علی شاهرودی (بحث | مشارکتها) ابرابزار |
برچسبها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه |
||
| (یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
| تصویر = | | تصویر = | ||
| زیرنویس تصویر = | | زیرنویس تصویر = | ||
|image_alt= | | image_alt = | ||
| فایل پادکست =گنبد.ogg | | فایل پادکست =گنبد.ogg | ||
| حجم فایلپادکست =۳/۴۴ | | حجم فایلپادکست =۳/۴۴ | ||
| تاریخ پادکست =۱۵-۱-۱۴۰۵ | | تاریخ پادکست =۱۵-۱-۱۴۰۵ | ||
| زیرنویس عنوان = | | زیرنویس عنوان = سازهای هنری بهشکل نیمکره یا کمانواره با نمادهای غنی فرهنگی، تاریخی و معنوی | ||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان اصلی = گنبد | |||
| عنوان انگلیسی = | | عنوان انگلیسی = | ||
| عنوان عربی = | | عنوان عربی = | ||
| عنوان علمی = | | عنوان علمی = | ||
| شاخه علمی = | | شاخه علمی = [[معماری]]، [[مهندسی سازه]] | ||
| نوع مفهوم = | | نوع مفهوم = سازه و عنصر معماری | ||
| معنای اصطلاحی = | | معنای اصطلاحی = سازهای که معمولاً به شکل نیمکره یا فرمهای کروی و چرخشی طراحی میشود و برای پوشش فضاهای وسیع بدون نیاز به ستونهای میانی به کار میرود | ||
| حوزه کاربرد = | | حوزه کاربرد = معماری بناهای مذهبی، تاریخی و عمومی | ||
| گستره جغرافیایی = | | گستره جغرافیایی = | ||
| منشأ تاریخی = | | منشأ تاریخی = | ||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | | نخستین کاربرد = دوره اشکانیان | ||
| مرتبط با = | | ریشه واژه = برگرفته از واژه پهلوی «گومبَت» | ||
| اهمیت = | | مرتبط با = [[معماری اسلامی]]، [[مسجد|مساجد]]، [[آرامگاه|آرامگاهها]]، [[کاشیکاری]] و [[مقرنس]] | ||
| اهمیت = ایجاد پوشش برای فضاهای وسیع، توزیع یکنواخت نیروها در سازه و برخورداری از نمادهای فرهنگی و معنوی مانند آسمان، وحدت و کمال | |||
| مبدع = | | مبدع = | ||
| مروج = | | مروج = | ||
| مقدس برای = | | مقدس برای = | ||
| مورد احترام = | | مورد احترام = | ||
| آثار مرتبط = | | آثار مرتبط = [[گنبد قابوس]]، [[گنبد سلطانیه]]، گنبد [[مسجد امام اصفهان]]، گنبد [[مسجد شیخ لطفالله]] | ||
}} | }} | ||
'''{{درشت|گنبد}}'''؛ سازهای هنری بهشکل نیمکره یا کمانواره با نمادهای غنی فرهنگی، تاریخی و معنوی. | '''{{درشت|گنبد}}'''؛ سازهای هنری بهشکل نیمکره یا کمانواره با نمادهای غنی فرهنگی، تاریخی و معنوی. | ||
| خط ۲۱۲: | خط ۲۱۴: | ||
=== گنبد باز === | === گنبد باز === | ||
گنبد باز در نطنز بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ | گنبد باز در [[نطنز]] بنایی تاریخی مربوط به دورهٔ [[صفویه]] است که در بالای یکی از کوههای مجاور نطنز در استان [[اصفهان]] واقع شده است. این گنبد در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۴۶ش بهعنوان یکی از [[آثار ملی ایران]] به ثبت رسیده است. داستان ساخت گنبد باز به دوران شاه عباس صفوی برمیگردد. گفته میشود شاه عباس، که علاقهٔ ویژهای به شکار داشت و از بازهای شکاری که سفیران کشورهای مختلف آن را به شاه [[هدیه]] میکردند، برای شکار استفاده میکرد. در یکی از شکارها شاه عباس، یکی از بازهای محبوب خود به نام «لَوَند» را در نزدیکی نطنز از دست داد و به علت علاقهٔ زیاد شاه عباس به این باز شکاری، دستور داد تا بر فراز کوهی بلند، گنبدی ساخته شود تا یادبود این پرنده باشد و حتی جسد باز در آنجا دفن شد.<ref>[https://www.destinationiran.com/fa/گنبد-باز-نطنز.htm «تاریخچه گنبد باز و افسانهای در رابطه با علت نامگذاری آن»، وبسایت دستی بر ایران.]</ref> | ||
گنبد باز بر بالای رشته کوه کرکس واقع شده است و ساخت آن بهدلیل موقعیت دشوار و استفاده از مصالح در ارتفاعات بسیار خاص است. این بنا از آجر و ملات ساخته شده و دارای هشت ضلع با ارتفاعی متفاوت است. درگاه ورودی به گنبد از طریق پلههای مارپیچ به بالای آن منتهی میشود و سقف داخلی نیز دارای دریچهای مدور است که نمای داخلی و بیرونی بنا را قابل مشاهده میکند. گنبد باز نمادی از علاقهٔ شاه عباس صفوی به شکار است و در عین حال بخشی ارزشمند از میراث معماری ایران بهشمار میرود که شاهکار معماری دستساز ایرانی در ساخت بناهای کوهستانی محسوب میشود.<ref>[http://www.natanzcth.ir/content_view.aspx?id=10279&c=1 «گنبد باز»، وبسایت اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نطنز.]</ref> | گنبد باز بر بالای رشته کوه کرکس واقع شده است و ساخت آن بهدلیل موقعیت دشوار و استفاده از مصالح در ارتفاعات بسیار خاص است. این بنا از آجر و ملات ساخته شده و دارای هشت ضلع با ارتفاعی متفاوت است. درگاه ورودی به گنبد از طریق پلههای مارپیچ به بالای آن منتهی میشود و سقف داخلی نیز دارای دریچهای مدور است که نمای داخلی و بیرونی بنا را قابل مشاهده میکند. گنبد باز نمادی از علاقهٔ شاه عباس صفوی به شکار است و در عین حال بخشی ارزشمند از میراث معماری ایران بهشمار میرود که شاهکار معماری دستساز ایرانی در ساخت بناهای کوهستانی محسوب میشود.<ref>[http://www.natanzcth.ir/content_view.aspx?id=10279&c=1 «گنبد باز»، وبسایت اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان نطنز.]</ref> | ||
| خط ۲۸۶: | خط ۲۸۸: | ||
{{معماری ایرانی}} | {{معماری ایرانی}} | ||
[[رده:عناصر معماری اسلامی]] | |||
[[رده:عناصر معماری ایرانی]] | |||
[[رده:نمادهای فرهنگی]] | |||
