پرش به محتوا

لوطی‌گری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
دیداریویکی‌متن
صفحه‌ای تازه حاوی «جایگزین=کلاه مخملی‌-لوطی|بندانگشتی|حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند 94ش '''<big>لوطی‌گری؛</big>''' خصلت و مرام پهلوانی و جوانمردی. لوطی‌گری نوعی منش پهلوانی است که از گذشته تا‌کنون در فرهنگ ایرانی و...» ایجاد کرد
 
ایجاد لینک داخلی
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:لوطی‌گری (1).jpg|جایگزین=کلاه مخملی‌-لوطی|بندانگشتی|حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند 94ش]]
{{جعبه اطلاعات مفهوم
'''<big>لوطی‌گری؛</big>''' خصلت و مرام پهلوانی و جوانمردی.
| تصویر            =لوطی‌گری (1).jpg
| زیرنویس تصویر    =حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند ۹۴ش 
| image_alt        =کلاه مخملی-لوطی
| فایل پادکست      =لوطی گری.ogg
| حجم فایلپادکست    =8/02
| تاریخ پادکست      =2-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


لوطی‌گری نوعی منش پهلوانی است که از گذشته تا‌کنون در فرهنگ ایرانی و میان مردان رایج بوده است؛ اما با گذر زمان و تحت‌تاثیر عوامل متعدد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی از مفهوم اصلی خود فاصله گرفته و دچار تحولات گسترده‌ای شده است.
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم         =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =


==مفهوم‌شناسی==
| نخستین کاربرد    =  
| ریشه واژه        =  
| مرتبط با          =  
| اهمیت            =  
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|لوطی‌گری؛}}''' خصلت و مرام پهلوانی و جوانمردی.


لوطی‌گری در لغت، به‌معنای جوانمردی، بخشندگی و آزادگی است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C . دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ لوتی‌گری.]</ref> نام لوطی از اواسط دوران قاجار به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد، <ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/2957508-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B1 . «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> اما از این واژه در شرایط مختلف اجتماعی، مفاهیم و مصادیق متفاوتی اراده شده است، مانند پهلوان‌های شهری، جوانمردان، اراذل و اوباش، لات و الوات، دوره‌گردان و لولیان (کولیان)،  دلقک‌های درباری و اوباشی که در خدمت حکومت بوده‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 . «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم/ پژمان موسوی»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> لوطی‌گری در فرهنگ ایرانی قدمت طولانی دارد و ریشۀ آن به باورهای کهن و منش اخلاقی ایرانیان در دوران باستان برمی‌گردد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 . «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»،  وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref>
لوطی‌گری در [[فرهنگ ایرانی]]، مفهومی دیرپا با ریشه در آیین‌ [[جوانمردی]] است. این واژه از اواسط دورهٔ [[قاجاریه|قاجار]] به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد، اما در طول زمان، مصادیق گوناگونی یافت: از عیاران و باباشمل‌ها تا اراذل و اوباش. لوطی‌گری، دوگانه‌ای پدید آورد: پهلوانانی که حامی ضعیفان بودند و اوباشی که با حاکمان همدست شدند. این پدیده با آداب ویژه، نظام طبقاتی، مشاغل خاص، پوشش متمایز و پیوند با [[ورزش زورخانه‌ای|زورخانه]] همراه بود. لوطی‌گری پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، تحولاتی را تجربه کرد؛ امروزه نیز شکل‌های تحریف‌شدهٔ آن در برخی مناطق ایران دیده می‌شود.


==لوطی==
== مفهوم‌شناسی ==
لوطی‌گری در لغت، به معنای [[جوانمردی]]، [[بخشندگی]] و [[آزادگی]] است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/لوطی-گری دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ لوتی‌گری.]</ref> لوطی‌گری در [[فرهنگ ایرانی]] قدمت طولانی دارد و ریشهٔ آن به باورهای کهن و منش اخلاقی ایرانیان در دوران باستان برمی‌گردد.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»،  وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> نام لوطی از اواسط دوران قاجار به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد،<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-طنز-سرگرمی-39/2957508-مروری-بر-تاریخ-لوطی-گری-در-ایران-از-رابین-هودهای-سیستان-تا-شورشیان-اصفهان-لوطی-پهلوان-است-یا-شرور «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> اما از این واژه در شرایط مختلف اجتماعی، مفاهیم و مصادیق متفاوتی اراده شده است، مانند پهلوان‌های شهری، جوانمردان، اراذل و اوباش، الوات، دوره‌گردان و لولیان (کولیان)، دلقک‌های درباری و اوباشی که در خدمت حکومت بوده‌اند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم/ پژمان موسوی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref>


لوطی‌گری یکی از خصوصیات بارز جماعتی است که مدعی پهلوانی بوده‌ و گاهی نهادی اجتماعی را شکل داده‌اند، مانند عیاران، شطاران، شاطران، باباشمل‌ها و داش‌مشدی‌ها. مردم مناطق مختلف به‌خصوص تهرانی‌های قدیم، لوطی‌ها را جوان‌مردانی می‌دانستند که به‌ویژه دربارۀ ناموس، تعصب داشته‌اند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> آنها در خرده‌فرهنگ ویژۀ خود، به بسیاری از آداب‌ورسوم و منش‌های فتوت و عیاری پایبند بوده‌اند، <ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7 . راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> اما در طول زمان و تحت تاثیر عوامل محیطی به دو گروه تقسیم شده‌اند:  
== لوطی ==
لوطی‌گری یکی از خصوصیات بارز جماعتی است که مدعی پهلوانی بوده و گاهی نهادی اجتماعی را شکل داده‌اند، مانند عیاران، شطاران، شاطران، باباشمل‌ها و داش‌مشدی‌ها. مردم مناطق مختلف به‌خصوص تهرانی‌های قدیم، لوطی‌ها را جوانمردانی می‌دانستند که به‌ویژه دربارهٔ [[ناموس]]، تعصب داشته‌اند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> آنها در خرده‌فرهنگ ویژهٔ خود، به بسیاری از آداب‌ورسوم و منش‌های [[عیاران]] پایبند بوده‌اند،<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/ویژگی-های-زبانی-لوطی-ها راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> اما در طول زمان و تحت تأثیر عوامل محیطی به دو گروه تقسیم شده‌اند:


1) خوش‌نام و یاریگر ضعیفان، <ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> که از جان و مال افراد محله محافظت می‌کردند.
۱) خوش‌نام و یاریگر ضعیفان، که از جان و مال افراد محله محافظت می‌کردند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>


2) بد‌نام و همدست حاکمان، که در مناطق شهر به گردن‌کلفتی، زورگویی و اخاذی می‌پرداختند، آرامش محله‌ها را بر‌هم‌زده و موجب آزار اهالی می‌شدند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref> در این فرآیند، مردم گاهی افراد غلام‌باره، هرزه‌کار، قمارباز و دائم‌الخمر را نیز لوطی می‌گفتند. در دورۀ قاجار، گروه‌های دیگری مانند خرس‌بازان و میمون چرخان‌ها، شیرگردان‌ها و مارگیران، شعبده‌بازان و نوازندگان دوره‌گرد نیز به لوطی مشهور بودند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 . «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامه آفتاب یزد.]</ref>
۲) بدنام و همدست حاکمان، که در مناطق شهر به گردن‌کلفتی، زورگویی و اخاذی می‌پرداختند، آرامش محله‌ها را برهم‌زده و موجب آزار اهالی می‌شدند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> در این فرایند، مردم گاهی افراد غلام‌باره، هرزه‌کار، قمارباز و دائم‌الخمر را نیز لوطی می‌گفتند. در دورهٔ [[قاجاریه|قاجار]]، گروه‌های دیگری مانند خرس‌بازان و میمون چرخان‌ها، شیرگردان‌ها و مارگیران، شعبده‌بازان و نوازندگان دوره‌گرد نیز به لوطی مشهور بودند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامه آفتاب یزد.]</ref>


==ویژگی‌ها==
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:لوطی‌گری (3).jpg|جایگزین=خروس بازی- خروس جنگی|بندانگشتی|دو خروس جنگی درگیر در حال پیکار]]
[[پرونده:لوطی‌گری (3).jpg|جایگزین=خروس بازی- خروس جنگی|بندانگشتی|دو خروس جنگی درگیر در حال پیکار]]
لوطی‌ها در گذر زمان برای خود آداب ویژه‌ای پدید آوردند که آن‌ها را از دیگران متمایز ساخت. از‌ جمله ویژگی‌های بارز لوطی‌ها، داشتن لحن خاصی معروف به داش‌مشدی یا لوطی‌گری بود.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref> اصطلاحات خاص لوطی‌گری به‌مرور زمان در فرهنگ زبانی عموم مردم تاثیر گذاشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/%D9%88%DB%8C%DA%98%DA%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7 . راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> در منش لوطی‌گری رفیق‌بازی و با هم بودن افراد نیز رایج بود. آنها در محله‌های مختلف ‌شهر، پاتوق‌های مخصوصی برای دورهمی با نوچه‌ها داشتند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در منش لوطی‌گری لازم بود که فرد به حمایت از ضعیفان و مخالفت با ستمگران بپردازد، راستگو باشد، فریفتۀ مطامع دنیوی نشود و از دوستان خود چیزی را مضایقه نکند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 . «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> برخی لوطی‌ها نیز گرفتار انحراف شده و بر سر هر کوی و برزن بساط خروس‌جنگی راه می‌انداختند یا بر پشت بام خانه، کفتربازی می‌کردند تا جلب توجه کنند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref>
لوطی‌ها در گذر زمان برای خود آداب ویژه‌ای پدیدآوردند که آن‌ها را از دیگران متمایز ساخت. ازجمله ویژگی‌های بارز لوطی‌ها، داشتن لحن خاصی معروف به داش‌مشدی یا داش‌مشتی بود.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> اصطلاحات خاص لوطی‌گری به‌مرور زمان در فرهنگ زبانی عموم مردم تأثیر گذاشت.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/2065422/ویژگی-های-زبانی-لوطی-ها راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.]</ref> در منش لوطی‌گری، رفیق‌بازی و با هم بودن افراد نیز رایج بود. آنها در محله‌های مختلف شهر، پاتوق‌های مخصوصی برای دورهمی با نوچه‌ها داشتند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در منش آنها لازم بود که فرد به حمایت از ضعیفان و مخالفت با ستمگران بپردازد، راستگو باشد، فریفتهٔ مطامع دنیوی نشود و از دوستان خود چیزی را مضایقه نکند.<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> برخی لوطی‌ها نیز گرفتار انحراف شده و بر سر هر کوی و برزن بساط [[خروس‌جنگی]] راه می‌انداختند یا بر پشت بام خانه، [[کفتربازی]] می‌کردند تا جلب توجه کنند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref>


==قوانین لوطی‌گری==
== قوانین لوطی‌گری ==
در مرام لوطی‌گری، مرد نباید مقابل بی‌غیرت‌ها سر تعظیم فرود آورد و به‌خاطر مال دنیا پیش هر کسی دست دراز کند. در منش لوطی‌گری اگر کسی به دردسر می‌افتاد، رفقا به او کمک کرده و از جان و مال برای او مایه می‌گذاشتند. بر این اساس، پیوستن به جرگهٔ لوطی‌ها کار آسانی نبود و قوانین خاصی داشت، ازجمله:
# توانایی کسب درآمد و نان خوردن از دسترنج خود؛
# رعایت احترام بزرگترها؛
# دستگیری از محرومان؛
# بی‌اعتنایی به مادیات و متعصب بودن به محله و ساکنان.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref>


در مرام لوطی‌گری، مرد نباید مقابل بی‌غیرت‌ها سر تعظیم فرود آورد و به خاطر مال دنیا پیش هر کسی دست دراز کند. در منش لوطی‌گری اگر کسی به دردسر می‌افتاد، رفقا به او کمک کرده و از جان و مال برای او مایه می‌گذاشتند. بر این اساس، پیوستن به جرگۀ لوطی‌ها کار آسانی نبود و قوانین خاصی داشت، از جمله:  
== نظام طبقه‌بندی لوطی‌ها ==
اولین مرحلهٔ لوطی‌گری، چغاله‌مشدی بود و این اصطلاح برای تازه‌واردها به کار می‌رفت. سپس فرد با ثابت کردن خود در مراحل لوطی‌گری و انجام کارهای خاص و اثبات قدرت بدنی، فکری و اخلاقی خود به منش لوطی‌گری و جوانمردی رسیده و مورد تأیید لوطی‌ها قرار می‌گرفت.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> پس از گذراندن این مراحل، شخص به داش‌مشدی و پس از آن به مرحلهٔ [[باباشمل]] می‌رسید.<ref>[https://tehrannameh.com/list/ل/لوطی «لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه.]</ref>


#توانایی کسب درآمد و نان خوردن از دسترنج خود؛
== شغل لوطی‌ها ==
#رعایت احترام بزرگترها؛
لوطی‌ها سراغ هر شغلی نمی‌رفتند و بالا رفتن درجه و مرتبهٔ لوطی نیز در دایرهٔ مشاغل آنها تأثیرگذار بود. تازه‌واردها اجازه داشتند با شغل‌هایی مانند فرفره‌سازی، دوغ‌فروشی، چغاله‌فروشی و توت‌فروشی به کسب درآمد بپردازند. برخی مشاغل مانند دلاکی، حمالی، حلاجی و مقنی‌گری میان لوطی‌ها ممنوع بود و اگر یک لوطی از سر ناچاری و نداری سراغ این مشاغل می‌رفت؛ از چشم لوطی‌های دیگر می‌افتاد.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> شعبده‌بازی و معرکه‌گیری، مُطربی و نگهداری و آموزش حیواناتی مانند شیر، نیز در گسترهٔ مشاغل لوطی‌ها جای گرفت.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>
#دستگیری از محرومان؛
#بی‌اعتنایی به مادیات و متعصب بودن به محله و ساکنان.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref>


==نظام طبقه‌بندی لوطی‌ها==
== پوشش لوطی‌ها ==
لوطی‌ها اغلب دارای پوشش و ظاهر خاص بودند. داشتن [[دستمال‌یزدی]] و زنجیر کاشانی از خصوصیات ظاهری لوطی‌ها بود.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> پوشش آنها متشکل از کلاه مخملی یا کلاه پهلوی، کت‌وشلوار مشکی، پیراهن سفید یقه‌دار و کفش نوک‌تیز بود. آنها در شرایط عادی دستمال‌یزدی را دور یقه یا دور دست می‌پیچیدند؛ اما در شرایط اضطراری برای اعلان درگیری، دستمال یزدی یا زنجیر را می‌چرخاندند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref>


اولین مرحلۀ لوطی‌گری، چغاله‌مشدی بود و این اصطلاح برای تازه‌واردها به‌کار می‌رفت. سپس فرد با ثابت کردن خود در مراحل لوطی‌گری و انجام کارهای خاص و اثبات قدرت بدنی، فکری و اخلاقی خود به منش لوطی‌گری و جوانمردی رسیده و مورد تایید لوطی‌ها قرار می‌گرفت.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»،  وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref> پس از گذراندن این مراحل شخص به داش‌مشدی و پس از آن به مرحلۀ باباشمل می‌رسید.<ref>[https://tehrannameh.com/list/%D9%84/%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «لوطی»،  وب‌سایت تهران‌نامه.]</ref>
== نقش زورخانه در تقویت لوطی‌گری ==
خصلت پهلوانی و جوانمردی در قالب لوطی‌گری در دوران [[صفویه]] و [[قاجاریه]] رونق گرفت. در گذشته که [[ورزش زورخانه‌ای]] میان مردان ایرانی در محله‌های مختلف رونق داشت، زمینه تقویت منش پهلوانی در جامعه را فراهم می‌کرد. بسیاری از ورزشکاران زورخانه، علاوه بر تقویت قوای بدنی و آمادگی جسمانی به تقویت و پرورش خصلت‌های نیکوی رفتاری می‌پرداختند. لوطی‌ها ازجمله افرادی بودند که همواره در زورخانه‌ها ورزش کرده و به تقویت منش پهلوانی می‌پرداختند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>


==شغل لوطی‌ها==
== لوطی‌گری در سینما ==
[[پرونده:لوطی‌گری (2).jpg|جایگزین=فیلم ایرانی قیصر-بهروز وثوقی-ناصر ملک مطیعی|بندانگشتی|صحنه ای از فیلم ایرانی قیصر در سال ۱۹۶۹م؛ ناصر ملک‌مطیعی (سمت چپ) و بهروز وثوقی (سمت راست)]]
از سال ۱۳۳۷ش، لوطی‌گری به‌عنوان یک الگوی رفتاری پسندیده در فرهنگ ایرانی پا به عرصهٔ [[سینمای ایران]] گذاشت. در فیلم‌های متعدد ایرانی، منش لوطی‌گری با دفاع از ناموس مردم و نوعی منش جوانمردی و رفاقت به عموم معرفی شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref> در آن دوران، سنت پهلوانی ایرانی در قالب لوطی‌گری وارد [[سینما]] شد و چنان قدرت گرفت که تبدیل به نوعی فرهنگ همگانی شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-طنز-سرگرمی-39/2957508-مروری-بر-تاریخ-لوطی-گری-در-ایران-از-رابین-هودهای-سیستان-تا-شورشیان-اصفهان-لوطی-پهلوان-است-یا-شرور «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> با گذشت زمان و متأثر از شرایط محیطی، سینماگران در فیلم‌ها، تصویر دیگری از لوطی‌ها به نمایش گذاشتند. در برخی از فیلم‌های سینمایی [[دوران پهلوی]] با تخریب مرام لوطی‌گری، لوطی‌ها را افرادی منفور معرفی کردند. برخی معتقدند این امر با انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است تا در افکار عمومی جایگاه اجتماعی لوطی‌ها را خدشه‌دار کرده و پاسبان‌ها و نیروهای امنیتی حکومت، قدرت بگیرند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/بررسی-تقابل-سنت-و-مدرنیته-در-فیلم-های-جاهلی-با-تاکید-بر-الگوهای-لات-و-لوطی-در-دو-فیلم-لات-جوانمرد-و-قیصر اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.]</ref>


از جمله مشاغل رایج میان لوطی‌ها عبارت بود از:  
== دگرگونی در مرام لوطی‌گری ==
اگرچه لوطی‌گری در مفهوم اصلی خود، یک منش پهلوانی، مردانگی و جوانمردی است،<ref>[https://tehrannameh.com/list/ل/لوطی «لوطی»،  وب‌سایت تهران‌نامه.]</ref> اما در طول زمان متأثر از شرایط اجتماعی و فرهنگی رایج در جامعه دچار دگرگونی شده و از مفهوم و عملکرد حقیقی خود فاصله گرفته است. مرام لوطی‌گری ابتدا بر پایهٔ بخشندگی، گذشت، کمک و دفاع از حق مظلوم در مقابل ظالم و کمک‌رسانی به فقرا و ضعیفان شکل گرفت. عملکرد اجتماعی لوطی‌ها سبب شد که آنها، امین مردم محله‌های مختلف شهر باشند. اعتبار اجتماعی آنها به‌گونه‌ای بود که اگر سرپرست و پدر یک خانواده قصد سفر داشت خانوادهٔ خود را به لوطی محله می‌سپرد.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>


لوطی‌ها سراغ هر شغلی نمی‌رفتند و بالا رفتن درجه و مرتبۀ لوطی نیز در دایرۀ مشاغل آنها تاثیرگذار بود. تازه‌وارد‌ها اجازه داشتند با شغل‌هایی مانند فرفره‌سازی، دوغ‌فروشی، چغاله‌فروشی و توت‌فروشی به کسب درآمد بپردازند. برخی مشاغل مانند دلاکی، حمالی، حلاجی و مقنی‌گری میان لوطی‌ها ممنوع بود و اگر یک لوطی از سر ناچاری و نداری سراغ این مشاغل می‌رفت؛ از چشم لوطی‌های دیگر می‌افتاد.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref> شعبده‌بازی و معرکه‌گیری، مُطربی و نگهداری و آموزش حیواناتی مانند شیر، نیز در گسترۀ مشاغل لوطی‌ها جای گرفت.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>
در آغاز دههٔ ۱۳۲۰ش، همزمان با ضعیف‌شدن حکومت مرکزی و قدرت گرفتن منش لوطی‌گری در جامعه، سیاست دولت وقت، تضعیف جایگاه اجتماعی لوطی‌ها و منش لوطی‌گری در جامعه بود و هر گروه از لوطی‌ها به خدمت یک جریان سیاسی درآمد.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.]</ref> بسیاری از لوطی‌ها در دام قدرت و ثروت گرفتار شدند و به‌عنوان نیروی ضدمردم با گرفتن جیره و مواجب از حکومت، مانع اعتراض مردم علیه حکومت می‌شدند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در این روند، بسیاری از آنها با فاصله‌گرفتن از مرام لوطی‌گری، به فساد گرویدند<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> و گروه‌هایی از لوطی‌ها به دزدی و راهزنی و عیاشی روی آوردند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/تاریخچه-لوطی «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>


==پوشش لوطی‌ها==
[[انقلاب اسلامی ایران]] در سال ۱۳۵۷ش، تحول جدیدی در لوطی‌گری ایجاد کرد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-طنز-سرگرمی-39/2957508-مروری-بر-تاریخ-لوطی-گری-در-ایران-از-رابین-هودهای-سیستان-تا-شورشیان-اصفهان-لوطی-پهلوان-است-یا-شرور «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> برخی از آنها به فعالیت‌های انقلابی مانند پخش اعلامیه‌های [[امام خمینی]] می‌پرداختند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/روایتی-از-لوطی-ها-و-داش-مشتی-های-جنگ-فیلم «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> پس از پیروزی انقلاب، وضع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی در ایران، مانع از اخاذی و بزه‌کاری آنها شد و سبب شد لوطی‌گری به مفهوم جوانمردی، پهلوانی و دستگیری از مستحقان و ضعیفان برگردد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.]</ref> با توبه کردن بسیاری از لوطی‌ها، برخی از آنها مانند [[شاهرخ ضرغام]] به دفاع مقدس ایرانیان در [[جنگ ایران و عراق]] پیوستند و در این راه شهید شدند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/روایتی-از-لوطی-ها-و-داش-مشتی-های-جنگ-فیلم «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref>


لوطی‌ها اغلب دارای پوشش و ظاهر خاص بودند. داشتن دستمال یزدی و زنجیر کاشانی از خصوصیات ظاهری لوطی‌ها بود.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»،  وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> پوشش آنها متشکل از کلاه مخملی یا کلاه پهلوی، کت‌و‌شلوار مشکی، پیراهن سفید یقه‌دار و کفش نوک‌تیز بود. آنها در شرایط عادی دستمال یزدی را دور یقه یا دور دست می‌پیچیدند؛ اما در شرایط اضطراری برای اعلان درگیری، دستمال یزدی یا زنجیر را می‌چرخاندند.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»،  وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref>
امروزه اما به‌دلیل افزایش بیکاری و فقر و دگرگونی‌های [[سبک زندگی]]، افرادی با شکل تحریف‌شدهٔ لوطی‌گری به دزدی، زورگیری و ایجاد ناامنی در برخی مناطق می‌پردازند. این امر در طردشدگی اجتماعی آنها تأثیر گذاشته و پیامدهای متعددی مانند فرودستی اقتصادی، منع ازدواج‌های برون‌گروهی، [[مهاجرت]] به شهرهای دیگر، کتمان هویت خویش و احساس زائد بودن را برای آنها به‌دنبال داشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1838428/خرده-فرهنگ-لوطی-ها-و-تجربه-طرد-اجتماعی-مطالعه-موردی-لوطی-های-شهر-خرم-اباد محمدی و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی»، 1400ش، ص105-107]</ref>


==نقش زورخانه در تقویت لوطی‌گری==
== پانویس ==
 
{{پانویس}}
خصلت پهلوانی و جوانمردی از ویژگی‌های بارز ایرانیان در طول تاریخ بوده است؛ اما این ویژگی‌ها در قالب لوطی‌گری در دوران صفویه و قاجاریه رونق گرفت. در گذشته که ورزش زورخانه‌ای میان مردان ایرانی در محله‌های مختلف رونق داشت، زمینه تقویت منش پهلوانی در جامعه را فراهم می‌کرد. بسیاری از ورزشکاران زورخانه، علاوه بر تقویت قوای بدنی و آمادگی جسمانی به تقویت و پرورش خصلت‌های نیکوی رفتاری می‌پرداختند. لوطی‌ها از جمله افرادی بودند که همواره در زورخانه‌ها ورزش کرده و به تقویت منش پهلوانی می‌پرداختند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»،  وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>
 
==ورود لوطی‌گری در سینما==
[[پرونده:لوطی‌گری (2).jpg|جایگزین=فیلم ایرانی قیصر-بهروز وثوقی-ناصر ملک مطیعی|بندانگشتی|صحنه ای از فیلم ایرانی قیصر در سال 1969م؛ ناصر ملک‌مطیعی (سمت چپ) و بهروز وثوقی (سمت راست)]]
از سال 1337ش لوطی‌گری به‌عنوان یک الگوی رفتاری پسندیده در فرهنگ ایرانی پا به عرصۀ سینما گذاشت. در فیلم‌های متعدد ایرانی، منش لوطی‌گری با دفاع از ناموس مردم و نوعی منش جوانمردی و رفاقت به عموم معرفی شد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D9%82%DB%8C%D8%B5%D8%B1 . اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تاکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»،  1392ش، ص11-12.]</ref> در آن دوران سنت پهلوانی ایرانی در قالب لوطی‌گری وارد سینما شد و چنان قدرت گرفت که تبدیل به نوعی فرهنگ همگانی شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/2957508-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B1 . «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> با گذشت زمان و متاثر از شرایط محیطی، سینماگران در فیلم‌ها تصویر دیگری از لوطی‌ها به نمایش گذاشتند. در برخی از فیلم‌های سینمایی دوران پهلوی با تخریب مرام لوطی‌گری، لوطی‌ها را افرادی منفور معرفی کردند. برخی معتقدند این امر با انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است تا در افکار عمومی جایگاه اجتماعی لوطی‌ها را خدشه‌دار کرده و پاسبان‌ها و نیروهای امنیتی حکومت، قدرت بگیرند.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1028657/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%A7%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D9%82%DB%8C%D8%B5%D8%B1 . اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تاکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»،  1392ش، ص11-12.]</ref>
 
==دگرگونی در مرام لوطی‌گری==
 
اگرچه لوطی‌گری در مفهوم اصلی خود، یک منش پهلوانی، مردانگی و جوانمردی است، <ref>[https://tehrannameh.com/list/%D9%84/%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «لوطی»،  وب‌سایت تهران‌نامه.]</ref> اما در طول زمان متاثر از جو و شرایط اجتماعی و فرهنگی رایج در جامعه دچار دگرگونی شده و از مفهوم و عملکرد حقیقی خود فاصله گرفته است. مرام لوطی‌گری ابتدا بر پایۀ بخشندگی، گذشت، کمک و دفاع از حق مظلوم در مقابل ظالم و کمک‌رسانی به فقرا و ضعیفان شکل گرفت. عملکرد اجتماعی لوطی‌ها سبب شد که آنها امین مردم محله‌های مختلف شهر باشند. اعتبار اجتماعی آنها به‌گونه‌ای بود که اگر سرپرست و پدر یک خانواده قصد سفر داشت خانوادۀ خود را به لوطی محله می‌سپرد.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»،  وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در آغاز دهۀ1320‌ش، همزمان با ضعیف‌شدن حکومت مرکزی و قدرت گرفتن منش لوطی‌گری در جامعه، سیاست دولت وقت تضعیف جایگاه اجتماعی لوطی‌ها و منش لوطی‌گری در جامعه بود و هر گروه از لوطی‌ها به خدمت یک جریان سیاسی درآمد.<ref>[https://saednews.com/.post/mrahl-ajib-vrod-be-dniai-loti-gri-v-baidha-v-nbaidhaye-anha . «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»،  وب‌سایت ساعد‌نیوز.]</ref> بسیاری از لوطی‌ها در دام افسونگری‌های قدرت و ثروت گرفتار شدند و به‌عنوان نیروی ضد مردم با گرفتن جیره و مواجب از حکومت، مانع اعتراض مردم علیه حکومت می‌شدند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»،  وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref> در این روند، بسیاری از آنها با فاصله‌گرفتن از مرام لوطی‌گری، به فساد گرویدند<ref>[https://www.pishkhan.com/news/263462 . «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»،  وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.]</ref> و گروه‌هایی از لوطی‌ها به دزدی و راهزنی و عیاشی روی آوردند.<ref>[https://www.darioush-shahbazi.com/articles/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DA%86%D9%87-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C . «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»،  وب‌سایت داریوش شهبازی.]</ref>
 
==فراز و نشیب لوطی‌گری بعد از انقلاب اسلامی==
 
انقلاب اسلامی تحول جدیدی در لوطی‌گری ایجاد کرد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/2957508-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B1 . «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»،  وب‌سایت خبر فوری.]</ref> برخی از آنها به فعالیت‌های انقلابی مانند پخش اعلامیه‌های امام خمینی می‌پرداختند و مثلاً به‌عنوان سبزی‌فروش در محله‌های مختلف سبزی‌ها را در کاغذهای اعلامیه پیچیده و میان مردم توزیع می‌کردند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 . «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»،  خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> همچنین وضع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی در ایران، مانع از اخاذی و بزهکاری آنها شد. طبق قوانین و اصول اخلاقی که پس از انقلاب اسلامی در کشور وضع شد، نوعی ایستادگی در مقابل اقدامات زورگویانۀ این قشر صورت گرفت و سبب شد لوطی‌گری به مفهوم جوانمردی، پهلوانی و دستگیری از مستحقان و ضعیفان برگردد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/popup/fa/system/contentprint/12636 . «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»،  وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> پس از انقلاب اسلامی و توبه کردن بسیاری از لوطی‌ها، برخی از آنها مانند شاهرخ ضرغام با روحیۀ انقلابی برای مبارزه در جبهۀ جنگ حق علیه باطل در دفاع مقدس نقش‌آفرینی کردند و در این راه شهید شده‌اند.<ref>[https://www.isna.ir/news/1402070502891/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 . «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»،  خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.]</ref> امروزه اما به‌دلیل افزایش بیکاری و فقر و دگرگونی‌های سبک زندگی، افرادی با شکل تحریف‌شدۀ لوطی‌گری به دزدی، زورگیری و ایجاد ناامنی در برخی مناطق می‌پردازند. این امر در طردشدگی اجتماعی آنها تاثیر گذاشته و پیامدهای متعددی مانند فرودستی اقتصادی، منع ازدواج‌های برون‌گروهی، مهاجرت به شهرهای دیگر، کتمان هویت خویش و احساس زائد بودن را برای آنها به‌دنبال داشته است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1838428/%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%B7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%84%D9%88%D8%B7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%AE%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF . محمدی و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی»،  1400ش، ص105-107]</ref>


==پانویس==
== منابع ==
{{پانویس}}
{{آغاز منابع}}
==منابع==
* اباذری، یوسف و پاپی‌یزدی، علی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فیلم لات جوانمرد و قیصر»، فصلنامهٔ مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شمارهٔ ۳۲، ۱۳۹۲ش.
*اباذری، یوسف و پاپی‌یزدی، علی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تاکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فیلم لات جوانمرد و قیصر»، فصلنامۀ مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شمارۀ 32، 1392ش.
* «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۳ش.
*«تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی، تاریخ بازدید: 5 مهر 1403ش.
* دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۳ش.
*دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: 5 مهر 1403ش.
* راستگوفر، سیدمحمد و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، فصلنامهٔ هنر زبان، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
*راستگوفر، سید محمد و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، فصلنامۀ هنر زبان، شمارۀ4، 1398ش.
* «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگفیلم»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۵ مهر ۱۴۰۲ش.
*«روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگفیلم»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: 5 مهر 1402ش.
* «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۳ش.
*«لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»،  وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد، تاریخ درج مطلب: 22 فروردین 1401ش.
* «لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۳ش.
*«لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه، تاریخ بازدید: 7 مهر 1403ش.
* «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامهٔ آفتاب یزد، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۱ش.
*«گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»،  وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: 7 مهر 1403ش.
* محمدی، جمال و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربهٔ طرد اجتماعی، مطالعه موردی: لوطی‌های شهر خرم‌آباد»، فصلنامهٔ برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارهٔ ۲۸، ۱۴۰۰ش.
*محمدی، جمال و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی، مطالعه موردی: لوطی‌های شهر خرم‌آباد»، فصلنامۀ برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارۀ 28، 1400ش.
* «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
*«مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: 30 مرداد 1401ش.
{{پایان منابع}}

نسخهٔ کنونی تا ۳ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۴:۲۲

لوطی‌گری
کلاه مخملی-لوطی
حضور 'کلاه مخملی‌ها' در همایش انتخاباتی آبادگران، اسفند ۹۴ش


لوطی‌گری؛ خصلت و مرام پهلوانی و جوانمردی.

لوطی‌گری در فرهنگ ایرانی، مفهومی دیرپا با ریشه در آیین‌ جوانمردی است. این واژه از اواسط دورهٔ قاجار به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد، اما در طول زمان، مصادیق گوناگونی یافت: از عیاران و باباشمل‌ها تا اراذل و اوباش. لوطی‌گری، دوگانه‌ای پدید آورد: پهلوانانی که حامی ضعیفان بودند و اوباشی که با حاکمان همدست شدند. این پدیده با آداب ویژه، نظام طبقاتی، مشاغل خاص، پوشش متمایز و پیوند با زورخانه همراه بود. لوطی‌گری پس از انقلاب اسلامی، تحولاتی را تجربه کرد؛ امروزه نیز شکل‌های تحریف‌شدهٔ آن در برخی مناطق ایران دیده می‌شود.

مفهوم‌شناسی

لوطی‌گری در لغت، به معنای جوانمردی، بخشندگی و آزادگی است.[۱] لوطی‌گری در فرهنگ ایرانی قدمت طولانی دارد و ریشهٔ آن به باورهای کهن و منش اخلاقی ایرانیان در دوران باستان برمی‌گردد.[۲] نام لوطی از اواسط دوران قاجار به پهلوانان محلی اطلاق می‌شد،[۳] اما از این واژه در شرایط مختلف اجتماعی، مفاهیم و مصادیق متفاوتی اراده شده است، مانند پهلوان‌های شهری، جوانمردان، اراذل و اوباش، الوات، دوره‌گردان و لولیان (کولیان)، دلقک‌های درباری و اوباشی که در خدمت حکومت بوده‌اند.[۴]

لوطی

لوطی‌گری یکی از خصوصیات بارز جماعتی است که مدعی پهلوانی بوده و گاهی نهادی اجتماعی را شکل داده‌اند، مانند عیاران، شطاران، شاطران، باباشمل‌ها و داش‌مشدی‌ها. مردم مناطق مختلف به‌خصوص تهرانی‌های قدیم، لوطی‌ها را جوانمردانی می‌دانستند که به‌ویژه دربارهٔ ناموس، تعصب داشته‌اند.[۵] آنها در خرده‌فرهنگ ویژهٔ خود، به بسیاری از آداب‌ورسوم و منش‌های عیاران پایبند بوده‌اند،[۶] اما در طول زمان و تحت تأثیر عوامل محیطی به دو گروه تقسیم شده‌اند:

۱) خوش‌نام و یاریگر ضعیفان، که از جان و مال افراد محله محافظت می‌کردند.[۷]

۲) بدنام و همدست حاکمان، که در مناطق شهر به گردن‌کلفتی، زورگویی و اخاذی می‌پرداختند، آرامش محله‌ها را برهم‌زده و موجب آزار اهالی می‌شدند.[۸] در این فرایند، مردم گاهی افراد غلام‌باره، هرزه‌کار، قمارباز و دائم‌الخمر را نیز لوطی می‌گفتند. در دورهٔ قاجار، گروه‌های دیگری مانند خرس‌بازان و میمون چرخان‌ها، شیرگردان‌ها و مارگیران، شعبده‌بازان و نوازندگان دوره‌گرد نیز به لوطی مشهور بودند.[۹]

ویژگی‌ها

خروس بازی- خروس جنگی
دو خروس جنگی درگیر در حال پیکار

لوطی‌ها در گذر زمان برای خود آداب ویژه‌ای پدیدآوردند که آن‌ها را از دیگران متمایز ساخت. ازجمله ویژگی‌های بارز لوطی‌ها، داشتن لحن خاصی معروف به داش‌مشدی یا داش‌مشتی بود.[۱۰] اصطلاحات خاص لوطی‌گری به‌مرور زمان در فرهنگ زبانی عموم مردم تأثیر گذاشت.[۱۱] در منش لوطی‌گری، رفیق‌بازی و با هم بودن افراد نیز رایج بود. آنها در محله‌های مختلف شهر، پاتوق‌های مخصوصی برای دورهمی با نوچه‌ها داشتند.[۱۲] در منش آنها لازم بود که فرد به حمایت از ضعیفان و مخالفت با ستمگران بپردازد، راستگو باشد، فریفتهٔ مطامع دنیوی نشود و از دوستان خود چیزی را مضایقه نکند.[۱۳] برخی لوطی‌ها نیز گرفتار انحراف شده و بر سر هر کوی و برزن بساط خروس‌جنگی راه می‌انداختند یا بر پشت بام خانه، کفتربازی می‌کردند تا جلب توجه کنند.[۱۴]

قوانین لوطی‌گری

در مرام لوطی‌گری، مرد نباید مقابل بی‌غیرت‌ها سر تعظیم فرود آورد و به‌خاطر مال دنیا پیش هر کسی دست دراز کند. در منش لوطی‌گری اگر کسی به دردسر می‌افتاد، رفقا به او کمک کرده و از جان و مال برای او مایه می‌گذاشتند. بر این اساس، پیوستن به جرگهٔ لوطی‌ها کار آسانی نبود و قوانین خاصی داشت، ازجمله:

  1. توانایی کسب درآمد و نان خوردن از دسترنج خود؛
  2. رعایت احترام بزرگترها؛
  3. دستگیری از محرومان؛
  4. بی‌اعتنایی به مادیات و متعصب بودن به محله و ساکنان.[۱۵]

نظام طبقه‌بندی لوطی‌ها

اولین مرحلهٔ لوطی‌گری، چغاله‌مشدی بود و این اصطلاح برای تازه‌واردها به کار می‌رفت. سپس فرد با ثابت کردن خود در مراحل لوطی‌گری و انجام کارهای خاص و اثبات قدرت بدنی، فکری و اخلاقی خود به منش لوطی‌گری و جوانمردی رسیده و مورد تأیید لوطی‌ها قرار می‌گرفت.[۱۶] پس از گذراندن این مراحل، شخص به داش‌مشدی و پس از آن به مرحلهٔ باباشمل می‌رسید.[۱۷]

شغل لوطی‌ها

لوطی‌ها سراغ هر شغلی نمی‌رفتند و بالا رفتن درجه و مرتبهٔ لوطی نیز در دایرهٔ مشاغل آنها تأثیرگذار بود. تازه‌واردها اجازه داشتند با شغل‌هایی مانند فرفره‌سازی، دوغ‌فروشی، چغاله‌فروشی و توت‌فروشی به کسب درآمد بپردازند. برخی مشاغل مانند دلاکی، حمالی، حلاجی و مقنی‌گری میان لوطی‌ها ممنوع بود و اگر یک لوطی از سر ناچاری و نداری سراغ این مشاغل می‌رفت؛ از چشم لوطی‌های دیگر می‌افتاد.[۱۸] شعبده‌بازی و معرکه‌گیری، مُطربی و نگهداری و آموزش حیواناتی مانند شیر، نیز در گسترهٔ مشاغل لوطی‌ها جای گرفت.[۱۹]

پوشش لوطی‌ها

لوطی‌ها اغلب دارای پوشش و ظاهر خاص بودند. داشتن دستمال‌یزدی و زنجیر کاشانی از خصوصیات ظاهری لوطی‌ها بود.[۲۰] پوشش آنها متشکل از کلاه مخملی یا کلاه پهلوی، کت‌وشلوار مشکی، پیراهن سفید یقه‌دار و کفش نوک‌تیز بود. آنها در شرایط عادی دستمال‌یزدی را دور یقه یا دور دست می‌پیچیدند؛ اما در شرایط اضطراری برای اعلان درگیری، دستمال یزدی یا زنجیر را می‌چرخاندند.[۲۱]

نقش زورخانه در تقویت لوطی‌گری

خصلت پهلوانی و جوانمردی در قالب لوطی‌گری در دوران صفویه و قاجاریه رونق گرفت. در گذشته که ورزش زورخانه‌ای میان مردان ایرانی در محله‌های مختلف رونق داشت، زمینه تقویت منش پهلوانی در جامعه را فراهم می‌کرد. بسیاری از ورزشکاران زورخانه، علاوه بر تقویت قوای بدنی و آمادگی جسمانی به تقویت و پرورش خصلت‌های نیکوی رفتاری می‌پرداختند. لوطی‌ها ازجمله افرادی بودند که همواره در زورخانه‌ها ورزش کرده و به تقویت منش پهلوانی می‌پرداختند.[۲۲]

لوطی‌گری در سینما

فیلم ایرانی قیصر-بهروز وثوقی-ناصر ملک مطیعی
صحنه ای از فیلم ایرانی قیصر در سال ۱۹۶۹م؛ ناصر ملک‌مطیعی (سمت چپ) و بهروز وثوقی (سمت راست)

از سال ۱۳۳۷ش، لوطی‌گری به‌عنوان یک الگوی رفتاری پسندیده در فرهنگ ایرانی پا به عرصهٔ سینمای ایران گذاشت. در فیلم‌های متعدد ایرانی، منش لوطی‌گری با دفاع از ناموس مردم و نوعی منش جوانمردی و رفاقت به عموم معرفی شد.[۲۳] در آن دوران، سنت پهلوانی ایرانی در قالب لوطی‌گری وارد سینما شد و چنان قدرت گرفت که تبدیل به نوعی فرهنگ همگانی شد.[۲۴] با گذشت زمان و متأثر از شرایط محیطی، سینماگران در فیلم‌ها، تصویر دیگری از لوطی‌ها به نمایش گذاشتند. در برخی از فیلم‌های سینمایی دوران پهلوی با تخریب مرام لوطی‌گری، لوطی‌ها را افرادی منفور معرفی کردند. برخی معتقدند این امر با انگیزه‌های اجتماعی و سیاسی صورت گرفته است تا در افکار عمومی جایگاه اجتماعی لوطی‌ها را خدشه‌دار کرده و پاسبان‌ها و نیروهای امنیتی حکومت، قدرت بگیرند.[۲۵]

دگرگونی در مرام لوطی‌گری

اگرچه لوطی‌گری در مفهوم اصلی خود، یک منش پهلوانی، مردانگی و جوانمردی است،[۲۶] اما در طول زمان متأثر از شرایط اجتماعی و فرهنگی رایج در جامعه دچار دگرگونی شده و از مفهوم و عملکرد حقیقی خود فاصله گرفته است. مرام لوطی‌گری ابتدا بر پایهٔ بخشندگی، گذشت، کمک و دفاع از حق مظلوم در مقابل ظالم و کمک‌رسانی به فقرا و ضعیفان شکل گرفت. عملکرد اجتماعی لوطی‌ها سبب شد که آنها، امین مردم محله‌های مختلف شهر باشند. اعتبار اجتماعی آنها به‌گونه‌ای بود که اگر سرپرست و پدر یک خانواده قصد سفر داشت خانوادهٔ خود را به لوطی محله می‌سپرد.[۲۷]

در آغاز دههٔ ۱۳۲۰ش، همزمان با ضعیف‌شدن حکومت مرکزی و قدرت گرفتن منش لوطی‌گری در جامعه، سیاست دولت وقت، تضعیف جایگاه اجتماعی لوطی‌ها و منش لوطی‌گری در جامعه بود و هر گروه از لوطی‌ها به خدمت یک جریان سیاسی درآمد.[۲۸] بسیاری از لوطی‌ها در دام قدرت و ثروت گرفتار شدند و به‌عنوان نیروی ضدمردم با گرفتن جیره و مواجب از حکومت، مانع اعتراض مردم علیه حکومت می‌شدند.[۲۹] در این روند، بسیاری از آنها با فاصله‌گرفتن از مرام لوطی‌گری، به فساد گرویدند[۳۰] و گروه‌هایی از لوطی‌ها به دزدی و راهزنی و عیاشی روی آوردند.[۳۱]

انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ش، تحول جدیدی در لوطی‌گری ایجاد کرد.[۳۲] برخی از آنها به فعالیت‌های انقلابی مانند پخش اعلامیه‌های امام خمینی می‌پرداختند.[۳۳] پس از پیروزی انقلاب، وضع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی در ایران، مانع از اخاذی و بزه‌کاری آنها شد و سبب شد لوطی‌گری به مفهوم جوانمردی، پهلوانی و دستگیری از مستحقان و ضعیفان برگردد.[۳۴] با توبه کردن بسیاری از لوطی‌ها، برخی از آنها مانند شاهرخ ضرغام به دفاع مقدس ایرانیان در جنگ ایران و عراق پیوستند و در این راه شهید شدند.[۳۵]

امروزه اما به‌دلیل افزایش بیکاری و فقر و دگرگونی‌های سبک زندگی، افرادی با شکل تحریف‌شدهٔ لوطی‌گری به دزدی، زورگیری و ایجاد ناامنی در برخی مناطق می‌پردازند. این امر در طردشدگی اجتماعی آنها تأثیر گذاشته و پیامدهای متعددی مانند فرودستی اقتصادی، منع ازدواج‌های برون‌گروهی، مهاجرت به شهرهای دیگر، کتمان هویت خویش و احساس زائد بودن را برای آنها به‌دنبال داشته است.[۳۶]

پانویس

  1. ↑ دهخدا، لغت‌نامه، ذیل واژۀ لوتی‌گری.
  2. ↑ «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.
  3. ↑ «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.
  4. ↑ «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم/ پژمان موسوی»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  5. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  6. ↑ راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.
  7. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  8. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  9. ↑ «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامه آفتاب یزد.
  10. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  11. ↑ راستگوفر و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، 1398ش، ص95.
  12. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  13. ↑ «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.
  14. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  15. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  16. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  17. ↑ «لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه.
  18. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  19. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  20. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  21. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  22. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  23. ↑ اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.
  24. ↑ «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.
  25. ↑ اباذری و پاپی‌یزدی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فلیم لات جوانمرد و قیصر»، 1392ش، ص11-12.
  26. ↑ «لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه.
  27. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  28. ↑ «مراحل عجیب ورود به دنیای لوطی‌گری و بایدها و نبایدهای آنها»، وب‌سایت ساعدنیوز.
  29. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  30. ↑ «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامۀ آفتاب یزد.
  31. ↑ «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی.
  32. ↑ «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری.
  33. ↑ «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
  34. ↑ «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»، وب‌سایت مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
  35. ↑ «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگ»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا.
  36. ↑ محمدی و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربۀ طرد اجتماعی»، 1400ش، ص105-107

منابع

  • اباذری، یوسف و پاپی‌یزدی، علی، «بررسی تقابل سنت و مدرنیته در فیلم‌های جاهلی با تأکید بر الگوهای لات و لوطی در دو فیلم لات جوانمرد و قیصر»، فصلنامهٔ مطالعات فرهنگی و ارتباطات، شمارهٔ ۳۲، ۱۳۹۲ش.
  • «تاریخچه لوطی و لوطی‌گری»، وب‌سایت داریوش شهبازی، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۳ش.
  • دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، وب‌سایت واژه‌یاب، تاریخ بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۳ش.
  • راستگوفر، سیدمحمد و همکاران، «ویژگی‌های زبانی لوطی‌ها»، فصلنامهٔ هنر زبان، شمارهٔ ۴، ۱۳۹۸ش.
  • «روایتی از لوطی‌ها و داش‌مشتی‌های جنگفیلم»، خبرگزاری دانشجویان ایران: ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۵ مهر ۱۴۰۲ش.
  • «گفت‌وگو با ناصر فکوهی: لوتی‌گری یا لومپنیسم»، وب‌سایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۳ش.
  • «لوطی»، وب‌سایت تهران‌نامه، تاریخ بازدید: ۷ مهر ۱۴۰۳ش.
  • «لوطی‌گری مرامی از یاد رفته در ایران»، وب‌سایت روزنامهٔ آفتاب یزد، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۱ش.
  • محمدی، جمال و همکاران، «خرده‌فرهنگ لوطی‌ها و تجربهٔ طرد اجتماعی، مطالعه موردی: لوطی‌های شهر خرم‌آباد»، فصلنامهٔ برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شمارهٔ ۲۸، ۱۴۰۰ش.
  • «مروری بر تاریخ لوطی‌گری در ایران/ لوطی، پهلوان است یا شرور؟»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۳۰ مرداد ۱۴۰۱ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=لوطی‌گری&oldid=47860»