ابرابزار |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =تنگه هرمز.png | |||
| زیرنویس تصویر =تصویر ماهوارهای تنگه هرمز | |||
| image_alt =تصویر ماهوارهای تنگه هرمز | |||
| فایل پادکست =تنگه هرمز.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =9/85 | |||
| تاریخ پادکست =30-1-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
'''{{درشت|تنگه هرمز؛}}''' آبراهی میان خلیجفارس و دریای عمان. | '''{{درشت|تنگه هرمز؛}}''' آبراهی میان خلیجفارس و دریای عمان. | ||
| خط ۴: | خط ۳۴: | ||
== معرفی == | == معرفی == | ||
تنگۀ هرمز یکی از مهمترین تنگههای جهان است که در جنوب غربی آسیا، در جنوب ایران و شمال عمان قرار دارد و بهعنوان ورودی خلیج فارس شناخته میشود. این تنگه نزدیکترین منطقه دریایی بین شبهجزیره عربستان و فلات ایران است و بهشکل هلالی در شمال و بهسمت فلات ایران واقع شده است. از نظر جغرافیایی، تنگۀ هرمز از غرب به خطی به طول ۲۰٫۷۵ مایل که از جنوب [[جزیر لارک|جزیرهٔ لارک]] به تنگهٔ رأس مسعود در جزیرهٔ مسندم میرسد، محدود میشود. از شرق نیز به دماغهٔ کوه در ساحل ایران به طول ۵۲٫۵ مایل که از رأس دبه آغاز میشود، محدود است. این خط عریضترین قسمت تنگه محسوب میشود. تنگه هرمز به طول ۳۰ کیلومتر و با عرضی متغیر بین ۲۱ تا ۲۴ مایل دریایی، بهطور کامل آبهای ساحلی ایران و عمان را در خود جای داده و در میان آنها آبهای آزاد وجود ندارد. دو کشور به توافق رسیدند که یک خط منصف برای تقسیم این آبها رسم کنند. عمق تنگه بهدلیل شیب تند کف آن از شمال به جنوب متفاوت است؛ بهعنوان مثال، عمق آبها در نزدیکی جزیرهٔ لارک حدود ۳۶ متر است، در حالی که در ساحل جنوبی نزدیک جزیرهٔ مسندم این عمق به حدود ۱۵۰ متر میرسد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/349724/تاریخچه-سیاسی-تنگه-ی-هرمز معصومیزاده، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، 1385ش، ص145-146.]</ref> نزدیکترین فاصله میان سرزمین تحت حاکمیت ایران و سرزمین تحت کنترل عمان، بین جزیرهٔ لارک و جزیرهٔ قوین یا السلامه عمان قرار دارد. این بخش، باریکترین قسمت تنگه هرمز با پهنای ۳۳٫۶ کیلومتر است.<ref>[https://mana.ir/fa/news/106479/هر-آنچه-از-تنگه-هرمز-میخواهید-بدانید «هر آنچه از تنگه هرمز میخواهید بدانید»، وبسایت مانا.]</ref> | |||
== نامگذاری == | == نامگذاری == | ||
طبق ادعای برخی تاریخنگاران نام [[تنگه هرمز]] در متون باستان نیامده است و این نام در دوران تسلط بریتانیا بر خلیجفارس از [[جزیره هرمز|جزیرهٔ هرمز]] اقتباس شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز «درباره تنگه هرمز»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> از سوی دیگر، طبق سایر منابع تاریخی نام هرمز در قدیم «هورموغ» بوده است. «مغ» در گویش محلی مردم هرمزگان بهمعنای [[نخل]] است. برخی نیز بر این باورند که این واژه از ترکیب هور بهاضافهٔ موغ بهمعنی آبراههٔ موغستان که ایالت قدیم جنوب ایران یا [[میناب]] کنونی است، ساخته شده است.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-دفاعی-32/978639-همه-چیز-درباره-تنگه-هرمز-از «همه چیز درباره تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگهایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهمترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وبسایت خبرفوری.]</ref> | طبق ادعای برخی تاریخنگاران نام [[تنگه هرمز|تنگۀ هرمز]] در متون باستان نیامده است و این نام در دوران تسلط بریتانیا بر خلیجفارس از [[جزیره هرمز|جزیرهٔ هرمز]] اقتباس شده است.<ref>[https://www.hamshahrionline.ir/news/61560/درباره-تنگه-هرمز «درباره تنگه هرمز»، وبسایت همشهری آنلاین.]</ref> از سوی دیگر، طبق سایر منابع تاریخی نام هرمز در قدیم «هورموغ» بوده است. «مغ» در گویش محلی مردم هرمزگان بهمعنای [[نخل]] است. برخی نیز بر این باورند که این واژه از ترکیب هور بهاضافهٔ موغ بهمعنی آبراههٔ موغستان که ایالت قدیم جنوب ایران یا [[میناب]] کنونی است، ساخته شده است.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-دفاعی-32/978639-همه-چیز-درباره-تنگه-هرمز-از «همه چیز درباره تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگهایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهمترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وبسایت خبرفوری.]</ref> | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
| خط ۱۹: | خط ۴۹: | ||
== اهمیت تنگه هرمز == | == اهمیت تنگه هرمز == | ||
[[پرونده:تنگه هرمز۱.jpg|جایگزین=آمار تجارت نفت از طریق تنگه هرمز|بندانگشتی|تجارت نفت از طریق تنگه هرمز بر اساس مبدا و مقصد، ۲۰۱۴-۲۰۲۴]] | |||
اهمیت خلیج فارس همواره در طول تاریخ، وابسته به تنگه هرمز بوده است که بدون آن، خلیج فارس به حوضچهای کمعمق تبدیل میشد و در اثر تبخیر آب درنهایت به خشکی میگرایید.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه «تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه»، خبرگزاری مهر.]</ref> تنگه هرمز همواره بهعنوان تنها مسیر دسترسی به خلیجفارس و راه دریایی منحصربهفرد به کشورهای این منطقه، برای امپراتوریها، قدرتهای استعماری و برای خود کشورهای منطقه از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. این اهمیت زمانی به سطحی استثنایی ارتقا یافت که نفت در خلیج فارس کشف شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/895145/آنچه-باید-درباره-تنگه-هرمز-بدانید «آنچه باید درباره تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> | اهمیت خلیج فارس همواره در طول تاریخ، وابسته به تنگه هرمز بوده است که بدون آن، خلیج فارس به حوضچهای کمعمق تبدیل میشد و در اثر تبخیر آب درنهایت به خشکی میگرایید.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6783832/تنگه-هرمز-روایت-هزاران-سال-ایستادگی-در-گلوگاه-طلای-سیاه «تنگه هرمز، روایت هزاران سال ایستادگی در گلوگاه طلای سیاه»، خبرگزاری مهر.]</ref> تنگه هرمز همواره بهعنوان تنها مسیر دسترسی به خلیجفارس و راه دریایی منحصربهفرد به کشورهای این منطقه، برای امپراتوریها، قدرتهای استعماری و برای خود کشورهای منطقه از اهمیت بالایی برخوردار بوده است. این اهمیت زمانی به سطحی استثنایی ارتقا یافت که نفت در خلیج فارس کشف شد.<ref>[https://www.tabnak.ir/fa/news/895145/آنچه-باید-درباره-تنگه-هرمز-بدانید «آنچه باید درباره تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک.]</ref> | ||
| خط ۲۸: | خط ۵۹: | ||
== جزایر تنگه هرمز == | == جزایر تنگه هرمز == | ||
[[پرونده:تنگه هرمز۲.png|جایگزین=جزایر پیرامون تنگه هرمز|بندانگشتی|جزایر پیرامون تنگه هرمز]] | |||
در تنگه هرمز جزایر متعددی واقع شدهاند که متعلق به دو کشور ایران و عمان هستند. | در تنگه هرمز جزایر متعددی واقع شدهاند که متعلق به دو کشور ایران و عمان هستند. | ||
* '''جزایر ایران:''' مهمترین جزایر ایرانی در منطقه عبارتند از: [[جزیره قشم|قشم]]، [[جزیره هرمز|هرمز]]، [[جزیره لارک|لارک]]، [[جزیره هنگام|هنگام]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، [[تنب بزرگ]] و [[تنب کوچک]]. این جزایر در دهانه خلیج فارس و در فاصلهای اندک از تنگه هرمز قرار دارند و از اهمیت استراتژیکی بالایی برخوردارند. تنب کوچک در مجاورت تنب بزرگ واقع شده و اهمیت سیاسی نیز دارد. ساکنان این جزایر را ایرانیها و عربها تشکیل میدهند.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/3965 مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | * '''جزایر ایران:''' مهمترین جزایر ایرانی در منطقه عبارتند از: [[جزیره قشم|قشم]]، [[جزیره هرمز|هرمز]]، [[جزیره لارک|لارک]]، [[جزیره هنگام|هنگام]]، [[جزیره ابوموسی|ابوموسی]]، [[تنب بزرگ]] و [[تنب کوچک]]. این جزایر در دهانه خلیج فارس و در فاصلهای اندک از تنگه هرمز قرار دارند و از اهمیت استراتژیکی بالایی برخوردارند. تنب کوچک در مجاورت تنب بزرگ واقع شده و اهمیت سیاسی نیز دارد. ساکنان این جزایر را ایرانیها و عربها تشکیل میدهند.<ref>[https://lib.eshia.ir/23019/1/3965 مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام.]</ref> | ||
| خط ۴۸: | خط ۸۰: | ||
# انجام هر فعالیت دیگری که با اصل عبور بی ارتباط باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1244801/بررسی-ازادی-عبور-از-تنگه-ها-و-امکان-مسدود-کردن-تنگه-هرمز-در-حقوق-بین-الملل?q=حاکمیت%20قاعدۀ%20عبور%20بیضرر%20بر%20تنگه%20هرمز&score=8201.062&rownumber=2 بحرینی و مجدزاده خاندانی، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، 1395ش، ص82.]</ref> | # انجام هر فعالیت دیگری که با اصل عبور بی ارتباط باشد.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1244801/بررسی-ازادی-عبور-از-تنگه-ها-و-امکان-مسدود-کردن-تنگه-هرمز-در-حقوق-بین-الملل?q=حاکمیت%20قاعدۀ%20عبور%20بیضرر%20بر%20تنگه%20هرمز&score=8201.062&rownumber=2 بحرینی و مجدزاده خاندانی، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، 1395ش، ص82.]</ref> | ||
== ادارهٔ تنگه هرمز == | == ادارهٔ تنگه هرمز در گذشته == | ||
وضع حقوقی حاکم بر عبور از تنگه هرمز، از سال ۱۳۳۸ش آغاز شد؛ زمانی که ایران عرض آبهای سرزمینی خود را از ۶ به ۱۲ مایل دریایی افزایش داد.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1775379062199431828/مروری-بر-تحولات-تاریخی-رژیم-حقوقی-تنگه-هرمز حسینی، «مروری بر تحولات تاریخی رژیم حقوقی تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> طبق مقررات کنوانسیون حقوق دریاها، ۱۲ مایل دریایی از خط ساحل بهعنوان آبهای سرزمینی و ۱۲ مایل دریایی پس از آن بهعنوان منطقه مجاور در نظر گرفته میشود. این محدوده ۲۴ مایلی مشمول قوانین کشور ساحلی است و عبور کشتیها نباید قوانین آن را نقض کند.<ref>[https://farsnews.ir/Khate_energy/1775506394120201428/بستن-تنگه-هرمز-خلاف-حقوق-بین-الملل «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز.]</ref> این تغییر باعث شد بخش شمالی تنگه در حاکمیت ایران قرار گیرد. در سال ۱۳۵۱ش، عمان نیز همین کار را کرد و آبهای خود را به ۱۲ مایل گسترش داد. در نتیجه این دو تصمیم، تمام عرض تنگه هرمز یعنی حدود ۳۳ مایل در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار گرفت و هیچ کریدور آب آزاد در میانه آن باقی نماند. از نظر ایران، عبور از تنگهای که کاملاً در آبهای سرزمینی دو کشور است، تابع قاعده عبور ترانزیت نیست، بلکه تابع قواعد عبور بیضرر است. کشور ساحلی حق نظارت و وضع محدودیت بیشتری دارد؛ برای مثال برای عبور کشتیهای جنگی میتواند مجوز قبلی بخواهد، درحالیکه عبور ترانزیت برای تنگههای بینالمللی است و آزادی عمل بسیار بیشتری به کشتیها از جمله نظامی و زیردریاییها میدهد.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1775379062199431828/مروری-بر-تحولات-تاریخی-رژیم-حقوقی-تنگه-هرمز حسینی، «مروری بر تحولات تاریخی رژیم حقوقی تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> | وضع حقوقی حاکم بر عبور از تنگه هرمز، از سال ۱۳۳۸ش آغاز شد؛ زمانی که ایران عرض آبهای سرزمینی خود را از ۶ به ۱۲ مایل دریایی افزایش داد.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1775379062199431828/مروری-بر-تحولات-تاریخی-رژیم-حقوقی-تنگه-هرمز حسینی، «مروری بر تحولات تاریخی رژیم حقوقی تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> طبق مقررات کنوانسیون حقوق دریاها، ۱۲ مایل دریایی از خط ساحل بهعنوان آبهای سرزمینی و ۱۲ مایل دریایی پس از آن بهعنوان منطقه مجاور در نظر گرفته میشود. این محدوده ۲۴ مایلی مشمول قوانین کشور ساحلی است و عبور کشتیها نباید قوانین آن را نقض کند.<ref>[https://farsnews.ir/Khate_energy/1775506394120201428/بستن-تنگه-هرمز-خلاف-حقوق-بین-الملل «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز.]</ref> این تغییر باعث شد بخش شمالی تنگه در حاکمیت ایران قرار گیرد. در سال ۱۳۵۱ش، عمان نیز همین کار را کرد و آبهای خود را به ۱۲ مایل گسترش داد. در نتیجه این دو تصمیم، تمام عرض تنگه هرمز یعنی حدود ۳۳ مایل در آبهای سرزمینی ایران و عمان قرار گرفت و هیچ کریدور آب آزاد در میانه آن باقی نماند. از نظر ایران، عبور از تنگهای که کاملاً در آبهای سرزمینی دو کشور است، تابع قاعده عبور ترانزیت نیست، بلکه تابع قواعد عبور بیضرر است. کشور ساحلی حق نظارت و وضع محدودیت بیشتری دارد؛ برای مثال برای عبور کشتیهای جنگی میتواند مجوز قبلی بخواهد، درحالیکه عبور ترانزیت برای تنگههای بینالمللی است و آزادی عمل بسیار بیشتری به کشتیها از جمله نظامی و زیردریاییها میدهد.<ref>[https://farsnews.ir/Mohadeseh_hoseini/1775379062199431828/مروری-بر-تحولات-تاریخی-رژیم-حقوقی-تنگه-هرمز حسینی، «مروری بر تحولات تاریخی رژیم حقوقی تنگه هرمز»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
| خط ۱۹۴: | خط ۲۲۶: | ||
== کنترل تنگه هرمز توسط ایران == | == کنترل تنگه هرمز توسط ایران == | ||
[[پرونده:تنگه هرمز۳.jpg|جایگزین=تهدید سید علی خامنهای به بستن تنگه هرمز|بندانگشتی|تهدید سید علی خامنهای رئیس جمهوری وقت ایران به بستن تنگه هرمز در سال ۱۳۶۴ش ]] | |||
قبل از انقلاب اسلامی، [[محمدرضا پهلوی]] تلاش کرد حاکمیت ایران بر این منطقه را تثبیت کند. این تنگه پس از سال ۱۳۵۷ش بهعنوان اهرم فشار علیه کشورهای متخاصم و یکی از ابزارهای مهم جمهوری اسلامی ایران در سیاستهای بینالمللی و مواجهه با تحریمها و تنشها بوده است؛ بهویژه در دوران [[جنگ ایران و عراق]]. در [[مهر (ماه)|مهر]] ۱۳۶۲ش، [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] این تهدید را به صورت علنی مطرح کرد و همچنین [[سید علی خامنهای]] در همان سال اعلام کرد که در صورت حملهٔ عراق به نفت ایران، ایران تنگه هرمز را به روی کشورهای صادرکننده نفت خواهد بست. در اواخر دههٔ ۶۰ شمسی، ایران با خرید زیردریاییهای تهاجمی از روسیه، کنترل این تنگه را جدیتر دنبال کرد. در سالهای اخیر، بهویژه پس از خروج آمریکا از توافق هستهای در سال ۱۳۹۷ش، ایران بار دیگر تهدید کرد که در صورت ممانعت از صادرات نفتش، اجازهٔ صادرات نفت هیچ کشوری از منطقه را نیز نخواهد داد. پس از [[جنگ ۱۲ روزه]] میان ایران و [[اسرائیل]] در خرداد ۱۴۰۴ش، تهدید به بستن تنگه هرمز بهطور جدیتری مطرح شد و واکنشهای داخلی و خارجی را به همراه داشت. ایران که حملات مستقیم اسرائیل و ایالات متحده را تجربه کرده بود، گزینه بستن تنگه هرمز را بهعنوان یک اقدام تلافیجویانه در نظر گرفت. کارشناسان نظامی ایران اعلام کردند که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در آمادهباش کامل هستند و در صورت لزوم، این تهدید میتواند به مرحله عملی برسد. این تهدیدها بهویژه در شرایط افزایش تنشها و تهدیدات نظامی از سوی آمریکا جدیتر شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سرگرمی-44/3163696-روایت-دهه-تهدید-چگونه-تنگه-هرمز-تبدیل-به-اهرم-فشار-ایران-شد «روایت ۴ دهه تهدید؛ چگونه تنگه هرمز تبدیل به اهرم فشار ایران شد»، وبسایت خبرفوری.]</ref> | قبل از انقلاب اسلامی، [[محمدرضا پهلوی]] تلاش کرد حاکمیت ایران بر این منطقه را تثبیت کند. این تنگه پس از سال ۱۳۵۷ش بهعنوان اهرم فشار علیه کشورهای متخاصم و یکی از ابزارهای مهم جمهوری اسلامی ایران در سیاستهای بینالمللی و مواجهه با تحریمها و تنشها بوده است؛ بهویژه در دوران [[جنگ ایران و عراق]]. در [[مهر (ماه)|مهر]] ۱۳۶۲ش، [[اکبر هاشمی رفسنجانی]] این تهدید را به صورت علنی مطرح کرد و همچنین [[سید علی خامنهای]] در همان سال اعلام کرد که در صورت حملهٔ عراق به نفت ایران، ایران تنگه هرمز را به روی کشورهای صادرکننده نفت خواهد بست. در اواخر دههٔ ۶۰ شمسی، ایران با خرید زیردریاییهای تهاجمی از روسیه، کنترل این تنگه را جدیتر دنبال کرد. در سالهای اخیر، بهویژه پس از خروج آمریکا از توافق هستهای در سال ۱۳۹۷ش، ایران بار دیگر تهدید کرد که در صورت ممانعت از صادرات نفتش، اجازهٔ صادرات نفت هیچ کشوری از منطقه را نیز نخواهد داد. پس از [[جنگ ۱۲ روزه]] میان ایران و [[اسرائیل]] در خرداد ۱۴۰۴ش، تهدید به بستن تنگه هرمز بهطور جدیتری مطرح شد و واکنشهای داخلی و خارجی را به همراه داشت. ایران که حملات مستقیم اسرائیل و ایالات متحده را تجربه کرده بود، گزینه بستن تنگه هرمز را بهعنوان یک اقدام تلافیجویانه در نظر گرفت. کارشناسان نظامی ایران اعلام کردند که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در آمادهباش کامل هستند و در صورت لزوم، این تهدید میتواند به مرحله عملی برسد. این تهدیدها بهویژه در شرایط افزایش تنشها و تهدیدات نظامی از سوی آمریکا جدیتر شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سرگرمی-44/3163696-روایت-دهه-تهدید-چگونه-تنگه-هرمز-تبدیل-به-اهرم-فشار-ایران-شد «روایت ۴ دهه تهدید؛ چگونه تنگه هرمز تبدیل به اهرم فشار ایران شد»، وبسایت خبرفوری.]</ref> | ||
=== بستن تنگه هرمز === | === بستن تنگه هرمز === | ||
بهدنبال اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تمامیت ارضی ایران از [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، فرمان بستهشدن تنگهٔ هرمز از سوی [[علیرضا تنگسیری]]، فرمانده [[نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] صادر شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3204042-لحظه-تاریخی-دستور-شهید-تنگسیری-برای-بسته-شدن-تنگه-هرمز-ویدئو «لحظه تاریخی دستور شهید تنگسیری برای بسته شدن تنگه هرمز/ ویدئو»، وبسایت خبر فوری.]</ref> مقامات تهران اعلام کردند که تردد تمامی کشتیها از این آبراه باید با هماهنگی ایران انجام شود. در این راستا، به کشتیهای مرتبط با آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدان آنها | [[پرونده:تنگه هرمز۴.mp4|بندانگشتی|اعلام بسته شدن تنگه هرمز توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] | ||
بهدنبال اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تمامیت ارضی ایران از [[۹ اسفند]] ۱۴۰۴ش، فرمان بستهشدن تنگهٔ هرمز از سوی [[علیرضا تنگسیری|علیرضا تنگسیری]]، فرمانده [[نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] صادر شد.<ref>[https://www.khabarfoori.com/بخش-سیاسی-59/3204042-لحظه-تاریخی-دستور-شهید-تنگسیری-برای-بسته-شدن-تنگه-هرمز-ویدئو «لحظه تاریخی دستور شهید تنگسیری برای بسته شدن تنگه هرمز/ ویدئو»، وبسایت خبر فوری.]</ref> مقامات تهران اعلام کردند که تردد تمامی کشتیها از این آبراه باید با هماهنگی ایران انجام شود. در این راستا، به کشتیهای مرتبط با آمریکا، رژیم صهیونیستی و متحدان آنها اجازۀ عبور داده نشد. نمایندهٔ ایران در ژنو اعلام کرد که کشتیهای غیرمتخاصم میتوانند بهشرطی که در اقدامات تجاوزکارانه علیه ایران مشارکت نداشته یا از آنها حمایت نکنند و بهطور کامل از مقررات ایمنی و امنیتی اعلامشده پیروی کنند، با هماهنگی مقامات مربوطهٔ ایرانی از تنگه هرمز عبور کنند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/ترامپ-با-حمله-به-ایران-رویای-نتانیاهو-را-محقق-کرد «ترامپ با حمله به ایران رؤیای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> بر اساس گزارشها از زمان آغاز [[جنگ رمضان]] تا زمان آتشبس و آغاز مذاکره، بیش از ۸۰۰ فروند کشتی با هزاران خدمه، در دو طرف این تنگه سرگردان ماندند و زنجیرهٔ تأمین انرژی جهانی با اختلال مواجه شد و ۱۷۲ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی در ۱۸۷ نفتکش در منطقه تجمع کردند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309192/کاهش-شدید-تردد-در-هرمز؛-فقط-15-کشتی-در-4-روز-عبور-کردند «کاهش شدید تردد در هرمز؛ فقط 15 کشتی در 4 روز عبور کردند»، نورنیوز.]</ref> | |||
==== ابزارهای بسته نگهداشتن تنگه هرمز ==== | ==== ابزارهای بسته نگهداشتن تنگه هرمز ==== | ||
| خط ۲۴۱: | خط ۲۷۵: | ||
=== واکنش آمریکا === | === واکنش آمریکا === | ||
[[پرونده:تنگه هرمز۵.jpg|جایگزین=واکنش ترامپ به بسته شدن تنگه هرمز|بندانگشتی|واکنش ترامپ به بسته شدن تنگه هرمز در شبکه اجتماعی ]] | |||
[[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، ابتدا ادعا کرد که «آمریکا به این تنگه نیازی ندارد و حتی یک قطره نفت از آن وارد نمیکند»؛ اما پنج روز بعد نوشت: «تنگه را باز کنید ای دیوانهها، وگرنه در جهنم زندگی خواهید کرد.» کارشناسان این اظهارات متناقض را نشاندهندهٔ سردرگمی در سیاستهای [[کاخ سفید]] دربارهٔ یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان دانستند. شبکه [[سیانان (رسانه)|سیانان]] این تناقض را ناشی از افزایش قیمت نفت دانست. پس از اظهارات اولیه ترامپ، قیمت نفت در یک روز بیش از ۱۱درصد افزایش یافت و به ۱۱۱ دلار در هر بشکه رسید. بهرغم ادعای ترامپ مبنی بر خودکفایی آمریکا در تولید نفت، طبق دیدگاه کارشناسان پالایشگاههای این کشور به نفت سنگین و ترش نیاز دارند که اغلب از خاورمیانه، بهویژه از طریق [[تنگه هرمز]] تأمین میشود.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308051/سی-ان-ان-اقتصاد-آمریکا-به-آرامش-تنگه-هرمز-وابسته-است «سیانان: اقتصاد آمریکا به آرامش تنگه هرمز وابسته است»، نورنیوز.]</ref> | [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور ایالات متحده، ابتدا ادعا کرد که «آمریکا به این تنگه نیازی ندارد و حتی یک قطره نفت از آن وارد نمیکند»؛ اما پنج روز بعد نوشت: «تنگه را باز کنید ای دیوانهها، وگرنه در جهنم زندگی خواهید کرد.» کارشناسان این اظهارات متناقض را نشاندهندهٔ سردرگمی در سیاستهای [[کاخ سفید]] دربارهٔ یکی از مهمترین مسیرهای انرژی جهان دانستند. شبکه [[سیانان (رسانه)|سیانان]] این تناقض را ناشی از افزایش قیمت نفت دانست. پس از اظهارات اولیه ترامپ، قیمت نفت در یک روز بیش از ۱۱درصد افزایش یافت و به ۱۱۱ دلار در هر بشکه رسید. بهرغم ادعای ترامپ مبنی بر خودکفایی آمریکا در تولید نفت، طبق دیدگاه کارشناسان پالایشگاههای این کشور به نفت سنگین و ترش نیاز دارند که اغلب از خاورمیانه، بهویژه از طریق [[تنگه هرمز]] تأمین میشود.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308051/سی-ان-ان-اقتصاد-آمریکا-به-آرامش-تنگه-هرمز-وابسته-است «سیانان: اقتصاد آمریکا به آرامش تنگه هرمز وابسته است»، نورنیوز.]</ref> | ||
=== تأثیر بر اقتصاد جهانی === | === تأثیر بر اقتصاد جهانی === | ||
پس از إعمال کنترل ایران بر تنگه هرمز، هزینههای جهانی انرژی افزایش یافت و کشورها را به بازنگری در سیاستهای تأمین سوخت واداشت. این تحول نشانداد که کنترل بر انرژی تنها به تولید وابسته نیست، بلکه به توانایی مدیریت مسیرهای انتقال نیز مرتبط است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308030/تنگه-هرمز؛-نبضی-که-نظم-جهان-را-تنظیم-می-کند «تنگه هرمز؛ نبضی که نظم جهان را تنظیم میکند»، نورنیوز.]</ref> در پی این امر بازارهای جهانی انرژی و بورس دچار رکود و افزایش شده و هزینه خانوار را در بسیاری از نقاط جهان، از جمله کشورهای اروپایی افزایش داد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/ترامپ-با-حمله-به-ایران-رویای-نتانیاهو-را-محقق-کرد «ترامپ با حمله به ایران رؤیای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> شوک نفتی ناشی از بستن تنگه هرمز موجب شد که تورم در ماه مارس در آمریکا ۰٫۹ درصد افزایش یابد که این بیشترین جهش ماهانه در نزدیک به چهار سال اخیر تا آن زمان بوده است. همچنین، [[قیمت بنزین]] در ماه مارس ۲۱٫۲درصد افزایش یافت.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309318/ترامپ-اهرم-های-فشار-خود-علیه-ایران-را-از-دست-داده-است «ترامپ اهرمهای فشار خود علیه ایران را از دست داده است»، نورنیوز.]</ref> دولت ترامپ، در واکنش به افزایش [[قیمت نفت]]، تحریم نفتهای ذخیرهشده بر روی آب ایران و روسیه را لغو کرد تا قیمتها را کاهش دهد؛ اما نهتنها قیمت نفت کاهش نیافت، بلکه منبع درآمد جدیدی برای ایران ایجاد کرد.<ref>[https://farsnews.ir/Sadeghi/1776277901884230505/واشگنتن-نتوانست-از-نفت-ایران-علیه-خودش-استفاده-کند صادقی، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس.]</ref> | پس از إعمال کنترل ایران بر تنگه هرمز، هزینههای جهانی انرژی افزایش یافت و کشورها را به بازنگری در سیاستهای تأمین سوخت واداشت. این تحول نشانداد که کنترل بر انرژی تنها به تولید وابسته نیست، بلکه به توانایی مدیریت مسیرهای انتقال نیز مرتبط است.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308030/تنگه-هرمز؛-نبضی-که-نظم-جهان-را-تنظیم-می-کند «تنگه هرمز؛ نبضی که نظم جهان را تنظیم میکند»، نورنیوز.]</ref> در پی این امر بازارهای جهانی انرژی و بورس دچار رکود و افزایش شده و هزینه خانوار را در بسیاری از نقاط جهان، از جمله کشورهای اروپایی افزایش داد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309323/ترامپ-با-حمله-به-ایران-رویای-نتانیاهو-را-محقق-کرد «ترامپ با حمله به ایران رؤیای نتانیاهو را محقق کرد»، نورنیوز.]</ref> شوک نفتی ناشی از بستن تنگه هرمز موجب شد که تورم در ماه مارس در آمریکا ۰٫۹ درصد افزایش یابد که این بیشترین جهش ماهانه در نزدیک به چهار سال اخیر تا آن زمان بوده است. همچنین، [[قیمت بنزین]] در ماه مارس ۲۱٫۲درصد افزایش یافت.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309318/ترامپ-اهرم-های-فشار-خود-علیه-ایران-را-از-دست-داده-است «ترامپ اهرمهای فشار خود علیه ایران را از دست داده است»، نورنیوز.]</ref> کمیسر انرژی اتحادیه اروپا اعلام کرد که کشورهای اروپایی بهدلیل بسته بودن تنگه هرمز روزانه ۵۰۰ میلیون یورو دچار خسارت شدهاند. از سوی دیگر، کمیسر حملونقل اتحادیه اروپا، هشدار داد که در صورت عدم بازگشت پایدار و دائمی آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، پیامدهای آن برای اروپا و جهان فاجعهبار خواهد بود.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/312118/%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F «اروپا از بسته بودن تنگه هرمز روزانه چقدر خسارت دیده است؟»، نورنیوز.]</ref> دولت ترامپ، در واکنش به افزایش [[قیمت نفت]]، تحریم نفتهای ذخیرهشده بر روی آب ایران و روسیه را لغو کرد تا قیمتها را کاهش دهد؛ اما نهتنها قیمت نفت کاهش نیافت، بلکه منبع درآمد جدیدی برای ایران ایجاد کرد.<ref>[https://farsnews.ir/Sadeghi/1776277901884230505/واشگنتن-نتوانست-از-نفت-ایران-علیه-خودش-استفاده-کند صادقی، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس.]</ref> | ||
به گفته تحلیلگران، هرگونه اختلال در تنگه هرمز میتواند زنجیرهٔ تأمین سوختهای سنگین را مختل کند و به افزایش قیمت نفت در بازار جهانی و آسیب به اقتصاد آمریکا منجر شود. دن پیکرینگ، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت پیکرینگ انرژی پارتنرز، تأکید میکند که بازار نفت جهانی است و کاهش عرضه در یک منطقه بر همه جا تأثیر میگذارد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308051/سی-ان-ان-اقتصاد-آمریکا-به-آرامش-تنگه-هرمز-وابسته-است «سیانان: اقتصاد آمریکا به آرامش تنگه هرمز وابسته است»، نورنیوز.]</ref> | به گفته تحلیلگران، هرگونه اختلال در تنگه هرمز میتواند زنجیرهٔ تأمین سوختهای سنگین را مختل کند و به افزایش قیمت نفت در بازار جهانی و آسیب به اقتصاد آمریکا منجر شود. دن پیکرینگ، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت پیکرینگ انرژی پارتنرز، تأکید میکند که بازار نفت جهانی است و کاهش عرضه در یک منطقه بر همه جا تأثیر میگذارد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/308051/سی-ان-ان-اقتصاد-آمریکا-به-آرامش-تنگه-هرمز-وابسته-است «سیانان: اقتصاد آمریکا به آرامش تنگه هرمز وابسته است»، نورنیوز.]</ref> | ||
| خط ۲۵۲: | خط ۲۸۷: | ||
بر اساس گزارشهای والاستریت ژورنال، تحلیلگران اقتصادی پیشبینی میکنند که در صورت اجرای طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس اصلیترین تحملکنندگان این هزینهها خواهند بود. دلیل این امر وابستگی حیاتی این کشورها به این آبراه برای صادرات نفت و محدود بودن گزینههای جایگزین آنها است. کشورهای صادرکنندهٔ نفت در منطقهٔ خلیج فارس در بلندمدت چارهای جز پذیرش و پرداخت عوارض پیشنهادی ایران ندارند. وابستگی شدید آنها به تنگه هرمز بهعنوان مسیر اصلی صادرات نفت و محدودیتهای زیاد مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، آنها را در این موقعیت قرار میدهد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309170/عوارض-تنگه-هرمز-بیشترین-فشار-را-بر-کشورهای-عربی-وارد-می-کند «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز.]</ref> | بر اساس گزارشهای والاستریت ژورنال، تحلیلگران اقتصادی پیشبینی میکنند که در صورت اجرای طرح ایران برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز، کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس اصلیترین تحملکنندگان این هزینهها خواهند بود. دلیل این امر وابستگی حیاتی این کشورها به این آبراه برای صادرات نفت و محدود بودن گزینههای جایگزین آنها است. کشورهای صادرکنندهٔ نفت در منطقهٔ خلیج فارس در بلندمدت چارهای جز پذیرش و پرداخت عوارض پیشنهادی ایران ندارند. وابستگی شدید آنها به تنگه هرمز بهعنوان مسیر اصلی صادرات نفت و محدودیتهای زیاد مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، آنها را در این موقعیت قرار میدهد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/309170/عوارض-تنگه-هرمز-بیشترین-فشار-را-بر-کشورهای-عربی-وارد-می-کند «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز.]</ref> | ||
بر اساس برخی اخبار ایران محدودیتهای اعمالشده از سوی ایران بر عبور کشتیها از تنگه هرمز و نیز محاصره دریایی ایالات متحده در خلیج فارس، تجارت ایران را با مشکلاتی روبهرو ساخته است. به باور برخی کارشناسان، اگرچه اعمال محدودیت بر تردد در تنگه هرمز در کوتاهمدت منافع مشخصی داشته است، اما در بلندمدت ممکن است به اقتصاد ایران آسیب وارد سازد.<ref>[https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/4269825-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C «پیامدهای محاصره دریایی»، وبسایت دنیای اقتصاد.]</ref> | |||
=== طرح دوفوریتی مدیریت تنگه هرمز === | === طرح دوفوریتی مدیریت تنگه هرمز === | ||
مجلس شورای اسلامی در پی إعمال مدیریت هوشمند ایران بر تنگه هرمز، طرح مدیریت جدید تنگه هرمز را با قید دو فوریت و با هدف تقویت امنیت دریانوردی و حفظ حقوق دریایی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز، تدوین کرد. بر اساس این طرح، دولت موظف به دریافت عوارض خدماتی از کشتیها و نفتکشهای عبوری از این تنگه میشود. این عوارض در چهار بخش خدماتی شامل پایش و هدایت ترافیک دریایی، صیانت زیستمحیطی، امنیت دریایی و خدمات جستوجو و نجات تعریف شدهاند. همچنین، دولت میتواند کشورهای متحد را از پرداخت عوارض معاف کند و نوع ارز دریافتی را تغییر دهد. میزان عوارض هر سه سال یکبار قابل بازنگری است و عدم اجرای این قانون شامل مجازات خواهد بود.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1547718/طرح-دوفوریتی-مجلس-برای-دریافت-عوارض-خدماتی-از-عبور-کشتیها-در-تنگه-هرمز «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین.]</ref> | مجلس شورای اسلامی در پی إعمال مدیریت هوشمند ایران بر تنگه هرمز، طرح مدیریت جدید تنگه هرمز را با قید دو فوریت و با هدف تقویت امنیت دریانوردی و حفظ حقوق دریایی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز، تدوین کرد. بر اساس این طرح، دولت موظف به دریافت عوارض خدماتی از کشتیها و نفتکشهای عبوری از این تنگه میشود. این عوارض در چهار بخش خدماتی شامل پایش و هدایت ترافیک دریایی، صیانت زیستمحیطی، امنیت دریایی و خدمات جستوجو و نجات تعریف شدهاند. همچنین، دولت میتواند کشورهای متحد را از پرداخت عوارض معاف کند و نوع ارز دریافتی را تغییر دهد. میزان عوارض هر سه سال یکبار قابل بازنگری است و عدم اجرای این قانون شامل مجازات خواهد بود.<ref>[https://jamejamonline.ir/fa/news/1547718/طرح-دوفوریتی-مجلس-برای-دریافت-عوارض-خدماتی-از-عبور-کشتیها-در-تنگه-هرمز «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین.]</ref> | ||
=== جزئیات طرح ۱۰بندی مجلس شورای اسلامی برای مدیریت راهبردی تنگه هرمز === | |||
محمدرضا رضاییکوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، جزئیات طرحی با عنوان اعمال حقوق حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران در تنگه هرمز را در شبکه ایکس منتشر کرد. این طرح ۱۰ مادهای با هدف مدیریت راهبردی این آبراه حیاتی ارائه شده است. | |||
# تردد هرگونه شناور یا محموله متعلق به رژیم صهیونیستی از تنگه هرمز ممنوع است. | |||
# تردد شناورهای کشورهای متخاصم به تشخیص شورای عالی امنیت ملی ممنوع خواهد بود. | |||
# کشورهایی که اقدام خصمانه علیه جبهه مقاومت انجام دهند، از تردد محروم میشوند. | |||
# سایر شناورها تنها در صورت دریافت مجوز و پرداخت هزینه برای هدایت، نظارت و تأمین امنیت، اجازه عبور خواهند داشت. | |||
# این هزینهها باید با پول ملی ایران (ریال) پرداخت شود. | |||
# کشورهایی که در جنگ تحمیلی مشارکت داشتهاند، تنها پس از پرداخت غرامت خسارات وارده اجازه عبور مییابند. | |||
# هر کشور یا شخصی که علیه ایران تحریم یکجانبه اعمال یا اقدام خصمانه انجام دهد، مشمول ممنوعیت تردد میشود. | |||
# تردد ناوگان کشورهایی که از نامهای جعلی غیر از خلیج فارس استفاده کنند، ممنوع است. | |||
# درآمد حاصل از این طرح صرف تقویت بنیه دفاعی، معیشت نیروهای مسلح، بازسازی زیرساختهای کشور و تأمین معیشت مردم خواهد شد. | |||
# عدم رعایت این قوانین منجر به توقیف شناور متخلف و مصادره ۲۰درصد ارزش محمولههای آن خواهد شد.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/311435/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-10-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «اعلام جزئیات طرح جدید 10 بندی مدیریت تنگه هرمز»، نورنیوز.]</ref> | |||
=== تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز === | === تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز === | ||
| خط ۲۶۶: | خط ۳۱۷: | ||
تنها پس از یک روز از اعلام اینکه [[جمهوری اسلامی ایران]] مطابق توافقات پیشین، با عبور تعداد محدودی از کشتیهای نفتکش و تجاری از تنگه هرمز بهصورت مدیریتشده موافقت کرده؛ بنا بر اظهارات سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، ادامهٔ راهزنی دریایی آمریکا تحت عنوان محاصره، سبب شد که کنترل تنگه هرمز به وضعیت پیشین بازگردانده شده و دوباره بسته شود.<ref>[https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/383462/تنگه-هرمز-دوباره-بسته-شد «تنگه هرمز دوباره بسته شد»، وبسایت روزنامه اقتصادی تعادل.]</ref> | تنها پس از یک روز از اعلام اینکه [[جمهوری اسلامی ایران]] مطابق توافقات پیشین، با عبور تعداد محدودی از کشتیهای نفتکش و تجاری از تنگه هرمز بهصورت مدیریتشده موافقت کرده؛ بنا بر اظهارات سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، ادامهٔ راهزنی دریایی آمریکا تحت عنوان محاصره، سبب شد که کنترل تنگه هرمز به وضعیت پیشین بازگردانده شده و دوباره بسته شود.<ref>[https://www.taadolnewspaper.ir/fa/news/383462/تنگه-هرمز-دوباره-بسته-شد «تنگه هرمز دوباره بسته شد»، وبسایت روزنامه اقتصادی تعادل.]</ref> | ||
=== مدیریت تنگه هرمز توسط ایران === | |||
حساب رسمی مدیریت آبراهه خلیجفارس با شناسۀ PGSA_IRAN@ در پلتفرم ایکس فعالیت خود را با هدف اطلاعرسانی درباره اقدامات و برنامههای این سازمان از اردیبهشت ۱۴۰۵ش آغاز کرده است. مقررات و ضوابط عبور از تنگه هرمز از طریق نشانی رایانامه info@PGSA.ir به شناورها ابلاغ میشود و کشتیها با رعایت این چارچوب، مجوز لازم را برای تردد دریافت میکنند.<ref>[https://nournews.ir/fa/news/318305/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%C2%AB%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%C2%BB-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3 «آغاز فعالیت حساب رسمی «مدیریت آبراهه خلیج فارس» در ایکس»، نورنیوز.]</ref> نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس در اطلاعیهای محدودۀ تحت نظارت و مدیریت ایران بر تنگۀ هرمز را مرز این محدوده از خط واصل کوه مبارک در ایران و جنوب فجیره در امارات در شرق تنگه، تا خط واصل انتهای جزیرۀ قشم در ایران و امالقیوین در امارات در غرب تنگه تعیین کرده است.<ref>[https://www.asriran.com/fa/news/1164605/%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 «محدوده مدیریت ایران بر تنگه هرمز اعلام شد (+عکس)»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران.]</ref> | |||
علاوه بر نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس، سایت بیمه ایرانی هرمز سیف (Hormuz Safe) برای ارائه خدمات بیمهای به محمولههای عبوری از تنگه هرمز در اردیبهشت ۱۴۰۵ش با هدف مدیریت ریسک در این آبراه ایجاد شده است، که امکان صدور بیمهنامههای دریایی را فراهم میآورد.<ref>[https://farsnews.ir/Sadeghi/1778951656940377575/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF?lang=fa صادقی، «تارنمای بیمه ایرانی تنگه هرمز راهاندازی شد»، خبرگزاری فارس.]</ref> | |||
روزانه تعدادی کشتی شامل نفتکش، کانتینربر و شناورهای تجاری، پس از اخذ مجوز و با هماهنگی و تحت حفاظت امنیتی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با وجود ناامنی ایجادشده توسط ارتش امریکا از تنگه هرمز عبور میکنند.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6837554/%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DB%B3%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری مهر]؛ [https://www.mehrnews.com/news/6836091/%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DB%B2%DB%B6-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF «نیروی دریایی سپاه: ۲۶ کشتی با هماهنگی نیروی دریایی عبور کردند»، خبرگزاری مهر.]</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
| خط ۲۷۲: | خط ۳۳۰: | ||
== منابع == | == منابع == | ||
{{آغاز منابع}} | {{آغاز منابع}} | ||
* «آغاز فعالیت حساب رسمی «مدیریت آبراهه خلیج فارس» در ایکس»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* «ادعای ترامپ: از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده روند محاصره همه کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد یا خارج از تنگه هرمز شوند آغاز خواهد کرد / هر کشتی در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد شناسایی و متوقف میشود / محاصره بهزودی آغاز خواهد شد؛ کشورهای دیگر نیز در آن مشارکت خواهند کرد»، وبسایت انتخاب، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «ادعای ترامپ: از همین حالا، نیروی دریایی ایالات متحده روند محاصره همه کشتیهایی را که تلاش میکنند وارد یا خارج از تنگه هرمز شوند آغاز خواهد کرد / هر کشتی در آبهای بینالمللی که به ایران عوارض پرداخت کرده باشد شناسایی و متوقف میشود / محاصره بهزودی آغاز خواهد شد؛ کشورهای دیگر نیز در آن مشارکت خواهند کرد»، وبسایت انتخاب، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «اروپا از بسته بودن تنگه هرمز روزانه چقدر خسارت دیده است؟»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* «اعلام جزئیات طرح جدید 10 بندی مدیریت تنگه هرمز»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* «آنچه باید دربارهٔ تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | * «آنچه باید دربارهٔ تنگه هرمز بدانید»، خبرگزاری تابناک، تاریخ درج مطلب: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | ||
* «آیا محاصره دریایی ایران توسط آمریکا امکانپذیر است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «آیا محاصره دریایی ایران توسط آمریکا امکانپذیر است؟»، پایگاه اطلاعرسانی و خبری جماران، تاریخ درج مطلب: ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
| خط ۲۷۹: | خط ۳۴۰: | ||
* «بازخوانی رزمایش «ولایت ۹۰ نیروی دریایی ارتش» / از آزمایش موفق موشک محراب تا شناسایی ناو آمریکایی»، وبسایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | * «بازخوانی رزمایش «ولایت ۹۰ نیروی دریایی ارتش» / از آزمایش موفق موشک محراب تا شناسایی ناو آمریکایی»، وبسایت جوان آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۵ بهمن ۱۴۰۱ش. | ||
* «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «بستن تنگه هرمز، خلاف حقوق بینالملل؟»، فارسنیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «بحران تنگه هرمز؛ بازنده واقعی محاصره دریایی کیست؟»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵. | |||
* | |||
* بحرینی، علی و مجدزاده خاندانی، بهروز، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شمارهٔ ۱، زمستان ۱۳۹۵ش. | * بحرینی، علی و مجدزاده خاندانی، بهروز، «بررسی آزادی عبور از تنگهها و امکان مسدود کردن تنگه هرمز در حقوق بینالملل»، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، شمارهٔ ۱، زمستان ۱۳۹۵ش. | ||
* «پایان موفقیتآمیز رزمایش سپاه در تنگه هرمز/ هشدار دریایی به واشینگتن»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ دی ۱۴۰۴ش. | |||
* «پیامدهای محاصره دریایی»، وبسایت دنیای اقتصاد، تاریخ دج مطلب: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* صادقی، فاطمه، «تارنمای بیمه ایرانی تنگه هرمز راهاندازی شد»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* «ترامپ: اجازه دریافت عوارض در تنگه هرمز را به ایران نمیدهیم»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «ترامپ: اجازه دریافت عوارض در تنگه هرمز را به ایران نمیدهیم»، وبسایت خبر فوری، تاریخ درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «ترامپ اهرمهای فشار خود علیه ایران را از دست داده است»، نورنیوز، تاریح درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «ترامپ اهرمهای فشار خود علیه ایران را از دست داده است»، نورنیوز، تاریح درج مطلب: ۲۲ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
| خط ۳۰۳: | خط ۳۶۸: | ||
* صادقی، فاطمه، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * صادقی، فاطمه، «واشگنتن نتوانست از نفت ایران علیه خودش استفاده کند»، خبرگزاری فارس، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «طرح دوفوریتی مجلس برای دریافت عوارض خدماتی از عبور کشتیها در تنگه هرمز»، وبسایت جامجم آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «عبور ۳۵ فروند کشتی با هماهنگی نیروی دریایی سپاه از تنگه هرمز»، خبرگزاری مهر، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۴۰۵ش. | |||
* «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «عوارض تنگه هرمز بیشترین فشار را بر کشورهای عربی وارد میکند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «قدمت تنگه هرمز را در سنگنگارهها بیابید»، وبسایت سرنا خبر، تاریخ درج مطلب: ۲۶ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «کاهش شدید تردد در هرمز؛ فقط ۱۵ کشتی در ۴ روز عبور کردند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «کاهش شدید تردد در هرمز؛ فقط ۱۵ کشتی در ۴ روز عبور کردند»، نورنیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* کرمی، مهران، «بررسی جغرافیای سیاسی تنگهها با محوریت تنگه راهبردی هرمز»، همایش ملی توسعه پایدار از پنجره جزایر ایرانی خلیجفارس، ۱۴۰۳ش. | * کرمی، مهران، «بررسی جغرافیای سیاسی تنگهها با محوریت تنگه راهبردی هرمز»، همایش ملی توسعه پایدار از پنجره جزایر ایرانی خلیجفارس، ۱۴۰۳ش. | ||
* «لحظه تاریخی دستور شهید تنگسیری برای بسته شدن تنگه هرمز/ ویدئو»، وبسایت خبر فوریف تاریخ درج مطلب: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش. | |||
* مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | * مجتهدزاده، «تنگه هرمز»، وبسایت دانشنامه جهان اسلام، تاریخ بازدید: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «محاصره دریایی ترامپ شکست خورد؟ / دو کشتی به بنادر ایران رسیدند»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «محاصره دریایی ترامپ شکست خورد؟ / دو کشتی به بنادر ایران رسیدند»، وبسایت اقتصاد نیوز، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «محدوده مدیریت ایران بر تنگه هرمز اعلام شد (+عکس)»، وبسایت تحلیلی خبری عصر ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* معصومیزاده، زینب السادات، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، یاد تابستان، شمارهٔ ۸۰، ۱۳۸۵ش. | * معصومیزاده، زینب السادات، «تاریخچه سیاسی تنگه هرمز»، یاد تابستان، شمارهٔ ۸۰، ۱۳۸۵ش. | ||
* «ناگفتههای تازه دربارهٔ تنگه هرمز که اهمیت جهانی دارد»، وبسایت صدآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | * «ناگفتههای تازه دربارهٔ تنگه هرمز که اهمیت جهانی دارد»، وبسایت صدآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ بهمن ۱۴۰۴ش. | ||
* «نیروی دریایی سپاه: ۲۶ کشتی با هماهنگی نیروی دریایی عبور کردند»، خبرگزاری مهر، تریخ درج مطلب: ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ش. | |||
* «هر آنچه از تنگه هرمز میخواهید بدانید»، وبسایت مانا، تاریخ درج مطلب: ۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «هر آنچه از تنگه هرمز میخواهید بدانید»، وبسایت مانا، تاریخ درج مطلب: ۷ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «هشدار ایران به شورای امنیت دربارهٔ پیامد اقدام آمریکا به محاصره تنگه هرمز»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | * «هشدار ایران به شورای امنیت دربارهٔ پیامد اقدام آمریکا به محاصره تنگه هرمز»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۵ فروردین ۱۴۰۵ش. | ||
* «همه چیز دربارهٔ تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگهایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهمترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وبسایت خبرفوری، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | * «همه چیز دربارهٔ تنگه هرمز/ از ریشه لغوی این نام تا جنگهایی که در آن رخ داده است/ چرا هرمز مهمترین منطقه استراتژیک ایران است؟»، وبسایت خبرفوری، تاریخ درج مطلب: ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸ش. | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
