حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
حسین صبوری (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
| image_alt = | | image_alt = | ||
| فایل پادکست = | | فایل پادکست =آغوز.ogg | ||
| حجم فایلپادکست = | | حجم فایلپادکست =10/9 | ||
| تاریخ پادکست = | | تاریخ پادکست =2-3-1405 | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = | ||
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = | ||
}} | }} | ||
{{درشت|'''آغوز؛'''}} | {{درشت|'''آغوز؛'''}} شیر ترشح شده از سینه مادر در روزهای نخست تولد نوزاد. | ||
آغوز شیر اولیهای است که در سینه مادر در طول بارداری تولید میشود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط نوزاد برای اولینبار ترشح میشود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است | آغوز شیر اولیهای است که در سینه مادر در طول [[بارداری]] تولید میشود. این شیر هنگام تولد نوزاد و با مکیدن سینه مادر توسط [[نوزاد]] برای اولینبار ترشح میشود. نام دیگر آغوز، کلستروم یا ماک است. از مهمترین ویژگیهای آغوز، ترکیبات غنی و خاصیت آنتیبادی آن است که ایمنی بدن نوزاد را بهویژه در برابر زردی و پیشرفت [[یرقان]]، افزایش میدهد. | ||
== ترکیبات آغوز == | == ترکیبات آغوز == | ||
[[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز بهدلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامینهای محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامینهای محلول در | [[شیر مادر]] تا قبل از دوسالگی نوزاد، متناسب با رشد و سن نوزاد دارای ترکیبات متنوعی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو.]</ref> آغوز یا شیر اولیه، مایع غلیظ و شفافی است که رنگ آن تقریباً زرد است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> رنگ زرد آغوز بهدلیل ویتامین A موجود در آن است.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> ترکیبات اصلی آن شامل حجم بیشتری پروتئین، ویتامینهای محلول در چربی و برخی مواد معدنی مانند سدیم بوده و حجم کمتری از کربوهیدرات، چربی و ویتامینهای محلول در آب، در آن وجود دارد. وجود میزان کمتر چربی و کربوهیدرات در شیر اولیه سبب هضم آسان آن شده است. آغوز، سرشار از آنتیبادیها و ایمونوگلوبینهایی است که نقش حیاتی در ایمنیبخشی بدن [[نوزاد]] ایفا میکنند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]؛ [https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> | ||
== خواص آغوز == | == خواص آغوز == | ||
شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمیشود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین میکند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم بهعنوان شیر پرقدرت یاد کردهاند. وجود آنتیبادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروسها میشود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در آغوز، مهمترین عامل ایجاد ایمنیبخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونتها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این شیر است که به نوزاد کمک میکند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحتتر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> | شیر آغوز دارای حجم محدودی است که در هر نوبت شیردهی بیش از یک یا دو قاشق مرباخوری ترشح نمیشود.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> این مقدار آغوز با وجود حجم کم؛<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مقوی بوده<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> و نیاز نوزاد را تأمین میکند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> برخی کارشناسان از آغوز یا کلستروم بهعنوان شیر پرقدرت یاد کردهاند. وجود آنتیبادی و ایمونوگلوبین در آغوز، سبب ایمنی نوزاد در برابر باکتری و ویروسها میشود.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> همچنین وجود پروتئین و ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در آغوز، مهمترین عامل ایجاد ایمنیبخشی، مقاومت<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو]</ref> و حفاظت نوزاد در برابر عفونتها است.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> از دیگر خواص آغوز، اثر ملینی این [[شیر]] است که به نوزاد کمک میکند، مدفوع قیرگون اولیه (مکونیوم) را راحتتر دفع کند.<ref>[https://madarsho.com/question/question-آغوز-چیست؟ «آغوز چیست»، وبسایت مادرشو.]</ref> | ||
== مدت زمان شیر آغوز مادر == | == مدت زمان شیر آغوز مادر == | ||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
== اهمیت مصرف شیر آغوز == | == اهمیت مصرف شیر آغوز == | ||
تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز بهاندازهای دارای اهمیت است که سازمان بهداشت جهانی آن را بهعنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروبها و عوامل بیماریزا مقاوم میکند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> | تغذیه کودک در ساعات اولیه تولد با آغوز بهاندازهای دارای اهمیت است که [[سازمان بهداشت جهانی]] آن را بهعنوان توفیق نوزاد در تغذیه با شیر مادر اعلام کرده است.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص17.]</ref> آغوز منبع غنی از مواد مختلف مانند پپتیدهای ضد میکروب (لاکتوفرین و لاکتوپراکسیداز) و فاکتورهای رشد است. این ترکیبات نقش مهمی در تغذیه کامل، رشد کافی و تکامل نوزاد دارند.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو.]</ref> همچنین آغوز با افزایش سطح ایمنی بدن و سیستم گوارش نوزاد مانند یک واکسن عمل کرده و بدن نوزاد را مقابل میکروبها و عوامل بیماریزا مقاوم میکند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> مصرف این شیر اولیه بهخصوص برای نوزادان زودرس (LBW) بسیار حیاتی است.<ref>[https://tavanino.com/Mother-s-colostrum-milk-has-benefits «شیر آغوز مادر تا چند روز است و چه فوایدی دارد؟»، وبسایت توانینو.]</ref> | ||
مهمترین فواید آغوز عبارتند از: | مهمترین فواید آغوز عبارتند از: | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۲: | ||
# کاهش مرگومیر نوزادان.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص15.]</ref> | # کاهش مرگومیر نوزادان.<ref>[https://www.sid.ir/paper/72904/fa زاهد پاشا و همکاران، «اسلام و تغذیه با شیر مادر»، ش1391، ص15.]</ref> | ||
== پیامدهای مصرف نکردن آغوز == | === پیامدهای مصرف نکردن آغوز === | ||
امروزه برخی مادران به اشتباه، شیر اولیه یا کلستروم را دوشیده و دور میریزند. کارشناسان معتقدند عدم مصرف آغوز، نوزاد را با خطرات جدی مواجه میکند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> آغوز در مقایسه با شیر رسیده که در ادامه فرایند شیردهی و پس از آغوز تولید میشود، دارای ویتامین A و E بیشتری است. این ویتامینها نقش اساسی در محافظت از چشمهای نوزاد وکاهش احتمال عفونت در آنها دارند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفرین.]</ref> | امروزه برخی مادران به اشتباه، شیر اولیه یا کلستروم را دوشیده و دور میریزند. کارشناسان معتقدند عدم مصرف آغوز، نوزاد را با خطرات جدی مواجه میکند.<ref>[https://webdapg.hums.ac.ir/?pageid=442&newsview=18327 «مزایای زیستمحیطی و فواید تغذیه با شیر مادر»، وبسایت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی هرمزگان.]</ref> آغوز در مقایسه با شیر رسیده که در ادامه فرایند شیردهی و پس از آغوز تولید میشود، دارای ویتامین A و E بیشتری است. این ویتامینها نقش اساسی در محافظت از چشمهای نوزاد وکاهش احتمال عفونت در آنها دارند.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفرین.]</ref> | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
== راههای افزایش حجم آغوز == | == راههای افزایش حجم آغوز == | ||
کارشناسان معتقدند ازجمله عواملی که سبب افزایش حجم آغوز میشود، میزان مکیدن سینه مادر توسط کودک است. در برخی نوزادان نارس و نوزادانی که ناتوانی در مکیدن سینه مادر دارند در میزان تولید شیر اولیه خلل ایجاد میشود. اشتیاق، صبر و تکنیکهای صحیح شیردهی به نوزاد توسط مادر در رفع این مشکل تأثیر بهسزایی دارد. همچنین مصرف برخی گیاهان دارویی مانند | کارشناسان معتقدند ازجمله عواملی که سبب افزایش حجم آغوز میشود، میزان مکیدن سینه مادر توسط کودک است. در برخی نوزادان نارس و نوزادانی که ناتوانی در مکیدن سینه مادر دارند در میزان تولید شیر اولیه خلل ایجاد میشود. اشتیاق، صبر و تکنیکهای صحیح شیردهی به نوزاد توسط مادر در رفع این مشکل تأثیر بهسزایی دارد. همچنین مصرف برخی گیاهان دارویی مانند [[رازیانه]]، [[جوانه گندم]]، [[زیره]] سبز، مغزهای خام مانند [[پسته]]، [[بادام]]، [[گردو]] و [[فندق]] نقش مؤثری در افزایش میزان شیر مادر خصوصاً شیر اولیه یا آغوز دارد.<ref>[https://drnahidjafari.com/آیا-به-نوزادم-آغوز-بدهم؟/ «آیا به نوزادم آغوز بدهم؟»، وبسایت دکتر ناهید جعفری.]</ref> | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
