اغتشاشات دی ۱۴۰۴: تفاوت میان نسخه‌ها

{{درشت|'''اغتشاشات دی ۱۴۰۴؛'''}} تخریب اموال عمومی، ایجاد رعب در میان شهروندان، اختلال عمدی در نظم جامعه و تضعیف حاکمیت ملی توسط اغتشاشگران در ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ش.

=== نقش آمریکا و اسراییل ===

|مقایسۀ وضعیت ایران با مدل بازداشت مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا.

|هشدار دربارهٔ عملیات [[چکش نیمه‌شب]]؛ تهدید به حملۀ مخرب در صورت عدم پذیرش توافق جدید.

کارشناسان رسانه معتقدند در جریان وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ش رسانه‌های خارجی مخالف [[جمهوری اسلامی ایران]]، تنها به پوشش خبری بسنده نکردند؛ بلکه با ایفای نقشی فعال در جنگ ترکیبی، به‌دنبال تأثیرگذاری بر [[افکار عمومی]] بودند. این رسانه‌ها با استفاده از تکنیک‌های روانی و روایت‌سازی هدفمند، تلاش کردند تصویری غیرواقعی و احساسی از رویدادها ارائه دهند و ادراک عمومی را تغییر دهند. آنها با پخش گستردهٔ اخبار تأییدنشده، عادی‌نمایی خشونت و ایجاد این باور که نظام در آستانۀ فروپاشی است، خواسته‌های مدنی و اقتصادی معترضان را به‌سمت تقابل با حاکمیت سوق دادند.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاست-داخلی-46/3193215-تحلیل-جمیله-کدیور-از-ناآرامی-های-اخیر-پسر-شاه-را-با-چه-هدفی-وارد-ماجرا-کردند-پادگان-رسانه-هایی-چون-اینترنشنال-با-مهندسی-خشم-مردم-ساده-سازی-عبور-از-جمهوری-اسلامی-بر-تکرار-سرنگونی-قریب-الوقوع-نبرد-نهایی-تمرکز-کردند «تحلیل جمیله کدیور از ناآرامی‌های اخیر/ پسر شاه را با چه هدفی وارد ماجرا کردند؟/ پادگان رسانه‌هایی چون اینترنشنال با مهندسی خشم مردم و «ساده‌سازی» عبور از جمهوری اسلامی، بر تکرار «سرنگونی قریب‌الوقوع» و «نبرد نهایی» تمرکز کردند»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> مراحل عملیات رسانه‌ای آنها در جدول ذیل آمده است:<ref>[https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/ایران-ستیزان-چگونه-آتش-اغتشاشات-را-شعله-ور-کردند][https://farsnews.ir/IRANICTV/1770701731622917529/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «ایران‌ستیزان چگونه آتش اغتشاشات را شعله‌ور کردند؟»، خبرگزاری فارس.]</ref>

در مرحلهٔ نخست ناآرامی‌ها، برخی [[کافه|کافه‌ها]] به‌عنوان [[پاتوق]] تجمع آشوبگران مورد استفاده قرار گرفتند و در [[فضای مجازی]] نیز به دعوت برای حضور در این تجمعات اقدام کردند. با شدت‌یافتن درگیری‌ها و ورود اغتشاشات به فاز مسلحانه، شمار قابل توجهی از کافه‌ها و مراکز تجاری، به‌رغم تذکرات داده‌شده، دست به اعتصاب زده و فعالیت خود را به‌طور هماهنگ تعطیل کردند. منابع رسمی این اقدام را همسو با فراخوان‌های پهلوی و سرویس‌های امنیتی بیگانه توصیف کرده‌اند.<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحد‌های-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافه‌ها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref>

بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از این واحدها، به‌ویژه کافه‌های متعلق به [[سلبریتی|سلبریتی‌ها]] و [[ورزشکار|ورزشکاران]]، با انتشار پست‌ها و استوری‌هایی در حمایت از اغتشاشات، به تشویق خشونت و افزایش ناامنی کمک کردند. به‌دنبال این اقدامات، مراجع قضایی، برخی واحدهای متخلف را پلمپ کردند، ازجمله کافه «وریا»، کافه «ساعدی‌نیا» و مجموعهٔ «مهر و ماه».<ref>[https://snn.ir/fa/news/1356833/جهت-استحضار-مقامات-قضایی-لیست-واحد‌های-صنفی-که-در-آتش-اغتشاشات-دمیدند-عکس «جهت استحضار مقامات قضایی؛ لیست واحدهای صنفی که در آتش اغتشاشات دمیدند + عکس»، خبرگزاری دانشجو؛][https://www.javanonline.ir/fa/news/1340308/کافه‌ها-از-انقلاب-فرانسه-تا-اغتشاشات-تهران «کافه‌ها از انقلاب فرانسه تا اغتشاشات تهران!»، جوان آنلاین.]</ref>

|'''جریان سلطنت‌طلب و رضا پهلوی'''

|شاخۀ ری‌استارتی متهم به آتش زدن مساجد و شاخۀ گنابادی دارای سابقۀ درگیری مسلحانه در سال‌های 1390ش و 1396ش است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1782312/پشت-پرده-یارگیری-فرقه-های-تروریستی-مسلح-در-اغتشاشات-عامل-موساد «پشت‌پرده یارگیری فرقه‌های تروریستی مسلح در اغتشاشات/ عامل موساد به دنبال نفوذ اجتماعی در تهران!+ تصاویر»، مشرق‌نیوز.]</ref>

|دستگیری لیدرهایی در [[تهران]] که طبق گزارش‌ها از استان‌های غربی آمده بودند.<ref>[https://ensafnews.com/627499/%D8%AA%D8%B3%D9%86%DB%8C%D9%85-%D9%84%DB%8C%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7/ «تسنیم: لیدرهای اغتشاشات از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، انصاف‌نیوز.]</ref>

|'''[[سلبریتی|سلبریتی‌ها]]'''

نویسندگان در تحلیل اغتشاشات دی‌ ۱۴۰۴ش ویژگی‌های متمایزی را استخراج کرده‌اند که آن را از ناآرامی‌های پیشین جدا می‌سازد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی، مهم‌ترین این وجوه به شرح زیر است:

بر اساس گزارش‌های تحلیلی مبتنی بر داده‌های میدانی از پروفایل دستگیرشدگان، این پدیده به‌طور عمده ماهیتی اجتماعی، هویتی و اقتصادی دارد و نمی‌توان آن را صرفاً به خوانش‌های امنیتی یا ایدئولوژیک تقلیل داد.<ref>[https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-74/1204128-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 «آسیب‌شناسی آماری ناآرامی‌های اخیر در کشور؟»، خبرگزاری رکنا]؛ [https://www.asriran.com/fa/news/1136210/آسیب‌شناسی-حوادث-اخیر-بر-اساس-داده-های-25-هزار-بازداشتی «آسیب‌شناسی حوادث اخیر بر اساس داده‌های 25 هزار بازداشتی»، وب‌سایت تحلیلی-خبری عصر ایران.]</ref> الگوی غالب معترضان را مردان جوان، مجرد، با تحصیلات اندک، فاقد [[سابقه کیفری|سابقهٔ کیفری]] و متعلق به طبقات متوسط و فرودست تشکیل می‌دهند. آمارها نشان می‌دهد ۷۷درصد دستگیرشدگان زیر ۳۰ سال و ۲۷درصد زیر ۱۸ سال سن داشته‌اند. ۸۲درصد مجرد بودند که این امر با عواملی مانند ناپایداری هویتی، ریسک‌پذیری بالاتر و ضعف پیوندهای اجتماعی سنتی مرتبط است. از نظر اقتصادی، ۶۵درصد متعلق به طبقهٔ متوسط و ۳۲درصد متعلق به طبقهٔ فرودست بودند که بیانگر تأثیر احساس نابرابری و فقدان [[تحرک اجتماعی]] حتی در اقشار غیرفقیر است. از نظر تحصیلی، ۸۸درصد دارای دیپلم یا سطح پایین‌تر بوده و تنها ۲درصد شاغل در بخش دولتی بودند. حضور ۱۷درصدی [[دانش‌آموز|دانش‌آموزان]] نیز در این آمار، چشمگیر است.<ref>[https://aftabnews.ir/fa/news/1035514/آماری-از-اعتراضات-دی-ماه-۱۴۰۴-چه-افرادی-بودند-و-چه-می-خواستند «آماری از اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴؛ چه افرادی بودند و چه می‌خواستند؟»، پایگاه خبری آفتاب.]</ref>

|اشتغال مستمر به مشاهدۀ فیلم‌ها و محتواهای غیراخلاقی.

|استفاده از کلت کمری، یوزی اسرائیلی، کلاشینکف، شاتگان، [[سلاح شکاری]] و شلیک با تیربار به‌سمت تجمع از پشت‌سر.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>

|به‌کارگیری چاقو، [[قمه]]، شمشیر، تبر، [[پنجه‌بکس]]، افشانه‌های آتش، زنجیر و چوب‌های میخ‌دار، پرتاب [[کوکتل‌مولوتوف]]، نارنجک جنگی و دست‌ساز.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>

|هدف‌ قراردادن نیروهای حافظ امنیت و مردم

|کشتن ۲ هزار و ۴۲۷ نفر شامل نیروهای حافظ امنیت و قشرهای مختلف مردم.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>

|هدف‌ قراردادن کودکان و جوانان

|کشتن [[بهار سیفی]] ۲ ساله در [[نیشابور]]، [[ملینا اسدی]] ۳ ساله در [[کرمانشاه]]، [[آنیلا ابوطالبیان|آنیلا]] ۸ ساله در خودرو و سپهر ابراهیمی ۱۸ ساله با دشنه.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/1013175/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%DB%B3%DB%B0-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87 «ماجرای طراحی یک جنگ تمام عیار شهری چه بود؟ | ۳۰ پرده از یک نقشه پیچیده علیه ایران»، همشهری آنلاین.]</ref>

۱. محمدعلی زنگویی ۲. هانی بورقی ۳. امیرعباس رعنایی ۴. علی صادقی ۵. مهدی سماواتی ۶. محمدرسول بیاتی ۷. سعید ریاضی ۸. علی خانی ۹. مهدیسا ۱۰. مسعود نعمتی ۱۱. آرین شمس ۱۲. ساغر اعتمادی ۱۳. کامران مرادی ۱۴. پویا سامعی ۱۵. مبینا بهشتی 16. مهدی کمالی 17. محمدجواد شریفی 18. تارا زارعی 19. رضا نیک‌نام<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1356418/اسامی-کشته‌هایی-که-زنده-شدند-عکس «اسامی کشته‌هایی که زنده شدند! + عکس»، وب‌سایت تابناک.]</ref>

بر اساس اظهارات مقامات انتظامی، نیروهای پلیس در روزهای ابتدایی حوادث دی ۱۴۰۴ش، با هدف جلوگیری از تشدید خشونت و حفظ جان شهروندان، از ابزارهای غیرکشنده و روش‌های کنترل جمعیت همچون ماشین‌های آب‌پاش، اسلحۀ [[پینت‌بال]]، خودروهای نویز و صوتی بهره بردند. با این حال، پس از تشدید حملات مسلحانه و تخریب‌های گسترده از [[۱۹ دی]]، رویکرد انتظامی با قوت بیشتری برای بازپس‌گیری صحنه و مقابله با عناصر مسلح و خرابکار متمرکز شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6731172/پلیس-از-سلاح-گرم-استفاده-نکرد-تنها-از-ابزارهای-بازدارنده-بهره «پلیس در اغتشاشات اخیر از سلاح گرم استفاده نکرده است»، خبرگزاری مهر.]</ref> در این چارچاب، فرماندهی کل انتظامی با تفکیک میان افراد فریب‌خورده از اغتشاشگران سازمان‌یافته و لیدرها، بر دو نوع برخورد متفاوت تأکید کرد. بر این اساس، با گروه اول با تساهل‌ و بر اساس شأن نظام جمهوری اسلامی برخورد خواهد شد؛ اما با عاملان و رهبران اغتشاشات مطابق قانون و با شدت عمل رفتار می‌شود. همچنین اعلام شد که تعداد زیادی از اغتشاشگران شناسایی شده‌اند و روند قانونی برای برخورد با آنان به‌صورت مرحله‌ای در حال پیگیری است. در این مرحله، همکاری بخش‌هایی از جامعه با نیروهای امنیتی و انتظامی، به‌عنوان عاملی مؤثر در تثبیت سریع‌تر اوضاع گزارش شده است. به گفتهٔ پلیس این عملیات با محوریت تفکیک معترضان مسالمت‌آمیز از اغتشاشگران مسلح و با هدف بازگرداندن امنیت عمومی به اجرا درآمده است.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1779631/فیلم-سردار-رادان-خطاب-به-اغتشاشاگران-خودتان-را-تسلیم-کنید «فیلم/ سردار رادان خطاب به اغتشاشاگران: خودتان را تسلیم کنید»، وب‌سایت مشرق.]</ref>

* [[مرجع تقلید|مراجع تقلید]] و علمای [[حوزه علمیه]] نیز در بیانیه‌های جداگانه، اقدامات تخریب‌گرانه و آشوب‌های اخیر را محکوم کردند. آنان با تقدیر از حضور گستردهٔ مردم در [[راهپیمایی ۲۲ دی]]، این حضور را نشانهٔ بصیرت و وفاداری ملت به نظام و [[آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران|آرمان‌های انقلاب]] توصیف کردند. آنها از تلاش نیروهای امنیتی برای حفظ [[نظم عمومی]] تقدیر کردند و خواستار برخورد قضایی قاطع با عوامل آشوب و [[تخریب اموال عمومی]] شدند.<ref>[https://rasanews.ir/fa/news/803475/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%B6%D8%B9-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 «مواضع مراجع تقلید و علما در محکومیت اقدامات اغتشاشگران»، خبرگزاری رسا.]</ref>

* نمایدگان مردم در [[مجلس شورای اسلامی]] و چهره‌های سیاسی کشور ضمن محکومیت اقدامات خشونت‌آمیز و تخریب اموال عمومی، بر حمایت از تلاش‌های نهادهای امنیتی برای بازگرداندن آرامش تأکید کردند. برخی از این چهره‌ها همچنین با اشاره به اعتراضات اقتصادی، خواستار توجه جدی‌تر به مطالبات معیشتی مردم شدند.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1777858/%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%B7%D8%A6%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B4%D9%85%D9%86-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%85 «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز.]</ref>

نمایندهٔ ایران در این نشست‌ها درخواست آمریکا را شرم‌آور و غیرمشروع خواند و آن را پوششی برای همدستی واشنگتن در تشویق به خشونت و بی‌ثبات‌سازی توصیف کرد. در مقابل، نمایندگان [[روسیه]] این اقدامات را سیرکی پوچ و نمایشی برای تأمین منافع آمریکا ارزیابی کرده و اقدام واشینگتن در دعوت از عناصر ضدایرانی مقیم خود را محکوم کرد. نمایندهٔ [[چین]] نیز رویکرد مداخله‌جویانهٔ غرب را مورد انتقاد قرار داد. نمایندهٔ [[پاکستان]] با تأکید بر دوستی دیرینه با [[ایران]]، ضمن ابراز نگرانی از تخریب اموال عمومی، با رفتارهای گزینشی علیه ایران مخالفت کرد و تحریم‌ها را تشدیدکنندهٔ وضعیت حقوق بشر دانست.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2113363/جلسه-اضطراری-شورای-امنیت-سازمان-ملل-درباره-حوادث-اخیر-ایران-موافقان-و-مخالفان-ایران-چه-گفتند «جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل درباره حوادث اخیر ایران/موافقان و مخالفان ایران چه گفتند؟»، اقتصاد آنلاین.]</ref>

* «ایران همزمان در ۴ جبهه با دشمن در جنگ است/ ملت پوز دشمن را در جنگ نظامی ۱۲ روزه به خاک مالیدند/ باید نسبت به توطئه‌های دشمن شناخت داشته باشیم»، مشرق‌نیوز، تاریخ درج مطلب: 21 دی 1404ش.

*«تسنیم: «لیدرهای اغتشاشات» از استان‌های غربی به تهران آمده بودند»، وب‌سایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: 20 دی 1404ش.