ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

حبیب الله نجفی (بحث | مشارکت‌ها)
اصلاح واژه اسراییل به اسرائیل
 
(۹۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران؛ کشتن افراد دارای سمت نظامی، قضایی یا سیاسی در نظام جمهوری اسلامی توسط گروه‌های تروریستی.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران.jpg
| زیرنویس تصویر    =ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار ۸ شهریور ۱۳۶۰ش
| image_alt        =ساختمان نخست‌وزیری پس از انفجار ۸ شهریور ۱۳۶۰
| فایل پادکست      =ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران.ogg
| حجم فایلپادکست    =۸/۶۴
| تاریخ پادکست      =۱۶-۱-۱۴۰۵
| زیرنویس عنوان    =
| عنوان اصلی        =
| عنوان انگلیسی    =
| عنوان عربی        =
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =
| نوع مفهوم        =
| معنای اصطلاحی      =
| حوزه کاربرد      =
| گستره جغرافیایی  =
| منشأ تاریخی      =
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران؛}}''' اقدام به کشتن افراد دارای سمت حاکمیتی در نظام جمهوری اسلامی توسط گروه‌های تروریستی.


ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران، مجموعه‌ای از اقدامات خشونت‌آمیز سازمان‌یافته است که از نخستین ماه‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی آغاز شد و تاکنون در سه مرحله ادامه یافته است. این اقدامات ابتدا توسط گروه‌های تروریستی داخلی از جمله فرقان و سازمان مجاهدین خلق (منافقین) و در سال‌های اخیر به‌طور مستقیم توسط اسراییل و ایالات متحده آمریکا صورت گرفته است. طیف گسترده‌ای از شخصیت‌های عالی‌رتبه سیاسی، نظامی، قضایی و علمی از جمله رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، رئیس قوه قضاییه، فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هسته‌ای و در نهایت رهبر جمهوری اسلامی هدف این ترورها قرار گرفته‌اند. تحلیلگران بر این باورند که این اقدامات با اهدافی همچون ایجاد خلأ مدیریتی، تضعیف پشتوانه‌های فکری نظام، ایجاد ناامنی و مهار گسترش انقلاب اسلامی طراحی شده‌ است. با این حال، به نظر تحلیلگران ترورها پیامدهایی معکوس نسبت به اهداف عاملان به همراه داشته است. پژوهشگران افشای ماهیت مخالفان و تغییر افکار عمومی به نفع نظام، تبدیل قربانیان به نمادهای ماندگار ملی، کارآمدی ساختار نهادی لایه‌ای در پر کردن سریع جایگاه‌های خالی، تقویت انسجام اجتماعی و اراده جمعی و ناتوانی راهبردی دشمن در رویارویی نظامی را بخشی از این پیامدهای این ترورها می‌دانند.
ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران، مجموعه‌ای از اقدامات خشونت‌آمیز سازمان‌یافته است که از نخستین ماه‌های پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] آغاز شد. این اقدامات ابتدا توسط گروه‌های تروریستی داخلی از جمله [[گروه فرقان|فرقان]] و [[سازمان مجاهدین خلق ایران|سازمان مجاهدین خلق]] و در سال‌های اخیر به‌طور مستقیم توسط [[اسرائیل]] و [[آمریکا|ایالات متحده آمریکا]] صورت گرفته است. طیف گسترده‌ای از شخصیت‌های عالی‌رتبهٔ سیاسی، نظامی، قضایی و علمی؛ ازجمله رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر، رئیس قوه قضاییه، امامان جمعه، فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هسته‌ای و [[رهبر جمهوری اسلامی ایران]] هدف این ترورها قرار گرفته‌اند. تحلیلگران بر این باورند که این اقدامات با اهدافی همچون ایجاد خلأ مدیریتی، تضعیف پشتوانه‌های فکری [[نظام جمهوری اسلامی ایران|نظام]]، ایجاد ناامنی و مهار گسترش انقلاب اسلامی طراحی شده است. با این حال، به نظر تحلیلگران، ترورها، پیامدهایی معکوس نسبت به اهداف عاملان به‌همراه داشته است. از این منظر، افشای ماهیت مخالفان و تغییر [[افکار عمومی]] به نفع نظام، تبدیل قربانیان به نمادهای ماندگار ملی، کارآمدی ساختار نهادی لایه‌ای در پر کردن سریع جایگاه‌های خالی، تقویت [[انسجام اجتماعی]] و ارادهٔ جمعی و ناتوانی راهبردی دشمن در رویارویی نظامی، بخشی از پیامدهای ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران است.


== مفهوم‌شناسی ==
== مفهوم‌شناسی ==
واژۀ ترور برگرفته از واژهٔ فرانسوی Terreur، به‌معنای کشتن مخالفان سیاسی به‌صورت ناگهانی است.<ref>دهخدا، لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژ، ترور، وب‌سایت واژه‌یاب.</ref> پژوهشگران ویژگی‌های اصلی ترور را توسل به زور و اقدامات خشونت‌آمیز برای ایجاد ترس، اقدام به‌صورت غیرمشروع، هدف‌گذاری بر اساس اهداف سیاسی و ایدئولوژیک و همچنین کسب یا حفظ قدرت دانسته‌اند.<ref>عبداللهی‌نژاد و عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، 1390ش، ص۱۵۶.</ref> برخی از محققان واژۀ‌های ذکرشده در متون روایی مانند «فَتْک»، «اِغْتِیال»، «اِرْهاب» و «محاربه» را مترادف با مفهوم ترور می‌دانند.<ref>برجی، پژوهشی فقهی و حقوقی درباره ترور و دفاع مقدس، ۱۳۸۶ش، ص۲۸-۳۰؛ حاتمی، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، 1394ش، ص۸-۱۰.</ref> ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران نیز مجموعه‌ای از اقدامات خشونت‌آمیز سازمان‌یافته توسط گروه‌های تروریستی همچون فرقان و سازمان مجاهدین خلق توصیف شده است که با هدف حذف فیزیکی شخصیت‌های نظام اسلامی، ایجاد رعب و وحشت در جامعه و تخریب اماکن حساس دولتی انجام می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
واژهٔ ترور (به فرانسوی: ''Terreur)'' به‌معنای ترس و هراس‌افکنی، در اصطلاح رایج به‌معنای ایجاد وحشت از طریق خشونت و قتل با هدف دستیابی به مقاصد سیاسی است و می‌تواند توسط افراد، گروه‌ها، احزاب یا دولت‌ها صورت پذیرد.<ref name=":0">نعمتی وروجنی، «بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی»، 1395ش، ص81-82.</ref> پژوهشگران ویژگی‌های اصلی ترور را توسل به زور، اقدامات خشونت‌آمیز، قتل، خونریزی برای ایجاد ترس، اقدام به‌صورت غیر مشروع، هدف‌گذاری بر اساس اهداف سیاسی و ایدئولوژیک و همچنین کسب یا حفظ قدرت دانسته‌اند.<ref>عبداللهی‌نژاد و عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، 1390ش، ص۱۵۶.</ref> برخی محققان، واژه‌های ذکرشده در متون اسلامی مانند فَتْک، اِغْتِیال، اِرْهاب و محاربه را مترادف با مفهوم ترور می‌دانند.<ref>برجی، پژوهشی فقهی و حقوقی دربارهٔ ترور و دفاع مقدس، ۱۳۸۶ش، ص۲۸–۳۰؛ حاتمی، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، 1394ش، ص۸–۱۰.</ref> مسئول نیز در فرهنگ اسلامی به کسی گفته می‌شود که مورد سؤال مردم قرار می‌گیرد و باید پاسخ‌گوی عملکرد خود باشد.<ref>[https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=50037 «بیانات در دیدار مسئولان نظام»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.]</ref> بر این اساس ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران مجموعه‌ای از اقدامات خشونت‌آمیز سازمان‌یافته توسط گروه‌های تروریستی،<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> اسرائیل و آمریکا<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> توصیف شده است که با هدف حذف فیزیکی شخصیت‌های نظام اسلامی، ایجاد رعب و وحشت در [[جامعه]] و تخریب اماکن حساس دولتی انجام می‌شود.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا]؛ [https://7sobh.com/بخش-سیاسی-12/605574-استمرار-ترور-از-دهه-تا-دهه «استمرار ترور از دهه ۶۰ تا دهه ۱۴۰۰»، وب‌سایت روزنامۀ 7 صبح].</ref>


== تاریخچه ==
== تاریخچه ==
به گواهی اسناد تاریخی ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران آغاز شده و در سه مرحله ادامه پیدا کرده است:  
* نخستین موج ترورهای سازمان‌یافته از اوایل ۱۳۵۸ش با فعالیت گروه فرقان آغاز شد. این گروه که با شعارهایی همچون [[اسلام منهای روحانیت]] فعالیت می‌کرد، با بهره‌گیری از فضای دانشگاهی و جذب جوانان سطحی‌نگر، اقدام به ترور شخصیت‌های برجستهٔ انقلابی کرد. این مرحله با ترور نخستین فرمانده [[ستاد کل ارتش جمهوری اسلامی ایران]] در [[اردیبهشت]] ۱۳۵۸ش آغاز شد<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/بازخوانی-24-ترور-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> و سپس شماری از اعضای [[شورای انقلاب اسلامی|شورای انقلاب]] و روحانیون تأثیرگذار را دربر گرفت. این موج با دستگیری اعضای اصلی گروه فرقان در [[دی (ماه)|دی‌ماه]] همان سال فروکش کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/روزی-که-اکبر-گودرزی-سرکرده-گروهک-فرقان-تیرباران-شد «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
* پس از [[عزل ابوالحسن بنی‌صدر]] از ریاست‌جمهوری، سازمان مجاهدین خلق راهبرد مبارزه مسلحانه را در پیش گرفت. این مرحله با ترور نافرجام یکی از شخصیت‌های مؤثر انقلاب در [[تیر (ماه)|تیرماه]] ۱۳۶۰ش آغاز شد و در پی آن، [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]]<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref> و دفتر نخست‌وزیری به ترتیب در تیر و [[شهریور]] همان سال، نقطه اوج این ترورها بود که منجر به کشته‌شدن جمع زیادی از مقامات عالی‌رتبه قضایی، اجرایی و نمایندگان [[مجلس شورای اسلامی]] شد. این روند طی دهه شصت با ترور امامان جمعه و پس از پایان [[جنگ عراق با ایران]] در دهه هفتاد با ترور برخی از فرماندهان نظامی و مسئولان قضایی ادامه یافت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پرونده‌ای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref>
* از اواخر دهه هشتاد، تمرکز [[عملیات تروریستی|عملیات‌های تروریستی]] به ترور دانشمندان هسته‌ای و فرماندهان نظامی معطوف شد. این ترورها که با حمایت و هدایت مستقیم سرویس‌های اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا صورت می‌گرفت، طی سال‌های ۱۳۸۸ش تا ۱۳۹۹ش شماری از مشاوران و مدیران [[برنامه هسته‌ای ایران]] را هدف قرار داد. نقطه عطف این مرحله، ترور [[قاسم سلیمانی]] فرمانده [[نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در دی‌ماه ۱۳۹۸ش توسط نیروهای مسلح آمریکا بود که واکنش‌های بی‌سابقه‌ای در پی داشت.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/پرونده-ای-درباره-همۀ-ترورهای-سیاسی-تاریخ-معاصر-ایران «پرونده‌ای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref>
* از ۱۴۰۴ش رویکرد ترور به‌شکل حملات هماهنگ و گسترده توسط اسرائیل و آمریکا وارد فاز جدیدی شد. این مرحله ابتدا در [[۲۳ خرداد]] ۱۴۰۴ش، در [[جنگ ۱۲ روزه]]، با حملات هوایی اسرائیل به اهداف نظامی در تهران و ترور جمعی از فرماندهان ارشد نیروهای مسلح آغاز شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311256/شهادت-سرلشکر-باقری-شهادت-سردار-حاجی-زاده-شهادت-سردار-سلامی%C2%A0۷۸-نفر-شهید-و-۳۲۹-تن-مجروحشهادت-۶-دانشمند-هسته‌ای-در-حمله-تروریستی-اسرائیل «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هسته‌ای در حمله تروریستی اسرائیل»، وب‌سایت تابناک،.]</ref> نقطهٔ اوج این موج از ترورها در [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش و با عنوان [[عملیات خشم حماسی|خشم حماسی]] از سوی آمریکا و [[عملیات شیر غران|شیر غران]] از سوی اسرائیل با [[ترور سیدعلی خامنه‌ای|ترور سید علی خامنه‌ای]]، [[رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران]] و شماری از مقامات عالی‌رتبه نظامی و امنیتی کشور رقم خورد. این حملات که با هدف فروپاشی ساختار حکمرانی طراحی شده بودند، با واکنش‌های متقابل گسترده و تغییر معادلات منطقه‌ای همراه شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک]؛ {{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref>


* مرحله اول از ابتدای 1358ش آغاز شد و به‌طور عمده توسط گروه فرقان انجام می‌گرفت.<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-24-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref> نخستین ترور در 3 اردیبهشت 1358ش رخ‌داد و طی آن محمدولی قرنی، رییس ستاد کل ارتش وقت، توسط گروه فرقان در حیاط منزلش کشته شد. وی پیش از انقلاب مدت زیادی به‌دلیل فعالیت‌های انقلابی خود به زندان افتاد و پس از پیروزی انقلاب با حکم امام‌خمینی به‌عنوان نخستین فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.<ref name=":0">[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> بعد از آن مرتضی مطهری، محمد مفتح و ترور نافرجام اکبر هاشمی رفسنجانی توسط گره فرقان انجام شد. این مرحله با دستگیری اعضای اصلی فرقان در دی ماه 1358ش خاتمه پیدا کرد.<ref>[https://fararu.com/fa/news/635711/%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%AF%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو.]</ref>
== زمینه‌ها و عوامل ==
* مرحله دوم توسط مجاهدین خلق پس از عزل بنی صدر از مقام ریاست‌جمهوری با ترور ناکام سیدعلی خامنه‌ای  در 6 تیر 1360ش و  سپس ترور سیدمحمد بهشتی همراه 72 تن از یاران وی در 7 تیر 1360ش آغاز شد.<ref>[https://psri.ir/?id=fvyczcf4 «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری­ اسلامی»، مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref> ترور محمدعلی رجایی و باهنر و ترور امامان جمعه در دهۀ 60 و پس از پایان جنگ تحمیلی نیز با ترور  اسدالله لاجوردی و علی صیاد شیرازی در دهه 1370ش ادامه پیدا کرد. این ترورها توسط مجاهدین خلق و تحت هدایت اسراییل و آمریکا در دهۀ 1380ش برخی مسئولان هسته‌ای ایران را هدف قرار داد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/571983/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D9%85%DB%80-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «پرونده‌ای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین.]</ref>
پژوهشگران حوزهٔ مطالعات سیاسی و امنیتی، زمینه‌های متعددی را برای تبیین ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی مطرح کرده‌اند. بر اساس یافته‌های تحقیقاتی، این ترورها به‌طور عمده توسط گروه فرقان، سازمان مجاهدین خلق و همچنین با حمایت و هدایت دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و همچنین خود این کشورها صورت گرفته است.
* مرحلۀ سوم ترورهای مسئولین و فرماندهان ارشد جمهوری اسلامی با حملات تروریستی مستقیم اسراییل در 1404ش آغاز شد. ابتدا در 23 خرداد این سال در حملۀ شبانه که دولت جمهوری اسلامی ایران آن را تجاوز اسرائیل به آسمان مقدس ایران توصیف کرد، محمد باقری رییس ستاد مشترک ارتش، حسین سلامی فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تعداد از دیگر از فرماندهان را کشتند<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1311256/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D9%84%D8%B4%DA%A9%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%C2%A0%DB%B7%DB%B8-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%DB%B3%DB%B2%DB%B9-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%B1%D9%88%D8%AD%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DB%B6-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84 «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هسته‌ای در حمله تروریستی اسرائیل»، وب‌سایت تابناک،.]</ref> و سپس در 9 اسفند 1404ش  آمریکا و اسراییل به‌صورت مشترک به ایران حمله کردند و سیدعلی خامنه‌ای رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران را به همراه  جمعی از مسئولین نظامی و انظامی کشور ترور کردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک.]</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref>


== زمینه‌ها ==
=== گروه فرقان ===
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران1.png|جایگزین=اکبر گودرزی|بندانگشتی|اکبر گودرزی]]
به گزارش پژوهشگران تاریخ معاصر، [[گروه فرقان]] که در ۱۳۵۶ش به سرکردگی [[اکبر گودرزی]] فعالیت خود را آغاز کرد، از جمله گروه‌های تروریستی بود که با بهره‌گیری از فضای دانشگاهی کشور در سال‌های نخست انقلاب، به جذب نیرو از میان دانشجویان فاقد عمق فکری و مطالعاتی کافی، اقدام کرد. بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، این گروه که در استمرار سازمان مجاهدین خلق شکل گرفته بود، پس از ناکامی در مقابلهٔ تئوریک با روحانیون و انقلابیون، به ترور متوسل شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/439618/اولین-گروه-تروریستی-پس-از-پیروزی-انقلاب «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وب‌سایت مشرق.]</ref> بر اساس گزارش‌ها اعضای این گروه با شعارهایی نظیر [[اسلام منهای روحانیت]] و بر اساس این ادعا که اسلام مکتب مبارزاتی نیست، جوانان ساده‌اندیش و خام را جذب می‌کردند. پژوهشگران خاطرنشان کرده‌اند که سرکردگان این گروه با القاب دینی همچون «امام» خطاب می‌شدند و تحلیل خود را به نام [[دین]] صورت می‌دادند. برخی تحلیلگران، این گروه را مصداق عینی [[خوارج]] توصیف کرده‌اند؛ زیرا اعضای این گروه با وجود شعارهای تند ضدامپریالیستی در ابتدای انقلاب اسلامی، بعدها خود به دامن امپریالیسم و تفکرات تروریستی پناهنده شدند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/617376/تروریست‌های-اول-انقلاب-گروه‌هایی-که-طعمه-افکار-التقاطی-گروهک‌های-تروریستی-شدند «تروریست‌های اول انقلاب؛ گروه‌هایی که طعمه افکار التقاطی گروهک‌های تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان.]</ref>


پژوهشگران حوزۀ مطالعات سیاسی و امنیتی، زمینه‌های متعددی را برای تبیین ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران پس از انقلاب اسلامی مطرح کرده‌اند. بر اساس یافته‌های تحقیقاتی، این ترورها به‌طور عمده توسط گروه فرقان، سازمان مجاهدین خلق و همچنین با حمایت و هدایت دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل و همچنین خود این کشورها صورت گرفته است. به نظر آنها زمینه‌های ترور مسئولان جمهوری اسلامی ایران در چارچوب سه جریان اصلی قابل تحلیل بوده که هر یک ریشه‌ها و علل خاص خود را داشته است:
=== سازمان مجاهدین خلق ایران ===
بر اساس پژوهش‌های انجام شده، [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] که فعالیت خود را از دههٔ ۱۳۴۰ش آغاز کرده بودند<ref>آبراهامیان، تاریخ ایران مدرن، ۱۳۸۹ش، ص۲۶۵.</ref> پس از تغییر ایدئولوژی به [[مارکسیسم]]، راهکار مبارزهٔ مسلحانه را برای پیشبرد اهداف خود برگزید.<ref>آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب، ۱۳۸۲ش، ص۶۰۸–۶۰۹؛ بهروز، شورشیان آرمان‌خواه، ۱۳۹۵ش، ص۱۳۲.</ref> به گزارش محققان، این سازمان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ابتدا خود را وفادار به انقلاب نشان داد، اما با اتکا به این توجیه که حاکمان جدید قادر به تحقق [[جامعه بی‌طبقه توحیدی|جامعهٔ بی‌طبقهٔ توحیدی]] نیستند، سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی را هدف نهایی خود قرار داد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۳۴۸.</ref> پژوهشگران معتقدند که مجموعه عواملی از جمله برخی برخوردها میان سازمان مجاهدین خلق و انقلابی‌های مذهبی،<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۴۱۷–۴۵۰.</ref> شرکت نکردن آنان در [[همه‌پرسی قانون اساسی]]، عدم موافقت [[امام‌ خمینی|امام‌خمینی]] با نامزدی [[مسعود رجوی]] در اولین انتخابات ریاست‌جمهوری<ref>آبراهامیان، اسلام رادیکال مجاهدین ایرانی، ۱۳۸۶ش، ص252-254.</ref> و عدم موفقیت چشمگیر آنان در اولین انتخابات مجلس شورای اسلامی، سران این سازمان را به این نتیجه رساند که امکان موفقیت در سطح سیاسی را ندارند.<ref>زال، سازمان مسعود، ۱۳۹۸ش، ص۲۸.</ref> بر اساس این تحلیل‌ها، سازمان مجاهدین خلق از [[۳۰ خرداد]] ۱۳۶۰ش به‌صورت عملی وارد سطح درگیری نظامی با جمهوری اسلامی شد و به ترور مسئولان سیاسی و نظامی و حتی شهروندان عادی اقدام کرد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ص۵۷۲–۵۷۸.</ref>


=== گروه فرقان ===
=== گروه‌های تجزیه‌طلب در مناطق مرزی ===
به گزارش پژوهشگران تاریخ معاصر، گروه فرقان که در ۱۳۵۶ش به سرکردگی اکبر گودرزی فعالیت خود را آغاز کرد، از جمله گروه‌های تروریستی بود که با بهره‌گیری از فضای دانشگاهی کشور در سال‌های نخست انقلاب،  به جذب نیرو از میان دانشجویان فاقد عمق فکری و مطالعاتی کافی، اقدام کرد. بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، این گروه که در استمرار سازمان مجاهدین خلق شکل گرفته بود، پس از ناکامی در مقابلۀ تئوریک با روحانیون و انقلابیون، به ترور متوسل شد.<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/439618/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8 «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وب‌سایت مشرق.]</ref> بر اساس گزارش‌ها اعضای این گروه با شعارهایی نظیر «اسلام منهای روحانیت» و بر اساس این ادعا که اسلام مکتب مبارزاتی نیست، جوانان ساده‌اندیش و خام را جذب می‌کردند. پژوهشگران خاطرنشان کرده‌اند که سرکردگان این گروه با القاب دینی همچون «امام» خطاب می‌شدند و تحلیل خود را به نام دین صورت می‌دادند. برخی از تحلیلران این گروه را مصداق عینی خوارج توصیف کرده‌اند؛ زیرا اعضای این گروه با وجود شعارهای تند ضدامپریالیستی در ابتدای انقلاب، بعدها خود به دامن امپریالیسم و تفکرات تروریستی پناهنده شدند.<ref>[https://www.mizanonline.ir/fa/news/617376/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%B7%D8%B9%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF «تروریست‌های اول انقلاب؛ گروه‌هایی که طعمه افکار التقاطی گروهک‌های تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان.]</ref>
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران2.jpg|جایگزین=حبیب اسیود از رهبران گروه حرکه النضال العربی|بندانگشتی|حبیب اسیود از رهبران گروه حرکه النضال العربی]]
 
منطقهٔ پیرامونی جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های اخیر همواره یکی از کانون‌های فعالیت گروه‌های تروریستی سازمان‌یافته بوده است؛ این گروه‌ها از منظر برخی پژوهشگران و صاحب‌نظران، با حمایت مستقیم و غیرمستقیم قدرت‌های خارجی و برخی رژیم‌های منطقه‌ای، ناامنی، بی‌ثباتی و کشتار مردم بی‌گناه را به‌منظور [[تجزیه ایران|تجزیهٔ ایران]] در دستور کار خود قرار داده‌اند. [[جنبش آزادی‌بخش ملی آذربایجان جنوبی]]، [[کومله]]، [[حزب موکرات کردستان]]، [[پژاک]]، [[الاحوازیه]] در تداوم سازمان خلق عرب، [[جیش العدل]] و [[جبهه دموکراتیک خلق عرب اهواز]]، با اقدامات تروریستی، ترور نخبگان، بمب‌گذاری و حملات مسلحانه، برخی از مسئولین جمهوری اسلامی ایران را ترور کرده‌اند. کارشناسان این گروه‌ها را که به‌طور عمده با هدف تشکیل کشورهای مستقل در مناطق [[سیستان و بلوچستان]]، [[کردستان]] و [[خوزستان]] فعالیت می‌کنند، نه‌تنها تهدیدی برای [[امنیت ملی ایران]]، بلکه خطری جدی برای ثبات کل منطقه و ابزاری برای پیشبرد اهداف سیاسی بیگانگان می‌دانند.<ref>[https://farsnews.ir/Shohadayegepchag/1764595802997032904/گروهک-های-تروریستی-اطراف-ایران-را-بیشتر-بشناسیم «گروهک‌های تروریستی اطراف ایران را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس.]</ref>
=== سازمان مجاهدین خلق ===
بر اساس پژوهش‌های انجام شده، سازمان مجاهدین خلق که فعالیت خود را از دهه ۱۳۴۰ش آغاز کرده بوددند<ref>آبراهامیان، تاریخ ایران مدرن، ۱۳۸۹ش، ص۲۶۵.</ref> پس از تغییر ایدئولوژی به مارکسیسم، راهکار مبارزۀ مسلحانه را برای پیش‌برد اهداف خود برگزید.<ref>آبراهامیان، ایران بین دو انقلاب، ۱۳۸۲ش، ص۶۰۸-۶۰۹؛ بهروز، شورشیان آرمان‌خواه، ۱۳۹۵ش، ص۱۳۲.</ref> به گزارش محققان، این سازمان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ابتدا خود را وفادار به انقلاب نشان داد، اما با اتکا به این توجیه که حاکمان جدید قادر به تحقق «جامعۀ بی‌طبقۀ توحیدی» نیستند، سرنگونی حکومت جمهوری اسلامی را هدف نهایی خود قرار داد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۳۴۸.</ref> پژوهشگران معتقدند که مجموعه عواملی از جمله برخی برخوردها میان مجاهدین و انقلابیان مذهبی،<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۴۱۷-۴۵۰.</ref> عدم شرکت آنان در همه‌پرسی قانون اساسی، عدم موافقت امام‌خمینی با نامزدی مسعود رجوی در انتخابات ریاست‌جمهوری<ref>آبراهامیان، اسلام رادیکال مجاهدین ایرانی، ۱۳۸۶ش، ص252-254.</ref> و عدم موفقیت چشمگیر آنان در انتخابات مجلس اول، سران این سازمان را به این نتیجه رساند که امکان موفقیت در سطح سیاسی را ندارند.<ref>زال، سازمان مسعود، ۱۳۹۸ش، ص۲۸.</ref> بر اساس این تحلیل‌ها، سازمان مجاهدین از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ش به‌صورت عملی وارد سطح درگیری نظامی با جمهوری اسلامی شد و به ترور مسئولان سیاسی-نظامی و حتی شهروندان عادی اقدام کرد.<ref>جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۸۵ش،ص۵۷۲-۵۷۸.</ref>  


=== آمریکا و اسرائیل ===
=== آمریکا و اسرائیل ===
پژوهشگران روابط بین‌الملل، علل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را در چند سطح معرفتی، سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای تحلیل کرده‌اند. در سطح معرفت‌شناختی، محققان به تضاد بنیادین میان نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری با اومانیسم و سکولاریسم غربی اشاره کرده‌اند. به اعتقاد آنان، موفقیت نظام اسلامی را تهدیدی برای نظام‌های مبتنی بر اومانیسم تلقی می‌شد. در سطح سیاسی، از دست‌دادن بازاری بزرگ برای محصولات آمریکا، به‌هم‌خوردن توازن و ثبات مدنظر غرب در منطقه و رشد گرایش‌های اسلام‌خواهانه در کشورهای منطقه به‌عنوان عوامل مهم نگرانی‌آفرین ذکر شده است. از منظر اقتصادی، موقعیت ژئوپلیتیک ایران میان دو منبع انرژی خزر و خلیج فارس و امکان خودکفایی ایران در حوزه هسته‌ای، تهدیدی برای منافع حیاتی غرب ارزیابی می‌شد. در سطح منطقه‌ای، پژوهشگران به حمایت‌های مالی و تسلیحاتی آمریکا از گروه‌های تروریستی مانند سازمان مجاهدین خلق اشاره کرده‌اند که در جنگ ایران و عراق علیه غیرنظامیان ایرانی به کار گرفته شدند. مجموعۀ این زمینه‌ها و تضادهای بنیادین، ایالات متحده آمریکا و اسراییل را به این نتیجه‌گیری راهبردی رسانده است که حذف فیزیکی شخصیت‌های تأثیرگذار جمهوری اسلامی می‌تواند مسیر تضعیف و در نهایت فروپاشی نظام را هموار سازد. به گزارش محققان، ترور دانشمندان هسته‌ای ایران توسط سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، حمایت از تجزیه‌طلبی در ایران، به‌کارگیری تروریسم اقتصادی در قالب تحریم‌های یکجانبه و ترور شخصیت‌های مهم جمهوری اسلامی، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی این دو کشور علیه ایران بوده که در همین راستا صورت گرفته است.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%83%D8%A7_%D9%88_%D9%87%D8%AF%D9%81%DB%8C_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1_%D8%A7%D8%B2_%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82_%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87_%D8%A7%DB%8C_%D8%A8%D8%A7_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
پژوهشگران روابط بین‌الملل، علل اقدامات تروریستی آمریکا و اسرائیل در ایران را در چند سطح معرفتی، سیاسی، اقتصادی و منطقه‌ای تحلیل کرده‌اند. در سطح معرفت‌شناختی، محققان به تضاد بنیادین میان نظام فکری اسلام مبتنی بر خدامحوری با [[اومانیسم]] و [[سکولاریسم]] غربی اشاره کرده‌اند. به اعتقاد آنان، موفقیت نظام اسلامی تهدیدی برای نظام‌های مبتنی بر اومانیسم تلقی می‌شود. در سطح سیاسی، از دست‌دادن بازاری بزرگ برای محصولات آمریکا پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران، به‌هم‌خوردن توازن و ثبات مدنظر غرب در منطقه و رشد گرایش‌های اسلام‌خواهانه در کشورهای منطقه به‌عنوان عوامل مهم نگرانی‌آفرین ذکر شده است. از منظر اقتصادی، موقعیت ژئوپلیتیک [[ایران]] میان دو منبع انرژی [[دریای خزر]] و [[خلیج فارس]] و امکان خودکفایی ایران در حوزهٔ هسته‌ای، تهدیدی برای منافع حیاتی غرب ارزیابی می‌شد. در سطح منطقه‌ای، پژوهشگران به حمایت‌های مالی و تسلیحاتی آمریکا از گروه‌های تروریستی مانند سازمان مجاهدین خلق اشاره کرده‌اند که در [[جنگ عراق با ایران]] علیه غیرنظامیان ایرانی به کار گرفته شدند.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> افزون بر این، تحلیلگران بر این باورند که حمایت جمهوری اسلامی از [[محور مقاومت]]، از جمله [[فلسطین]] و [[حزب‌الله لبنان]] و نیز تأکید بر آرمان‌های عدالت‌خواهانه و مقابله با سلطه‌گری، از عوامل اصلی خصومت راهبردی آمریکا و اسرائیل با نظام جمهوری اسلامی محسوب می‌شود.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/98298/نقش-جمهوری-اسلامی-ایران-در-هویت-بخشی-به-مجموعه-امنیتی-محور-مقاومت?rcids=95379,105832,82996,99053,98308,98318,98313,98314 کرمی، «نقش جمهوری اسلامی ایران در هویت بخشی به مجموعه امنیتی محور مقاومت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> مجموعهٔ این زمینه‌ها و تضادهای بنیادین، ایالات متحده آمریکا و اسرائیل را به این نتیجه‌گیری راهبردی رسانده است که حذف فیزیکی شخصیت‌های تأثیرگذار جمهوری اسلامی می‌تواند مسیر تضعیف و در نهایت فروپاشی نظام را هموار سازد. به گزارش محققان، [[ترور دانشمندان هسته‌ای ایران]] توسط سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل، حمایت از [[تجزیه‌طلبی در ایران]]، به‌کارگیری [[تروریسم اقتصادی]] در قالب تحریم‌های یکجانبه و ترور شخصیت‌های مهم جمهوری اسلامی، از جمله مصادیق اقدامات تروریستی این دو کشور علیه ایران بوده که در همین راستا صورت گرفته است.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/ایران-و-آمریکا-پس-از-انقلاب-اسلامی؛-آمریکاستیزی-و-دیپلماسی-تروریستیhtml دانشور محمدزادگان و شفیع‌زاده برمی، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان]؛ [https://hawzah.net/fa/Article/View/99386/آمریكا_و_هدفی_فراتر_از_توافق_هسته_ای_با_ایران «آمریکا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].</ref>
 
== نقش سرویس‌های جاسوسی خارجی ==
بر اساس اسناد و مدارک موجود، سرویس‌های اطلاعاتی خارجی به‌ویژه سیا و موساد در ترور مسئولان و شخصیت‌های برجسته جمهوری اسلامی ایران پس از پیروزی انقلاب نقش داشته‌اند. برای برای ، در مورد گروه فرقان، اسناد به‌دست آمده از سفارت آمریکا در تهران حاکی از ارتباط این گروه با عناصر خارجی است. یک سند محرمانه از سفارت آمریکا به وزارت خارجه این کشور از تماس یک طلبه قدیمی با سفارت و ارائه اطلاعاتی درباره گروه فرقان و قصد آن برای ترور هفته‌ای یک روحانی خبر می‌دهد. همچنین فردی به نام ویکتور تامست به عنوان رابط سفارت با فرقان معرفی شده که پس از اشغال سفارت به آمریکا بازگشت.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/vije/vijenameha/Vijenameha/v018_forghan/page06_12.html کتیرایی، «اعتقاد قطعی دارم در ترور شهید مطهری، سیا یا موساد اسرائیل به گروه فرقان خط داده است»، وب‌سایت هابلیان.] </ref>
 
در خصوص سازمان مجاهدین خلق، اسناد متعددی از ارتباط این سازمان با آمریکا و رژیم صهیونیستی پرده برداشته است. نوارهای فیلمبرداری شده از مذاکرات مسعود رجوی با مقامات اطلاعاتی عراق نشان می‌دهد که وی به آگاهی کاخ سفید و کاخ الیزه از عملیات انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی در هفتم تیر ۱۳۶۰ اشاره کرده است. همچنین بر اساس گزارش‌ها، این سازمان برای ادامه عملیات‌های تروریستی خود امکانات مالی وسیعی از سوی سیا دریافت می‌کرد و عناصر آن تحت آموزش‌های تروریستی این سازمان قرار می‌گرفتند.<ref>فضل‌زرندی و ابراهیمی، «دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیت‌های جهان اسلام»،  1402ش، ص323.</ref>


== عوامل ترور ==
=== سرویس‌های جاسوسی خارجی ===
تروریسم در ایران توسط حکومت پهلوی و گروه‌های دست نشانده آمریکا گسترش یافت. به نوشته برخی منابع حدود 35 گروه تروریستی در ایران شکل گرفت.
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=بازسازی اسناد بدست آمده از سفارت آمریکا|بندانگشتی|تعدادی از دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در حال بازسازی اسناد بدست آمده از سفارت آمریکا]]
بر اساس مدارک موجود، سرویس‌های اطلاعاتی خارجی در ترور مسئولان و شخصیت‌های جمهوری اسلامی پس از پیروزی انقلاب نقش داشته‌اند.<ref>[https://farsnews.ir/Shohadayegepchag/1764595802997032904/گروهک-های-تروریستی-اطراف-ایران-را-بیشتر-بشناسیم «گروهک‌های تروریستی اطراف ایران را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس.]</ref> اسناد به‌دست آمده از [[سفارت آمریکا در تهران]]، معروف به [[اسناد لانه جاسوسی]]، حاکی از ارتباط گروه فرقان با عناصر خارجی است. یک سند محرمانه از سفارت آمریکا به وزارت خارجه این کشور از تماس یک طلبه قدیمی با سفارت و ارائه اطلاعاتی دربارهٔ گروه فرقان و قصد آن برای ترور هفته‌ای یک روحانی خبر می‌دهد. همچنین فردی به نام ویکتور تامست به‌عنوان رابط سفارت با گروه فرقان معرفی شده که پس از تسخیر سفارت به آمریکا بازگشت.<ref>[https://www.habilian.ir/fa/vije/vijenameha/Vijenameha/v018_forghan/page06_12.html کتیرایی، «اعتقاد قطعی دارم در ترور شهید مطهری، سیا یا موساد اسرائیل به گروه فرقان خط داده است»، وب‌سایت هابلیان.]</ref> همچنین اسناد متعددی از ارتباط سازمان مجاهدین خلق ایران با [[فرانسه]]، [[آلمان]]، [[آلبانی]]،<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/108267/خدمتی-اروپایی-ها-به-گروهک-منافقین?rcids=52177,99624,99764,99739,99693,99552,99207,99681,104492,96573,95136,104655 «خدمتی اروپایی‌ها به گروهک منافقین»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref> آمریکا و رژیم صهیونیستی پرده برداشته است. نوارهای فیلمبرداری شده از مذاکرات مسعود رجوی با مقامات اطلاعاتی [[عراق]] نشان می‌دهد که وی به آگاهی [[کاخ سفید]] و [[کاخ الیزه]] از عملیات [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]] در [[۷ تیر]] ۱۳۶۰ش اشاره کرده است. همچنین بر اساس گزارش‌ها، این سازمان برای ادامه عملیات‌های تروریستی خود امکانات مالی وسیعی از سوی سیا دریافت می‌کرد و عناصر آن تحت آموزش‌های تروریستی این سازمان قرار می‌گرفتند.<ref>فضل‌زرندی و ابراهیمی، «دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیت‌های جهان اسلام»، 1402ش، ص323؛ [https://psri.ir/print.php?id=jsl39ij6 «تأملی در فاجعه هفتم تیر»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعاتی و پژوهش‌های سیاسی].</ref> دربارهٔ گروه‌های تجزیه‌طلب نیز حمایت‌های خارجی به‌ویژه کشورهای منطقه گزارش شده است.<ref>[https://farsnews.ir/Shohadayegepchag/1764595802997032904/گروهک-های-تروریستی-اطراف-ایران-را-بیشتر-بشناسیم «گروهک‌های تروریستی اطراف ایران را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس.]</ref>


== اهداف ==
== روش‌ها و ابزارها ==
هدف ترورها به زانودر آوردن بود با حذف فرماندهان و مقامات و مهم جمهوری اسلامی و دانشمندان هسته ای. حذف ارامش و امنیت از مردم با ایجاد رعف افکنی و بمب گذاری در بین مردم<ref>فضل‌زرندی و ابراهیمی، «دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیت‌های جهان اسلام»،  1402ش، ص323.
بر اساس گزارش‌های موجود، ترور شخصیت‌های سیاسی و مذهبی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با روش‌های متنوعی انجام شده است. مهم‌ترین این روش‌ها عبارتند از: ترور با اسلحه کمری و [[سلاح گرم]]، ترور با رگبار مسلسل، انفجار بمب در محل استقرار، ترور با بمب‌های جاسازی‌شده در وسایل شخصی مانند ضبط صوت، انفجار مواد منفجره کارگذاری‌شده در ساختمان، ترور با [[نارنجک]]، ترور انتحاری با [[کمربند انفجاری]]، ترور با بمب‌های مغناطیسی چسبانده‌شده به خودرو، انفجار بمب در مسیر عبور، ترور با بمب‌های جاسازی‌شده در موتورسیکلت، ترور با چاقو<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref> و بمباران منازل، محل کار و استراحت.<ref>[https://www.entekhab.ir/fa/news/871130/آخرین-جزییات-از-حملات-بامداد-امروز-اسرائیل-به-ایران-ترور-سرلشکر-باقری-سردار-سلامی-سرلشکر-رشید-و-۶-دانشمند-هسته‌ای-نورنیوز-حال-شمخانی-وخیم-است-هدف-قرار-گرفتن-ساختمان‌های-مسکونی-در-تهران-مشاهده-پیکر-مادر-و-کودکی-در-فرحزاد-۵-شهید-و-۲۰-مجروح-در-ساختمان-آسیب‌دیده-نارمک-۲-شهید-و-۶-مجروح-در-سه-مرکز-نظامی-در-آذربایجان-شرقی-یک-شهید-در-پادگان-۲۴-بعثت-بروجرد «آخرین جزییات از حملات بامداد امروز اسرائیل به ایران / ترور سرلشکر باقری، سردار سلامی، سرلشکر رشید و ۶ دانشمند هسته‌ای / نورنیوز: حال شمخانی وخیم است / هدف قرار گرفتن ساختمان‌های مسکونی در تهران؛ مشاهده پیکر مادر و کودکی در فرحزاد؛ ۵ شهید و ۲۰ مجروح در ساختمان آسیب‌دیده نارمک / ۲ شهید و ۶ مجروح در سه مرکز نظامی در آذربایجان شرقی / یک شهید در پادگان ۲۴ بعثت بروجرد»، وب‌سایت روزنامۀ انتخاب.]</ref>


</ref>
در سال‌های اخیر، با توسعه فناوری‌های نوین، روش‌های ترور نیز دستخوش تحول اساسی شده و ابزارهای پیشرفته‌ای از جمله [[اینترنت]]، سامانه‌های موقعیت‌یاب ([[جی‌پی‌اس|GPS]])، [[هوش مصنوعی]] و تجهیزات کنترل از راه دور به کار گرفته شده است. به گزارش مقامات مسئول، یکی از مسیرهای اصلی ردیابی و شناسایی اهداف، تلفن‌های هوشمند بوده است؛ به‌گونه‌ای که حتی ضرورت ندارد خود هدف از گوشی هوشمند استفاده کند، بلکه پایش رفتارهای افراد مرتبط از جمله اعضای خانواده، محافظان و افرادی که با هدف در تماس هستند، همراه با ردیابی GPS خودروهای مورد استفاده، از جمله روش‌های مورد استفاده سرویس‌های اطلاعاتی خارجی برای مکان‌یابی و ترور شخصیت‌های برجسته گزارش شده است.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بازنشر-59/1676563-نقش-تلفن-های-همراه-محافظان-خانواده-ها-در-ترور-فرماندهان-نظامی-معاون-رئیس-جمهوری-حتی-ماشینی-که-با-آن-رفت-وآمد-می-کنند-ممکن-است-دارای-gps-باشد «نقش تلفن‌های همراه محافظان و خانواده‌ها در ترور فرماندهان نظامی/ معاون رئیس‌جمهوری: حتی ماشینی که با آن رفت وآمد می‌کنند، ممکن است دارای GPS باشد»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref> از نمونه‌های برجسته کاربست فناوری‌های پیشرفته در عملیات تروریستی، ترور [[محسن فخری‌زاده]]، دانشمند هسته‌ای ایران است که با برنامه‌ریزی [[سازمان سیا|سیا]] و [[موساد]] و با قابلیت کنترل از فاصله ۱۲۰۰ کیلومتری، از اسرائیل، انجام شده است.<ref>[https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2022329/ترور-پدر-هسته‌ای-ایران-با-هوش-مصنوعی-جزئیات-کامل-از-ترور-پیچیده-فخری‌زاده «ترور پدر هسته‌ای ایران با هوش مصنوعی / جزئیات کامل از ترور پیچیده فخری‌زاده»، اقتصاد آنلاین.]</ref>


== روش‌های ترور ==
به گفتهٔ کارشناسان، از پیام‌رسان‌های خارجی نظیر [[واتساپ]] نیز برای مکان‌یابی و ترور برخی از فرماندهان استفاده می‌شود. آنها تأکید دارند که [[فیلترشکن]]‌های رایگان و ناایمن نیز از دیگر ابزارهای نفوذ و برداشت اطلاعات از تلفن‌های همراه محسوب می‌شوند و می‌توانند مسیری برای شناسایی و هدف‌گیری شخصیت‌های مؤثر فراهم آورند.<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-بازنشر-59/1676563-نقش-تلفن-های-همراه-محافظان-خانواده-ها-در-ترور-فرماندهان-نظامی-معاون-رئیس-جمهوری-حتی-ماشینی-که-با-آن-رفت-وآمد-می-کنند-ممکن-است-دارای-gps-باشد «نقش تلفن‌های همراه محافظان و خانواده‌ها در ترور فرماندهان نظامی/ معاون رئیس‌جمهوری: حتی ماشینی که با آن رفت وآمد می‌کنند، ممکن است دارای GPS باشد»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران.]</ref>
بر اساس گزارش‌های موجود، ترور شخصیت‌های سیاسی و مذهبی پس از پیروزی انقلاب اسلامی با روش‌های متنوعی انجام شده است. مهم‌ترین این روش‌ها عبارتند از: ترور با اسلحه کمری و سلاح گرم، ترور با رگبار مسلسل، انفجار بمب در محل استقرار، ترور با بمب‌های جاسازی‌شده در وسایل شخصی مانند ضبط صوت، انفجار مواد منفجره کارگذاری‌شده در ساختمان، ترور با نارنجین، ترور انتحاری با کمربند انفجاری، ترور با بمب‌های مغناطیسی چسبانده شده به خودرو، انفجار بمب در مسیر عبور، ترور با بمب‌های جاسازی‌شده در موتورسیکلت و ترور با چاقو.<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>


== مسئولان ترورشده ==
== مسئولین ترورشده ==
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
!'''ردیف'''
!'''ردیف'''
خط ۴۹: خط ۷۵:
!مکان ترور
!مکان ترور
!'''مسئولیت''' '''در نظام جمهوری اسلامی'''
!'''مسئولیت''' '''در نظام جمهوری اسلامی'''
!متهم/فرد/گروه/ کشور ترورکننده
!فرد/گروه/ کشور ترورکننده
|-
|-
!
!۱
|'''محمدولی قرنی'''
|محمدولی قرنی
|3 اردیبهشت 1358ش
|۳ اردیبهشت ۱۳۵۸ش
|تهران
|تهران
| رییس ستاد کل ارتش اسلامی جمهوری اسلامی ایران  
| رئیس ستاد کل ارتش اسلامی جمهوری اسلامی ایران<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|گروه فرقان<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|گروه فرقان
|-
|-
!
!۲
| '''مرتضی مطهری'''
| [[مرتضی مطهری]]
|11 اردیبهشت 1358ش
|[[۱۱ اردیبهشت]] ۱۳۵۸ش
|قم
|قم
|رییس شورای انقلاب اسلامی
|رئیس شورای انقلاب اسلامی<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|گروه فرقان<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|گروه فرقان
|-
|-
!
!۳
| '''هاشمی رفسنجانی''' '''(ترور ناموفق)'''
| [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] (ترور ناموفق)
|۴ خرداد 1358ش
|[[۴ خرداد]] ۱۳۵۸ش
|تهران/ در منزل شخصی
|تهران/ در منزل شخصی
|عضو شورای عالی انقلاب اسلامی
|رئیس مجلس شورای اسلامی<ref>شیرعلی‌نیا، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸ و ۲۰۹.</ref>
|گروه فرقان<ref>شیرعلی‌نیا، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، ۱۳۹۵ش، ص۲۰۸ و ۲۰۹.</ref>
|گروه فرقان
|-
|مهدی عراقی
|[[۴ شهریور]] ۱۳۵۸ش
|تهران
|مدیر مالی مؤسسه کیهان<ref>[https://irdc.ir/fa/news/998/بازخوانی-24-ترور-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
|گروه فرقان
|-
|-
!
!۵
|محمد مفتح
|[[سید محمدعلی قاضی طباطبایی]]
|
|[[۱۰ آبان]] ۱۳۵۸ش
|
|تبریز
|عضو شورای گسترش آموزش عالی کشور
|امام جمعه تبریز و نماینده امام‌خمینی در استان آذربایجان شرقی<ref>صادقی، «شهادت آیت الله قاضی طباطبایی اولین شهید محراب توسط منافقین»، ۱۳۸۵، ص۱۴.</ref>
و سرپرستی دانشکده الهیات دانشگاه تهران
|گروه فرقان
|گروه فرقان<ref>طلایه‌دار وحدت (شهادت دکتر آیت اللَّـه مفتح)، مجله گلبرگ، ۱۳۸۴ش.</ref>
|-
|[[محمد مفتح]]
|[[۷ آذر]] ۱۳۵۸ش
|تهران/دانشگاه تهران
|عضو شورای گسترش آموزش عالی کشور و سرپرستی دانشکده الهیات [[دانشگاه تهران]]<ref>طلایه‌دار وحدت (شهادت دکتر آیت اللَّـه مفتح)، مجله گلبرگ، آذر ۱۳۸۴، شماره ۶۹.</ref><ref>[https://psri.ir/?id=fc9oyt93zh «درباره آیت الله شهید محمد مفتح»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref>
|گروه فرقان
|-
|-
!
!۷
| '''سیدعلی خامنه‌اای (ترور ناموفق)'''
| [[سید علی خامنه‌ای|سیدعلی خامنه‌ای]] (ترور ناموفق)
|۶ تیر ۱۳۶۰ش  
|[[۶ تیر]] ۱۳۶۰ش
|تهران/در مسجد ابوذر
|تهران/مسجد ابوذر
|
|نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و رئیس کمیسیون امور دفاعی مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۸
|سیدمحمد بهشتی
|[[سید محمد بهشتی|سید محمد حسینی بهشتی]]
|7 تیر 1360ش
|[[۷ تیر]] ۱۳۶۰ش
|
|تهران
| رئیس دیوان عالی کشور
| رئیس دیوان عالی کشور
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۹
|'''محمد باقری لواسانی'''
|محمد باقری لواسانی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم تهران در مجلس  
|نماینده مردم تهران در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۰
|'''محمدعلی حیدری'''
|محمدعلی حیدری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[همدان]] در مجلس
|نماینده مردم همدان در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۱
|'''عباس حیدری'''
|عباس حیدری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[بوشهر]] در مجلس
|نماینده مردم بوشهر در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۲
|'''شمش‌الدین حسینی نائینی'''
|شمش‌الدین حسینی نائینی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم نائین در مجلس و عضو حزب جمهوری اسلامی
|نماینده مردم نائین در مجلس و عضو حزب جمهوری اسلامی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۳
|'''محمدتقی حسینی طباطبائی'''
|محمدتقی حسینی طباطبائی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[زابل]] در مجلس
|نماینده مردم زابل در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۴
|'''قاسم صادقی'''
|قاسم صادقی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم مشهد در مجلس  
|نماینده مردم مشهد در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۵
|'''محمدحسین صادقی'''
|محمدحسین صادقی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم ازنا در مجلس
|نماینده مردم ازنا در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۶
|'''حسن طیبی'''
|حسن طیبی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم اسفراین در مجلس
|نماینده مردم اسفراین در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۷
|'''نورالله طباطبائی‌نژاد'''
|نورالله طباطبائی‌نژاد
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم اردستان در مجلس  
|نماینده مردم اردستان در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۸
|'''سیف‌الله عبدالکریمی'''
|سیف‌الله عبدالکریمی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم لنگرود در مجلس
|نماینده مردم لنگرود در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۱۹
|'''عباس‌علی ناطق نوری'''
|عباس‌علی ناطق نوری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم نور در مجلس
|نماینده مردم نور در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۰
|'''مهدی نصیری لاری'''
|مهدی نصیری لاری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[لارستان]] در مجلس
|نماینده مردم لارستان در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۱
|'''علی‌رضا چراغ‌زاده دزفولی'''
|علی‌رضا چراغ‌زاده دزفولی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم هفتگل و [[رامهرمز]]
|نماینده مردم هفتگل و رامهرمز
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۲
|'''[[عبدالحمید دیالمه]]'''
|[[عبدالحمید دیالمه]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[مشهد]] در مجلس  
|نماینده مردم مشهد در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۳
|'''سیدمحمد کاظم دانش'''
|سیدمحمد کاظم دانش
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم شوش و [[اندیمشک]]
|نماینده مردم شوش و اندیمشک
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۴
|'''غلام‌رضا دانش'''
|غلام‌رضا دانش
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم تفرش و خلجستان  
|نماینده مردم تفرش و خلجستان
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۵
|'''علی‌اکبر دهقان'''
|علی‌اکبر دهقان
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[تربت‌جام]] در مجلس
|نماینده مردم تربت‌جام در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۶
|'''میربهزاد شهریاری'''
|میربهزاد شهریاری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم رودباران در مجلس  
|نماینده مردم رودباران در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۷
|'''عبدالوهاب قاسمی'''
|عبدالوهاب قاسمی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم ساری در مجلس
|نماینده مردم ساری در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۸
|'''عمادالدین کریمی'''
|عمادالدین کریمی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم نوشهر در مجلس
|نماینده مردم نوشهر در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۲۹
|'''[[علی هاشمی سنجانی]]'''
|[[علی هاشمی سنجانی]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[اراک]] در مجلس
|نماینده مردم اراک در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۰
|'''[[محمد منتظری]]'''
|[[محمد منتظری]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[اراک]] در مجلس
|نماینده مردم اراک در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۱
|'''[[سیدرضا پاک‌نژاد]]'''
|[[سیدرضا پاک‌نژاد]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[یزد]] در مجلس  
|نماینده مردم یزد در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۱
|'''سیدمحمد جواد شرافت'''
|سیدمحمد جواد شرافت
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[شوشتر]] در مجلس
|نماینده مردم شوشتر در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۳
|'''[[سیدفخرالدین رحیمی]]'''
|[[سیدفخرالدین رحیمی]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم ملاوی در مجلس  
|نماینده مردم ملاوی در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۴
|'''[[غلامحسین حقانی|غلام‌حسین حقانی]]'''
|[[غلامحسین حقانی|غلام‌حسین حقانی]]
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|نماینده مردم [[بندرعباس]] در مجلس  
|نماینده مردم بندرعباس در مجلس
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۵
|'''محمدعلی فیاض‌بخش'''
|محمدعلی فیاض‌بخش
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|زیر مشاور و سرپرست [[سازمان بهزیستی]]  
|زیر مشاور و سرپرست [[سازمان بهزیستی]]
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۶
|'''محمود قندی'''
|محمود قندی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|وزیر پست و تلگراف و تلفن  
|وزیر پست و تلگراف و تلفن
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۷
|'''موسی کلانتری'''
|موسی کلانتری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|وزیر راه و ترابری
|وزیر راه و ترابری
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۸
|'''حسن عباسپور'''
|حسن عباسپور
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|وزیر نیرو  
|وزیر نیرو
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۳۹
|'''جواد اسدالله‌زاده'''
|جواد اسدالله‌زاده
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون بازرگانی خارجی وزارت بازرگانی
|معاون بازرگانی خارجی وزارت بازرگانی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۰
|'''محمدصادق اسلامی'''
|محمدصادق اسلامی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون پارلمانی وزارت بازرگانی
|معاون پارلمانی وزارت بازرگانی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۱
|'''حسین اکبری'''
|حسین اکبری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|مدیرعامل بانک کشاورزی
|مدیرعامل بانک کشاورزی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۲
|'''محمود تفویضی'''
|محمود تفویضی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون وزارت راه و ترابری  
|معاون وزارت راه و ترابری
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۳
|'''مهدی امین‌زاده'''
|مهدی امین‌زاده
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی  
|معاون بازرگانی داخلی وزارت بازرگانی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۴
|'''عباس جهانبخشی'''
|عباس جهانبخشی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون آموزش [[سازمان بهزیستی]]
|معاون آموزش سازمان بهزیستی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۵
|'''ایرج شهسواری'''
|ایرج شهسواری
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون اداری مالی وزارت آموزش و پرورش  
|معاون اداری مالی وزارت آموزش و پرورش
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۶
|'''غلام‌علی معتمدی'''
|غلام‌علی معتمدی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون رفاه و تعاون وزارت کار  
|معاون رفاه و تعاون وزارت کار
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۷
|'''حسن عضدی'''
|حسن عضدی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|عاون وزارت فرهنگ و آموزش عالی
|عاون وزارت فرهنگ و آموزش عالی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۸
|'''سیدکاظم موسوی'''
|سیدکاظم موسوی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون پژوهش وزارت آموزش و پرورش  
|معاون پژوهش وزارت آموزش و پرورش
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۴۹
|'''حبیب‌الله مهمانچی'''
|حبیب‌الله مهمانچی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|معاون پارلمانی وزارت کار
|معاون پارلمانی وزارت کار
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۰
|'''سیدمحمد پاک‌نژاد'''
|سیدمحمد پاک‌نژاد
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|عضو هیئت مدیره کاغذ و چوب
|عضو هیئت مدیره کاغذ و چوب
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۱
|'''هادی امینی'''
|هادی امینی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|از سرپرستان [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی|بنیاد مستضعفان]]  
|از سرپرستان [[بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی|بنیاد مستضعفان]]
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۲
|'''محمد رواقی'''
|محمد رواقی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|مدیرعامل [[شرکت فرش ایران]]  
|مدیرعامل [[شرکت فرش ایران]]
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۳
|'''توحید رزمجومین'''
|توحید رزمجومین
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|عضو هیئت مدیره گروه صنعتی ملی
|عضو هیئت مدیره گروه صنعتی ملی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۴
|'''جواد سرحدی'''
|جواد سرحدی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|مدیرعامل سازمان تعاون شهر و روستا  
|مدیرعامل سازمان تعاون شهر و روستا
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۵
|'''علی‌اکبر سلیمی جهرمی'''
|علی‌اکبر سلیمی جهرمی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|دبیرکل سازمان امور اداری و استخدامی
|مدیرکل سازمان امور اداری و استخدامی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۶
|'''عباس شاهوی'''
|عباس شاهوی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|مدیرعامل مرکز تهیه و توزیع فلزات
|مدیرعامل مرکز تهیه و توزیع فلزات
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۵۷
|'''علی‌محمد مجیدی'''
|علی‌محمد مجیدی
|
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|مشاور عمرانی وزارت کشور
|مشاور عمرانی وزارت کشور
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!'''۷۲'''
!۵۸
|'''محمد پاک‌نژاد'''
|محمد پاک‌نژاد
|7 تیر 1360ش
|۷ تیر ۱۳۶۰ش
|
|تهران
|عضو هیئت مدیره چوب و کاغذ<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/94768/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7?SearchText=%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%20%D9%88%20%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%B4%20%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86&LPhrase= «بازخوانی فاجعه هفتم تیر و زندگینامه شهدا» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
|عضو هیئت مدیره چوب و کاغذ<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/94768/بازخوانی-فاجعه-هفتم-تیر-و-زندگینامه-شهدا?SearchText=آموزش%20و%20پرورش%20لبنان&LPhrase= «بازخوانی فاجعه هفتم تیر و زندگینامه شهدا» پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق  
|سازمان مجاهدین خلق
|-
!۵۹
|محمد کچویی
|[[۸ تیر]] ۱۳۶۰ش
|تهران
|رئیس زندان اوین<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۰
|'''محمد کچویی'''
|سید حسن آیت
|8 تیر 1360ش
|[[۱۴  مرداد]] ۱۳۶۰ش
|تهران
|تهران
|رییس زندان اوین<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|نماینده مردم نجف‌آباد در مجلس خبرگان قانون اساسی<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9879/مروری-بر-تاریخچه-۴۵-سال-ترور-در-جمهوری-اسلامی «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۱
|محمدعلی رجایی  
|[[محمدعلی رجایی]]
|8 شهریور 1360ش
|[[۸ شهریور]] ۱۳۶۰ش
|تهران
|تهران
|رییس‌جمهوری<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|رئیس‌جمهور<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۲
|محمدجواد باهنر
|[[محمدجواد باهنر]]
|8 شهریور 1360ش
|۸ شهریور ۱۳۶۰ش
|تهران
|تهران
|نخست‌وزیر <ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|نخست‌وزیر<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۳
|سیداسدالله مدنی
|[[سیداسدالله مدنی]]
|20 شهریور 1360ش
|[[۲۰ شهریور]] ۱۳۶۰ش
|تبریز
|تبریز
|امام جمعه و نماینده امام‌خمینی در تبریز
|امام جمعه تبریز و نماینده امام‌خمینی در استان آذربایجان شرقی
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۴
|'''سیدعبدالکریم هاشمی نژاد'''
|[[سیدعبدالکریم هاشمی نژاد]]
|7 مهر 1360ش
|[[۷ مهر]] ۱۳۶۰ش
|تهران
|تهران
|فعال سیاسی و مدرس
|دبیر [[حزب جمهوری اسلامی]] و نماینده مردم استان مازندران در مجلس خبرگان قانون اساسی<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9879/مروری-بر-تاریخچه-۴۵-سال-ترور-در-جمهوری-اسلامی «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۵
|'''سیدعبدالحسین دستغیب'''
|[[سیدعبدالحسین دستغیب]]
|
|[[۲۰ آذر]] ۱۳۶۰ش
|شیراز
|شیراز
|امام جمعه و نماینده امام‌خمینی در استان فارس
|امام جمعه شیراز و نماینده امام‌خمینی در [[استان فارس]]
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۶
|علی قدسی
|علی قدوسی
|14 شهریور 1360
|[[۱۴ شهریور]] ۱۳۶۰
|تهران
|تهران
|دادستانی کل کشور  
|دادستان کل کشور
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۷
| '''عطاءاللّه اشرفی اصفهانی'''
| عطاءاللّه اشرفی اصفهانی
|23 مهر 1361ش
|[[۲۳ مهر]] ۱۳۶۱ش
|مسجد جامع کرمانشاه  
|مسجد جامع کرمانشاه
|امام جمعه
|امام جمعه ایلام و نماینده امام خمینی در استان کرمانشاه
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۸
|'''محمد صدوقی'''
|محمد صدوقی
|11 تیرماه 1361ش
|[[۱۱ تیرماه]] ۱۳۶۱ش
|یزد
|یزد
|امام جمعه
|امام جمعه یزد و نماینده امام خمینی در استان یزد
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۶۹
|'''واعظ طبسی''' '''(ترور ناموفق)'''
|عباس واعظ طبسی (ترور ناموفق)
|29 بهمن 1361ش
|[[۲۹ بهمن]] ۱۳۶۱ش
|مشهد
|مشهد
|امام جمعه
|امام جمعه مشهد و نماینده امام خمینی در استان خراسان
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۷۰
|'''اسدالله لاجوردی'''
|اسدالله لاجوردی
|1 شهریور 1377ش
|[[۱ شهریور]] ۱۳۷۷ش
|تهران
|تهران
|رییس زندان اوین
|رئیس زندان اوین
|سازمان مجاهدین خلق
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۷۱
|'''علی صیاد شیرازی'''
|[[علی صیاد شیرازی]]
|21 فروردین 1378ش
|[[۲۱ فروردین]] ۱۳۷۸ش
|تهارن
|تهران
|معاونت بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح
|معاونت بازرسی ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۷۲
|نورعلی شوشتری
|نورعلی شوشتری
|26 مهر 1387ش
|[[۲۶ مهر]] ۱۳۸۷ش
|سیستان و بلوجستان
|سیستان و بلوجستان
| جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران
| جانشین فرمانده [[نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران]]<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/65629/شوشتری،-نورعلی- «نورعلی شوشتری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
|گروه جیش‌العدل<ref>[https://hawzah.net/fa/Mostabser/View/65629/%D8%B4%D9%88%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D8%8C-%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%B9%D9%84%DB%8C- «نورعلی شوشتری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
|گروه جیش‌العدل
|-
!۷۳
|رجب‌علی محمدزاده
|۲۶ مهر ۱۳۸۷ش
|سیستان و بلوجستان
| فرمانده [[سپاه استان سیستان و بلوچستان]]<ref>[https://hawzah.net/fa/News/View/81141/جمعی-از-فرماندهان-سپاه-ترور-شدند «جمعی از فرماندهان سپاه ترور شدند»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.]</ref>
|گروه جیش‌العدل
|-
!۷۴
|مسعود علی‌محمدی
|[[۲۲ دی]] ۱۳۸۸ش
|تهران
|نماینده ایران در پروژه سزامی (مرکز تابش سینکروترون برای تحقیقات و علوم کاربردی در خاورمیانه) و دانشمند هسته‌ای کشور<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «نگاهی به تلاش‌های علمی «علی‌محمدی» و «احمدی روشن» دانشمندان هسته‌یی در سالگرد شهادت»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|عوامل موساد و سازمان مجاهدین خلق
|-
|-
!
!۷۵
| [[مجید شهریاری]]
|[[۸ آذر]] ۱۳۸۹ش
|تهران
|مشاور جمهوری اسلامی ایران در [[پروژه سزامی]] و دانشمند هسته‌ای کشور<ref>[https://www.habilian.ir/fa/vije/vijenameha/Vijenameha/v008_hasteyee/page03_01.html «شهدای صنعت هسته ای»،  وب‌سایت هابلیان.]</ref>
|عوامل موساد و سازمان مجاهدین خلق
|-
!۷۶
|داریوش رضایی‌نژاد
|[[۱ مرداد]] ۱۳۹۰ش
|تهران
|مشاور جمهوری اسلامی ایران در پروژه سزامی و دانشمند هسته‌ای کشور<ref>[https://www.habilian.ir/fa/vije/vijenameha/Vijenameha/v008_hasteyee/page03_01.html «شهدای صنعت هسته ای»،  وب‌سایت هابلیان.]</ref>
|عوامل موساد و سازمان مجاهدین خلق
|-
!۷۷
|[[مصطفی احمدی روشن]]
| [[۲۱ دی]] ۱۳۹۰ش
|تهران
| مدیر [[صنعت هسته‌ای]] و دانشمند هسته‌ای کشور<ref>[https://www.isna.ir/news/1403102920810/بازخوانی-مهمترین-ترورها-پس-از-پیروزی-انقلاب-اسلامی «نگاهی به تلاش‌های علمی «علی‌محمدی» و «احمدی روشن» دانشمندان هسته‌یی در سالگرد شهادت»، خبرگزاری ایسنا.]</ref>
|عوامل موساد و سازمان مجاهدین خلق
|-
!۷۸
|قاسم سلیمانی
|قاسم سلیمانی
|13 دی 1398ش
|[[۱۳ دی]] ۱۳۹۸ش
|عراق (بغداد)
|عراق (بغداد)
|فرمانده سپاه قدس‌<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/706773/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 «سردار قاسم سلیمانی به شهادت رسید»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
|فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/706773/سردار-قاسم-سلیمانی-به-شهادت-رسیدپنتاگون-به-دستور-ترامپ-بود-عکس-و-فیلم «سردار قاسم سلیمانی به شهادت رسید»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
|آمریکا
|آمریکا
|-
|-
!
!۷۹
|محسن فخری‌زاده
|محسن فخری‌زاده
|7 آذر 1399ش
|[[۷ آذر]] ۱۳۹۹ش
|تهران
|تهران
| معاون وزیر و رییس سازمان پژوهش و نوآوری<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7878788/%D9%81%D8%AC%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D9%87%D9%87-%DB%B6%DB%B0-%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D9%81%DB%8C%D8%B1%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7 «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
| معاون وزیر و رئیس سازمان پژوهش و نوآوری و دانشمند هسته‌ای کشور<ref>[https://www.yjc.ir/fa/news/7878788/فجیع‌ترین-ترورهای-بعد-از-انقلاب-در-ایران-از-دهه-۶۰-خونین-تا-اقدامات-تروریستی-موساد-و-تکفیری‌ها «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌سایت باشگاه خبرنگاران جوان.]</ref>
|عوامل اسراییل
|عوامل اسرائیل
|-
|-
!
!۸۰
|حسن صیاد خدایی
|[[۱ خرداد]] ۱۴۰۱ش
|تهران
|عضو فعال در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با درجه سرهنگی<ref>[https://irdc.ir/fa/news/9879/مروری-بر-تاریخچه-۴۵-سال-ترور-در-جمهوری-اسلامی «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.]</ref>
|عوامل اسرائیل
|-
!۸۱
|حجت‌الله امیدوار
|[[۳۰ دی]] ۱۴۰۲ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۸۲
|علی آقازاده
|۳۰ دی ۱۴۰۲ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۸۳
|حسین محمدی
|۳۰ دی ۱۴۰۲ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۸۴
| سعید کریمی
|۳۰ دی ۱۴۰۲ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://ensafnews.com/484905/اسامی-۴-مستشار-نظامی-سپاه-که-در-سوریه-تر/ «اسامی ۴ مستشار نظامی سپاه که در سوریه ترور شدند»، وب‌سایت انصاف نیوز.]</ref>
|اسرائیل
|-
!۸۵
|محمدرضا زاهدی
|[[۱۳ فرودرین]] ۱۴۰۳ش
|سوریه
| فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شاخه سوریه و لبنان.
|اسرائیل
|-
!۸۶
|محمدهادی حاجی رحیمی
|۱۳ فرودرین ۱۴۰۳ش
|سوریه
| جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شاخه سوریه و لبنان.
|اسرائیل
|-
!۸۷
|حسین امان‌اللهی
|۱۳ فرودرین ۱۴۰۳ش
|سوریه
|رئیس ستاد کل نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شاخه سوریه و لبنان
|اسرائیل
|-
!۸۸
|سید مهدی جلالتی
|۱۳ فرودرین ۱۴۰۳ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۸۹
|محسن صداقت
|۱۳ فرودرین ۱۴۰۳ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۹۰
|علی آقا بابایی
|۱۳ فرودرین ۱۴۰۳ش
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسرائیل
|-
!۹۱
|سیدعلی صالحی روزبهانی
|
|سوریه
|مستشار نظامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/955397/حمله-اسرائیل-به-کنسولگری-ایران-در-سوریه-و-شهادت-7-عضو-ارشد-سپاه-فیلم-و-عکس «حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه و شهادت 7 عضو ارشد سپاه (+فیلم و عکس)»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
|اسرائیل
|-
!۹۲
|علی رازینی
|علی رازینی
|29 دی 1404ش
|[[۲۹ دی]] ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
| رئیس شعبه ۳۹ دیوان عالی  
| رئیس شعبه ۳۹ دیوان عالی
|آبدارچی اداره
|آبدارچی دیوان عالی
|-
|-
!
!۹۳
|محمد مقیسه
|محمد مقیسه
|29 دی 1404ش
|۲۹ دی ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|رئیس شعبه ۵۳ دیوان عالی <ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4145417-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%D8%A1-%D9%82%D8%B5%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D9%85%D9%82%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «آخرین جزئیات از سوء‌قصد به قضات دیوان عدالت اداری/ قاضی مقیسه و رازینی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد.]</ref>
|رئیس شعبه ۵۳ دیوان عالی<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4145417-آخرین-جزئیات-از-سوء-قصد-به-قضات-دیوان-عدالت-اداری-قاضی-مقیسه-رازینی-به-شهادت-رسیدند «آخرین جزئیات از سوءقصد به قضات دیوان عدالت اداری/ قاضی مقیسه و رازینی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد.]</ref>
|آبدارچی اداره
|آبدارچی دیوان عالی
|-
|-
!
!۹۴
|محمد باقری  
|[[محمد باقری]]
|23 خرداد 1404ش
|[[۲۳ خرداد]] ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح
|فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۹۵
|حسین سلامی
|[[حسین سلامی]]
|23 خرداد 1404ش
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی  
|فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۹۶
|غلام‌علی رشید
|[[غلام‌علی رشید]]
|23 خرداد 1404ش
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|فرمانده قرار گاه خاتم الانبیا و جانشین فرماندهی  سپاه پاسداران  انقلاب اسلامی  
|فرمانده [[قرار گاه خاتم الانبیا]] و جانشین فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۹۷
|علی شادمانی
|[[علی شادمانی]]
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا  
|فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1355561/شیوه-ترور-فرمانده-اتاق-جنگ-ایران «شیوه ترور فرمانده اتاق جنگ ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسراییل<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1355561/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «شیوه ترور فرمانده اتاق جنگ ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسرائیل
|-
|-
!
!۹۸
|مهدی ربانی
|مهدی ربانی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
| معاون عملیات ستاد کل نیروهای مسلح
| معاون معاونت عملیاتی ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۹۹
|امیرعلی حاجی‌زاد
|[[امیرعلی حاجی‌زاد]]
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|فرمانده سازمان هوا و فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|فرمانده [[سازمان هوا و فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353341/تصاویر-هوایی-از-محل-ترور-سردار-رشید-و-سردار-حاجی-زاده «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسراییل<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1353341/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87 «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۰
|محمدجعفر اسدی
|محمدجعفر اسدی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|معاون بازرسی قرارگاه خاتم الانبیا  
|معاون بازرسی قرارگاه خاتم الانبیا
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۱
|حمد کاظمی
|[[محمد کاظمی]]
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی  
|رئیس [[سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۲
|غلامرضا محرابی
|[[غلامرضا محرابی]]
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|عاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
|معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۳
|خسرو حسنی
|خسرو حسنی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|عاون اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|معاون معاونت اطلاعات نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۴
|حسن محقق
|حسن محقق
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|تهران
|جانشین فرمانده اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|جانشین فرمانده اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۵
|محمدسعید ایزدی (حاج رمضان)
|[[محمدسعید ایزدی]]
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
|قم
|فرمانده سپاه قدس در امور فلسطین
|فرمانده [[سپاه قدس در امور فلسطین]]
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۶
|محمدرضا نصیرباغبان
|محمدرضا نصیرباغبان
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاونت فرمانده در اطلاعات سپاه
|معاونت فرمانده در اطلاعات سپاه
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۷
|رضا مظفری نیا
|رضا مظفری نیا
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|ریاست سازمان سپند(فرمانده مرکز تسلیحات ویژه سپند وزارت دفاع)  
|ریاست سازمان سپند (فرمانده مرکز تسلیحات ویژه سپند وزارت دفاع)
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۸
|مسعود شانه ای
|مسعود شانه‌ای
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|ریاست دفتر فرماندهی کل سپاه
|ریاست دفتر فرماندهی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۰۹
| داوود شیخیان
| داوود شیخیان
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده پدافند هوایی سپاه
|فرمانده پدافند هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۰
|عباس نوری
|عباس نوری
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده پشتیبانی نیروی زمینی ارتش جنوب غرب
|فرمانده پشتیبانی نیروی زمینی ارتش جنوب غرب
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۱
|محمدباقر طاهر پور
|محمدباقر طاهر پور
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده یگان پهپادی هوافضا
|فرمانده یگان پهپادی هوافضای پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۲
| مسعود طیب
| مسعود طیب
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون فرمانده  در نیروی هوافضا سپاه  پاسداران انقلاب اسلامی  
|معاون فرمانده در نیروی هوافضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۳
|محمود باقری
|محمود باقری
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون فرمانده  در نیروی هوافضا سپاه  پاسداران انقلاب اسلامی  
|معاون فرمانده در نیروی هوافضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۴
|منصور صفرپور  
|منصور صفرپور
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده پایگاه هوایی تهران
|فرمانده پایگاه هوایی تهران
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۵
|جواد جرسرا  
|جواد جرسرا
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون فرمانده  در نیروی هوافضا سپاه  پاسداران انقلاب اسلامی  
|معاون فرمانده در نیروی هوافضا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۶
| رضا نجفی
| رضا نجفی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده سپاه ایجرود زنجان
|فرمانده سپاه ایجرود زنجان
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۷
|اسماعیل شاکری
|اسماعیل شاکری
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده سپاه قم
|فرمانده سپاه استان قم
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۸
| غلامعلی نجفی
| غلام‌علی نجفی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|پدافند هوایی ارتش
|فرمانده پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۱۹
|بهنام شهریاری
|بهنام شهریاری
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده انتقال تسهیلات سپاه قدس
|فرمانده انتقال تسهیلات نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۰
| امین پورجودکی  
| امین پورجودکی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده دوم پهپادی سپاه
|فرمانده دوم پهپادی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۱
|علی پیری جناقرد
|علی پیری جناقرد
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده پدافند هوایی ارتش اردبیل
|فرمانده پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی در استان اردبیل
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۲
|علی حسین محمدی
|علی حسین محمدی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده تیپ ۷۱ پیاده ابوذر ارتش
|فرمانده تیپ ۷۱ پیاده ابوذر ارتش جمهوری اسلامی ایران
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۳
|مجتبی کرمی  
|مجتبی کرمی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|جانشین فرمانده سپاه کرج
|جانشین فرمانده سپاه کرج
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۴
|تقی یوسف وند
|تقی یوسف وند
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|مسئول حفاظت اطلاعات سازمان بسیج کل کشور
|مسئول حفاظت اطلاعات سازمان بسیج کل کشور
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۵
| رضوان پور  
| رضوان پور
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون اجتماعی سازمان بسیج کل کشور
|معاون اجتماعی سازمان بسیج کل کشور
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۶
| اکبر عنایتی
| اکبر عنایتی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون اجتماعی سپاه کرج
|معاون اجتماعی سپاه کرج
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۷
|علیرضا لطفی  
|علیرضا لطفی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|جانشین اطلاعات فراجا
|جانشین اطلاعات فراجا (فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران)
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۸
| سیدمجتبی معین پور
| سیدمجتبی معین پور
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|فرمانده در سپاه البرز
|فرمانده در سپاه البرز
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۲۹
|علی محمد مدداللهی
|علی محمد مدداللهی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون فرمانده در هوافضای سپاه
|معاون فرمانده در هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۳۰
|جواد پوررجبی
|جواد پوررجبی
|جنگ 12 روزه
|جنگ ۱۲ روزه
|
| -
|معاون فرمانده در هواو فضای  سپاه
|معاون فرمانده در هوا و فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://www.didbaniran.ir/بخش-سیاسی-3/227574-فرمانده-ارشد-که-در-جنگ-روزه-با-اسرائیل-به-شهادت-رسیدند-اسامی «۳۸ فرمانده ارشد که در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل به شهادت رسیدند+اسامی»، وب‌سایت دیده‌بان ایران.]</ref>
|اسراییل
|اسرائیل
|-
!۱۳۱
|[[محمدمهدی طهرانچی]]
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
|رئیس [[دانشگاه آزاد اسلامی]] و دانشمند هسته‌ای<ref>[https://ana.ir/fa/news/990481/شهید-طهرانچی-معمار-استقلال-علمی-و-الگویی-برای-نسل-آینده «شهید طهرانچی؛ معمار استقلال علمی و الگویی برای نسل آینده»، خبرگزاری آنا.]</ref>
|اسرائیل
|-
!۱۳۲
|عباس دوانی
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
|معاون سابق رئیس‌جمهور و رئیس سابق [[سازمان انرژی اتمی]] و دانشمند هسته‌ای
|اسرائیل
|-
!۱۳۳
|عبدالحمید مینوچهر
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
|رئیس دانشکده مهندسی هسته‌ای [[دانشگاه شهید بهشتی]] و دانشمند هسته‌ای
|اسرائیل
|-
!۱۳۴
|احمدرضا ذوالفقاری
|۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران
| معاون سابق پشتیبانی، مالی و مدیریت منابع دانشگاه شهید بهشتی و دانشمند هسته‌ای<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6498150/مروری-بر-کارنامه-علمی-شهدای-هسته-ای-امروز «مروری بر کارنامه علمی شهدای هسته‌ای امروز»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|اسرائیل
|-
!۱۳۵
|[[مسعود پزشکیان]] (ترور ناموفق)
|[[۲۶ خرداد]] ۱۴۰۴ش
|تهران (جلسه [[شورای عالی امنیت ملی]])
|رئیس‌جمهور
|اسرائیل
|-
!۱۳۶
|[[غلام‌حسین محسنی اژه‌ای]] (ترور ناموفق)
|۲۶ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران (جلسه شورای عالی امنیت ملی)
|رئیس قوه قضاییه
|اسرائیل
|-
!۱۳۷
|[[محمدباقر قالیباف]] (ترور ناموفق)
|۲۶ خرداد ۱۴۰۴ش
|تهران (جلسه شورای عالی امنیت ملی)
|رئیس مجلس شورای اسلامی<ref>[https://farsnews.ir/kamran_shirazi/1752349466308157862/جزئیات-جدید-از-حمله-اسرائیل-به-جلسه-شورای-عالی-امنیت «جزئیات جدید از حمله اسرائیل به جلسه شورای عالی امنیت»، خبرگزاری فارس.]</ref>
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۳۸
|علی پیری
|محمود حقیقت
|جنگ 12 روزه
|[[۱۷ دی]] ۱۴۰۴ش
|
|سیستان و بلوچستان
|پدافند هوایی ارتش
|جانشین فرمانده پاسگاه انتظامی در ایرانشهر<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1350542/لحظات-ترور-فرمانده-پاسگاه-پلیس-توسط-تجزیه-طلبان «لحظات ترور فرمانده پاسگاه پلیس توسط تجزیه طلبان»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسراییل<ref>[https://www.didbaniran.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/227574-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C «۳۸ فرمانده ارشد که در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل به شهادت رسیدند+اسامی»، وب‌سایت دیده‌بان ایران.]</ref>
|جیش العدل
|-
|-
!
!۱۳۹
|سیدعلی خامنه‌ای
|سیدعلی خامنه‌ای
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/بیت رهبری
|رهبر دوم انقلاب اسلامی ایران<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref><ref>[https://www.mehrnews.com/live/6762342/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1-%D9%88-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای مسلمانان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|رهبر دوم انقلاب اسلامی ایران<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/live/cn5ge95q6y7t|work=BBC|date=2026-02-28|title=Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes}}</ref><ref>[https://www.mehrnews.com/live/6762342/امام-خامنه-ای-رهبر-و-پیشوای-مسلمانان-جهان-به-شهادت-رسیدند «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای مسلمانان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۰
|[[سید عبدالرحیم موسوی]]
|[[سید عبدالرحیم موسوی]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/بیت رهبری
|رئیس [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|رئیس ستاد کل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۱
|[[محمد پاکپور]]
|[[محمد پاکپور]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/ بیت رهبری
| فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
| فرمانده کل [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528287/بیانیه-سپاه-در-پی-ترور-سپهبد-شهید-پاکپور بیانیه سپاه در پی ترور سپهبد شهید پاکپور]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۲
|[[علی شمخانی]]
|[[علی شمخانی]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/بیت رهبری
|مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه‌ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|مشاور [[سید علی خامنه‌ای|علی خامنه‌ای]] و [[شورای دفاع کشور|دبیر شورای دفاع]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528853/پیام-تسلیت-سپاه-در-پی-شهادت-شهیدان-موسوی-شمخانی-و-نصیرزاده پیام تسلیت سپاه در پی شهادت شهیدان موسوی، شمخانی و نصیرزاده]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۳
|[[محمد باصری|حمد باصری]]
|[[غلامرضا رضائیان|غلام‌رضا رضائیان]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران/دفتر رهبری
|تهران/بیت رهبری
|از مسئولان [[وزارت اطلاعات]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
|رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراج]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۴
|[[غلامرضا رضائیان]]
|[[محمد باصری]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|رئیس [[سازمان اطلاعات فراجا|سازمان اطلاعات فراج]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|از مسئولین [[وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران]]<ref name=":10">https://www.tabnak.ir/fa/news/1360387/امام-خامنه‌ای-رهبر-و-پیشوای-شیعیان-جهان-به-شهادت-رسید-بروزرسانی-می-شود</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۵
|[[حسین جبل‌عاملیان]]
|[[حسین جبل‌عاملیان]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
|رئیس سازمان سپند و مسئول صنایع نظامی و دفاعی<ref>«[https://www.dw.com/fa-ir/انفجارهای-شدید-در-بامداد-جمعه-در-مرکز-تهران/live-76239417 انفجارهای شدید در بامداد جمعه در مرکز تهران]»، خبرگزاری دویچه وله.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۶
|[[محمد شیرازی]]
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران
|رئیس دفتر فرمانده کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسرائیل
|-
!۱۴۷
|[[صالح اسدی]]
|[[صالح اسدی]]
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|رئیس سازمان اطلاعات قرارگاه خاتم‌الانبیاء<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۸
|[[محمد شیرازی]]
|9 اسنفد 1404ش
|
|رئیس دفتر فرمانده کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|-
!
|محسن دره‌باغی
|محسن دره‌باغی
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۴۹
|اکبر ابراهیم‌زاده
|اکبر ابراهیم‌زاده
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|جانشین رئیس دفتر فرمانده معظم کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۰
|بهرام حسینی مطلق
|بهرام حسینی مطلق
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|رئیس اداره طرح و عملیات [[معاونت عملیات ستادکل نیروهای مسلح]]<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۱
|حسن‌علی تاجیک
|حسن‌علی تاجیک
|9 اسنفد 1404ش
|۹ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
|رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|رئیس اداره آماد ستادکل نیروهای مسلح<ref>«[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/10/3528876/اسامی-جدید-شهدا-منتشر-شد-شهادت-سردار-شیرازی-در-حملات-آمریکا-و-اسرائیل اسامی جدید شهدا منتشر شد/ شهادت سردار شیرازی در حملات آمریکا و اسرائیل]»، خبرگزاری تسنیم.</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۲
| مجید حسنی کندسر  
|رضا خزایی
|12 اسفند 1404ش
|۱۱ اسفند ۱۴۰۴ش
|بیروت
|مستشار نظامی ایران<ref>[https://noandish.com/fa/news/212231/شهادت-سردار-رضا-خزایی-به-همراه-همسر-و-فرزندانش-در-بیروت-عکس «شهادت سردار رضا خزایی به همراه همسر و فرزندانش در بیروت + عکس»،  وب‌سایت نواندیش.]</ref>
|اسرائیل
|-
!۱۵۳
| مجید حسنی کندسر
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
| هتل رامادا در بیروت
| هتل رامادا در بیروت
|دبیر دوم سفارت ایران در لبنان
|دبیر دوم سفارت ایران در لبنان
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۴
|علی‌رضا بی‌آزار  
|علی‌رضا بی‌آزار
|12 اسفند 1404ش
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
| هتل رامادا در بیروت
| هتل رامادا در بیروت
|دبیر سوم سفارت ایران در لبنان
|دبیر سوم سفارت ایران در لبنان<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362267/شهادت-۴-دیپلمات-ایرانی-در-لبنان «شهادت ۴ دیپلمات ایرانی در لبنان»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۵
|حسین احمدلو  
|سید محمدرضا موسوی
|12 اسفند 1404ش
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
| هتل رامادا در بیروت
|بیروت
|وابستۀ سفارت ایران در لبنان
|دیپلمات سفارت ایران در لبنان
|اسراییل
|اسرائیل
|-
!۱۵۶
|حسین احمدلو
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
|بیروت
|دیپلمات سفارت ایران در لبنان
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۷
|احمد رسولی
|احمد رسولی
|12 اسفند 1404ش
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
| هتل رامادا در بیروت
|بیروت
|عهده‌دار مأموریت<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362267/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%DB%B4-%D8%AF%DB%8C%D9%BE%D9%84%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%86 «شهادت ۴ دیپلمات ایرانی در لبنان»، وب‌سایت تابناک.]</ref>
|دیپلمات سفارت ایران در لبنان
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۸
| رضا خزایی
|امیر مرادی
|11 اسفند 1404ش
|۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش
|بیروت لبنان
|بیروت
|مستشار نظامی ایران <ref>[https://noandish.com/fa/news/212231/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AE%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%AA-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «شهادت سردار رضا خزایی به همراه همسر و فرزندانش در بیروت + عکس»،  وب‌سایت نواندیش.]</ref>
|دیپلمات سفارت ایران در لبنان<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1152389/بیانیه-وزارت-امور-خارجه-در-محکومیت-ترور-دیپلمات-های-ایرانی-در-لبنان «بیانیه وزارت امور خارجه در محکومیت ترور دیپلمات‌های ایرانی در لبنان»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>
|اسراییل
|اسرائیل
|-
|-
!
!۱۵۹
|علی لاریجانی
|[[علی لاریجانی]]
|26 اسفند 1404ش
|[[۲۶ اسفند]] ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|دبیر شورای عالی امنیت ملی  
|دبیر شورای عالی امنیت ملی
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۶۰
|علی‌رضا بیات
|علی‌رضا بیات
|26 اسفند 1404ش
|۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران
|معاون امنیت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی<ref>[https://www.irna.ir/news/86104492/علی-لاریجانی-به-شهادت-رسید «علی لاریجانی به شهادت رسید»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
|آمریکا و اسرائیل
|-
!۱۶۱
|[[غلامرضا سلیمانی|غلام‌رضا سلیمانی]]
|۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|معاون امنیت دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی <ref>[https://www.irna.ir/news/86104492/%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «علی لاریجانی به شهادت رسید»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
| رئیس [[سازمان بسیج مستضعفین]]<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6777492/سردار-سلیمانی-به-شهادت-رسید «سردار غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج مستضعفین به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۶۲
|غلامرضا سلیمانی
|[[اسماعیل خطیب]]
|26 اسفند 1404ش
|۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش
|
|تهران
| رییس سازمان بسیج مستضعفین <ref>[https://www.mehrnews.com/news/6777492/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «سردار غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج مستضعفین به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|وزیر اطلاعات<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6778482/بیانیه-وزارت-اطلاعات-درباره-شهادت-حجت-الاسلام-سید-اسماعیل-خطیب «بیانیه وزارت اطلاعات درباره شهادت حجت الاسلام سید اسماعیل خطیب»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۶۳
|اسماعیل خطیب
|[[علی‌محمد نائینی]]
|26 اسفند 1404ش
|[[۲۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش
|تهران
|تهران
|وزیر اطلاعات<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6778482/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AD%D8%AC%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%B7%DB%8C%D8%A8 «بیانیه وزارت اطلاعات درباره شهادت حجت الاسلام سید اسماعیل خطیب»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|معاون روابط عمومی و سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779523/پ-یام-تبریک-و-تسلیت-سپاه-بمناسبت-شهادت-معاون-روابط-عمومی-سخنگوی «سردار علی‌محمد نائینی سخنگوی سپاه به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۶۴
|علی‌محمد نائینی
|[[علیرضا تنگسری]]
|29 اسفند 1404ش
|۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش
| -
|فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4261316-فوری-سردار-تنگسیری-به-شهادت-رسید-بیانیه-سپاه-پاسداران-در-پی-شهادت-فرمانده-نیروی-دریایی «فوری/ سردار تنگسیری به شهادت رسید / بیانیه سپاه پاسداران در پی شهادت فرمانده نیروی دریایی»، وب‌سایت دنیای اقتصاد.]</ref>
|آمریکا و اسرائیل
|-
!۱۶۵
|جمشید اسحاقی
|۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش
| تهران
|مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/1799835/پیام-فرمانده-کل-سپاه-پاسداران-بمناسبت-شهادت-سرلشکر-پاسدار-جمشید «پیام فرمانده کل سپاه پاسداران بمناسبت شهادت سرلشکر پاسدار جمشید اسحاقی، مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح»، وب‌سایت مشرق.]</ref>
|آمریکا و اسرائیل
|-
!۱۶۶
|سید کمال خرازی
|در ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش ترور و در ۲۰ فروردین به شهادت رسید
|تهران
|تهران
|معاون روابط عمومی و سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی <ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779523/%D9%BE-%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D9%86%DA%AF%D9%88%DB%8C «سردار علی‌محمد نائینی سخنگوی سپاه به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|وزیر خارجه دولت اصلاحات و رئیس شورای راهبری روابط خارجی دفتر رهبر دوم جمهوری اسلامی ایران<ref>[https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/778190-منزل-مسکونی-کمال-خرازی-مورد-تهاجم-هواپیماهای-آمریکا-اسراییل-قرار-گرفت «منزل مسکونی کمال خرازی مورد تهاجم هواپیماهای آمریکا و اسراییل قرار گرفت»، وب‌سایت اقتصاد نیوز.]</ref><ref>[https://www.mehrnews.com/news/6796781/%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF «سید کمال خرازی به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر.]</ref>
|آمریکا و اسراییل
|آمریکا و اسرائیل
|-
|-
!
!۱۶۷
|
|بهنام رضایی
|
|۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش
|
| -
|
|معاون اطلاعات نیروی دریایی سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی<ref>[https://www.ilna.ir/بخش-سیاسی-3/1768826-سپاه-پاسداران-شهادت-سردار-رضایی-را-تبریک-تسلیت-گفت «سپاه پاسداران شهادت سردار رضایی را تبریک و تسلیت گفت»، خبرگزاری کار ایران.]</ref>
|
|آمریکا و اسرائیل
|-
!۱۶۸
|مجید خادمی
|۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش
| -
|رییس سازمان اطلاعات سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3205542-سردار-مجید-خادمی-رئیس-سازمان-اطلاعات-سپاه-ترور-شد-به-شهادت-رسید «سردار مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، ترور شد و به شهادت رسید»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref>
|آمریکا و اسرائیل
|}
|}


== پیامدها ==
== پیامدها ==
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران4.jpg|جایگزین=تصویر از پایگاه عین‌الاسد پس از حمله ایران|بندانگشتی|تصویر از پایگاه عین‌الاسد پس از حمله ایران]]
به گفتهٔ تحلیلگران، ترور مسئولان جمهوری اسلامی در چهار دهه گذشته پیامدهایی متفاوت با اهداف پیش‌بینی‌شده عاملان داشته است. برای مثال در دههٔ شصت، گروه‌های مخالف با هدف قرار دادن چهره‌های برجسته، در پی ایجاد خلأ مدیریتی در نظام نوپا بودند. بر اساس این تحلیل‌ها، این اقدامات نه‌تنها به توقف حرکت انقلاب منجر نشد، بلکه با آشکارشدن ماهیت عاملان، موجی از واکنش عمومی به گروه‌های مخالف ایجاد کرد و زمینه‌ساز تغییر در افکار عمومی داخلی گردید. همچنین شخصیت‌های ترورشده به جای حذف از حافظه جمعی، جایگاهی نمادین یافتند و روایت‌های شکل‌گرفته پیرامون زندگی و منش آنان، موجب گسترش تأثیر فکری و معنوی آنها در ذهنیت جمعی شده است.<ref>[https://snn.ir/fa/news/5420/خون-پاك-شهداي-هفتم-تير-سند-حقانيت-نظام-مقدس-جمهوري-اسلامي-بود «خون پاک شهدای هفتم تیر سند حقانیت نظام مقدس جمهوری اسلامی بود»،  خبرگزاری دانشجو]؛ [https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/سیاست-شکست-خورده-ترور-در-ایران جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس؛][https://psri.ir/?id=6sjnfrsywi حیدری، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی]؛ [https://psri.ir/?id=6sjnfrsywi حیدری، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref>


=== افشای ماهیت مخالفان و تغییر افکار عمومی ===
به گزارش پژوهشگران، ترورهای هدفمند در ادوار اخیر با واکنش‌های متقابلی همراه بوده که در تغییر معادلات منطقه‌ای تأثیر داشته است. بر اساس این تحلیل‌ها، ترور قاسم سلیمانی در ۱۳۹۸ش به نخستین حمله مستقیم ایران به [[پایگاه عین‌الاسد]] در کشور [[عراق]] انجامید که نقطهٔ عطفی در معادلات بازدارندگی ارزیابی می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/83625435 «انتقام سخت با شلیک ده‌ها موشک به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> در [[جنگ ۱۲ روزه]] در [[خرداد]] ۱۴۰۴ش، ایران با اجرای [[وعده صادق (عملیات نظامی)|عملیات وعده صادق ۳]] پاسخی متقابل نشان داد که به پیشنهاد آتش‌بس از سوی اسرائیل و آمریکا انجامید.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3150423-ایران-به-این-دلیل-در-جنگ-روزه-با-اسرائیل-سربلند-بیرون-آمد «ایران به این 7 دلیل در جنگ 12 روزه با اسرائیل سربلند بیرون آمد.»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref>
به نظر تحلیلگران  ترور مسئولان و شخصیت‌های جمهوری اسلامی ایران در طول چهار دهه گذشته پیامدهای متفاوتی نسبت به اهداف عاملان آن به همراه داشته است. در دهه ۱۳۶۰ش گروه‌های معارض به‌ویژه سازمان مجاهدین خلق با هدف قرار دادن چهره‌های برجستۀ انقلاب در صدد ایجاد خلأ مدیریتی و تضعیف نظام نوپای جمهوری اسلامی بودند. به گفته کارشناسان، این ترورها نه تنها موجب توقف حرکت انقلاب نشد، بلکه با روشن‌شدن ماهیت واقعی عاملان، موجی از انزجار عمومی نسبت به گروه‌های معارض ایجاد کرد و عزم مردم را برای دفاع از نظام جزم‌تر ساخت. کارشناسان بر این باورند که این ترورها به عاملی برای اثبات حقانیت نظام جمهوری اسلامی در افکار عمومی داخلی و ساقط‌شدن مشروعیت سیاسی مخالقان از جمله سازمان مجاهدین خلق تبدیل شد.<ref>[https://snn.ir/fa/news/5420/%D8%AE%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%A7%D9%83-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%8A-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D8%AA%D9%8A%D8%B1-%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%AA-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%82%D8%AF%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A-%D8%A8%D9%88%D8%AF «خون پاك شهداي هفتم تير سند حقانيت نظام مقدس جمهوري اسلامي بود»،  خبرگزاری دانشجو.]</ref><ref>[https://psri.ir/?id=6sjnfrsywi حیدری، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی.]</ref>
 
=== تبدیل قربانیان به نمادهای ماندگار ملی ===
ترور شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در ایران، به جای حذف آنان از حافظه جمعی، به تثبیت جایگاه آنان به عنوان نمادهای پایدار ایثار و مقاومت انجامیده است. تحلیلگران بر این باورند که روایت‌های شکل‌گرفته پیرامون سبک زندگی، اخلاق فردی و منش اجتماعی کشته‌شدگان ترور، آنان را به الگویی فراتر از حیات فیزیکی خود تبدیل کرده است. این فرآیند که با تأکید بر فرهنگ شهادت همراه است، موجب می‌شود حذف فیزیکی نه تنها تأثیر آن شخصیت‌ها را کاهش ندهد، بلکه نفوذ فکری و معنوی آنان را در ذهنیت جمعی گسترش دهد. بدین ترتیب، قربانیان ترور به‌مثابه میراثی فرهنگی و معنوی، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌دهی به هویت نسل‌های بعدی ایفا می‌کنند.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>


=== کارآمدی ساختار نهادی لایه‌ای ===
همچنین به باور تحلیلگران، [[ترور سیدعلی خامنه‌ای]]، رهبر دوم جمهوری اسلامی و شماری از فرماندهان نظامی در [[جنگ رمضان]] (اسفند ۱۴۰۴ش) نیز پیامدهایی معکوس نسبت به اهداف عاملان داشت. آغاز جنگ منطقه‌ای و ده‌ها موج حمله موشکی [[وعده صادق (عملیات نظامی)|وعده صادق ۴]] به اهداف تعیین‌شده در اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در منطقه،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6762204/۱۴-پایگاه-آمریکا-در-منطقه-مورد-هدف-قرار-گرفت «۱۴ پایگاه آمریکا در منطقه مورد هدف قرار گرفت»، خبرگزاری مهر.]</ref> از دیدگاه پژوهشگران نشان‌دهندهٔ تغییر موازنه قدرت و ناتوانی دشمنان در مهار پاسخ‌های راهبردی ایران بوده است. بر اساس این تحلیل‌ها، این رویدادها نه تنها به تضعیف ساختار نظام سیاسی ایران نیانجامید، بلکه با موجی از انسجام ملی و حمایت عمومی همراه شد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1040332/اشتباه-بزرگ-دشمن-حذف-اعتقادات-ملت-از-معادلات-بود «اشتباه بزرگ دشمن، حذف اعتقادات ملت از معادلات بود»، وب‌سایت خبرگزاری آنا.]</ref>
سیاست ترور به‌عنوان ابزاری برای تضعیف نظام‌های سیاسی، در مواجهه با ساختار نهادی جمهوری اسلامی ایران با ناکارآمدی روبه‌رو شده است. این نظام بر پایۀ طراحی لایه‌ای و غیرمتمرکز استوار است که در آن کارویژه‌ها میان نهادهای متعدد و افراد مختلف توزیع شده است. صاحبنظران بر این باورند که در چنین ساختاری، حذف فیزیکی یا سیاسی یک فرد منجر به توقف فرآیندها نمی‌شود، زیرا جایگاه خالی به سرعت توسط افراد دیگری پر می‌شود که با انگیزه‌ای تازه به فعالیت ادامه می‌دهند. این ویژگی، نشان‌دهندۀ اتکای نظام به تداوم نهادی و بازتولید مستمر نیروی انسانی کارآمد است، نه وابستگی به افراد خاص.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
=== تقویت انسجام اجتماعی و اراده جمعی ===
تجربه تاریخی ترورهای دهه شصت و سال‌های پس از آن نشان داده است که این اقدامات، به جای ایجاد تفرقه و تضعیف انگیزه‌های جمعی، به عاملی برای بیداری وجدان ملی و تحکیم اراده عمومی تبدیل شده است. تحلیلگران معتقدند ترور شخصیت‌های مهم در ایران، مانند محرکی عمل می‌کند که خشم و غیرت ملی را برانگیخته و مردم را به مقاومت در برابر متجاوزان ترغیب می‌کند. این پدیده، به‌ویژه در میان نسل جوان، باعث تقویت احساس مسئولیت ملی و انقلابی می‌شود. در این چرخه، خشم عمومی به ایثار جمعی و تجدید انگیزه‌های انقلابی تبدیل می‌شود که خود مانعی جدی در برابر اهداف عاملان ترور محسوب می‌شود.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
=== ناتوانی راهبردی دشمن در جنگ نظامی ===
افزایش اتکای محور مخالف جمهوری اسلامی به سیاست ترور در سال‌های اخیر، از منظر تحلیلگران راهبردی نشانه‌ای از ناتوانی این جبهه در دستیابی به اهداف خود از طریق ابزارهای متعارف نظامی و سیاسی است. به باور صاحبنظران، روی آوردن به ترورهای هدفمند، در شرایطی رخ می‌دهد که گزینه‌های دیگر از جمله رویارویی نظامی مستقیم، با توجه به توان بازدارندگی و قدرت میدانی جمهوری اسلامی، فاقد کارایی لازم تشخیص داده شده است. بنابراین، تشدید سیاست ترور نه به مثابه نشانه‌ای از قدرت، بلکه به عنوان انعکاسی از بن‌بست راهبردی و محدودیت گزینه‌های عملیاتی در برابر ساختار مقاوم و لایه‌ای نظام ارزیابی می‌شود.<ref>[https://farsnews.ir/hamidreza/1774162335776591280/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جلالی، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس.]</ref>
 
=== پاسخ‌های راهبردی و تغییر معادلات قدرت ===
به نظر تحلیلگران، ترورهای هدفمند اخیر نه تنها خلأ پایداری در ساختار دفاعی ایران ایجاد نکرد، بلکه واکنش‌های بی‌سابقه‌ای را در پی داشت. برای مثال ترور سردار قاسم سلیمانی منجر به نخستین حملۀ مستقیم جمهوری اسلامی به پایگاه نظامی عین‌الاسد در عراق شد که از نظر تحلیلگران نظامی نقطه عطفی در معادلات بازدارندگی محسوب می‌شود. در جنگ ۱۲ روزه که شماری از فرماندهان ارشد نظامی ترور شدند، ایران با اجرای عملیات وعده صادق ۳، پاسخی متقابل نشان داد که آمریکا و اسرائیل را به پذیرش آتش‌بس مجبور ساخت. به باور تحلیلگران، ترور سیدعلی خامنه‌ای، رهبر سابق انقلاب اسلامی و شماری از فرماندهان نظامی در جنگ رمضان نیز پیامدهایی معکوس نسبت به اهداف عاملان آن داشت. آغاز جنگ منطقه‌ای و ده‌ها موج حمله موشکی وعده صادق ۴ به اهداف تعیین‌شده در اسرائیل و ۱۴ پایگاه آمریکا در منطقه،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6762204/%DB%B1%DB%B4-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D8%AF%D9%81-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA «۱۴ پایگاه آمریکا در منطقه مورد هدف قرار گرفت»، خبرگزاری مهر.]</ref> نشان‌دهندۀ تغییر موازنه قدرت و ناتوانی دشمنان در مهار پاسخ‌های راهبردی ایران ارزیابی می‌شود. تحلیلگران معتقدند که کشته‌شدن سیدعلی خامنه‌ای نه تنها به تضعیف ساختار سیاسی کشور نیانجامید، بلکه موجی از انسجام ملی و حمایت عمومی از نظام را در پی داشت و با پاسخ‌های راهبردی جمهوری اسلامی، هیمنه نظامی دشمنان در منطقه با چالش جدی مواجه شد.


== عوامل پایداری جمهوری اسلامی ایران بعد از ترورها ==
== عوامل پایداری جمهوری اسلامی ایران بعد از ترورها ==
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران۶.png|جایگزین=سوگواری مردم تهران - خبر شهادت سید علی خامنه‌ای|بندانگشتی|سوگواری مردم تهران بعد از شنیدن خبر شهادت سید علی خامنه‌ای]]
* پیوند تاریخی و تمدنی میان [[هویت ملی]] و [[باورهای دینی]] در جامعه ایران موجب شده است که مردم بین حفظ تمامیت ارضی و حفظ نظام جمهوری اسلامی تفکیک قائل نشوند. این پیوند، باعث شده تا ترور مسئولین نظام جمهوری اسلامی به‌مثابه حمله به ایران تلقی شود و واکنش دفاعی مردم را برانگیزد.
* ساختار نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر مشارکت مردمی و نه وابسته به افراد خاص طراحی شده است. به‌همین دلیل، ترور شخصیت‌های تأثیرگذار نتوانست خلأ رهبری ایجاد کند و جایگزینی افراد با کارایی مشابه امکان‌پذیر بود. نمونه آن انتصاب سریع فرماندهان جدید در پی ترور فرماندهان ارشد نظامی است.
* وجود رهبری منسجم و مورد اعتماد عمومی که توانسته است در بحران‌های متعدد، جامعه را مدیریت و انسجام ملی را حفظ کند. در موارد متعدد تاریخی، از جمله جنگ تحمیلی و ترورهای خرداد ۱۴۰۴ش، رهبری با اتخاذ مواضع قاطع و ایجاد اطمینان در جامعه، زمینهٔ مقاومت و ایستادگی را فراهم کرده است.
* تجربهٔ تاریخی ملت ایران در مواجهه با بحران‌ها و تهاجمات خارجی طی هزاره‌های گذشته، ظرفیت بالایی برای تاب‌آوری ایرانیان و انسجام در شرایط بحرانی ایجاد کرده است. این تجربهٔ تاریخی، همراه با باورهای دینی و ملی، عاملی برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌های انسجام‌بخش بوده است.
* ساختار نیروهای مسلح و امنیتی که ترکیبی از نیروهای رسمی و ظرفیت‌های مردمی است، امکان مقابله مؤثر با تهدیدات را فراهم کرده است. این ساختار که ریشه در تجربیات تاریخی نظیر [[فتوای جهاد|فتاوای جهاد]] علمای شیعه در [[دوره قاجار|دورهٔ قاجار]] دارد، در جمهوری اسلامی نیز تداوم یافته است.
* نقش [[نصرت الهی]] و [[سنت‌های الهی]] در پایداری نظام جمهوری اسلامی قابل توجه است. بر اساس دیدگاه مطرح‌شده، نظام جمهوری اسلامی به‌مثابه کلمه و شجره طیبه توصیف می‌شود که ریشه‌ای استوار دارد و همواره به اذن پروردگار خود میوه می‌دهد. این نگاه، پایداری نظام را فراتر از عوامل مادی و محسوس و در چارچوب سنت‌های الهی ارزیابی می‌کند. تربیت انسان‌های صالح و تأثیرگذار از جمله فرماندهان نظامی شاخص که هر یک در جایگاه خود نقش‌آفرینی کرده‌اند، از مصادیق این پایداری و ثمربخشی دانسته شده است.<ref>[https://www.iichs.ir/fa/interview/25993/راز-ایستادگی-ایران-روایت-دکتر-حقانی «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وب‌سایت پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref>


* پیوند تاریخی و تمدنی میان هویت ملی و باورهای دینی در جامعه ایران موجب شده است که مردم بین حفظ تمامیت ارضی و حفظ نظام اسلامی تفکیک قائل نشوند. این پیوند که ریشه در چندین قرن سابقه تاریخی دارد، باعث شده حملات به نظام جمهوری اسلامی به مثابه حمله به ایران تلقی شود و واکنش دفاعی مردم را برانگیزد.
== نمادپردازی‌ها ==
* ساختار نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر مشارکت مردمی و نه وابسته به افراد خاص طراحی شده است. به همین دلیل، ترور شخصیت‌های تأثیرگذار نتوانست خلأ رهبری پایدار ایجاد کند و جایگزینی افراد با کارایی مشابه امکان‌پذیر بود. نمونه آن انتصاب سریع فرماندهان جدید در پی شهادت فرماندهان ارشد نظامی است.
[[پرونده:انفجار_دفتر_حزب_جمهوری_اسلامی4.jpg|جایگزین=تمبر یادبود انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی|بندانگشتی|تمبر یادبود انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی]]
* وجود رهبری منسجم و مورد اعتماد عمومی که توانسته است در بحران‌های متعدد، جامعه را مدیریت و انسجام ملی را حفظ کند. در موارد متعدد تاریخی، از جمله جنگ تحمیلی و حملات اخیر، رهبری با اتخاذ مواضع قاطع و ایجاد اطمینان در جامعه، زمینه مقاومت و ایستادگی را فراهم کرده است.
نمادپردازی‌های ترور مسئولین جمهوری اسلامی به‌طور عموم در قالب نام‌گذاری روزهای ملی و مذهبی تجلی یافته است. از جمله هفته اول شهریور، مصادف با سالروز ترور [[محمدعلی رجایی]] و [[محمدجواد باهنر]]، [[هفته دولت]]<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/430598/علت-نامگذاری-هفته-دولت-چیست «علت نامگذاری هفته دولت چیست؟»، وب‌سایت تابناک.]</ref> و [[۸ شهریور]] به‌عنوان [[روز ملی مبارزه با تروریسم]] نام‌گذاری شده است.<ref>[https://farsnews.ir/kamran_shirazi/1756535503725400303/پرونده-۴-دهه-ترور-علیه-انقلاب-اسلامی «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس.]</ref> همچنین [[۱۲ اردیبهشت]] سالروز ترور [[مرتضی مطهری]]، [[روز معلم]]<ref>[https://zarebin.ir/search?q=به+مناسبت+شهادت+مطهری+روز+۱۲+اردیبهشت+به+عنوان+روز+معلم+نامگذاری+شده+است&query_source=normal&query_location=search#:~:text=گرامیداشت%20سالروز%20شهادت%20فرزانه%20علامه%20شهید%20مطهری «گرامیداشت سالروز شهادت فرزانه علامه شهید مطهری»، وب‌سایت دانشگاه تربیت دبیر هشید رجایی.]</ref> و [[۷ تیر]] سالگرد [[انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی]] و کشته‌شدن [[سید محمد بهشتی|سیدمحمد حسینی بهشتی]] و ۷۲ تن از یارانش، به‌عنوان [[روز قوه قضائیه]] تعیین شده است.<ref>[https://www.jahannews.com/news/529711/هفتم-تیر-سال-۶۰-گذشت «در هفتم تیر سال ۶۰ چه گذشت؟»، وب‌سایت جهان امروز.]</ref> در همین چارچوب، [[۲۷ آذر]] به پاس فعالیت‌های [[محمد مفتح]] در پیوند حوزه و دانشگاه، [[روز وحدت حوزه و دانشگاه]]<ref>[https://psri.ir/?id=fc9oyt93zh «درباره آیت الله شهید محمد مفتح»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.]</ref> و [[۱۳ دی]] به مناسبت ترور قاسم سلیمانی [[روز جهانی مقاومت]] نام گرفته است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/4819319/سیزدهم-دی-روز-جهانی-مقاومت-نامگذاری-شد «سیزدهم دی روز جهانی مقاومت نامگذاری شد»، خبرگزاری مهر.]</ref> افزون بر این، عنوان [[شهید محراب]] به امامان جمعه‌ای اطلاق می‌شود که در حین برگزاری یا آمادگی برای نماز هدف ترور قرار گرفته‌اند<ref>[https://www.pasokh.org/fa/question/view/9632 «شهدای محراب چند نفر هستند و نامشان چیست؟»، مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات.]</ref> و عنوان [[شهدای اقتدار]] به جمعی از فرماندهان نظامی و دانشمندان هسته‌ای اشاره دارد که در جریان حملهٔ اسرائیل به ایران در خرداد ۱۴۰۴ش ترور شدند.<ref>[https://defapress.ir/fa/news/760959/شهدای-اقتدار-ایران-نیروی-هوافضای-سپاه-پاسداران-انقلاب-اسلامی «شهدای اقتدار ایران نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس.]</ref>
* تجربه تاریخی ملت ایران در مواجهه با بحران‌ها و تهاجمات خارجی طی هزاره‌های گذشته، ظرفیت بالایی برای تاب‌آوری و انسجام در شرایط بحرانی ایجاد کرده است. این تجربه تاریخی، همراه با باورهای دینی و ملی، عاملی برای تبدیل تهدیدها به فرصت‌های انسجام‌بخش بوده است.
* ساختار نیروهای مسلح و امنیتی که ترکیبی از نیروهای رسمی و ظرفیت‌های مردمی است، امکان مقابله مؤثر با تهدیدات را فراهم کرده است. این ساختار که ریشه در تجربیات تاریخی نظیر فتاوای جهاد علمای شیعه در دوره قاجار دارد، در جمهوری اسلامی نیز تداوم یافته است.
* نقش عوامل معنوی و سنت‌های الهی در پایداری نظام جمهوری اسلامی قابل توجه است. بر اساس دیدگاه مطرح‌شده، نظام جمهوری اسلامی به مثابه کلمه طیبه و شجره طیبه توصیف می‌شود که ریشه‌ای استوار دارد و همواره به اذن پروردگار خود میوه می‌دهد. این نگاه، پایداری نظام را فراتر از عوامل مادی و محسوس و در چارچوب سنت‌های الهی ارزیابی می‌کند. تربیت انسان‌های صالح و تأثیرگذار از جمله فرماندهان نظامی شاخص که هر یک در جایگاه خود نقش‌آفرینی کرده‌اند، از مصادیق این پایداری و ثمربخشی دانسته شده است.<ref>[https://www.iichs.ir/fa/interview/25993/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%AD%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وب‌سایت پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref>
 
== بازتاب‌ها ==
نام‌گذاری هشتم شهریور به‌عنوان روز ملی مبارزه با تروریسم، تنها یادآوری یک حادثه تاریخی نیست؛ بلکه بیانیه‌ای جهانی است از سوی ملت ایران که ما خود بزرگ‌ترین قربانی ترور هستیم. ما تروریسم دولتی آمریکا و رژیم صهیونیستی را افشا می‌کنیم. ما پرچم‌دار مبارزه واقعی با این پدیده شوم در منطقه و جهان هستیم.هشتم شهریور، نماد مقاومت و بیداری ملتی است که با وجود زخم‌های عمیق از ترور، ایستاده و پرچم عدالت‌خواهی و مبارزه با خشونت سازمان‌یافته جهانی را برافراشته است.<ref>[https://farsnews.ir/kamran_shirazi/1756535503725400303/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%DB%B4-%D8%AF%D9%87%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس.]</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۱٬۰۳۴: خط ۱٬۲۷۹:


== منابع ==
== منابع ==
 
{{آغاز منابع}}
* آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و ابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۲ش.
* آبراهامیان، یرواند، ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و ابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۲ش.
* آبراهامیان، یرواند، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۹ش.
* آبراهامیان، یرواند، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران، نشر نی، ۱۳۸۹ش.
 
* «آخرین جزئیات از سوءقصد به قضات دیوان عدالت اداری/ قاضی مقیسه و رازینی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۳ش.
* «آخرین جزئیات از سوء‌قصد به قضات دیوان عدالت اداری/ قاضی مقیسه و رازینی به شهادت رسیدند»، وب‌سایت روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش.
* «آخرین جزییات از حملات بامداد امروز اسرائیل به ایران / ترور سرلشکر باقری، سردار سلامی، سرلشکر رشید و ۶ دانشمند هسته‌ای / نورنیوز: حال شمخانی وخیم است / هدف قرار گرفتن ساختمان‌های مسکونی در تهران؛ مشاهده پیکر مادر و کودکی در فرحزاد؛ ۵ شهید و ۲۰ مجروح در ساختمان آسیب‌دیده نارمک / ۲ شهید و ۶ مجروح در سه مرکز نظامی در آذربایجان شرقی / یک شهید در پادگان ۲۴ بعثت بروجرد»، وب‌سایت روزنامهٔ انتخاب، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش.
* «آمریكا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 8 آذر 1399ش.
* «آمریکا و هدفی فراتر از توافق هسته ای با ایران»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۸ آذر ۱۳۹۹ش.
* کتیرایی، مصطفی، «اعتقاد قطعی دارم در ترور شهید مطهری، سیا یا موساد اسرائیل به گروه فرقان خط داده است»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ بازدید: 2 فروردین 1404ش.
* «اسامی ۴ مستشار نظامی سپاه که در سوریه ترور شدند»، وب‌سایت انصاف نیوز، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۲ش.
* «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
* «استمرار ترور از دهه ۶۰ تا دهه ۱۴۰۰»، وب‌سایت روزنامهٔ ۷ صبح، تاریخ درج مطلب: ۷ آذر ۱۴۰۴ش.
* «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای مسلمانان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 10 اسفند 1404ش.
* «اشتباه بزرگ دشمن، حذف اعتقادات ملت از معادلات بود»، وب‌سایت خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ش. ر
* «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای شیعیان جهان به شهادت رسید»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «امام خامنه‌ای، رهبر و پیشوای مسلمانان جهان به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «انتقام سخت با شلیک ده‌ها موشک به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۸ دی ۱۳۹۸ش.
* «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۹ش.
* «انفجار بمب در دفتر مرکزی حزب جمهوری اسلامی»، مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۹ش.
* «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: 20 تیر 1396ش.
* «اولین گروه تروریستی پس از پیروزی انقلاب»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۲۰ تیر ۱۳۹۶ش.
* «بازخوانی مهمترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: 29 دی 1403ش.
* «ایران به این ۷ دلیل در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل سربلند بیرون آمد.»، وب‌سایت خبر فوری، ۷ تیر ۱۴۰۴ش.
* «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: 21 خرداد 1396ش.
* «بازخوانی مهم‌ترین ترورها پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۹ دی ۱۴۰۳ش.
* برجی، یعقوب‌علی، پژوهشی فقهی حقوق درباره ترور و دفاع مشروع، قم، نشر زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش،
* «بازخوانی ۲۴ ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۲۱ خرداد ۱۳۹۶ش.
 
* برجی، یعقوب‌علی، پژوهشی فقهی حقوق دربارهٔ ترور و دفاع مشروع، قم، نشر زمزم هدایت، ۱۳۸۶ش،
* «بررسی رفتار تروریستی گروه فرقان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: وب‌سایت 21 تیر 1403ش.
* «بررسی رفتار تروریستی گروه فرقان»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: وب‌سایت ۲۱ تیر ۱۴۰۳ش.
* «بیانیه وزارت اطلاعات درباره شهادت حجت الاسلام سید اسماعیل خطیب»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 27 اسفند 1404ش.
* «بیانات در دیدار مسئولان نظام»، وب‌سایت دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۱ش.
* «پرونده‌ای درباره همۀ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1395ش.
* «بیانیه وزارت اطلاعات دربارهٔ شهادت حجت الاسلام سید اسماعیل خطیب»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 140ش.
* «بیانیه وزارت امور خارجه در محکومیت ترور دیپلمات‌های ایرانی در لبنان»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «پیامدهای شهادت مظلومانه رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای»، وب‌سایت بینیش اقتصادی، تاریخ درج مطلب: 19 اسنفد 1404ش.
* «پرونده‌ای دربارهٔ همهٔ ترورهای سیاسی تاریخ معاصر ایران»، خبر آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۳۹۵ش.
* «ترور برای مهار انقلاب»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: 3 تیر 1393ش.
* «پرونده ۴ دهه ترور علیه انقلاب اسلامی»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۴۰ش.
* «تروریست‌های اول انقلاب؛ گروه‌هایی که طعمه افکار التقاطی گروهک‌های تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: 14 اردیبهشت 1399ش.
* «پیامدهای شهادت مظلومانه رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت الله خامنه ای»، وب‌سایت بینیش اقتصادی، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسنفد ۱۴۰۴ش.
* «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده»، وب‌سایت 3 بهمن 1404ش.
* «پیام فرمانده کل سپاه پاسداران بمناسبت شهادت سرلشکر پاسدار جمشید اسحاقی، مشاور رئیس ستاد کل نیروهای مسلح»، وب‌سایت مشرق، تاریخ درج مطلب: ۱۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: 8 شهریور 1404ش.
* «تأملی در فاجعه هفتم تیر»، وب‌سایت مؤسسهٔ مطالعاتی و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۹۶ش.
* جلالی، حمیدرضا، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: 2 فروردین 1405ش.
* «ترور برای مهار انقلاب»، وب‌سایت دیگران، تاریخ درج مطلب: ۳ تیر ۱۳۹۳ش.
* جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۴۴-۱۳۸۴ش، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۸۵ش.
* «ترور پدر هسته‌ای ایران با هوش مصنوعی / جزئیات کامل از ترور پیچیده فخری‌زاده»، اقتصاد آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۹ آذر ۱۴۰۳ش. «تروریست‌های اول انقلاب؛ گروه‌هایی که طعمه افکار التقاطی گروهک‌های تروریستی شدند!»، خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۹ش.
* «تصاویر هوایی از محل ترور سردار رشید و سردار حاجی زاده»، وب‌سایت ۳ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «تعداد شهدای ترور کشور از ۲۳ هزار نفر گذشت»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ درج مطلب: ۸ شهریور ۱۴۰۴ش.
* جلالی، حمیدرضا، «سیاست شکست خورده ترور در ایران»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* جمعی از پژوهشگران، سازمان مجاهدین خلق پیدایی تا فرجام، ۱۳۴۴–۱۳۸۴ش، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، ۱۳۸۵ش.
* «جمعی از فرماندهان سپاه ترور شدند»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مهر ۱۳۸۸ش.
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش.
* حاتمی، بهادر، «خوانش اسلام از ترور و تروریسم، واکاوی واژگان معادل»، در خردنامه، شماره ۱۴، ۱۳۹۴ش.
* حیدری، محسن، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وب‌سایت مؤسسۀ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: 15 اسفند 1386ش.
* «حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه و شهادت ۷ عضو ارشد سپاه (+فیلم و عکس)»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۳ فروردین ۱۴۰۳ش.
* «خون پاك شهداي هفتم تير سند حقانيت نظام مقدس جمهوري اسلامي بود»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: 5 تیر 1387ش.
* حیدری، محسن، «دهه ۶۰، عبور از تروریسم»، وب‌سایت مؤسسهٔ مطالعات و پژوهشهای سیاسی، تاریخ درج مطلب: ۱۵ اسفند ۱۳۸۶ش.
* دانشور محمدزادگان، فاطمه و شفیع‌زاده برمی، سمانه، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ درج مطلب: 20 آبان 1404ش.
* «خدمتی اروپایی‌ها به گروهک منافقین»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۶ مرداد ۱۳۹۵ش.
* «راز تکوین و تکامل جمهوری اسلامی ایران»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: 29 اسفند 1404ش.
* «خون پاک شهدای هفتم تیر سند حقانیت نظام مقدس جمهوری اسلامی بود»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۳۸۷ش.
* «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وب‌سایت پژوهشکده تاریخ معاصر، تاریخ درج مطلب: 28 تیر 1404ش.
* دانشور محمدزادگان، فاطمه و شفیع‌زاده برمی، سمانه، «ایران و آمریکا پس از انقلاب اسلامی؛ آمریکاستیزی و دیپلماسی تروریستی»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ درج مطلب: ۲۰ آبان ۱۴۰۴ش.
* «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: 3 خرداد 1402ش.
* «دربارهٔ آیت الله شهید محمد مفتح»، وب‌سایت مؤسسهٔ مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «راز تکوین و تکامل جمهوری اسلامی ایران»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ بازدید: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «راز ایستادگی ایران به روایت دکتر حقانی»، وب‌سایت پژوهشکده تاریخ معاصر، تاریخ درج مطلب: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش.
* «روزی که اکبر گودرزی سرکرده گروهک فرقان تیرباران شد»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۳ خرداد ۱۴۰۲ش.
* زال، محسن، سازمان مسعود (انسان‌شناسی سازمان مجاهدین خلق دوره بعد از انقلاب ۵۷)، تهران، انتشارات کویر، ۱۳۹۸ش.
* زال، محسن، سازمان مسعود (انسان‌شناسی سازمان مجاهدین خلق دوره بعد از انقلاب ۵۷)، تهران، انتشارات کویر، ۱۳۹۸ش.
* «سردار علی‌محمد نائینی سخنگوی سپاه به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 29 اسفند 1404ش.
* «سپاه پاسداران شهادت سردار رضایی را تبریک و تسلیت گفت»، خبرگزاری کار ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۴ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «سردار غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج مستضعفین به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 26 اسفند 1404ش.
* «سردار علی‌محمد نائینی سخنگوی سپاه به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «سردار قاسم سلیمانی به شهادت رسید»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: 13 دی 1398ش.
* «سردار غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج مستضعفین به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «شهادت سردار رضا خزایی به همراه همسر و فرزندانش در بیروت + عکس»، وب‌سایت نواندیش، تاریخ درج مطلب: 21 اسفند 1404ش.
* «سردار قاسم سلیمانی به شهادت رسید»، وب‌سایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۳ دی ۱۳۹۸ش.
* «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هسته‌ای در حمله تروریستی اسرائیل»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 23 خرداد 1404ش.
* «سردار مجید خادمی، رئیس سازمان اطلاعات سپاه، ترور شد و به شهادت رسید»، وب‌سایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «شهادت ۴ دیپلمات ایرانی در لبنان»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 19 اسفند 1404ش.
* «سید کمال خرازی به شهادت رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «سیزدهم دی روز جهانی مقاومت نامگذاری شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۳۹۸ش.
* «شهادت سردار رضا خزایی به همراه همسر و فرزندانش در بیروت + عکس»، وب‌سایت نواندیش، تاریخ درج مطلب: ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «شهادت سرلشکر باقری، شهادت سردار حاجی زاده، شهادت سردار سلامی/ ۷۸ نفر شهید و ۳۲۹ تن مجروح/شهادت ۶ دانشمند هسته‌ای در حمله تروریستی اسرائیل»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش.
* «شهدای اقتدار ایران نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دفاع مقدس، ۱۷ تیر ۱۴۰۴ش.
* «شهدای صنعت هسته ای»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ بازدید: ۳ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «شهدای محراب چند نفر هستند و نامشان چیست؟»، مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات، تاریخ بازدید: ۳ فروردین ۱۴۰۴ش.
* «شهید طهرانچی؛ معمار استقلال علمی و الگویی برای نسل آینده»، خبرگزاری آنا، تاریخ درج مطلب: ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «شهادت ۴ دیپلمات ایرانی در لبنان»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* شیرعلی‌نیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش.
* شیرعلی‌نیا، جعفر، روایتی از زندگی و زمانه هاشمی رفسنجانی، نشر سایان، ۱۳۹۵ش.
 
* «شیوه ترور فرمانده اتاق جنگ ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ش.
* «شیوه ترور فرمانده اتاق جنگ ایران»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: 15 بهمن 1404ش.
* صادقی، طیبه؛ شهادت آیت الله قاضی طباطبایی اولین شهید محراب توسط منافقین، مجله انقلاب اسلامی و دفاع مقدس «امید انقلاب»، شماره ۳۷۲، ۱۳۸۵ش.
* عبداللهی‌نژاد، عبدالکریم و رمضان عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، فصلنامه مطالعات اسلامی فقه و اصول، شمارۀ ۸۷، ۱۳۹۰ش.
* طلایه‌دار وحدت (شهادت دکتر آیت اللَّـه مفتح)، مجله گلبرگ، آذر ۱۳۸۴، شماره ۶۹.
* «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: 12 شهریور 1400ش.
* عبداللهی‌نژاد، عبدالکریم و رمضان عباس‌پور مقدم، «ترور از دیدگاه فقه»، فصلنامه مطالعات اسلامی فقه و اصول، شمارهٔ ۸۷، ۱۳۹۰ش.
* فضل‌زرندی، فهیمه و ابراهیمی، علی‌رضا، «دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیت‌های جهان اسلام»، مجلۀ پژوهش‌های انقلاب اسلامی، شماره 49، 1402ش.
* «علت نامگذاری هفته دولت چیست؟»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۲ شهریور ۱۳۹۸ش.
* «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1403ش.
* «فجیع‌ترین ترورهای بعد از انقلاب در ایران/ از دهه ۶۰ خونین تا اقدامات تروریستی موساد و تکفیری‌ها»، وب‌باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ درج مطلب: ۱۲ شهریور ۱۴۰۰ش.
* «نورعلی شوشتری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: 24 آذر 1404ش.
* فضل‌زرندی، فهیمه و ابراهیمی، علی‌رضا، «دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای پیرامون تروریسم دولتی آمریکا و ترور شخصیت‌های جهان اسلام»، مجلهٔ پژوهش‌های انقلاب اسلامی، شماره ۴۹، ۱۴۰۲ش.
* «۱۴ پایگاه آمریکا در منطقه مورد هدف قرار گرفت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: 9 اسفند 1404ش.
* «فوری/ سردار تنگسیری به شهادت رسید / بیانیه سپاه پاسداران در پی شهادت فرمانده نیروی دریایی»، وب‌سایت دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «۳۸ فرمانده ارشد که در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل به شهادت رسیدند+اسامی»، وب‌سایت دیده‌بان ایران، تاریخ درج مطلب: 5 تیر 1404ش.
* کرمی، ابوالفضل، «نقش جمهوری اسلامی ایران در هویت بخشی به مجموعه امنیتی محور مقاومت»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۸ش.
* کتیرایی، مصطفی، «اعتقاد قطعی دارم در ترور شهید مطهری، سیا یا موساد اسرائیل به گروه فرقان خط داده است»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۴ش.
* «گرامیداشت سالروز شهادت فرزانه علامه شهید مطهری»، وب‌سایت دانشگاه تربیت دبیر هشید رجایی، تاریخ بازدید: ۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* «گروهک‌های تروریستی اطراف ایران را بیشتر بشناسیم»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ش.
* «لحظات ترور فرمانده پاسگاه پلیس توسط تجزیه طلبان»، وب‌سایت تابناک، تاریخ درج مطلب: ۱۷ دی ۱۴۰۴ش.
* «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱ بهمن ۱۴۰۳ش.
* «مروری بر تاریخچه ۴۵ سال ترور در جمهوری اسلامی»، وب‌سایت هابلیان، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۳ش.
* «مروری بر کارنامه علمی شهدای هسته‌ای امروز»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ش.
* «منزل مسکونی کمال خرازی مورد تهاجم هواپیماهای آمریکا و اسراییل قرار گرفت»، وب‌سایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش.
* نعمتی وروجنی، یعقوب، «بررسی پدیده ترور و نفی و محکومیت آن از منظر امام خمینی»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، شمارهٔ ۷، ۱۳۹۵ش.
* «نقش تلفن‌های همراه محافظان و خانواده‌ها در ترور فرماندهان نظامی/ معاون رئیس‌جمهوری: حتی ماشینی که با آن رفت وآمد می‌کنند، ممکن است دارای GPS باشد»، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۷ مرداد ۱۴۰۴ش.
* «نگاهی به تلاش‌های علمی «علی‌محمدی» و «احمدی روشن» دانشمندان هسته‌ای در سالگرد شهادت»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۲ دی ۱۳۹۲ش.
* «نورعلی شوشتری»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۴ آذر ۱۴۰۴ش.
* «۱۴ پایگاه آمریکا در منطقه مورد هدف قرار گرفت»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۹ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «۳۸ فرمانده ارشد که در جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل به شهادت رسیدند+اسامی»، وب‌سایت دیده‌بان ایران، تاریخ درج مطلب: ۵ تیر ۱۴۰۴ش.
* "Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes". ''BBC''. 2026-02-28.
* "Trump says Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead after US-Israeli strikes". ''BBC''. 2026-02-28.
{{پایان منابع}}