مهدی مهدوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =[[پرونده:بله-برون.jpg|بندانگشتی|329x329پیکسل|هدایای بله برون]] | |||
| زیرنویس تصویر = | |||
|image_alt= | |||
| فایل پادکست =بله_برون.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =3/45 | |||
| تاریخ پادکست =11-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
<big>'''بلهبرون'''</big>؛ مراسمی بعد از خواستگاری و قبل از عقدکنان و عروسی. | <big>'''بلهبرون'''</big>؛ مراسمی بعد از خواستگاری و قبل از عقدکنان و عروسی. | ||
بَلهبرون یکی از آیینهای ریشهدار و مهم پیش از ازدواج در فرهنگ ایرانی است که پس از خواستگاری و پیش از عقد برگزار میشود. این مراسم، مجلس اعلام رسمی رضایت خانوادهها و تثبیت تصمیم ازدواج است و در آن درباره مهمترین مسائل زندگی مشترک - از مهریه و شیربها تا زمان عقد و عروسی - توافق میشود. بلهبرون افزون بر کارکرد اجتماعی و اقتصادی، نقش مهمی در تحکیم پیوند خانوادگی و تقویت جنبه شرعی ازدواج دارد. آیینها، نامگذاریها و رسوم آن در نقاط مختلف ایران متنوع است، اما در همهجا نشانهای از آغاز رسمی زندگی مشترک، احترام متقابل خانوادهها و پایبندی به سنتهای فرهنگی به شمار میآید. | |||
بلهبرون | |||
==مفهومشناسی== | ==مفهومشناسی== | ||
بَله بُرون یا بَلّه بُرون، یکی از مقدمات مهم قبل از جشن عروسی در ایران است.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A8%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 «بلهبرون»، ویکیفقه]</ref> محل یا مجلسی که در آن از اولیای عروس، قول و اجازۀ ازدواج دختر را میگیرند<ref>[https://www.jadvalyab.ir/moein/%D8%A8%D9%84%D9%87+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86 دهخدا، لغتنامة دهخدا، ذیل واژۀ بلهبران، وبسایت واژهیاب]</ref> و قول و قرارهای قبل از عروسی بین خانوادههای عروس و داماد گذاشته میشود.<ref>[https://www.jadvalyab.ir/moein/%D8%A8%D9%84%D9%87+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بلهبران»، وبسایت جدولیاب]</ref> | بَله بُرون یا بَلّه بُرون، یکی از مقدمات مهم قبل از [[جشن عروسی]] در ایران است.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A8%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 «بلهبرون»، ویکیفقه]</ref> محل یا مجلسی که در آن از اولیای عروس، قول و اجازۀ ازدواج دختر را میگیرند<ref>[https://www.jadvalyab.ir/moein/%D8%A8%D9%84%D9%87+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86 دهخدا، لغتنامة دهخدا، ذیل واژۀ بلهبران، وبسایت واژهیاب]</ref> و قول و قرارهای قبل از عروسی بین خانوادههای عروس و داماد گذاشته میشود.<ref>[https://www.jadvalyab.ir/moein/%D8%A8%D9%84%D9%87+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86 «بلهبران»، وبسایت جدولیاب]</ref> | ||
==فلسفه بلهبرون== | ==فلسفه بلهبرون== | ||
یکی از دلايل برگزاري مراسم بلهبرون، آشکار شدن ازدواج دختر و پسر در میان اقوام و همسایگان است.<ref>[https://akharinkhabar.ir/girly/2884431 «آداب و رسوم بله برون»، وبسایت آخرین خبر، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1395ش.]</ref> | یکی از دلايل برگزاري مراسم بلهبرون، آشکار شدن [[ازدواج]] [[دختر]] و [[پسر]] در میان اقوام و همسایگان است.<ref>[https://akharinkhabar.ir/girly/2884431 «آداب و رسوم بله برون»، وبسایت آخرین خبر، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1395ش.]</ref> | ||
==نحوۀ برگزاری== | ==نحوۀ برگزاری== | ||
| خط ۱۴: | خط ۴۱: | ||
==موضوعات مطرح شده در این مراسم== | ==موضوعات مطرح شده در این مراسم== | ||
هماهنگی مسائل مهمی از قبیل تعیین میزان | هماهنگی مسائل مهمی از قبیل تعیین میزان [[مهریه]]، [[شیربها]]، میزان تقریبی [[جهیزیه]]، لوازم مهم مراسم عقد، زیورآلات و لباسهای مورد نیاز عروس، هزینۀ مجالس پیشِرو، مشخص کردن زمان [[نامزدی]]، عقد و عروسی و شمار میهمانان در این مراسم اتفاق میافتد<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239367/%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> توافق بر خواندن [[ازدواج موقت|عقد موقت]] و محرم شدن دختر و پسر تا زمان عقد دائمی یکی دیگر از محورهای گفتوگو در این مراسم است.<ref> [https://akharinkhabar.ir/girly/2884431 «آداب و رسوم بله برون»، وبسایت آخرین خبر، تاریخ درج مطلب: 24 مرداد 1395ش.]</ref> | ||
==جایگاه و اهیمت بلهبرون== | ==جایگاه و اهیمت بلهبرون== | ||
* | *اثرگذاری آن در تحقق پیمان زناشویی و تقویت پیوند خانوادۀ عروس و داماد؛ | ||
* | *استحکامبخشی ارزش شرعی ازدواج، با توافق تعهدات در این مجلس؛ | ||
* | *مهم بودن این مراسم از نظر اقتصادی؛ زیرا در این مراسم هزینههای عروسی مشخص میشود.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%A8%D9%84%D9%87%E2%80%8C%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 «بلهبرون»، وبسایت ویکیفقه.]</ref> | ||
==زمان برگزاری مراسم== | ==زمان برگزاری مراسم== | ||
مجلس بلهبرون بعد از آخرین جلسۀ خواستگاری و قبل از عقد و عروسی برگزار میشود. در گذشته به این مسئله توجه داشتند که بلهبران در ساعات خوش یمن برگزار شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239367/%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 بوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | مجلس بلهبرون بعد از آخرین جلسۀ خواستگاری و قبل از عقد و عروسی برگزار میشود. در گذشته به این مسئله توجه داشتند که بلهبران در ساعات خوش یمن برگزار شود.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239367/%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 بوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==آرایش عروس در مراسم بلهبرون== | ==آرایش عروس در مراسم بلهبرون== | ||
از آنجا که مراسم بلهبرون اولین دیدار رسمی عروس با اقوام همسر آینده است، اولویت با آرایش دخترانۀ ساده و لایت و حفظ ظاهر طبیعی عروس و پرهیز از آرایش غلیظ است.<ref>[https://arooskoo.ir/all-about-bale-boroun .«بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.] </ref> | از آنجا که مراسم بلهبرون اولین دیدار رسمی [[عروس]] با اقوام همسر آینده است، اولویت با [[آرایش]] دخترانۀ ساده و لایت و حفظ ظاهر طبیعی عروس و پرهیز از آرایش غلیظ است.<ref>[https://arooskoo.ir/all-about-bale-boroun .«بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.] </ref> | ||
==لباس عروس در مراسم بلهبرون== | ==لباس عروس در مراسم بلهبرون== | ||
زیبا و باوقار بودن برای عروس در این مراسم بسیار مهم است.<ref> [https://arooskoo.ir/all-about-bale-boroun «بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.]</ref> انتخاب لباس مناسب، به آراستگی او کمک میکند<ref>[https://shadima.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86/ مقدمفر، «مراسم بله برون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما.]</ref> سادگی و رسمی بودن از اصول مهم انتخاب لباس عروس در این مراسم است.<ref> «بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.</ref> انتخاب لباس دخترانه و بر اساس سلیقه و فرهنگ خانواده به زیبایی و جذابیت عروس کمک میکند.<ref>[https://tashrifino.com/Blog/118/%D8%A8%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 «مهم ترین نکات مراسم بله برون که حتما باید بدانید»، وبسایت تشریفینو.]</ref> | زیبا و باوقار بودن برای عروس در این مراسم بسیار مهم است.<ref> [https://arooskoo.ir/all-about-bale-boroun «بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.]</ref> انتخاب لباس مناسب، به آراستگی او کمک میکند<ref>[https://shadima.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86/ مقدمفر، «مراسم بله برون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما.]</ref> سادگی و رسمی بودن از اصول مهم انتخاب [[لباس عروس]] در این مراسم است.<ref> «بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.</ref> انتخاب لباس دخترانه و بر اساس سلیقه و فرهنگ خانواده به زیبایی و جذابیت عروس کمک میکند.<ref>[https://tashrifino.com/Blog/118/%D8%A8%D9%84%D9%87%20%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 «مهم ترین نکات مراسم بله برون که حتما باید بدانید»، وبسایت تشریفینو.]</ref> در مراسم بلهبرون از رنگهای صورتی، گلبهی و آبی روشن استفاده و از رنگهای تیره و مشکی پرهیز میشود.<ref>[https://arooskoo.ir/all-about-bale-boroun «بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی.]</ref> | ||
==نامگذاری مراسم در نقاط مختلف== | ==نامگذاری مراسم در نقاط مختلف== | ||
* | *در تهران: خرجبُرونَ، خرجبُری، بلهبری، بلهبرون، بَعله برون؛ | ||
* | *خراسانیها: شب جواباِستَنی (شب جواب گرفتن)، شب کفشپاکِنی (شب کفش پاکردن به عروس)؛ | ||
* | *شاهرودیها: حرف تمام کِردَن؛ | ||
* | *شیرازیها: مَهربُرون؛ | ||
* | *قمیها: گلابگیرون، مَهربُرون؛ | ||
* | *مردم ایل مَمَسنی فارس: باشلُقبرون، کدخدایی؛ | ||
* | *بختیاریها: خرجبُران- بختیاریهای روستای پاگچ: قنداِشکَنان؛ | ||
* | *لرهای بالا گریوۀ لرستان: خرجبُرو؛ | ||
* | *کردهای سنندج: دست ماچکردن؛ | ||
* | *سمنان: دوخازی، قولگیران.<ref> [https://www.cgie.org.ir/fa/article/239367/%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==رسومات رایج خانوادهها در بلهبرون== | ==رسومات رایج خانوادهها در بلهبرون== | ||
===خانوادۀ داماد؛=== | ===خانوادۀ داماد؛=== | ||
* | *بردن سبد گل برای خانوادۀ عروس؛ | ||
* | *گرفتن کیک مراسم بلهبرون؛ | ||
* | *حلقه بلهبرون یا نشان.<ref>[https://shadima.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86/ مقدمفر، «مراسم بله برون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما.]</ref> | ||
خانوادۀ داماد هدایایی را نیز برای خانوادۀ عروس میبرد که شامل: | خانوادۀ داماد هدایایی را نیز برای خانوادۀ عروس میبرد که شامل: | ||
* | *یک قواره پارچۀ پیراهن مجلسی؛ | ||
* | *چادر عروس؛ | ||
* | *یک جلد قرآن مجید؛ | ||
* | *کله قند؛ | ||
* | *به صورت دلخواه، کیف و کفش و مانتو؛<ref>[https://shadima.com/%d9%85%d8%b1%d8%a7%d8%b3%d9%85-%d8%a8%d9%84%d9%87-%d8%a8%d8%b1%d9%88%d9%86/ مقدمفر، «مراسم بله برون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما]</ref> | ||
* | *نقل و نبات و قند و شیرینی؛ | ||
* | *و گلاب.<ref>[https://bride-wedding.blogsky.com/1394/12/03/post-29/ «تاریخچه و رسومات مراسم بله برون در فرهنگهای ایرانی، وبسایت آرایشگاه عروس، تشریفات مجالس، آتلیه عروس.]</ref> | ||
===خانواده عروس=== | ===خانواده عروس=== | ||
| خط ۶۱: | خط ۸۴: | ||
==رسومات مراسم بلهبرون در برخی نقاط ایران== | ==رسومات مراسم بلهبرون در برخی نقاط ایران== | ||
* | *روستاهای [[خراسان]]؛ خانوادۀ پسر یک کلیکی (انگشتر)، یک جفت کفش به اسم نشونی، نقل و نبات و قند، یک دست لباس، چند سکۀ نقره و حنا را به خانۀ دختر میبرد. پس از توافق سکهها را در کفش ریخته و به پای دختر میکنند و انگشتر را در دستش میکنند. نیمی از قند را به خانوادة عروس و نیمی دیگر را برای خود میبردند. | ||
* | *[[قوچان]]؛ خانوادة پسر اسباب و خوراکیهای مخصوص را در خوانچه و مبلغ شیربها و مخارج دیگر را در دستمال ابریشمی پیچیده و به ریش سفید خانوادة دختر میدهند. ریش سفید یکدهم پول را به خانوادة پسر بازمیگرداند. فردی روحانی، کلهقند را میشکند و یک تکة آن را به خانوادة داماد و بقیة تکهها را به صورت حبه با نخودچی و کشمش در بین مهمانها پخش میکنند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/239367/%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86 بوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | ||
==دفتر بلهبرون== | ==دفتر بلهبرون== | ||
بعد از اینکه | بعد از اینکه خانوادۀ عروس و داماد در مورد موضوعاتی مثل مهریه و شیربها به توافق رسیدند، آن را در دفتر بلهبرون ثبت میکنند. در گذشته آن را روی یک برگۀ ساده مینوشتند؛ اما امروزه بهمنظور زیبایی و همچنین یادگاری برای عروس و داماد، از این دفتر استفاده میشود. توافقاتی که نوشته شده و افراد آن را امضا کردند، بعداً به صورت قانونی در سند ازدواج ثبت میشود و شروط نوشته شده در آن باید از جانب دو طرف اجرا شود.<ref> [https://salonaghd-noghre.ir/2022/09/08/%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B4/ «دفتر بلهبرون چیست و چه چیزهای در آن نوشته میشود؟»، وبسایت سالن عقد نقره.]</ref> | ||
== پانویس == | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | |||
*بلوکباشی، علی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: 8 دی 1398ش. | |||
*«بلهبران»، وبسایت جدولیاب، تاریخ بازدید: 14 فرودین 1402ش. | |||
*«بلهبرون»، وبسایت ویکیفقه، تاریخ بازدید: 14 فرودین 1402ش. | |||
*«بله برون؛ همه چیز در مورد مراسم بله برون»، وبسایت راهنمای عروسی، تاریخ درج مطلب: 12 مرداد 1398ش. | |||
*«تاریخچۀ مراسم بلهبرون چیست؟»، وبلاگ آسوریگ، تاریخ درج مطلب: 1 شهریور 1401ش. | |||
*«تاریخچۀ و رسومات مراسم بلهبرون در فرهنگهای ایرانی»، وبسایت (آرایشگاه عروس، تشریفات مجالس، آتلیه عروس)، تاریخ درج مطلب: 3 اسفند 1394ش. | |||
*تهرانی، رزیتا، «بلهبرون، تاریخچه، آداب و رسوم»، وبلاگ عروس، تاریخ درج مطلب: 15 آبان 1391ش. | |||
*«دفتر بلهبرون چیست و چه چیزهای درآن نوشته میشود؟»، وبلاگ سالن عقد نقره، تاریخ درج مطلب: 17 شهریور 1401ش. | |||
*دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: 14 فروردین 1402ش. | |||
*مقدمفر، مهسا، «مراسم بلهبرون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما، تاریخ درج مطلب: 16 تیر 1401ش. | |||
*«مهمترین نکات مراسم بله برون که حتما باید بدانید»، وبسایت تشریفینو، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۳۹۹ش. | |||
ویکی ر | |||
[[پرونده:بله برون.jpg|جایگزین=هدایای مراسم بله برون|بندانگشتی|هدایای مراسم بله برون]] | |||
{{درشت|'''بلهبرون'''}}، بخشی مهم از مراسم مقدماتی جشن عروسی سنتی در ایران. | |||
بلهبرون، از مراسمهای سنتی [[ازدواج]] در [[ایران]] است که در آن دو خانوادۀ داماد و عروس برای تعیین شرایط ازدواج با یکدیگر گفتگو میکنند. این مراسم بهصورت معمول پس از مراسم [[خواستگاری]] و قبل از مراسم عقد و [[مراسم عروسی|عروسی]] برگزار میشود. قول و قرارهای این مراسم، نقش مهمی در افزایش یا کاهش هزینههای ازدواج دارد؛ امروزه مراسم بلهبرون از حالت سنتی و سادۀ خود خارج شده و زمینههای [[تجملگرایی]]، [[چشم و همچشمی|چشموهمچشمی]] و افزایش [[هزینههای عروسی|هزینههای ازدواج]] را موجب شده است. | |||
==مفهومشناسی بلهبرون== | |||
واژهٔ بله در بَلهبُرون یا بَلّهبُرون، محرّف بلی و بهمعنای قبول پیوند زناشویی از سوی عروس است.<ref>[https://vajehyab.com/dehkhoda/بله-بران?q=بلهبرون «بلهبران»، وبسایت واژهیاب.]</ref> بلهبرون از بخشهای مهم مراسم مقدماتی جشن عروسی سنتی در ایران است. این مراسم برای گفتوگو دربارۀ شرایط مالی ازدواج، تعهدات و پرداختهای مالی و نقدی خانوادۀ پسر توسط خانوادۀ دختری که برای نخستینبار ازدواج میکند، برگزار میشود. در این مراسم، شرایط و تعهدات مالی دو طرف مانند [[شیربها]]، [[مهریه]]، هزینههای مراسم عروسی و تعداد میهمانان مورد بحث قرار میگیرد و قطعی میشود. در صورت توافق، یک لیست تهیه میشود و به امضای ریشسفیدان هر دو طرف میرسد. مقدار مهر و هزینههای مراسم عروسی بستگی به وضعیت اقتصادی و اجتماعی خانوادهها دارد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/228974/بله-برون بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی]؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/11383 بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت دانشنامة جهان اسلام.]</ref> | |||
==نام بلهبرون در حوزههای فرهنگی مختلف== | |||
در [[ایران]]، مراسم [[بلهبرون]] با نامهای گوناگونی در مناطق مختلف یاد میشود. برخی از این نامها عبارتند از: | |||
*[[تهران]]: بلهبری، بَعْلهبرون، خرجبُری و خرجبرون؛ | |||
*[[گیلان|گیل]] و دیلم: صورتهَگیری، ثبتهَگیری؛ | |||
*زیارت (گرگان): قندشکنی؛ | |||
*[[خراسان]]: شب جواب اِستَنی، شب کفش پاکنی؛ | |||
*شاهرود: حرف تمامکردن؛ | |||
*[[شیراز]]: مَهربُرون؛ | |||
*دَوان ([[کازرون]]): شرطکنون؛ | |||
*[[قم]]: گُلابگیرون، مَهربُرون؛ | |||
*پیرسواران (ملایر): لَنگُریخُورُو؛ | |||
*ایل مَمَسنی (فارس): باشلُقبرون، کدخدایی؛ | |||
*[[ایل بختیاری|بختیاری]]: خرجبُران، قنداِشکنان؛ | |||
*لرهای بالاگریوه لرستان: خرجبُرو؛ | |||
*ایلات و عشایر پشتکوه: دستگیران؛ | |||
*کردهای سنندج: دس ماچکردن؛ | |||
*کردهای ایل کلهر (شاهآباد غرب): خازمَنی، دَزورانی؛ | |||
*مردم ایل لِرکیِ ([[خوزستان]]): کاغذگیرانی، شیربهابُرون؛ | |||
*[[قوم ترکمن|ترکمنها]]: تعیین قیمت عروس؛ | |||
*مردم سمنان، مراسم [[خواستگاری]] و بلهبرون را در یک مجلس برگزار میکنند و به آن «دوخازی»، «قولگیران» یا «کدخدایی» میگویند. | |||
*در برخی از جامعههای ایلی – عشیرهای و روستایی، این مراسم در دو نشست مکمل یکدیگر برگزار میشود. در نشست اول، میزان خرج مجلس بعدی و چگونگی پرداخت آن تعیین میشود و در نشست دوم، میزان شیربها و مهر قطعی میشود. | |||
*در مراسم «حرف تمامکردن» شاهرودیها، این مراسم به دو نشست تقسیم میشود. در نشست اول، زنان سالخورده و گیسسفید شرکت میکنند و در مورد میزان قباله (مهر)، نقدینه (شیربها)، اسباب عروسی، و مسائل مرتبط صحبت میکنند. در نشست دوم، دو زن از نشست پیشین و گروهی از مردان ریشسفید قوم و خویشاوندان دو خانواده حضور دارند. در این نشست، توافقات زنان توسط میرزای مجلس گرفته و به توافق دربارۀ مهر و امضای حاضران میرسد.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/228974/بله-برون بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی]؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/11383 بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت دانشنامة جهان اسلام.]</ref> | |||
==آداب و رسوم بلهبرون در تاریخ و فرهنگ ایران== | |||
مراسم بلهبرون در هر یک از حوزههای جغرافیایی و فرهنگی [[ایران]] با [[آداب]] و رسوم خاصی برگزار میشود. نحوهٔ برگزاری این مراسم در دوران قدیم و دوران فعلی در مواردی شباهت داشته، اما در مواردی متفاوت شده است و جنبههایی از تشریفات، تجملگرایی و چشموهمچشمی در آن مشاهده میشود که هزینهٔ برگزاری این مراسم را افزایش میدهد.<ref>[https://www.khabaronline.ir/news/1620128/بله-برون-و-نامزدی-چه-رسوم-و-هدایایی-دارند «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین]؛ [https://shadima.com/مراسم-بله-برون/ مقدمفر، «مراسم بلهبرون چیست؟ (صفر تا 100 رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما.]</ref> | |||
===وضعیت آداب و رسوم بلهبرون در گذشته متناسب با مناطق=== | |||
====مراسم بلهبرون در برخی روستاهای خراسان==== | |||
برای مراسم بلهبرون در روستاهای خراسان، خانوادهٔ پسر هدایایی همچون انگشتر، کفش، لباس و مقداری شکلات، [[چای]] و چند سکۀ نقره به [[خانه]] [[دختر]] میبردند. پس از بحث دربارۀ تعهدات، یکی از زنان خانوادۀ پسر، سکهها را در کفش دختر میریخت و انگشتر به او میداد تا نشانۀ نامزدی باشد. سپس شکلات و تنقلات را به دو نصف تقسیم و یک نصف را به خانوادهٔ عروس و نصف دیگر را با خود برمیداشتند.<ref>شکورزاده، «عقاید و رسوم مردم خراسان»، 1363ش، ص173.</ref> | |||
====رسم «برّه سفید» در شهرستان شاهرود==== | |||
در سنت روستایی شهرستان شاهرود، خانوادۀ پسر برّه سفیدی را بهعنوان [[هدیه]] برای عروس [[آرایش]] میدادند. آنها دستمال سفیدی را دور گردن برّه میبستند و روی پیشانی و پاهایش [[حنا]] میگذاشتند. سپس عبارت «اِنشاءالله مبارکش باد» را با حنا روی پهلوی راست برّه مینوشتند و گردنبند طلایی از گردنش میآویختند. این برّه آراسته را در روز بعد از «حرف تمام شدن» به خانه داماد میبردند.<ref>شریعتزاده، «فرهنگ مردم شاهرود»، تهران، 1371ش، ج2، ص275-263.</ref> | |||
====مراسم «قندشکنان» در قوچان و دیگر مناطق==== | |||
*'''در [[قوچان]]:''' خانواده پسر پس از صرف ناهار، هدایا و پول نقد شیربها را در دستمالی ابریشمی به ریشسفید خانواده دختر تقدیم میکردند. سپس، آخوند دو کله قند را میشکست و تکهای از آن را بهعنوان نشانه شگون به داماد میداد. باقی قند خرد شده با نخود و کشمش مخلوط و میان مهمانان توزیع میشد. | |||
*'''در روستای زیارت:''' ابتدا مردان برای مراسم قندشکنی و مهربُری جمع میشدند و پس از توافق و پرداخت بخشی از مهریه، مادر پسر و زنان دیگر با ظروف آراسته و لباسهای عروس وارد میشدند. سپس ملّا قندها را میشکست و با شیرینی از مهمانان پذیرایی میکردند. | |||
*'''در قم:''' مراسمی مشابه با عنوان «گلابگیرون» وجود داشت که چند ساعت قبل از آن، خانواده پسر مقداری شکر، شیرینی و یک شیشه گلاب به خانه دختر میفرستادند.<ref>[https://www.cgie.org.ir/fa/article/228974/بله-برون بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.]</ref> | |||
====پذیرایی از مهمانان در مراسم نامزدی==== | |||
در گذشته پذیرایی از میهمانان با چای، قلیان و در برخی مناطق با چُپُق و سیگار و در تابستان با [[شربت]]، هندوانه، [[خیار]] و کاهو و در [[پاییز]] و [[زمستان]] با میوههایی همچون [[انار]] پذیرایی میشدند و پس از توافق دو خانواده دربارۀ مسائل مالی، شیرینی میگرداندند.<ref>کتیرایی، «از خشت تا خشت»، 1378ش، ص127-128.</ref> در برخی مناطق مراسم با مهمانی شام یا ناهار همراه بود. در کل میهمانان با شادی این ازدواج را جشن میگرفتند.<ref>رسولی، «پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران»، 1380ش، ص327؛ شهری، «طهران قدیم»، 1383ش، ج3، ص63.</ref> | |||
===وضعیت امروزی آداب و رسوم همسو با تحولات فرهنگی=== | |||
امروزه سنتهای قدیم مراسم بلهبرون با چاشنی [[تجملگرایی]] و تشریفات در اکثر مناطق ایران در حال اجرا است. بلهبرون پس از مراسم خواستگاری و بهطور معمول به میزبانی پدر عروس، برگزار میشود. در این مراسم قول و قرارهای عروسی مانند میزان مهریه، شیربها، تعداد مهمانان، شرایط عروسی گذاشته میشود. آنچه در گذشته مرسوم بوده، تقدیم هدیۀ مختصری به عروس برای حفظ ارزش و احترام او بوده است؛ اما امروزه دیزاینها (طراحیها) و ایدههای تجملاتی مختلف بلهبرون که توسط ارائهدهندگان خدمات عروسی پیشنهاد میشود، هزینههای این مراسم را بهشدت افزایش داده است. | |||
علاوهبر این موارد، دکور و تم بلهبرون نیز توسط ارائهدهندگان خدمات عروسی، پیشنهاد میشود که شامل تزیینات منزل با تمها و دیزاینهای مختلف، پذیرایی مراسم بلهبرون، هدایای مراسم با تنوع خاص و تزیینات ویژه از جمله آنها است. در این مراسم براساس سنت قدیمی افراد بیشتری نسبت به مراسم خواستگای حضور دارند که شامل اقوام درجۀ یک هر دو خانواده مانند پدربزرگ، مادربزرگ، خاله، عمو، عمه، دایی و در بعضی از موارد، دوستان نزدیک داماد و عروس را شامل میشود. | |||
برخی از مردم مقیّد هستند که در این مراسم از میوه و شیرینی و کیک بلهبرون و تزیینات خاص بلهبرون از مهمانان پذیرایی کنند. نوع و چگونگی تزیینات بهطور معمول از طرف ارائهدهندگان خدمات عروسی پیشنهاد میشود که از جمله آنها تزیین کلهقند بلهبرون، انگشتر نشان، پارچه چادری و لباس، پارچه نامزدی، دفتر بلهبرون است که هرکدام از اینها به روش خاصی تزیین میشوند. جنس خریدهایی که انجام میشود و نوع تزیین آنها هزینه مراسم بلهبرون را تعیین میکند که امروزه جنبههایی از چشموهمچشمی، تجملات و تشریفات در آن دیده میشود. رسمی که بر پایه سادگی و صمیمیت بنا نهاده شده بود، از وجوه افزایش هزینههای ازدواج شده است.<ref>[https://aforbia.ir/necessary-accessories-for-yes-barun-ceremony/ «5 وسیلة ضروری بلهبرون و 100 دیزاین و ایدة جذاب برای این مراسم»، وبسایت تشریفات آفوریبا (تیموری).]</ref><ref>[https://www.rajanews.com/news/338335/15-نکته-مهم-مراسم-بله-برون-به-همراه-عکس «1+5 نکتة مهم مراسم بلهبرون»، خبرگزاری رجانیوز]؛ [https://www.khabaronline.ir/news/1620128/بله-برون-و-نامزدی-چه-رسوم-و-هدایایی-دارند «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین.]</ref> | |||
==گونههای افزایش یا کاهش هزینهها در بلهبرون== | |||
مراسم بلهبرون به دو روش در افزایش یا کاهش هزینههای ازدواج مؤثر است: | |||
===هزینههای برگزاری مراسم بلهبرون=== | |||
هزینههای برگزاری مراسم بلهبرون، بسته به عوامل مختلفی مانند محل برگزاری، تعداد مهمانان، نوع غذا و نوشیدنی و تشریفات و تزیینات، میتواند متفاوت باشد. تجملگرایی، تشریفات و چشموهمچشمی در این مراسم مانند دیگر بخشهای مرتبط با عروسی [[هزینههای عروسی|هزینههای ازدواج]] را افزایش میدهد؛ اما توجه به اهداف برگزاری مراسم، حفظ سادهگرایی، درک متقابل طرفین و دوری از چشموهمچشمی هزینههای این مراسم را کاهش میدهد. | |||
===افزایش یا کاهش هزینههای ازدواج در قول و قرارها=== | |||
توافقات انجام شده در مراسم بلهبرون، بهعنوان قول و قرارها در بلهبرون شناخته میشوند. قول و قرارها در بلهبرون، میتوانند تأثیر زیادی بر هزینههای ازدواج داشته باشند. بهعنوان مثال، اگر خانوادههای عروس و داماد، در مورد تاریخ عروسی، به توافق برسند که عروسی در یک روز خاص و گرانقیمت برگزار شود، این امر میتواند باعث افزایش هزینههای ازدواج شود یا اگر دربارۀ [[مهریه]] بالا توافق کنند، [[استرس]] [[ازدواج]] را بالا برده و هزینههای ازدواج و [[زندگی]] را افزایش میدهد. برعکس اگر قول و قرارها با اصل سادگی و آسانگیری انجام شود، هزینههای ازدواج را بهشدت کاهش خواهد داد. بهعنوان مثال، اگر خانوادهها بر یک ازدواج کمهزینه با مهریه پایین توافق کنند، خانوادهها در فرایند ازدواج با مشکلات مالی بسیار کمتری مواجه خواهند بود.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/1721968/آداب-و-رسوم-ازدواج-در-همدان-رو-به-فراموشی «آداب و رسوم ازدواج در همدان رو به فراموشی»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.cgie.org.ir/fa/article/228974/بله-برون بلوکباشی، «بلهبرون»، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی]؛ [https://www.khabaronline.ir/news/1620128/بله-برون-و-نامزدی-چه-رسوم-و-هدایایی-دارند «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین.]</ref> | |||
==چالشهای بلهبرون== | |||
===تولیدکنندگان و ارائهدهندگان خدمات ازدواج=== | |||
تولیدکنندگان و ارائهدهندگان خدمات عروسی، با تبلیغات و ایجاد فشار روانی برای خرید محصولات و خدمات گرانقیمت، باعث افزایش هزینههای بلهبرون میشوند. آنها از طریق تصاویر جذاب و زیبا، حس ضرورت برای خرید محصولات لوکس را در ذهن خانوادهها ایجاد میکنند. همچنین، رقابت بین آنها نیز باعث افزایش قیمتها میشود. برای جلوگیری از این افزایش هزینهها، عروس و داماد و خانوادههای آنها باید با آگاهی از این روندها و فشارهای بازار، تصمیمگیریهای منطقی داشته باشند.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/544977/حاشیه-سود-70-درصدی-برگزار-کنندگان-مراسم-کسب-5-میلیون-سودخالص-از-یک-مراسم-عزای-متوسط قهرمانی کوشان، «حاشیة سود 70 درصدی برگزار کنندگان مراسم»، وبسایت عصر ایران.]</ref> | |||
===تورّم=== | |||
تورم، افزایش مداوم سطح عمومی قیمتها در یک اقتصاد است. این امر باعث کاهش ارزش [[پول]] میشود و به این معنی است که برای خرید همان مقدار کالا یا خدمات، به پول بیشتری نیاز است. تورم میتواند بر هزینههای بلهبرون تأثیر بگذارد، زیرا بسیاری از کالاها و خدمات مورد نیاز برای این مراسم، مانند غذا، نوشیدنی، گل، لباس و مکان برگزاری، تحت تأثیر تورّم قرار میگیرند. بهعنوان مثال، اگر تورّم ۴۰ درصد باشد، این بدان معنا است که قیمت همۀ کالاها و خدمات ۴۰ درصد افزایش یافته است. | |||
لذا اگر هزینهٔ بلهبرون یک زوج قبل از تورّم ۲۰ میلیون تومان باشد، پس از تورّم، هزینۀ آن به ۲۸ میلیون تومان افزایش مییابد. تورّم در برخی موارد باعث افزایش انتظارات تورّمی میشود. این امر باعث میشود که تولیدکنندگان و ارائهدهندگان خدمات عروسی قیمتهای خود را افزایش دهند، حتی اگر تورّم واقعی وجود نداشته باشد. بهعنوان مثال، اگر تولیدکنندگان لباس بلهبرون انتظار داشته باشند که تورّم در آینده افزایش یابد، ممکن است قیمت لباسهای بلهبرون خود را افزایش دهند، حتی اگر تورّم فعلی در سطح پایینی باشد. عروس و داماد و خانوادههای آنها باید با آگاهی از این موضوع، برای مقابلۀ با تأثیرات تورّم بر هزینههای بلهبرون برنامهریزی کنند.<ref>[https://www.asianews.ir/fa/newsagency/9897/ازدواج-جوانان «علل کاهش ازدواج جوانان»، وبسایت آسیانیوز.]</ref> | |||
===تجملگرایی و تشریفات=== | |||
تجملات، استفاده از کالاها و خدمات گرانقیمت و لوکس است. تجملات نقش مهمی در افزایش هزینههای بلهبرون دارد. بهعنوان مثال، استفاده از لباس عروس و داماد گرانقیمت، انتخاب یک مکان برگزاری مجلل و باشکوه و رعایت تشریفات خاص و پرهزینه، هزینههای بلهبرون را بهطور قابل توجهی افزایش میدهد. | |||
====مصادیق تجملگرایی==== | |||
برخی مصادیق تجملگرایی در بلهبرون عبارت است از: | |||
#لباس عروس و داماد لوکس و گرانقیمت؛ | |||
#جواهرآلات گرانقیمت؛ | |||
#گلهای گرانقیمت و متنوع؛ | |||
#برگزاری مراسم در تالارهای گرانقیمت بهجای برگزاری در خانه؛ | |||
#غذا و نوشیدنیهای گرانقیمت و اسراف در آنها؛ | |||
#[[موسیقی]] زنده؛ | |||
#تولید عکس و فیلم حرفهای توسط لابراتورهای گرانقیمت بهجای تولید عکس و فیلم شخصی؛ | |||
#تزیین محل برگزاری مراسم با تمهای گرانقیمت؛ | |||
اینها و موارد دیگر که از مصادیق تجملگرایی و تشریفات بهشمار میروند، موجب افزایش هزینههای بلهبرون و در نتیجۀ آن، افزایش هزینههای ازدواج میشوند.<ref>[https://aforbia.ir/necessary-accessories-for-yes-barun-ceremony/ «5 وسیلة ضروری بلهبرون و 100 دیزاین و ایدة جذاب برای این مراسم»، وبسایت تشریفات آفوریبا (تیموری).]</ref><ref>[https://www.rajanews.com/news/338335/15-نکته-مهم-مراسم-بله-برون-به-همراه-عکس «1+5 نکتة مهم مراسم بلهبرون»، خبرگزاری رجانیوز]؛ [https://www.khabaronline.ir/news/1620128/بله-برون-و-نامزدی-چه-رسوم-و-هدایایی-دارند «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین.]</ref> | |||
====علتهای تجملگرایی==== | |||
رویآوردن به تشریفات و تجملگرایی، علتهای مختلفی دارد که بهبرخی از آنها اشاره میشود: | |||
*'''فقر فرهنگی:''' برخی بهجهت اینکه ارزش خود را در نمایش داشتهها و نداشتهها میدانند و بهنوعی دچار، فقر فرهنگی هستند، به دنبال [[تجملگرایی]] میروند و مانور تجمل بهراه میاندازند. آیات ۱ تا ۵ سورۀ تکاثر<ref>سورة تکاثر: آیات 1-5.</ref> اشاره به این مسئله داشته و تکاثر و تجملگرایی را نتیجۀ جهالت و فقر فرهنگی معرفی میکند. | |||
*'''چشموهمچشمی:''' تجملگرایی یک رفتار است که با کمبودهای روحی یا روانی، احساس عقدۀ حقارت و نقص افراد در ارتباط است. این افراد برای جبران این نقیصه از تجملگرایی استفاده میکنند. این افراد به دلیل عقدۀ حقارت، از طریق نمایشهای زیبایی و نمایش بزرگی، سعی در پنهان کردن حقارت خود میکنند. | |||
*'''جبران عقده حقارت:''' تجملگرایی بهعنوان یک مکانیزم دفاعی برای جبران عقدهٔ حقارت نیز در نظر گرفته میشود. این افراد، از اسراف، تبذیر و تجملگرایی برای نشان دادن بزرگی خود استفاده میکنند تا دیگران این بزرگی را از آنها بپذیرند. علتهای دیگر تجملگرایی در نتیجۀ این دو علت تعریف میشوند. تلاش خانوادهها برای دورماندن از چشموهمچشمی و مدیریت هزینهها، [[برنامهریزی]] مالی و انتخابهای هوشمندانه کمک میکند تا افراد از تجملگرایی و تشریفات فاصله بگیرند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Magazine/View/4227/8154/107441/تجمّــل-گـرایــی- «تجملگرایی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه]؛ [https://rasekhoon.net/lifestyle/show/1376934/عوامل-پیدایش-تجمل-گرایی حسینپور، «عوامل پیدایش تجمل گرایی»، وبسایت راسخون.]</ref> | |||
==پانویس== | |||
{{پانویس}} | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
* | {{آغاز منابع}} | ||
* | * «آداب و رسوم ازدواج در همدان رو به فراموشی»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۲ آبان ۱۳۹۹ش. | ||
* «بلهبرون»، وبسایت | * بلوکباشی، علی، «بلهبرون»، دانشنامة جهان اسلام، وبسایت دانشنامة جهان اسلام، تاریخ بازدید: ۲۸ دی ۱۴۰۲ش. | ||
* | * بلوکباشی، علی، «بلهبرون»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، وبسایت مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تاریخ درج مطلب: ۱ تیر ۱۳۹۹ش. | ||
* | * «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۱ش. | ||
* | * «بلهبرون و نامزدی چه رسوم و هدایایی دارند؟»، خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۱ش. | ||
* | * «بلهبران»، وبسایت واژهیاب، تاریخ بازدید: ۷ بهمن ۱۴۰۲ش. | ||
* | * «تجملگرایی»، در مجلة موعود، شمارة ۱۶۲ و ۱۶۳، خرداد ۱۳۹۴، پایگاه اطلاعرسانی حوزه. | ||
* | * حسینپور، سید روحالله، «عوامل پیدایش تجملگرایی»، وبسایت راسخون، تاریخ درج مطلب: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ش. | ||
* مقدمفر، مهسا، «مراسم بلهبرون چیست؟ (صفر تا | * رسولی، غلامحسین، «پژوهشی در فرهنگ مردم پیرسواران»، تهران، نشر بلخ، چاپ اول، ۱۳۸۰ش. | ||
* | * شریعتزاده، علیاصغر، «فرهنگ مردم شاهرود»، تهران، شرکت مؤلفان و مترجمان ایران، ۱۳۷۱ش. | ||
* شکورزاده، ابراهیم، «عقاید و رسوم مردم خراسان»، تهران، سروش، چاپ دوم، ۱۳۶۳ش. | |||
* شهری، جعفر، «طهران قدیم»، تهران، معین، ۱۳۸۳ش. | |||
* «علل کاهش ازدواج جوانان»، وبسایت آسیانیوز، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ش. | |||
* قهرمانی کوشان، محمد، «حاشیة سود ۷۰ درصدی برگزار کنندگان مراسم»، وبسایت عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ش. | |||
* کتیرایی، محمود، «از خشت تا خشت»، تهران، ثالث، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. | |||
* مقدمفر، مهسا، «مراسم بلهبرون چیست؟ (صفر تا صد رسم و رسوم بلهبرون)»، وبسایت شادیما، تاریخ درج مطلب: ۱۶ تیر ۱۴۰۱ش. | |||
* «۱+۵ نکتة مهم مراسم بلهبرون»، خبرگزاری رجانیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۶ مرداد ۱۳۹۹ش. | |||
* «۵ وسیلة ضروری بلهبرون و ۱۰۰ دیزاین و ایدة جذاب برای این مراسم»، وبسایت تشریفات آفوریبا (تیموری)، تاریخ بازدید: ۱ بهمن ۱۴۰۲ش. | |||
{{پایان منابع}} | |||
ویکی ز | |||
