حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =لباس زنان کرد خراسان1.png | |||
| زیرنویس تصویر =زنان کرد شمال خراسان در جشن ها | |||
| image_alt =زنان کرد شمال خراسان | |||
| فایل پادکست =لباس زنان کرد شمال خراسان.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =13/9 | |||
| تاریخ پادکست =16-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''<big>لباس زنان کرد شمال خراسان</big>'''؛ پوشش زنان کرد در منطقۀ شمال خراسان. | '''<big>لباس زنان کرد شمال خراسان</big>'''؛ پوشش زنان کرد در منطقۀ شمال خراسان. | ||
| خط ۶: | خط ۳۵: | ||
==تاثیر موقعیت جغرافیایی بر لباس زنان کرد شمال خراسان== | ==تاثیر موقعیت جغرافیایی بر لباس زنان کرد شمال خراسان== | ||
کردهای شمال خراسان به کُرمانج معروفاند که در دو استان خراسان شمالی و خراسان رضوی و بیشتر در شهرهای | کردهای شمال خراسان به کُرمانج معروفاند که در دو استان خراسان شمالی و خراسان رضوی و بیشتر در شهرهای [[قوچان]]، کلات، شیروان، سبزوار و نیشابور زندگی میکنند. کردهای کرمانج خراسان از قدیمیترین قبایل آریاییاند که هم بهصورت کوچنشینی و هم بهصورت یکجانشینی در شهرها و روستاها سکونت دارند<ref>[https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_18194.html امیریفروتقه و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدة اخیر»، 1403ش، ص27.]</ref> و بهدلیل قرارگیری کردها در جغرافیای فرهنگی گوناگون، مهاجرت قومیتهای مختلف و تفاوت در سبک زندگی آنها (کوچنشینی و یکجانشینی) فرهنگها و پوششهای مختلفی را در این منطقه بهوجود آورده است. تولید پشم گوسفند، پرورش نوغان و کرم ابریشم و کاشت محصولات کشاورزی نظیر پنبه باعث شده که زنان در تولید تنپوشها، [[پاپوش|پاپوشها]] و سرپوشها از این مواد استفاده کنند.<ref> [https://www.kurdpress.com/news/34760/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%DB%80-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%B4-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF «مطالعة تاثیرات اقلیمی بر سبک پوشش سنتی زنان و مردان کرد»، وبسایت خبرگزاری کردپرس.]</ref> | ||
==ساختار پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آنها== | ==ساختار پوشاک زنان کرد بر اساس باورها و کارکرد آنها== | ||
| خط ۲۹: | خط ۵۸: | ||
==پوشش زنان کوچنشین== | ==پوشش زنان کوچنشین== | ||
[[پرونده:لباس زنان کرد خراسان.jpeg|جایگزین=زنان کوچ نشین کرد خراسان|بندانگشتی|پوشش زنان کوچنشین کرد خراسان]] | |||
'''شارِل (شال)''': از سرپوشهای اصلی زنان کوچنشین بهویژه زنان عشایر قوچانی شارل یا کَهون است. زمینۀ کهون بیشتر بهرنگ سفید یا شیری است که روی آن مزین به نقوش گل و شکوفه یا طاووس است<ref>وطندوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1394ش، ص44.</ref> که معروفترین آن کهون طاووسی است. طریقۀ بستن کهون به این صورت است که ابتدا یکی از لبههای سرپوش را بهداخل تا کرده، روی سر گذاشته و سپس دستمال ابریشمی را روی آن میبندند.<ref>[https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_18194.html امیریفروتقه و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدة اخیر»، 1403ش، ص23.]</ref> نقش طاووس در سرپوش کوچنشینان این منطقه نماد خوشاقبالی و ابدیت طول عمر است.<ref>هال و ویووسکا، تاریخچه، طرح، بافت و شناسایی گلیم، 1377ش، ص65.</ref> | '''شارِل (شال)''': از سرپوشهای اصلی زنان کوچنشین بهویژه زنان عشایر قوچانی شارل یا کَهون است. زمینۀ کهون بیشتر بهرنگ سفید یا شیری است که روی آن مزین به نقوش گل و شکوفه یا طاووس است<ref>وطندوست، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، 1394ش، ص44.</ref> که معروفترین آن کهون طاووسی است. طریقۀ بستن کهون به این صورت است که ابتدا یکی از لبههای سرپوش را بهداخل تا کرده، روی سر گذاشته و سپس دستمال ابریشمی را روی آن میبندند.<ref>[https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_18194.html امیریفروتقه و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدة اخیر»، 1403ش، ص23.]</ref> نقش طاووس در سرپوش کوچنشینان این منطقه نماد خوشاقبالی و ابدیت طول عمر است.<ref>هال و ویووسکا، تاریخچه، طرح، بافت و شناسایی گلیم، 1377ش، ص65.</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۷۹: | ||
'''کَش''': نوعی ژاکت، اغلب بدون آستین، دارای یقۀ گرد و ساده که توسط خود زنان کرمانجی بافته میشود. جنس این ژاکت از پشم گوسفند است که در زمستانها، مورد استفاده قرار میگیرد.<ref>هوشنگی، بررسی تحلیلی و تطبیقی اجتماعی لباس زنان کرد در کردستان و خراسان شمالی، 1393ش، ص66.</ref> | '''کَش''': نوعی ژاکت، اغلب بدون آستین، دارای یقۀ گرد و ساده که توسط خود زنان کرمانجی بافته میشود. جنس این ژاکت از پشم گوسفند است که در زمستانها، مورد استفاده قرار میگیرد.<ref>هوشنگی، بررسی تحلیلی و تطبیقی اجتماعی لباس زنان کرد در کردستان و خراسان شمالی، 1393ش، ص66.</ref> | ||
'''چنگه''': نواری پهن بهعرض تا | '''چنگه''': نواری پهن بهعرض تا ۱۰ سانتیمتر است که روی آن با سکهدوزی، نواردوزی و نقشدوزی تزیین شده است. زنان این نوار را روی استخوان فک در طرفین صورت قرار داده و در قسمت بالا بهوسیلۀ قلابهایی به روسری متصل میکنند. از قسمت گوشها بهسمت بالای نوار، پولدوزی شده است.<ref> امیدی، دیده و دل و دست. پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان، 1383ش، ص28.</ref> | ||
'''روبند عروس''': پس از پوشیدن اجزای کامل لباس، رسم است که روی سر [[لباس عروس اقوام ایرانی|عروس]]<nowiki/>خانمها روبند سرخرنگی بیندازند. روبند از پارچۀ ابریشمی تهیه شده که تمام بدن عروس را میپوشاند و بهوسیلۀ قطعهای تزیینی روی سر بسته میشود.<ref>[https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_18194.html امیریفروتقه و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدة اخیر»، 1403ش، ص37.]</ref> | '''روبند عروس''': پس از پوشیدن اجزای کامل لباس، رسم است که روی سر [[لباس عروس اقوام ایرانی|عروس]]<nowiki/>خانمها روبند سرخرنگی بیندازند. روبند از پارچۀ ابریشمی تهیه شده که تمام بدن عروس را میپوشاند و بهوسیلۀ قطعهای تزیینی روی سر بسته میشود.<ref>[https://tuhistory.tabrizu.ac.ir/article_18194.html امیریفروتقه و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدة اخیر»، 1403ش، ص37.]</ref> | ||
| خط ۷۸: | خط ۱۰۷: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
*امیدی، ناهید، دیده و دل و دست؛ پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان، مشهد، بهنشر، 1383ش. | *امیدی، ناهید، دیده و دل و دست؛ پژوهشی در پوشاک و هنرهای سنتی خراسان، مشهد، بهنشر، 1383ش. | ||
*امیریفروتقه، زهره و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدۀ اخیر»، فصلنامۀ تاریخنامۀ ایران بعد از اسلام، 1403ش. | *امیریفروتقه، زهره و دیگران، «بررسی سرپوش زنان کرد، ترک و ترکمن شمال خراسان در سدۀ اخیر»، فصلنامۀ تاریخنامۀ ایران بعد از اسلام، 1403ش. | ||
| خط ۹۳: | خط ۱۲۲: | ||
*وطندوست، سارا، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، قم، عمو علوی، 1395ش. | *وطندوست، سارا، پوشاک و زیورآلات عشایر کرمانج خراسان، قم، عمو علوی، 1395ش. | ||
*هال، آستر و ویووسکا، جوزه لوچیک، تاریخچه، طرح، بافت و شناسایی گلیم، ترجمۀ شیرین همایونفر و نیلوفر الفتشایان، تهران، کارنگ، 1377ش. | *هال، آستر و ویووسکا، جوزه لوچیک، تاریخچه، طرح، بافت و شناسایی گلیم، ترجمۀ شیرین همایونفر و نیلوفر الفتشایان، تهران، کارنگ، 1377ش. | ||
*هوشنگی، شیرین، بررسی تحلیلی و تطبیقی اجتماعی لباس زنان کرد در کردستان و خراسان شمالی، پایاننامۀ دوره کارشناسی ارشد، تهران، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه علم و فرهنگ، 1393ش. | *هوشنگی، شیرین، بررسی تحلیلی و تطبیقی اجتماعی لباس زنان کرد در کردستان و خراسان شمالی، پایاننامۀ دوره کارشناسی ارشد، تهران، دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه علم و فرهنگ، 1393ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
