سفره حضرت ابوالفضل: تفاوت میان نسخه‌ها

<big>'''سفرۀ حضرت ابوالفضل'''</big>؛ سفرة نذری جهت توسل به حضرت ابوالفضل و برآورده شدن حاجات.

==محتوای سفره ابوالفضل==

تفاوت این سفره با سایر سفره‌‌های نذری در نوع غذا و آیین این سفره است.<ref>اسدیان خرم‌آبادی، باورها و دانسته‌ها در لرستان و ایلام، ۱۳۵۸ش، ص۲۰۰.</ref>  در سفرة حضرت زهرا، کاچی قرار داده می‌شود. در سفرة حضرت زینب و سفرة پنج‌تن آل‌عبا، آش رشته قرار داده می‌شود. در سفرة حضرت رقیه، نان، خرما و شمع قرار داده می‌شود؛ اما در سفرة حضرت ابوالفضل انواع غذاها و آجیل قرار داده می‌شود.<ref>[https://elaheh2014.blog.ir/1393/09/معرفی-سفره-های-نذری سلیمانی، «معرفی سفره‌های نذری»، حقیقت صراط.]</ref>  در گذشته در این سفره نان و ماست قرار داده می‌شد.<ref>شاملو، کتاب کوچه، حرف الف، ۱۳۶۱ش، ج۱، ص۸۰.</ref>  به تدریج بر اقلام موجود در سفره افزوده شده و امروزه اقلام موجود در سفره با کمی تغییر در مناطق مختلف شامل آینه، شمع، چراغ، آجیل مشکل‌گشا، کاچی، شله‌زرد، نان، سبزی خوردن، حلوا، خرما، آرد، شیر، آش رشته، برنج، اسفناج، حنا و میوة سربسته (مانند هلو، خربزه، هندوانه) می‌شود.<ref>جودت، تهران در گذشتۀ نزدیک از زمان، ۱۳۵۶ش، ص۱۴۹؛ مولانا، تاریخ بروجرد، ۱۳۵۳ش، ص۱۰۷؛ فقیری، گوشه‌هایی از فرهنگ مردم فارس، ۱۳۵۷ش، ص۱۵۷؛ علمداری، فرهنگ عامیانۀ دماوند، ۱۳۷۹ش، ص۴۹؛ فقیه، سیمای کوچان، ۱۳۸۳ش، ص۱۲۲؛ همایونی، «گوشه‌هایی از فولکلور ایران، سفرۀ حضرت عباس‌»، ۱۳۵۱ش، ص۳۷۱-۳۷۳.</ref>  برخی درون این سفره رشته، انواع پلو (عدس‌پلو، باقلاپلو، کلم‌پلو، شیرین‌پلو)، خورشت و شربت قرار می‌دهند.<ref>صفی‌نژاد، مونوگرافی ده طالب آباد، ۱۳۴۵ش، ص۴۰۲.</ref>  مقداری پنیر نیز به روغن آغشته شده و بر سر ۵، ۱۲ یا ۱۴ عدد چوب (به نیت ۵تن، ۱۲ امام یا ۱۴ معصوم) به طول‌های ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر و قطر ۵ الی ۱۰ میلی‌متر قرار می‌دهند و بر سر سفره می‌گذارند.<ref>برزویی، آیین‌ها و باورهای مذهبی مردم لرستان، ۱۳۸۴ش، ص۹۶.</ref>  برخی به‌جای شمع، کمی پنبه بر سر چوب‌های باریک قرار داده، به روغن آغشته می‌کنند و آن را آتش می‌زنند.<ref>افشاری، تازه به تازه نو به نو، ۱۳۸۴ش، ص۱۴۲.</ref>  در گوشه‌ای از سفره، قرآن، جانماز، مهر، تسبیح و شمعدان نیز قرار داده می‌شود.<ref>نوبان، «درآمدی بر سفره‌های نذری در فرهنگ مردم ایران»، ۱۳۸۷ش، ص۱۰۶.</ref>   

مردم خراسان به روضه‌خوان «آتو یا ملاباجی» می‌گویند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۴۹.</ref>  سپس دربارة حضرت ابوالفضل این‌گونه می‌خواند: گفت آن دم خلف پاک نبوت، وصی حیدر صفدر علی آن ساقی کوثر، که بود نام نکویش به جهان شاه شهیدان ...؛<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۵۰-۵۳. </ref>  پس از آن خانم‌ها سورة توحید خوانده و به یکدیگر دست می‌دهند و آرزوی قبولی دعا می‌کنند.<ref>شکورزاده، عقاید و رسوم مردم خراسان، ۱۳۶۳ش، ص۵۳.</ref>  پس از روضه‌خوانی، خانم‌ها به نیت برآورده شدن حاجات خود شمع روشن کرده و در بشقاب آرد قرار می‌دهند.<ref>مولانا، تاریخ بروجرد، ۱۳۵۳ش، ص۱۰۷.</ref>  برخی شمع نیم‌سوخته را به نیت برآورده شدن حاجت خود به خانه برده و هرگاه حاجت روا شوند در سفرة خود آن را روشن می‌کنند.<ref>شاملو، کتاب کوچه، حرف الف، ۱۳۶۱ش، ج۱، ص۸۱.</ref>  پس از انجام مراسم صاحب نذر به یاد مصیبت وارد شده بر حضرت ابوالفضل در روز عاشورا به حضار شربت می‌دهد.<ref>[https://setare.com/fa/news/6591/تزیین-سفره-حضرت-ابوالفضل/ «وسایل و تزیین سفره حضرت ابوالفضل»، سایت ستاره.]</ref>  برخی پس از جمع کردن سفره نیز دو رکعت نماز حاجت می‌خوانند.<ref>مؤید محسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۳۲۰.</ref>  پس از اتمام مراسم، خوراکی‌های درون سفره میان حاضران تقسیم می‌شود تا به‌عنوان تبرکی با خود به خانه ببرند.<ref>شاملو، کتاب کوچه، حرف الف، ۱۳۶۱ش، ج۱، ص۸۱. </ref>  باقی‌ماندة غذاها به آب روان سپرده می‌شوند یا بر سر دختر دم‌بخت ریخته می‌شوند.<ref>شاملو، کتاب کوچه، حرف الف، ۱۳۶۱ش، ج۱، ص۸۱؛  مؤید محسنی، فرهنگ عامیانۀ سیرجان، ۱۳۸۱ش، ص۳۲۰.</ref>  

   

==پانویس==

{{پانویس}}