پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

| تصویر            =پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران.png 

| زیرنویس تصویر    =سلام نظامی بازیکنان فوتبال زنان ایران قبل از بازی با فلیپین در جام ملت‌های آسیا در استرالیا 2026 

| فایل پادکست      =پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران.ogg

 

{{درشت|'''پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران؛'''}} درخواست پناهندگی و سپس انصراف جمعی از اعضای تیم ملی فوتبال بانوان ایران در استرالیا همزمان با جنگ رمضان.

 

در پی برگزاری جام ملت‌های آسیا در استرالیا و همزمانی آن با [[جنگ رمضان|جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران]]، هفت عضو [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]]، هتل محل اقامت را ترک کرده و درخواست پناهندگی دادند. به گزارش مسئولان، رسانه‌های خارجی با جوسازی، کاهش عمدی صدای [[سرود ملی ایران|سرود ملی]] در بازی اول و واکنش تند یک مجری صداوسیما، زمینه‌های فشار روانی را فراهم کردند. دولت [[استرالیا]] نیز با ارائه فرم‌های پناهندگی توسط [[پلیس]]، حضور وزیر مهاجرت در [[هتل]] و جداسازی بازیکنان از کادر فنی و نیز دولت [[ایالات متحده آمریکا|آمریکا]] در این روند نقش داشتند. با این حال، به دنبال پیگیری‌های فدراسیون فوتبال و دستگاه دیپلماسی، چهار بازیکن و یک عضو کادر فنی از تصمیم خود منصرف شده و به کاروان تیم ملی پیوستند. در نهایت، اعضای تیم در [[۲۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش وارد تهران شده و مورد استقبال رسمی و مردمی قرار گرفتند.

 

به گزارش رسانه‌ها، [[تیم ملی فوتبال زنان ایران]] پس از پایان مسابقات جام ملت‌های آسیا در [[استرالیا]] و با توجه به بسته‌بودن آسمان ایران به‌دلیل حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، در هتلی منتظر تسهیل بازگشت به کشور بودند. در این بازهٔ زمانی، گفته شد که پنج بازیکن شامل مونا حمودی، زهرا قنبری، عاطفه رمضانی‌زاده، زهرا سربالی و فاطمه پسندیده هتل محل اقامت خود را ترک کردند و به دولت استرالیا پناهنده شدند. سپس محدثه زلفی (بازیکن) و زهرا مشکه‌کار (عضو کادرفنی) نیز اردو را ترک کردند و بدین ترتیب تیم بدون هفت عضو خود استرالیا را به مقصد [[مالزی]] ترک کرد؛<ref>[https://www.jamaran.news/بخش-ورزشی-160/1700865-سیر-تا-پیاز-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-استرالیا «سیر تا پیاز پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان در استرالیا»، خبرگزاری جماران.]</ref> اما در ادامه، محدثه زلفی پیش از اعلام رسمی پناهندگی خود، با تماس با سفارت ایران در استرالیا تصمیم به بازگشت گرفت و به جمع هم‌تیمی‌هایش در مالزی پیوست.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362342/انصراف-یکی-از-دختران-فوتبالیست-از-پناهندگی «انصراف یکی از دختران فوتبالیست از پناهندگی»، وب‌سایت تابناک.]</ref> مونا حمودی، زهرا سربالی و زهرا مشکه‌کار نیز از تصمیم خود برای پناهندگی انصراف دادند و راهی مالزی شدند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362977/کامبک-زنان-ایران-از-دل-پناهندگی-به-آغوش-وطن-منتظر-تصمیم-نهایی-۳-نفر-دیگر «کامبک زنان ایران از دل پناهندگی به آغوش وطن؛ منتظر تصمیم نهایی ۳ نفر دیگر!»، وب‌سایت تابناک.]</ref> پس از آنان، زهرا قنبری نیز به‌عنوان پنجمین ملی‌پوش از پیشنهاد اقامت در استرالیا منصرف و به کاروان تیم ملی در مالزی ملحق شد.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1149803/زهرا-قنبری-هم-از-پناهندگی-در-استرالیا-پشیمان-شد-کاپیتان-تیم-ملی-در-راه-مالزی «زهرا قنبری هم از پناهندگی در استرالیا پشیمان شد؛ کاپیتان تیم ملی در راه مالزی»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref> برخی از رسانه‌ها این احتمال را مطرح کرده‌اند که با توجه به تلاش‌های فدراسیون فوتبال، وزارت ورزش و جوانان و سایر ارگان‌ها، دو عضو باقی‌مانده نیز از پناهندگی خود انصراف دهند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1363013/زهرا-قنبری-پنجمین-انصرافی-از-پناهندگی-در-استرالیا-تیم-ملی-زنان-در-حال-تکمیل-شدن-برای-بازگشت-به-ایران «زهرا قنبری پنجمین انصرافی از پناهندگی در استرالیا/ تیم ملی زنان در حال تکمیل شدن برای بازگشت به ایران»، وب‌سایت تابناک.]</ref> وزیر ورزش نیز از تلاش برای بازگشت این دو بازیکن خبرداده است.<ref>[https://www.mojnews.com/بخش-ورزشی-7/700372-دنیامالی-از-بازگشت-بازیکن-دیگر-تیم-ملی-فوتبال-زنان-از-استرالیا-به-کشور-خبر-داد «دنیامالی از بازگشت ۲ بازیکن دیگر تیم ملی فوتبال زنان از استرالیا به کشور خبر داد»، خبرگزاری موج.]</ref>

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، زمینه‌های پناهندگی تعدادی از بازیکنان تیم ملی فوتبال زنان ایران به حواشی پیرامون پخش [[سرود ملی ایران|سرود ملی]] در نخستین دیدار این تیم در جام ملت‌های آسیا در [[اسفند (ماه)|اسفند]] ۱۴۰۴ش بازمی‌گردد. به‌گفتهٔ مسئولان حاضر در کاروان، پیش از آغاز مسابقات، برخی از گروه‌ها و رسانه‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران از طریق فضای مجازی، فشار روانی بر بازیکنان را آغاز کرده بودند. در زمان پخش سرود ملی در بازی اول، عده‌ای با ایجاد سروصدای زیاد و نیز کاهش عمدی صدای سرود از سوی عوامل برگزاری، زمینۀ سردرگمی بازیکنان را فراهم آوردند. به‌دلیل این شرایط، بازیکنان متوجه پخش سرود نشدند و سکوت کردند<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6778389/روایت-تازه-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-از-پیشنهادهای-وسوسه-کننده «روایت تازه از تیم ملی فوتبال زنان/ از پیشنهادهای وسوسه کننده تا تهدید»، خبرگزاری مهر.]</ref> که بلافاصله با واکنش تند محمدرضا شهبازی از مجریان صداوسیما مواجه شدند. وی در این واکنش خواستار برخورد شرایط جنگی با اعضای تیم شده و تأکید کرده بود که داغ خیانت بر پیشانی آنها است. هرچند بازیکنان و کادر فنی در دو دیدار بعدی ضمن خواندن سرود ملی، احترام نظامی نیز به‌جا آوردند،<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6778389/روایت-تازه-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-از-پیشنهادهای-وسوسه-کننده «روایت تازه از تیم ملی فوتبال زنان/ از پیشنهادهای وسوسه کننده تا تهدید»، خبرگزاری مهر.]ر</ref> اما رسانه‌های کشورهای مخالف جمهوری اسلامی ایران با ترجمه و انتشار گستردهٔ اظهارات مجری، فشارها را تشدید کردند.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/1362185/از-اتهام-به-خیانت-جنگی-تا-دخالت-مستقيم-ترامپ-برای-پناهندگی-ماجرای-۱-۵-فوتبال-زنان-ایران-در-استرالیا «از اتهام به خیانت جنگی تا دخالت مستقیم ترامپ برای پناهندگی؛ ماجرای ۱+۵ فوتبال زنان ایران در استرالیا»، وب‌سایت تابناک؛] [https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1404/12/23/3540530/انصراف-3عضو-دیگر-تیم-بانوان-از-پناهندگی-دختران-ایران-را-انتخاب-کردند «انصراف 3 عضو دیگر تیم بانوان از پناهندگی؛ دختران، ایران را انتخاب کردند»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> به گزارش اعضای هیئت رئیسه فدراسیون، رسانه‌های فارسی‌زبان معاند در هتل محل اقامت تیم مستقر شده و با وعده‌هایی چون اقامت دائم، پاسپورت و دریافت مبالغ مالی تا سی‌هزار دلار، بازیکنان و کادر فنی را به ماندن در استرالیا ترغیب می‌کردند. این اقدامات که توسط برخی وکلای مهاجرتی و مأموران امنیتی استرالیا نیز پیگیری می‌شد، در نهایت به خروج مخفیانۀ برخی بازیکنان از هتل محل اقامت آنها در استرالیا انجامید.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6778389/روایت-تازه-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-از-پیشنهادهای-وسوسه-کننده «روایت تازه از تیم ملی فوتبال زنان/ از پیشنهادهای وسوسه کننده تا تهدید»، خبرگزاری مهر.]</ref>

== اقدامات و علمکرد دولت استرالیا ==

بر اساس گزارش‌های رسمی و اظهارات مسئولان ایرانی، دولت استرالیا در جریان حضور تیم ملی فوتبال زنان ایران در جام ملت‌های آسیا، مجموعه‌ای از اقدامات سیاسی و غیرحرفه‌ای علیه این تیم انجام داد که از سوی مقامات ایران به‌عنوان تهدید و تطمیع توصیف شده است:<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref>

* '''ارائه فرم پناهندگی:''' به‌گفتهٔ مقامات ایرانی نیروی پلیس استرالیا در فرودگاه گلدکوست با هر یک از بازیکنان تیم ملی به‌طور جداگانه صحبت کرد و فرم‌های درخواست پناهندگی را در اختیار آنان قرار داد.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref> مسئولان ایرانی این اقدام را مصداق بارز دخالت مستقیم دولت میزبان در [[حریم خصوصی]] ورزشکاران و نقض آشکار میثاق‌های بین‌المللی می‌دانند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6776345/نامه-شدیداللحن-وزیر-ورزش-ایران-به-همتای-استرالیایی-به-خاطر-تیم «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر.]</ref>

* '''وعده‌های وزیر مهاجرت استرالیا:''' بر اساس اظهارات رییس فدراسیون فوتبال ایران، وزیر مهاجرت استرالیا به هتل محل اقامت بازیکنان رفته و به چند تن از ملی‌پوشان وعدهٔ خانه و امکانات داده است.<ref>[https://shahraranews.ir/fa/news/398950/جزئیاتی-از-اتفاقات-تیم-ملی-زنان-در-استرالیا «جزئیاتی از اتفاقات تیم ملی زنان در استرالیا»، وب‌سایت شهرآرا نیوز.]</ref> مقامات ذی‌ربط ایرانی این رفتار را بی‌سابقه می‌دانند و تأکید می‌کنند که یک مقام رسمی دولت میزبان به‌طور مستقیم از بازیکنان تیم مهمان مطالبۀ پناهندگی کرده است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6776345/نامه-شدیداللحن-وزیر-ورزش-ایران-به-همتای-استرالیایی-به-خاطر-تیم «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر.]</ref>

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، [[دونالد ترامپ]]، رئیس‌جمهور آمریکا، در جریان حضور تیم ملی فوتبال زنان ایران در جام ملت‌های آسیا در استرالیا، با انتشار توئیت‌هایی خواستار اعطای پناهندگی به بازیکنان ایرانی شد. وی از نخست‌وزیر استرالیا خواست که با اعطای پناهندگی به بازیکنان، مانع بازگشت آنان به [[ایران]] شود و در صورت عدم اقدام استرالیا، آمریکا آمادگی خود را برای پذیرش بازیکنان اعلام کرد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3199593-ترامپ-اگر-استرالیا-به-زنان-فوتبالیست-ایرانی-پناهندگی-ندهد-آمریکا-این-کار-را-خواهد-کرد «ترامپ: اگر استرالیا به زنان فوتبالیست ایرانی پناهندگی ندهد، آمریکا این کار را خواهد کرد»، وب‌سایت خبر فوری.]</ref> فریده شجاعی، سرپرست تیم ملی، اعلام کرد که در فرودگاه استرالیا به بازیکنان گفته شده است که درخواست پناهندگی آنها خواست دولت آمریکا بوده است. به‌گفتهٔ وی، آمریکا و استرالیا با همکاری یکدیگر تلاش داشتند تمام اعضای تیم را در استرالیا نگه دارند، اما بازیکنان ایرانی به این پیشنهادها پاسخ منفی دادند.<ref>[https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/01/03/3546514/گفتند-پناهندگی-دختران-خواست-آمریکاست-در-استانبول-هم-ما-را-رها-نکردند «گفتند پناهندگی دختران خواست آمریکاست/ در استانبول هم ما را رها نکردند»، خبرگزاری تسنیم.]</ref> تحلیلگران ناکامی این سناریو را نشانهٔ شکست جنگ روانی [[کاخ سفید]] و عقب‌نشینی روایت‌سازی سیاسی ترامپ دانسته‌اند که پس از عدم موفقیت در القای فرار دیپلمات‌های ایرانی، این بار با فشار پلیس استرالیا و سفیر آمریکا در فرودگاه سیدنی، اعضای تیم ملی فوتبال زنان را در موقعیتی شبیه گروگان‌گیری قرار داد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771323/ناکامی-سناریوی-پناهندگی-ترامپ-پروژه-فشار-بر-تیم-ملی-زنان-در «ناکامی سناریوی پناهندگی ترامپ؛ پروژه فشار بر تیم ملی زنان در استرالیا»، خبرگزاری مهر.]</ref>

== واکنش مسئولین جمهوری اسلامی ==

[[پرونده:پناهندگی بازیکنان فوتبال زنان ایران۲.jpg|جایگزین=مونا حمودی و زهرا سربالی، ملی‌‌پوشان ایرانی-زهرا مشکه‌کار|بندانگشتی|انصراف مونا حمودی و زهرا سربالی، ملی‌‌پوشان ایرانی، همراه با زهرا مشکه‌کار (عضو کادر فنی) از پناهندگی و اضافه شدن به کاروان تیم ملی در مالزی با استقبال فریده شجاعی و مرضیه جعفری.]]

براساس گزارش رسانه‌ها، با همکاری وزارت خارجه و دیگر دستگاه‌های مربوطه، از تمامی ابزارها برای بازگشت تیم ملی فوتبال بانوان به ایران استفاده شد.<ref>[https://ana.ir/fa/news/1049304/دنیامالی-شکست-در-پروژه-پناهندگی-اعضای-تیم-ملی-زنان-برای-آمریکا-آبروریزی-بود-در-ایام-جنگ-اردوها-و-اعزام-ها-طبق-تقویم-انجام-شد «دنیامالی: شکست در پروژه پناهندگی اعضای تیم ملی زنان برای آمریکا آبروریزی بود/ در ایام جنگ اردوها و اعزام‌ها طبق تقویم انجام شد»، خبرگزاری آنا.]</ref> [[فدراسیون فوتبال ایران]] نیز با ارسال چند نامه به [[فیفا]] و [[کنفدراسیون فوتبال آسیا]] و همچنین تماس‌های تلفنی مقامات ارشد ورزشی با معاون کنفدراسیون آسیا، پیگیری‌های گسترده‌ای برای بازگرداندن امن اعضای تیم به عمل آورد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6771384/جزئیات-سیاسی-کاری-استرالیابرای-پناهندگی-بازیکنان-تیم-ملی-فوتبال «جزئیات سیاسی‌کاری استرالیابرای پناهندگی بازیکنان تیم ملی فوتبال بانوان»، خبرگزاری مهر.]</ref>

دادستانی کل کشور در بیانیه‌ای اعلام کرد که برخی اعضای تیم فوتبال بانوان، ناخواسته و با برانگیختگی احساسی ناشی از توطئه دشمن، رفتاری انجام دادند که موجب ذوق‌زدگی سردمداران جنگ تحمیلی آمریکایی-صهیونیستی شد. در این بیانیه تأکید شد که آغوش نظام و مردم ایران به روی این فرزندان باز است و از آنان دعوت به عمل آمد که با آرامش و اطمینان به میهن خود بازگردند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1148332/دادستانی-کل-کشور-اعضای-تیم-فوتبال-بانوان-با-آرامش-و-اطمینان-بازگردند «دادستانی کل کشور: اعضای تیم فوتبال بانوان با آرامش و اطمینان بازگردند»، وب‌سایت عصر ایران.]</ref>

احمد دنیامالی، وزیر ورزش ایران، در نامه‌ای به همتای استرالیایی خود، ضمن ابراز گلایه‌مندی عمیق از نحوۀ میزبانی استرالیا، اقداماتی نظیر نمایش پرچمی غیر از پرچم رسمی ایران در ورزشگاه، حضور گروه‌های اخلالگر و ارائه فرم‌های پناهندگی توسط پلیس استرالیا به بازیکنان را محکوم کرد. وی این اقدامات را در تناقض آشکار با منشور المپیک و اساسنامه فیفا دانست و خواستار تغییر رویکرد اساسی دولت استرالیا و فراهم‌آوردن زمینه بازگشت همه اعضای تیم ملی ایران شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6776345/نامه-شدیداللحن-وزیر-ورزش-ایران-به-همتای-استرالیایی-به-خاطر-تیم «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر.]</ref>

== بازگشت به ایران ==

اعضای تیم ملی فوتبال زنان ایران که از طریق [[مرز بازرگان]] وارد کشور شده بودند، پس از عبور از [[تبریز]]، [[زنجان]] و [[قزوین]] و استقبال در هر یک از این شهرها، شامگاه [[۲۸ اسفند]] ۱۴۰۴ش به تهران رسیدند. در میدان ولیعصر، جمعیت کثیری از مردم به همراه معاون رئیس‌جمهور در امور بانوان، رئیس فدراسیون فوتبال و جمعی از مسئولان از ملی‌پوشان استقبال کردند. مراسم استقبال با پخش سرود جمهوری اسلامی ایران آغاز شد که اعضای تیم ملی با ادای احترام به آن پاسخ دادند. در این مراسم، تندیس [[نشان آرش]] از سوی رئیس فدراسیون فوتبال و معاون بانوان وزارت ورزش به بازیکنان و نیز به مهدی تاج اهدا شد.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6779171/برگزاری-مراسم-استقبال-از-تیم-ملی-فوتبال-زنان-در-میدان-ولیعصر «استقبال با شکوه از تیم ملی فوتبال زنان/ دختران «وطن» در آغوش ملت»، خبرگزاری مهر.]</ref>

مسعود پرشکیان، رئیس‌جمهور اسلامی ایران، اقدام دختران ورزشکار در بازگشت به ایران را نشانهٔ عمق [[وطن‌دوستی]]، [[عرق ملی]] و غیرت آنان دانست و این موضوع را شایسته قدردانی و مایهٔ افتخار کشور توصیف کرد. وی تأکید کرد که مسیر بازگشت برای ورزشکاران دچار خطا یا تحت تأثیر فضاسازی‌ها همواره باز است.<ref>[https://fararu.com/fa/news/964097/واکنش-پزشکیان-به-انصراف-دختران-ایرانی-از-پناهندگی-در-استرالیا «واکنش پزشکیان به انصراف دختران ایرانی از پناهندگی در استرالیا»، خبرگزاری فرارو.]</ref>

* «نامه شدیداللحن وزیر ورزش ایران به همتای استرالیایی به خاطر تیم بانوان»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ش.

* «واکنش پزشکیان به انصراف دختران ایرانی از پناهندگی در استرالیا»، خبرگزاری فرارو، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فرودین ۱۴۰۵ش.