بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =Picture1-31.jpg | |||
| زیرنویس تصویر =لژ خانوادگی در رستوران سنتی نقش جهان استان اصفهان | |||
| image_alt =رستوران نقش جهان | |||
| فایل پادکست =لژ خانوادگی.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =8/31 | |||
| تاریخ پادکست =3-2-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''لژ خانوادگی'''</big>؛ فضایی اختصاصی برای تعاملات و فعالیتهای جمعی خانواده در مراکز عمومی.<br>لُژ واژهای فرانسوی بهمعنای فضای کوچک و اختصاصی است که در سالنهای عمومی برای گروهی محدود از افراد در نظر گرفته میشود. لژ خانوادگی نیز به فضایی نیمهخصوصی در مکانهایی مانند رستورانها، هتلها، سینماها و قطارها گفته میشود که برای جمعهای خانوادگی طراحی شده است و امکان حضور در محیط عمومی را همراه با حفظ [[حریم خصوصی]] فراهم میکند. هدف اصلی این فضا ایجاد [[آرامش]]، صمیمیت و تعامل بیشتر میان اعضای خانواده در فضایی دور از شلوغی و مزاحمتهای محیطی است. طراحی لژها معمولاً با توجه به راحتی، کاهش صدا و استفاده از عناصر زیباییشناختی انجام میشود تا حس امنیت و آسایش تقویت شود. | |||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
لُژ (loge) | اصطلاح لُژ (loge) از فرانسه وارد زبان فارسی شده است.<ref>. [https://www.parsbook.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C مشیری، فرهنگ واژههای اروپایی در فارسی، ۱۳۷1ش، ص9.]</ref> لژ بهمعنای کلبۀ کوچک، آلونک یا خانۀ کوچک صحرایی است.<ref>. [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%DA%98-2?q=%D9%84%DA%98%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C دهخدا، لغتنامه، ذیل واژة لژ.]</ref> در اصطلاح، به جایگاه مخصوص تماشاگران در تالارهای نمایشی، لژ میگویند که به تعداد معدودی از حضار اجازۀ تماشای خصوصی اجرا یا مراسم را میدهند<ref>. [https://www.parsbook.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C مشیری، فرهنگ واژههای اروپایی در فارسی، ۱۳۷1ش، ص314.]</ref> و از پرده و جایگاه نمایش دور است.<ref>. [https://vajehyab.com/moein/%D9%84%DA%98?q=%D9%84%DA%98%20%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C معین، فرهنگ فارسی، ذیل واژة لژ.]</ref> معادل فارسی لژ، جایگاه است.<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/5265514/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%DA%A9%D8%B3-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%84%DA%98-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA «معادل فارسی کلمات «فلاور باکس»، «کلاسه بندی» و «لژ» چیست؟»، باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref> | ||
==کارکرد لژ خانواگی== | ==کارکرد لژ خانواگی== | ||
| خط ۱۹: | خط ۴۷: | ||
===در مکانهای عمومی=== | ===در مکانهای عمومی=== | ||
در برخی مراکز اقامتی و تفریحی مانند هتلها، رستورانها و پارکها، فضاهایی با حفظ | در برخی مراکز اقامتی و تفریحی مانند هتلها، رستورانها و پارکها، فضاهایی با حفظ [[پیشنوس: محرمیت در معماری ایرانی|محرمیت]]، آرامش و امکان تعامل بیشتر برای خانوادهها طراحی شده است.<ref>. [https://www.archome.ir/51877/restaurant-decoration-design-ideas/ «راهنمای طراحی داخلی و دکوراسیون رستوران»، وبسایت خانة معماری.]</ref> همچنین در سالنهای نمایش [[تئاتر]] و [[سینما]]، بخشی بهعنوان لژ خانوادگی بهمنظور جذب مخاطبان، بهویژه خانوادهها، در نظر گرفته شده است.<ref>. [https://41184435.khabarban.com/ «رونق سینما با ایجاد لژ خانوادگی»، وبسایت خبربان.]</ref> | ||
[[پرونده:03.e8d8682.jpg|جایگزین=لژ خانوادگی قطار |بندانگشتی|لژ خانوادگی در قطار های علی بابا]] | |||
===در سفرهای هوایی و ریلی=== | ===در سفرهای هوایی و ریلی=== | ||
| خط ۲۷: | خط ۵۶: | ||
==اهداف طراحی لژ خانوادگی== | ==اهداف طراحی لژ خانوادگی== | ||
*'''خلق فضای خصوصی؛''' خلق این فضا در برخی مکانها مانند سفرهخانههای باغی با بهرهگیری از عناصر متنوعی صورت میگیرد؛ از جمله پرچینهای طبیعی مانند شمشاد و یاس، دیوارهای کوتاه سنگی یا آجری، پارتیشنهای چوبی با نقوش سنتی، و پردههای حریر یا پارچههای ضخیم که به حفظ حریم افراد و ایجاد فضایی خصوصی کمک میکنند.<ref>. [https://golestankhandani.ir/traditional-dining-room-design-in-the-garden/ «طراحی سفرهخانة سنتی در باغ»، وبسایت گلستان خندانی.]</ref> یکی از نکات کلیدی در طراحی این فضاها، مدیریت صدا و تقویت حریم خصوصی است؛ که برای این منظور، استفاده از دیوارهای [[سبز (رنگ)|سبز]]، پوششهای عایق صوتی و آبنماها گزینههایی مؤثر به شمار میروند.<ref>. [https://saramaash.com/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2/ «طراحی رستوران فضای باز»، وبسایت سارا معاش.]</ref> این شیوه جداسازی، بر [[محرمیت]] و آرامش محیط میافزاید و تجربهای دلنشینتر را برای مهمانان فراهم میسازد.<ref>. [https://aramodesign.com/projects/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ «طراحی سفرهخانة سنتی»، وبسایت آرامو دیزاین.]</ref> | *'''خلق فضای خصوصی؛''' خلق این فضا در برخی مکانها مانند سفرهخانههای باغی با بهرهگیری از عناصر متنوعی صورت میگیرد؛ از جمله پرچینهای طبیعی مانند شمشاد و یاس، دیوارهای کوتاه سنگی یا آجری، پارتیشنهای چوبی با نقوش سنتی، و پردههای حریر یا پارچههای ضخیم که به حفظ حریم افراد و ایجاد فضایی خصوصی کمک میکنند.<ref>. [https://golestankhandani.ir/traditional-dining-room-design-in-the-garden/ «طراحی سفرهخانة سنتی در باغ»، وبسایت گلستان خندانی.]</ref> یکی از نکات کلیدی در طراحی این فضاها، مدیریت صدا و تقویت حریم خصوصی است؛ که برای این منظور، استفاده از دیوارهای [[سبز (رنگ)|سبز]]، پوششهای عایق صوتی و آبنماها گزینههایی مؤثر به شمار میروند.<ref>. [https://saramaash.com/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2/ «طراحی رستوران فضای باز»، وبسایت سارا معاش.]</ref> این شیوه جداسازی، بر [[پیشنوس: محرمیت در معماری ایرانی|محرمیت]] و آرامش محیط میافزاید و تجربهای دلنشینتر را برای مهمانان فراهم میسازد.<ref>. [https://aramodesign.com/projects/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ «طراحی سفرهخانة سنتی»، وبسایت آرامو دیزاین.]</ref> | ||
*'''ایجاد محیطی برای تعاملات خانوادگی؛''' در فضای لژ خانوادگی، فعالیتهایی مانند گفتوگو، نشستن دور هم و مطالعههای سبک امکانپذیر است.<ref>. [https://artair.blogfa.com/post/160 «شناخت عرصههای مختلف در خانههای مسکونی»، وبسایت پرواز هنر.]</ref> در طراحی این فضاها، به فرم مناسب برای ایجاد صمیمیت در جمع خانوادگی و همچنین به مساحت کافی برای انجام فعالیتهای مختلف توجه میشود.<ref>. [https://deeda.ir/blog/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/P68-%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87.html «فضاهای خانه»، وبسایت استودیو معماری دیدا.]</ref> | *'''ایجاد محیطی برای تعاملات خانوادگی؛''' در فضای لژ خانوادگی، فعالیتهایی مانند گفتوگو، نشستن دور هم و مطالعههای سبک امکانپذیر است.<ref>. [https://artair.blogfa.com/post/160 «شناخت عرصههای مختلف در خانههای مسکونی»، وبسایت پرواز هنر.]</ref> در طراحی این فضاها، به فرم مناسب برای ایجاد صمیمیت در جمع خانوادگی و همچنین به مساحت کافی برای انجام فعالیتهای مختلف توجه میشود.<ref>. [https://deeda.ir/blog/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C/P68-%D9%81%D8%B6%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87.html «فضاهای خانه»، وبسایت استودیو معماری دیدا.]</ref> | ||
==عناصر زیباییشناختی در طراحی لژ خانوادگی== | ==عناصر زیباییشناختی در طراحی لژ خانوادگی== | ||
[[پرونده:لژ خانوادگی ۳.jpg|جایگزین=لژ خانوادگی در مشهد برای تولد|بندانگشتی|لژ خانوادگی در مشهد برای تولد]] | |||
در تزئینات داخلی فضای لژها، با بهگارگیری رنگهای گرم و طرحهای گرافیکی نمایی بسیار جذاب ایجاد میکنند.<ref>. [https://www.archome.ir/51877/restaurant-decoration-design-ideas/ «راهنمای طراحی داخلی و دکوراسیون رستوران»، وبسایت خانة معماری.]</ref> در [[نورپردازی]] با الهام از طرحهای سنتی و چراغهای LED و فانوسهای قدیمی، ایجاد فضاهایی سرپوشیده با دیوارهای شیشهای و سقفهای چوبی جلوهای خاص به فضا میبخشند.<ref>. [https://golestankhandani.ir/traditional-dining-room-design-in-the-garden/ «طراحی سفرهخانة سنتی در باغ»، وبسایت گلستان خندانی.]</ref> | |||
با استفاده از پشتی، متکا، مبل، فرش، تلویزیون، [[کتابخانه]]، شومینه یا شوفاژ، تابلوهای هنری، ظروف سفالی یا مسی و حصیری<ref>. [https://salamsakhteman.com/blog/%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C/ «نشیمن در معماری ایرانی، از شاهنشین تا هال»، وبسایت سلام ساختمان.]</ref> و کاشیهای ایرانی و ایجاد آبنماها بر جذابیت بصری فضاهای اختصاصی خانوادهها میافزایند.<ref>. [https://aramodesign.com/projects/%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87/ «طراحی سفرهخانة سنتی»، وبسایت آرامو دیزاین.]</ref> همچنین با استفاده از میز، صندلی، تختهای چوبی با طرحهای اسلیمی و سنتی و انتخاب موسیقی محلی و سنتی مناسب، احساس خوشایندی برای خانوادهها ایجاد میکنند.<ref>. [https://www.menobuzz.com/blog/education/restaurant-design/ «9 سبک طراحی رستوران رایج در سال 1403»، وبلاگ منوباز.]</ref> | |||
با استفاده از پشتی، متکا، مبل، فرش، تلویزیون، | |||
==فضاهای خصوصی در بناهای عمومی ایرانی== | ==فضاهای خصوصی در بناهای عمومی ایرانی== | ||
در برخی از بناهای عمومی معماری ایرانی، فضاهایی اختصاصی برای حفظ حریم خانوادگی طراحی شده بود. این فضاها، که معمولاً بهصورت غرفهها یا ایوانهای مشرف بر صحن مرکزی بنا میآمدند، امکان حضور همزمان در فضای جمعی و حفظ حدود خصوصی را فراهم میکردند. برای نمونه، در تکیه دولت تهران، اتاقهایی در طبقات فوقانی تعبیه شده بود که با پنجرههای اُرُسی و پردههای ضخیم از صحن عمومی جدا میشدند و بانوان دربار در آن حضور مییافتند<ref>[https://theater.farhang.gov.ir/fa/news/243435/%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA «تکیهی دولت عظیم ترین و مردمی ترین تماشاخانه ی ایران(فصل پنجم) / از دیروز تا امروز تکیه دولت»، وبسایت وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی.]</ref> در تکیه دولت، برخی از اتاقها به خانوادههای شناختهشده اختصاص داشت و صحن اصلی برای استفاده عموم مردم در نظر گرفته شده بود.<ref>'''[https://radiofarhang.ir/NewsDetails/?m=060001&n=493968 «تكیه دولت كهن ترین تكیه ی تهران »، وبسایت رادیو فرهنگ.]'''</ref> | در برخی از بناهای عمومی معماری ایرانی، فضاهایی اختصاصی برای حفظ [[حریم خانوادگی]] طراحی شده بود. این فضاها، که معمولاً بهصورت غرفهها یا ایوانهای مشرف بر صحن مرکزی بنا میآمدند، امکان حضور همزمان در فضای جمعی و حفظ حدود خصوصی را فراهم میکردند. برای نمونه، در تکیه دولت تهران، اتاقهایی در طبقات فوقانی تعبیه شده بود که با پنجرههای اُرُسی و پردههای ضخیم از صحن عمومی جدا میشدند و بانوان دربار در آن حضور مییافتند<ref>[https://theater.farhang.gov.ir/fa/news/243435/%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B9%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA «تکیهی دولت عظیم ترین و مردمی ترین تماشاخانه ی ایران(فصل پنجم) / از دیروز تا امروز تکیه دولت»، وبسایت وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی.]</ref> در تکیه دولت، برخی از اتاقها به خانوادههای شناختهشده اختصاص داشت و صحن اصلی برای استفاده عموم مردم در نظر گرفته شده بود.<ref>'''[https://radiofarhang.ir/NewsDetails/?m=060001&n=493968 «تكیه دولت كهن ترین تكیه ی تهران »، وبسایت رادیو فرهنگ.]'''</ref> | ||
==پیامد عدم طراحی لژ خانوادگی در معماری مدرن== | ==پیامد عدم طراحی لژ خانوادگی در معماری مدرن== | ||
| خط ۴۷: | خط ۷۶: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{آغاز منابع}} | |||
*آشنا، حسامالدین و روحانی، محمدرضا، «هویت فرهنگی ایرانیان از رویکردهای نظری تا مؤلفههای بنیادی»، فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی، دورۀ سوم، شمارۀ 4، زمستان 1389ش. | *آشنا، حسامالدین و روحانی، محمدرضا، «هویت فرهنگی ایرانیان از رویکردهای نظری تا مؤلفههای بنیادی»، فصلنامۀ تحقیقات فرهنگی، دورۀ سوم، شمارۀ 4، زمستان 1389ش. | ||
* | * | ||
| خط ۱۰۰: | خط ۱۲۹: | ||
*«9 سبک طراحی رستوران رایج در سال 1403»، وبلاگ منوباز، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1403ش. | *«9 سبک طراحی رستوران رایج در سال 1403»، وبلاگ منوباز، تاریخ درج مطلب: 15 مهر 1403ش. | ||
{{پایان منابع}} | |||
{{ | |||
}} | |||