بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
جز حمید گلزار صفحهٔ جمادی الثانی را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به جمادی‌الثانی منتقل کرد
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۴: خط ۴:


== واژه‌شناسی و نام‌گذاری ==
== واژه‌شناسی و نام‌گذاری ==
جمادی، از ریشهٔ «ج‌م‌د» به‌معنای خشکی<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> انجماد و سرمای سخت است. ماه‌های [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی، از جمله ماه‌های جفتی هستند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
جمادی، از ریشهٔ «ج‌م‌د» به‌معنای خشکی<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref> انجماد و سرمای سخت است. ماه‌های [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی، از جمله ماه‌های جفتی هستند.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>


از آن‌جا که نام‌گذاری دو ماه [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی در فصل سرما و یخبندان بوده و آب در این ماه‌ها منجمد می‌شده، آنها را «جمادی» نامیده‌اند<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> و نیز چون ششمین ماه از سال قمری است، برخی به آن جمادی سته می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>
از آن‌جا که نام‌گذاری دو ماه [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی در فصل سرما و یخبندان بوده و آب در این ماه‌ها منجمد می‌شده، آنها را «جمادی» نامیده‌اند<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423؛ [https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref> و نیز چون ششمین ماه از سال قمری است، برخی به آن جمادی سته می‌گویند.<ref>[https://www.vajehyab.com/dehkhoda/جمادی دهخدا، «جمادی»، وب‌سایت واژه‌یاب.]</ref>


== ماه جمادی‌الثانی قبل از اسلام ==
== ماه جمادی‌الثانی قبل از اسلام ==
در دوران جاهلیت مدت روزهای این ماه، سی روز بوده که بعد از [[اسلام]] مثل دیگر ماه‌های قمری، بر اساس رؤیت هلال ۲۹ یا ۳۰ روز تعیین می‌شود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>
در دوران جاهلیت مدت روزهای این ماه، سی روز بوده که بعد از [[اسلام]] مثل دیگر ماه‌های قمری، بر اساس رؤیت هلال ۲۹ یا ۳۰ روز تعیین می‌شود.<ref>[https://rch.ac.ir/article/Details/9850 عبداللهی، «جمادی»، دانشنامۀ جهان اسلام.]</ref>


تقدیم و تأخیر ماه‌ها بر یکدیگر از دیگر آداب‌ورسوم عصر جاهلیت بوده است. آنها دو ماه [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی را قبل از [[رجب]] قرار داده و به‌دلیل حرام بودن جنگ در ماه رجب، در دو ماه جمادی تلاش می‌کردند که انتقام خود را از دشمن بگیرند.<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423.</ref>
تقدیم و تأخیر ماه‌ها بر یکدیگر از دیگر آداب‌ورسوم عصر جاهلیت بوده است. آنها دو ماه [[جمادی‌ الاول]] و جمادی‌الثانی را قبل از [[رجب]] قرار داده و به‌دلیل حرام بودن جنگ در ماه رجب، در دو ماه جمادی تلاش می‌کردند که انتقام خود را از دشمن بگیرند.<ref>حائری، «جمادی»، دایرةالمعارف تشیع، 1386ش، ج5، ص423.</ref>


== وقایع تاریخی ماه جمادی‌الثانی ==
== وقایع تاریخی ماه جمادی‌الثانی ==
در ماه جمادی‌الثانی رویدادهای زیر واقع شده است:
در ماه جمادی‌الثانی رویدادهای زیر واقع شده است:


شهادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] (۳ جمادی‌الثانی ۱۱ق)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی»؛ اشتهاردی، سوگنامهٔ آل محمد، 1379ش، ص25.</ref>
شهادت [[فاطمه زهرا]] (۳ جمادی‌الثانی ۱۱ق)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی»؛ اشتهاردی، سوگنامهٔ آل محمد، 1379ش، ص25.</ref>


ولادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] (۲۰ جمادی‌الثانی ۲ یا ۵ بعثت)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی».</ref>
ولادت [[فاطمه زهرا]] (۲۰ جمادی‌الثانی ۲ یا ۵ بعثت)<ref>قمی، مفاتیح‌الجنان، 1370ش، «اعمال ماه جمادی‌الثانی».</ref>


== ماه جمادی‌الثانی در فرهنگ شیعیان ==
== ماه جمادی‌الثانی در فرهنگ شیعیان ==
در تقویم اسلامی، روز سوم این ماه مصادف با شهادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] است. شیعیان و هیئت‌های مذهبی در کشورهای مختلف جهان، هر ساله در این شبانه‌روز، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/480310/گزارشی-از-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-کشورهای-مختلف «گزارشی از عزاداری شهادت حضرت زهرادر کشورهای مختلف»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> [[شیعیان]] عراقی در شهرهای مختلف [[عراق]] از جمله [[نجف]] و [[کربلا]]، با برگزاری مجالس سوگواری، راه‌اندازی دسته‌های عزاداری و برپایی موکب و پذیرایی از عزاداران [[حضرت زهرا]]، یاد او را گرامی می‌دارند.<ref>«[https://iqna.ir/fa/news/3948278/برپایی-آیین-سالروز-شهادت-حضرت-فاطمه-زهرا-س-در-نجف-و-کربلا-عکس برپایی آیین سالروز شهادت حضرت فاطمۀ زهرا در نجف و کربلا»، خبرگزاری ابکنا.]</ref>
در تقویم اسلامی، روز سوم این ماه مصادف با شهادت [[فاطمه زهرا]] است. شیعیان و هیئت‌های مذهبی در کشورهای مختلف جهان، هر ساله در این شبانه‌روز، عزاداری می‌کنند.<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/480310/گزارشی-از-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-کشورهای-مختلف «گزارشی از عزاداری شهادت حضرت زهرادر کشورهای مختلف»، خبرگزاری رسمی حوزه.]</ref> [[شیعیان]] عراقی در شهرهای مختلف [[عراق]] از جمله [[نجف]] و [[کربلا]]، با برگزاری مجالس سوگواری، راه‌اندازی دسته‌های عزاداری و برپایی موکب و پذیرایی از عزاداران [[حضرت فاطمه]]، یاد او را گرامی می‌دارند.<ref>«[https://iqna.ir/fa/news/3948278/برپایی-آیین-سالروز-شهادت-حضرت-فاطمه-زهرا-س-در-نجف-و-کربلا-عکس برپایی آیین سالروز شهادت حضرت فاطمۀ زهرا در نجف و کربلا»، خبرگزاری ابکنا.]</ref>
سوم جمادی‌الثانی (سالروز شهادت [[فاطمه زهرا]])، در ایران تعطیل رسمی است. مردم و هیئت‌های مذهبی در سراسر [[ایران]] با نصب پرچم‌های سیاه بر درب منازل و خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن حرم امامان و امام زادگان، مساجد و اماکن متبرکه و نیز با برپایی مراسم سخنرانی، [[روضه‌خوانی]]، [[سینه‌زنی]] و [[زنجیرزنی]] برای [[حضرت زهرا]] عزاداری می‌کنند.<ref>«[https://sahebkhabar.ir/news/51821353/عکس-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-سراسر-ایران عزاداری شهادت حضرت زهرادر سراسر ایران»، وب‌سایت صاحب‌خبر.]</ref>
سوم جمادی‌الثانی (سالروز شهادت [[فاطمه زهرا]])، در ایران تعطیل رسمی است. مردم و هیئت‌های مذهبی در سراسر [[ایران]] با نصب پرچم‌های سیاه بر درب منازل و خیابان‌ها، سیاه‌پوش کردن حرم امامان و امام زادگان، مساجد و اماکن متبرکه و نیز با برپایی مراسم سخنرانی، [[روضه‌خوانی]]، [[سینه‌زنی]] و [[زنجیرزنی]] برای [[فاطمه زهرا]] عزاداری می‌کنند.<ref>«[https://sahebkhabar.ir/news/51821353/عکس-عزاداری-شهادت-حضرت-زهرا-س-در-سراسر-ایران عزاداری شهادت حضرت زهرادر سراسر ایران»، وب‌سایت صاحب‌خبر.]</ref>
بیستم جمادی‌الثانی، سالروز ولادت [[فاطمه زهرا|فاطمهٔ زهرا]] از دیگر مناسبت‌های مذهبی در این ماه است. [[شیعیان]] در سراسر جهان همچون [[افغانستان]]، [[پاکستان]]، [[ترکیه]]، [[سوریه]]، لبنان، [[ترکمنستان]]،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/443349/جشن-میلاد-حضرت-فاطمه-زهرا-س-درکشورهای-مختلف-جهان-برگزار-شد «جشن میلاد حضرت فاطمۀ زهرا درکشورهای مختلف جهان برگزار شد»، خبرگزرای رسمی حوزه.]</ref> شهرهای [[نجف]] و [[کربلا]] در [[عراق]] و سراسر [[ایران]] این روز را با برگزاری مراسم‌های متنوع همچون آذین‌بندی حرم امامان، امام‌زادگان در عراق و ایران، چراغانی کردن اماکن مذهبی، اجرای سرود، مولودی‌خوانی، شعرخوانی، سخنرانی، پخش شربت و شیرینی، جشن می‌گیرند.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/159488/جشن-ولادت-حضرت-زهراس-در-شهرهای-کربلا-و-نجف «جشن ولادت حضرت زهرا در شهرهای کربلا و نجف» شیعه نیوز.]</ref>
بیستم جمادی‌الثانی، سالروز ولادت [[فاطمه زهرا]] از دیگر مناسبت‌های مذهبی در این ماه است. [[شیعیان]] در سراسر جهان همچون [[افغانستان]]، [[پاکستان]]، [[ترکیه]]، [[سوریه]]، لبنان، [[ترکمنستان]]،<ref>[https://www.hawzahnews.com/news/443349/جشن-میلاد-حضرت-فاطمه-زهرا-س-درکشورهای-مختلف-جهان-برگزار-شد «جشن میلاد حضرت فاطمۀ زهرا درکشورهای مختلف جهان برگزار شد»، خبرگزرای رسمی حوزه.]</ref> شهرهای [[نجف]] و [[کربلا]] در [[عراق]] و سراسر [[ایران]] این روز را با برگزاری مراسم‌های متنوع همچون آذین‌بندی حرم امامان، امام‌زادگان در عراق و ایران، چراغانی کردن اماکن مذهبی، اجرای سرود، مولودی‌خوانی، شعرخوانی، سخنرانی، پخش شربت و شیرینی، جشن می‌گیرند.<ref>[https://www.shia-news.com/fa/news/159488/جشن-ولادت-حضرت-زهراس-در-شهرهای-کربلا-و-نجف «جشن ولادت حضرت زهرا در شهرهای کربلا و نجف» شیعه نیوز.]</ref>


در [[ایران]]، روز ولادت [[فاطمه زهرا]] را به‌عنوان «روز زن» نام‌گذاری کرده‌اند. در این روز، سخنرانان، کارشناسان و گویندگان صداوسیما، با بیان مقام و منزلت زن و مادر در [[اسلام]]، نقش تربیتی آنها را در جامعه و [[خانواده]] مورد توجه قرار می‌دهند. همچنین، همسران و فرزندان به‌پاس زحمات و تلاش‌های زنان و مادران خود، با اهدای گل و هدایا مقام آنها را گرامی داشته و از زحمات آنها تجلیل و قدردانی می‌کنند.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/1138874 «برنامه‌های هفتۀ بزرگداشت مقام زن و روز مادر اعلام شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
در [[ایران]]، روز ولادت [[فاطمه زهرا]] را به‌عنوان «روز زن» نام‌گذاری کرده‌اند. در این روز، سخنرانان، کارشناسان و گویندگان صداوسیما، با بیان مقام و منزلت زن و مادر در [[اسلام]]، نقش تربیتی آنها را در جامعه و [[خانواده]] مورد توجه قرار می‌دهند. همچنین، همسران و فرزندان به‌پاس زحمات و تلاش‌های زنان و مادران خود، با اهدای گل و هدایا مقام آنها را گرامی داشته و از زحمات آنها تجلیل و قدردانی می‌کنند.<ref>[http://shabestan.ir/detail/News/1138874 «برنامه‌های هفتۀ بزرگداشت مقام زن و روز مادر اعلام شد»، خبرگزاری شبستان.]</ref>
خط ۳۱: خط ۳۱:


== ماه جمادی‌الثانی در ادبیات فارسی ==
== ماه جمادی‌الثانی در ادبیات فارسی ==
در ادبیات و اشعار فارسی، شاعران فارسی‌زبان همچون فرخی سیستانی و منوچهری دو ماه [[جمادی‌الاول]] و جمادی‌الثانی را در اشعار خود به‌کار برده‌اند؛ برای مثال، فرخی سیستانی در ضمن قصیدهٔ خود می‌گوید:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh9 فرخی سیستانی، «دیوان اشعار، قصاید»، شمارۀ 9، درمدح خواجه جلیل عبدالرزاق، وب‌سایت گنجور.]</ref>
در ادبیات و اشعار فارسی، شاعران فارسی‌زبان همچون فرخی سیستانی و منوچهری دو ماه [[جمادی الاول]] و جمادی‌الثانی را در اشعار خود به‌کار برده‌اند؛ برای مثال، فرخی سیستانی در ضمن قصیدهٔ خود می‌گوید:<ref>[https://ganjoor.net/farrokhi/divanf/ghasidefk/sh9 فرخی سیستانی، «دیوان اشعار، قصاید»، شمارۀ 9، درمدح خواجه جلیل عبدالرزاق، وب‌سایت گنجور.]</ref>
{{آغاز نستعلیق}}
{{آغاز نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}
{{شعر|نستعلیق}}