاهش احساس امنیت و نارضایتی گسترده با کاهش مشارکت اجتماعی و سیاسی مرتبط دانسته شده است. همچنین، حدود شصت درصد از جامعه (گروه معتقد به اصلاح) به‌عنوان «وفاداران به وضعیت کنونی» و حدود سی درصد (گروه معتقد به غیرقابل اصلاح بودن) به‌عنوان «خارج‌شدگان یا قهرکردگان» دسته‌بندی شده‌اند. تداوم وضع موجود، به گفتۀ پژوهشگران ممکن است به بحران‌های سیاسی و اجتماعی در ابعاد بزرگ‌تر منجر شود.<ref> [https://hourgan.ir/fa/news/21225/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%B6%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-92-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «نارضایتی 92 درصدی مردم از وضعیت فعلی ایران»، خبرگزاری هورگان.]</ref><ref group="دیدگاه">خودتان احساس نمی کنید این متن سیاه نمایی زیادی دارد و کاملا یک طرفه نوشته شده است؟</ref>
+* «اصل و اساس احساس امنیت چیست؟»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ تیر ۱۴۰۴ش.
+* افراسیابی، حسین و دیگران، «بررسی احساس امنیت در فضای عمومی با تأکید بر سبک زندگی مخاطره‌آمیز»، فصلنامه جامعه‌شناسی سبک زندگی، شماره اول، بهار ۱۳۹۴ش.
+* «افق احساس امنیت در شرایط پساتوافق»، خبرگزاری تجارت فردا، تاریخ درج مطلب: ۱۷ اسفند ۱۳۹۴ش.
+* خامنه‌ای، «بیانات در مراسم مشترک دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه‌های افسری نیروهای مسلح»، پایگاه حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۱۸ مهر ۱۴۰۱ش.
+* «امنیت و ایمنی کودکان؛ حق هر کودک برای زندگی بهتر»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۲۹ شهریور ۱۴۰۴ش.
+* بوزان، باری، مردم، دولت‌ها، هراس، به‌ترجمهٔ محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدهٔ مطالعات راهبردی، ۱۳۸۷ش.
+* بیات، بهرام، جامعه‌شناسی احساس امنیت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۸ش.
+* جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعهٔ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، دورهٔ ۸، شمارهٔ ۲، پیاپی ۱۷، ۱۳۹۹ش.
+* حاتمی، علی و دیگران، «بررسی عوامل مرتبط با میزان احساس امنیت اجتماعی شهروندان»، پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی، شماره پیاپی ۱۱، زمستان ۱۳۹۴ش.
+* «حال و هوای مردم ایران زیر سایهٔ جنگ/ جامعه چه احساسی دارد؟»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
+* حمیدی‌پور، رحیم و رجبی، فاطمه، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورهٔ ۷، شمارهٔ ۱، پیاپی ۲۰، ۱۳۹۷ش.
+* دسترنج، مصنوره و دیگران، «بررسی وضعیت احساس امنیت اجتماعی و عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر لار»، فصلنامه علمی امنیت ملی، شماره ۳۵، بهار ۱۳۹۹ش.
+* رادفر، محمدرضا و حبیب‌زاده، اصحاب، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، انتظام اجتماعی، دورهٔ ۱۰، شمارهٔ ۲، ۱۳۹۷ش.
+* «راه‌هایی برای ایجاد حس امنیت در کودکان»، خبرگزاری بیتوته، تاریخ بازدید: ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
+* شاطریان، محسن و دیگران، «نهاد دین و امنیت، بررسی و سنجش ارتباط میان میزان دینداری و احساس امنیت اجتماعی در میان ساکنین مناطق حاشیهٔ شهرستان کاشان»، دو فصلنامهٔ اجتماعی، دورهٔ ۳، شمارهٔ ۷، ۱۳۹۵ش، ص۱۴۳.
+* کرد زنگنه، جعفر و دیگران، «بررسی میزان احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر در آن»، مطالعات راهبردی زنان، دورهٔ ۱۸، شمارهٔ ۷۱، ۱۳۹۵ش.
+* گیدنز، آنتونی، پیامدهای مدرنیته، به ترجمهٔ محسن ثلاثی، تهران، مرکز، ۱۳۷۷ش.
+* فتحی، یوسف، «رابطهٔ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، پژوهشنامهٔ معارف قرآنی، دورهٔ ۳، شمارهٔ ۱۰، ۱۳۹۱ش.
+* فرخی، علیرضا، «تحلیل جامعه‌شناختی احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر بر آن در کلان‌شهر شیراز»، جامعه‌شناختی صنعتی، دورهٔ ۲، شمارهٔ ۱، پیاپی ۳، ۱۴۰۴ش.
+* «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
+* محمدی، فاطمه و نعمتی، فاطمه، «مطالعهٔ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربهٔ زیستهٔ زنان فعال»، پژوهشنامهٔ زنان، دورهٔ ۱۶، شمارهٔ ۵۱، ۱۴۰۴ش.
+* مولائی، جابر، «نقش سرمایهٔ فرهنگی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر دره شهر»، فصلنامهٔ مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، دورهٔ ۶، شمارهٔ ۴، پیاپی ۲۲، ۱۴۰۴ش.
+* «نارضایتی ۹۲ درصدی مردم از وضعیت فعلی ایران»، خبرگزاری هورگان، تاریخ درج مطلب: ۲۳ شهریور ۱۴۰۳ش.
+* «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۵ش.
+* نویدنیا، منیژه، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، فصنامهٔ مطالعات راهبردی، دورهٔ ۶، شمارهٔ ۱۹، ۱۳۸۲ش.
+* ولایتی‌نژاد، مصطفی و دیگران، «تأثیر توسعهٔ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، توسعهٔ اجتماعی، دورهٔ ۱۹، شمارهٔ ۲، ۱۴۰۳ش.
+* یاری، حامد و هزار جریبی، جعفر، «بررسی رابطهٔ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورهٔ ۱، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۱ش.
+{{پایان منابع}}
-==پانویس==
+{{امنیت}}
-{{پانویس}}
-{{پانویس پیش‌نویس}}
-==منابع==
+[[رده:روابط میان‌فردی]]
-* قرآن کریم.
+[[رده:روان‌شناسی اجتماعی]]
-* «10 راه داشتن حس امنیت، در جهانی ناامن»، وب‌سایت سلامت پاد، تاریخ درج مطلب: 27 مهر 1401ش.
+[[رده:فلسفه علوم اجتماعی]]
-* «آرامش روانی در شرایط بحران و جنگ»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 14 اسفند 1404ش.
+[[رده:مطالعات امنیت]]
-* «احساس امنیت روانی، مستلزم بهره‌مندی از 6 نیاز درونی»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1395ش.
-* «احساس عدم امنیت در جامعه؛ آینه‌ای از واقعیت یا بازتابی از ترس‌های درونی؟»، خبرگزاری امید، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش.
-* «اصل و اساس احساس امنیت چیست؟»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 23 تیر 1404ش.
-* «امنیت اصلی‌ترین نیاز مردم و کشور»، وب‌سایت آیت‌الله خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: 18 مهر 1401ش.
-* «امنیت و ایمنی کودکان؛ حق هر کودک برای زندگی بهتر»، خبرگزاری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 29 شهریور 1404ش.
-* بوزان، باری، مردم، دولت‌ها، هراس، به‌ترجمۀ محمدعلی قاسمی، تهران، پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی، 1387ش.
-* بیات، بهرام، جامعه‌شناسی احساس امنیت، تهران، امیرکبیر، 1388ش.
-* جهانبخش گنجه، صادق، «مطالعۀ کیفی احساس امنیت زنان در محیط خانواده مورد مطالعه: زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره در شهرستان کرج»، مطالعات زن و خانواده، دورۀ 8، شمارۀ 2، پیاپی 17، 1399ش.
-* حمیدی‌پور، رحیم و رجبی، فاطمه، «پیش‌بینی احساس امنیت اجتماعی براساس هویت اجتماعی، هوش فرهنگی و معنویت»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورۀ 7، شمارۀ 1، پیاپی 20، 1397ش.
-* رادفر، محمدرضا و حبیب‌زاده، اصحاب، «عوامل اجتماعی مؤثر بر احساس امنیت اجتماعی»، انتظام اجتماعی، دورۀ 10، شمارۀ 2، 1397ش.
-* «راه‌هایی برای ایجاد حس امنیت در کودکان»، خبرگزاری بیتوته، تاریخ بازدید: 10 اردیبهشت 1405ش.
-* کرد زنگنه، جعفر و دیگران، «بررسی میزان احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر در آن»، مطالعات راهبردی زنان، دورۀ 18، شمارۀ 71، 1395ش.
-* گیدنز، آنتونی، پیامدهای مدرنیته، به ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران، مرکز، 1377ش.
-* فتحی، یوسف، «رابطۀ احساس امنیت و بهداشت روانی در قرآن کریم»، پژوهشنامۀ معارف قرآنی، دورۀ 3، شمارۀ 10، 1391ش.
-* فرخی، علیرضا، «تحلیل جامعه‌شناختی احساس امنیت زنان و عوامل مؤثر بر آن در کلان‌شهر شیراز»، جامعه‌شناختی صنعتی، دورۀ 2، شمارۀ 1، پیاپی 3، 1404ش.
-* «قدرت قصه‌گویی در ایجاد حس امنیت برای کودکان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1404ش.
-* محمدی، فاطمه و نعمتی، فاطمه، «مطالعۀ راهکارهای افزایش احساس امنیت زنان در شبکه‌های اجتماعی براساس تجربۀ زیستۀ زنان فعال»، پژوهشنامۀ زنان، دورۀ 16، شمارۀ 51، 1404ش.
-* مولائی، جابر، «نقش سرمایۀ فرهنگی در ارتقاء احساس امنیت اجتماعی زنان در شهر دره شهر»، فصلنامۀ مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، دورۀ 6، شمارۀ 4، پیاپی 22، 1404ش.
-* «نارضایتی 92 درصدی مردم از وضعیت فعلی ایران»، خبرگزاری هورگان، تاریخ درج مطلب: 23 شهریور 1403ش.
-* «نزاع با افزایش احساس امنیت کم می‌شود/ فرهنگ عذرخواهی ضعیف است»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1395ش.
-* نویدنیا، منیژه، «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، فصنامۀ مطالعات راهبردی، دورۀ 6، شمارۀ 19، 1382ش.
-* «وجود احساس امنیت در جامعه یک ضرورت است»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 18 مرداد 1396ش.
-* ولایتی‌نژاد، مصطفی و دیگران، «تأثیر توسعۀ مشارکت عمومی بر احساس امنیت»، توسعۀ اجتماعی، دورۀ 19، شمارۀ 2، 1403ش.
-* یاری، حامد و هزار جریبی، جعفر، «بررسی رابطۀ احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان»، پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی، دورۀ 1، شمارۀ 4، 1391ش.