عید قربان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

دیداریویکی‌متن

@@ خط ۲۶: / خط ۲۶: @@
 ==عید قربان در فرهنگ ایرانیان==
 [[پرونده:عید-قربان-3.jpg|جایگزین=نماز عید قربان - حرم رضوی|بندانگشتی|۱۶ خرداد ۱۴۰۴؛ برگزاری نماز عید قربان در حرم رضوی]]
-عید قربان دومین عید مسلمانان بعد از عید فطر است. روز عید قربان در ایران تعطیلی رسمی است. نماز عید قربان در سراسر ایران به‌صورت جماعت برگزار می‌شود. ایرانیان پس از برپایی نماز عید، به قربانی‌کردن گاو، گوسفند، شتر و بز می‌پردازند و بیشتر گوشت حاصل از قربانی را میان فقرا و نیازمندان تقسیم ‌کرده و بخشی از گوشت قربانی را نیز برای تهیۀ غذای روز عید و برگزاری مهمانی‌های خانوادگی استفاده می‌کنند. برگزاری جشن‌ها و مراسم‌های مربوط به عید قربان در نقاط مختلف ایران و میان اقوام گوناگون با توجه به رسومِ خاصِ هر منطقه، متفاوت است:
+عید قربان دومین عید مسلمانان بعد از [[عید فطر]] است. روز عید قربان در ایران تعطیلی رسمی است. نماز عید قربان در سراسر ایران به‌صورت جماعت برگزار می‌شود. ایرانیان پس از برپایی نماز عید، به قربانی‌کردن گاو، گوسفند، شتر و بز می‌پردازند و بیشتر گوشت حاصل از قربانی را میان فقرا و نیازمندان تقسیم ‌کرده و بخشی از گوشت قربانی را نیز برای تهیۀ غذای روز عید و برگزاری مهمانی‌های خانوادگی استفاده می‌کنند. برگزاری جشن‌ها و مراسم‌های مربوط به عید قربان در نقاط مختلف ایران و میان اقوام گوناگون با توجه به رسومِ خاصِ هر منطقه، متفاوت است:
 #[[پرونده:عید-قربان1.jpg|جایگزین=نماز عید قربان در مکه|بندانگشتی|نماز عید قربان در مکه]]ترکمن‌ها در خراسان شمالی دست‌کم ۱۰ روز پیش از روز عید، لوازم برگزاری مراسم عید را آماده می‌کنند. آنها دو روز قبل از عید را روز «کر» می‌نامند و در این روزها به نظافت و غبار‌روبی فضای خانه می‌پردازند. یک روز قبل از عید قربان، برخی از مردم این منطقه به خانه یکدیگر رفته و نوعی نان روغنی محلی به نام قوقون را برای یکدیگر هدیه می‌برند.‌ زنان ترکمن در روز عید قربان، لباس‌های سنتی ابریشمی یا دست‌باف زیبا و رنگارنگی را به تن‌کرده، نماز عید قربان را می‌خوانند. ترکمن‌ها با گوشت قربانی غذای مخصوص عید را آماده می‌کنند. [[دید و بازدید]] و [[صله رحم|صله‌رحم]] از رسوم رایج عید قربان در این منطقه است و آنها به‌مدت سه روز سفرۀ [[آجیل]] و شیرینی را می‌گسترانند.
 #ایرانیان کرد زبان، سنت‌ها و آداب  مخصوص خود را در عید قربان دارند. کردها در شب عید قربان پس از اقامۀ نماز عشاء، مراسم‌ ویژه‌ای در مسجدها برگزار می‌کنند. آنها در روز عید قربان پس از اقامه نماز و قربانی‌کردن، مراسم صله‌رحم و پذیرایی با گوشت قربانی را به‌جا می‌آورند. در این روز اقوام کرد به زیارت اهل قبور نیز می‌روند.
@@ خط ۵۰: / خط ۵۰: @@
 #هدیه دادن: بر اساس باوری که میان مسلمانان در رابطه با نیکویی این عید وجود دارد، بسیاری از افراد به یمن این روز به یکدیگر هدیه می‌دهند. خانواده‌ها هدایایی را به‌عنوان تحفه برای نو‌عروسان خود می‌برند. همچنین خانواده نوعروس يا تازه دامـاد، گوسـفند يا قوچ سفيد، پروار، سالم و بي‌عيبی را با رنگ‌های طبیعی مانند حنا یا رُناس رنگ‌آمیزی‌کرده و با پارچه و مهره‌های رنگارنگ آن را آذین‌بندی ‌کرده و به‎‌عنوان قربانی نو‌عروس و تازه‌داماد به آنها هدیه می‌کنند.
 #رفع کدورت و آشتی‌کنان: در این روز خانواده‌هایی که با یکدیگر کدورت دارند بر اساس عادت نیک و پسندیدۀ اسلام مبنی بر قربانی‌کردن هوای نفس و احساسات شیطانی، دل‌های خود را از ناراحتی، انحراف و دل‌خوری‌ می‌زدایند و به مبارکی این روز، مراسم آشتی‌کنان برگزار می‌کنند.
-#اعتبارزدایی از رسوم خرافی: در گذشته، مردم برخی ملل مانند فينيقي‌ها، کنعانيان، مصريان و اروپاييان به قربانی‌کردن انسان می‌پرداختند؛ عید قربان، قرباني‌کردن انسان و سوزاندن ذبايح براي بت‌ها را منسوخ کرده و کشتن حیوان قرباني را در این روز نوعي عبادت معرفی کرده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1106493/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 . دوستی، «جلوه‌های آیینی عید قربان در فرهنگ مردم»، 1392ش، ص51.]</ref>
+#اعتبارزدایی از رسوم خرافی: در گذشته، مردم برخی ملل مانند فينيقي‌ها، کنعانيان، مصريان و اروپاييان به قربانی‌کردن انسان می‌پرداختند؛ عید قربان، قرباني‌کردن انسان و سوزاندن ذبايح براي بت‌ها را منسوخ کرده و کشتن حیوان قرباني را در این روز نوعي [[عبادت]] معرفی کرده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1106493/%D8%AC%D9%84%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85 . دوستی، «جلوه‌های آیینی عید قربان در فرهنگ مردم»، 1392ش، ص51.]</ref>
 #ترویج صله رحم: عید قربان و برگزاری مناسک قربانی، فرصت مناسبی را برای دورهمی یک قوم و تناول گوشت قربانی فراهم می‌کند و سبب ایجاد انسجام قومی و اعتقادی میان افراد می‌شود.<ref>  [https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1485625/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B3%DA%A9-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A . زرهانی و نرسیسیانس، «تحلیل جایگاه باورهای شمنی در مناسک قربانی در بندر ترکمن»، 1397ش، ص123.]</ref>
 #انسجام امت مسلمان: امروزه یکی از چالش‌های جهان اسلام، خطر تفرقه‌ بر اثر اختلافات مذهبی یا  قومی است. نماز عید و سایر مناسک این عید به‌ویژه در حج، بهترین فرصت برای پیوستگی جامعۀ مسلمانان است. <ref>  [https://www.farsnews.ir/news/13980520000391/%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D9%84%D9%91%DB%8C-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AA . «عید قربان تجلّی وحدت و معنویت»، خبرگزاری فارس.]</ref> همچنین در این عید مقامات کشور‌های اسلامی و حتی غیر اسلامی پیام تبریک عید را با هدف گسترش صلح و دوستی میان کشورها برای یکدیگر ارسال می‌کنند. <ref>  [https://www.isna.ir/news/1402040704700/%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%DA%A9-%D9%81%D8%B1%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8% . «تبریک فرا رسیدن عید سعید قربان به سران کشورهای اسلامی»، خبرگزاری دانشجویان ایران.]</ref>