مثبت‌اندیشی: تفاوت میان نسخه‌ها

(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)

خط ۷:

در سال‌های اخیر، توسط محققان بررسی و آموزش شیوه‌های صحیح نگرش به زندگی و اثرات آن در روح و روان آدمی، سرلوحۀ بسیاری از آنها قرار گرفته است.<ref>توانایی، «بررسی تأثیر مثبت‌اندیشی از دیدگاه قرآن و حدیث»، ج7، 1389ش، ص39-62.</ref> مثبت‌اندیشی ، از نظر گروهی از این محققان به‌معنای شکلی از فکر کردن است که بر حسب عادت، در پی کسبِ بهترین نتیجه از بدترین شرایط است. در حقیقت، آنها بر این باورند که مثبت‌نگری، فرآیندی انتخابی بوده و هرگاه آدمی به دنبال خوب می‌گردد، احتمال یافتن آن بسیار بیشتر می‌شود.<ref>وینست پیل، «نتایج شگفت‌انگیز تفکر مثبت»، 1385ش.</ref>

==مثبت‌اندیشی در روان‌شناسی==

امروزه، مطالعات بسیاری در زمینۀ رویکرد روان‌شناسی مثبت‌گرا صورت گرفته است. در یک دهۀ اخیر، روانشناسان مثبت‌گرا به جنبه‌های مثبت روانی انسان مانند مثبت‌اندیشی، خوش‌بینی، شادکامی، خلاقیت، هوش ~~هیجانی،~~ خردمندی و خودآگاهی توجه داشته و با روش‌های علمی، حضور مؤلفه‌های مثبت را در ابعاد مختلف زندگی انسان، پررنگ‌تر و چشمگیرتر جلوه داده‌اند.<ref>سلیگمن، کودک خوش‌بین؛ برنامه‌ای آزموده شده برای ایمن ساختن هموارۀ کودکان در برابر افسردگی، 1383ش، ص14-15.</ref> بسیاری از روان‌شناسان بر این باورند که مداخلات مثبت نگر، در شناسایی و ارتقای هیجانات مثبت و نیز افزایش بهزیستی روانشناختی به‌عنوان یک سد محافظت‌کننده، اثربخش بوده و از ابتلای افراد به بیماری‌هایی همچون افسردگی، اضطراب، آسیب‌های مزمن و تنش‌های زندگی جلوگیری می‌کند.<ref>Gillham, “Optimism, pessimism, and explanatory style”, 2002, P53-75.</ref>

امروزه، مطالعات بسیاری در زمینۀ رویکرد روان‌شناسی مثبت‌گرا صورت گرفته است. در یک دهۀ اخیر، روانشناسان مثبت‌گرا به جنبه‌های مثبت روانی انسان مانند مثبت‌اندیشی، خوش‌بینی، شادکامی، خلاقیت، [[هوش هیجانی]]، خردمندی و [[خودآگاهی]] توجه داشته و با روش‌های علمی، حضور مؤلفه‌های مثبت را در ابعاد مختلف زندگی انسان، پررنگ‌تر و چشمگیرتر جلوه داده‌اند.<ref>سلیگمن، کودک خوش‌بین؛ برنامه‌ای آزموده شده برای ایمن ساختن هموارۀ کودکان در برابر افسردگی، 1383ش، ص14-15.</ref> بسیاری از روان‌شناسان بر این باورند که مداخلات مثبت نگر، در شناسایی و ارتقای هیجانات مثبت و نیز افزایش بهزیستی روانشناختی به‌عنوان یک سد محافظت‌کننده، اثربخش بوده و از ابتلای افراد به بیماری‌هایی همچون افسردگی، اضطراب، آسیب‌های مزمن و تنش‌های زندگی جلوگیری می‌کند.<ref>Gillham, “Optimism, pessimism, and explanatory style”, 2002, P53-75.</ref>

==مثبت‌اندیشی در منابع اسلامی==

در قرآن و سنت نیز مفهوم مثبت‌اندیشی، بارها به‌کار رفته است. دین اسلام، از نظر کارشناسان حوزۀ دین، مثبت‌ترین نگاه و چشم‌انداز را برای زندگی انسان و آیندۀ او در نظر گرفته و همواره به انسان‌ها گوشزد می‌کنند که مگر در مواردی خاص، نگاه خود را نسبت به خداوند، دیگران، زندگی و آینده، مثبت و خوش‌بینانه کنند؛<ref>نوری، «بررسی رابطه بین خوش‌بینی سرشتی و خوش‌بینی از دیدگاه اسلام با رضایت‌مندی از زندگی»، 1388ش، ص29-68.</ref> برای مثال، در روایتی از امام صادق آمده است که خدا به صلاح بنده، داناتر است، پس بنده باید در بلا و سختی زندگی، صبر پیشه کند. در روایتی از امام علی نیز آمده است که گوهر آدمی در دگرگونی احوال، شناخته می‌شود.<ref>کلینی، الکافی، 1429ق، ج8، ص23.</ref>

خط ۱۵:

# مؤلفۀ شناخت و آگاهی که شامل یقین به شناخت و آگاهی خود از موضوع، نداشتن تعصب، ایمان، توجه به زیبایی‌های جهان و خلقت، توجه به ویژگی‌های خداوند، توجه به امکانات و فرصت‌های موجود، توجه به استعدادها و توانایی‌های خود، توجه به موفقیت‌های خود در زندگی، توجه به خصلت‌ها و رفتارهای مثبت دیگران و توجه به پیامد کارها است.

# مؤلفۀ تفسیر مثبت که شامل توجه به حکمت رویدادها، قابل حل دانستن مشکلات، عادلانه بودن مشکلات و فرصت‌ها، آزمایش دانستن مشکلات، توجه به ساختار خلقت، موقت بودن امور ،توجه به نقش تدبیر خداوند در اسناد امور، اراده و اختیار انسان در اسناد امور، دارا بودن صفات مثبت و عزت نفس واقعی است.

# مؤلفۀ اطمینان به حصول پیامد که شامل عقلانی بودن اطمینان حصول پیامد، شدت اطمینان، نداشتن رنج، دوری از غم و گناه و احساس گناه، آرامش و پایبندی مذهبی، احساس امنیت و دوری از شک و تردید است.

# مؤلفۀ اطمینان به حصول پیامد که شامل عقلانی بودن اطمینان حصول پیامد، شدت اطمینان، نداشتن رنج، دوری از غم و گناه و احساس گناه، آرامش و پایبندی مذهبی، [[احساس امنیت]] و دوری از شک و تردید است.

===مؤلفه‌های عاطفی===

مؤلفۀ امید که شامل امید نسبت به وقوع رویدادهای خوش‌آیند، عاملیت الهی و عاملیت شخصی است.

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 در سال‌های اخیر، توسط محققان بررسی و آموزش شیوه‌های صحیح نگرش به زندگی و اثرات آن در روح و روان آدمی، سرلوحۀ بسیاری از آنها قرار گرفته است.<ref>توانایی، «بررسی تأثیر مثبت‌اندیشی از دیدگاه قرآن و حدیث»، ج7، 1389ش، ص39-62.</ref>  مثبت‌اندیشی ، از نظر گروهی از این محققان به‌معنای شکلی از فکر کردن است که بر حسب عادت، در پی کسبِ بهترین نتیجه از بدترین شرایط است. در حقیقت، آنها بر این باورند که مثبت‌نگری، فرآیندی انتخابی بوده و هرگاه آدمی به دنبال خوب می‌گردد، احتمال یافتن آن بسیار بیشتر می‌شود.<ref>وینست پیل، «نتایج شگفت‌انگیز تفکر مثبت»، 1385ش.</ref>
 ==مثبت‌اندیشی در روان‌شناسی==
-امروزه، مطالعات بسیاری در زمینۀ رویکرد روان‌شناسی مثبت‌گرا صورت گرفته است. در یک دهۀ اخیر، روانشناسان مثبت‌گرا به جنبه‌های مثبت روانی انسان مانند مثبت‌اندیشی، خوش‌بینی، شادکامی، خلاقیت، هوش هیجانی، خردمندی و خودآگاهی توجه داشته و با روش‌های علمی، حضور مؤلفه‌های مثبت را در ابعاد مختلف زندگی انسان، پررنگ‌تر و چشمگیرتر جلوه داده‌اند.<ref>سلیگمن، کودک خوش‌بین؛ برنامه‌ای آزموده شده برای ایمن ساختن هموارۀ کودکان در برابر افسردگی، 1383ش، ص14-15.</ref>  بسیاری از روان‌شناسان بر این باورند که مداخلات مثبت نگر، در شناسایی و ارتقای هیجانات مثبت و نیز افزایش بهزیستی روانشناختی به‌عنوان یک سد محافظت‌کننده، اثربخش بوده و از ابتلای افراد به بیماری‌هایی همچون افسردگی، اضطراب، آسیب‌های مزمن و تنش‌های زندگی جلوگیری می‌کند.<ref>Gillham, “Optimism, pessimism, and explanatory style”, 2002, P53-75.</ref>
+امروزه، مطالعات بسیاری در زمینۀ رویکرد روان‌شناسی مثبت‌گرا صورت گرفته است. در یک دهۀ اخیر، روانشناسان مثبت‌گرا به جنبه‌های مثبت روانی انسان مانند مثبت‌اندیشی، خوش‌بینی، شادکامی، خلاقیت، [[هوش هیجانی]]، خردمندی و [[خودآگاهی]] توجه داشته و با روش‌های علمی، حضور مؤلفه‌های مثبت را در ابعاد مختلف زندگی انسان، پررنگ‌تر و چشمگیرتر جلوه داده‌اند.<ref>سلیگمن، کودک خوش‌بین؛ برنامه‌ای آزموده شده برای ایمن ساختن هموارۀ کودکان در برابر افسردگی، 1383ش، ص14-15.</ref>  بسیاری از روان‌شناسان بر این باورند که مداخلات مثبت نگر، در شناسایی و ارتقای هیجانات مثبت و نیز افزایش بهزیستی روانشناختی به‌عنوان یک سد محافظت‌کننده، اثربخش بوده و از ابتلای افراد به بیماری‌هایی همچون افسردگی، اضطراب، آسیب‌های مزمن و تنش‌های زندگی جلوگیری می‌کند.<ref>Gillham, “Optimism, pessimism, and explanatory style”, 2002, P53-75.</ref>
 ==مثبت‌اندیشی در منابع اسلامی==
 در قرآن و سنت نیز مفهوم مثبت‌اندیشی، بارها به‌کار رفته است. دین اسلام، از نظر کارشناسان حوزۀ دین، مثبت‌ترین نگاه و چشم‌انداز را برای زندگی انسان و آیندۀ او در نظر گرفته و همواره به انسان‌ها گوشزد می‌کنند که مگر در مواردی خاص، نگاه خود را نسبت به خداوند، دیگران، زندگی و آینده، مثبت و خوش‌بینانه کنند؛<ref>نوری، «بررسی رابطه بین خوش‌بینی سرشتی و خوش‌بینی از دیدگاه اسلام با رضایت‌مندی از زندگی»، 1388ش، ص29-68.</ref>  برای مثال، در روایتی از امام صادق آمده است که خدا به صلاح بنده، داناتر است، پس بنده باید در بلا و سختی زندگی، صبر پیشه کند. در روایتی از امام علی نیز آمده است که گوهر آدمی در دگرگونی احوال، شناخته می‌شود.<ref>کلینی، الکافی، 1429ق، ج8، ص23.</ref>
@@ خط ۱۵: / خط ۱۵: @@
 # مؤلفۀ شناخت و آگاهی که شامل یقین به شناخت و آگاهی خود از موضوع، نداشتن تعصب، ایمان، توجه به زیبایی‌های جهان و خلقت، توجه به ویژگی‌های خداوند، توجه به امکانات و فرصت‌های موجود، توجه به استعدادها و توانایی‌های خود، توجه به موفقیت‌های خود در زندگی، توجه به خصلت‌ها و رفتارهای مثبت دیگران و توجه به پیامد کارها است.
 # مؤلفۀ تفسیر مثبت که شامل توجه به حکمت رویدادها، قابل حل دانستن مشکلات، عادلانه بودن مشکلات و فرصت‌ها، آزمایش دانستن مشکلات، توجه به ساختار خلقت، موقت بودن امور ،توجه به نقش تدبیر خداوند در اسناد امور، اراده و اختیار انسان در اسناد امور، دارا بودن صفات مثبت و عزت نفس واقعی است.
-# مؤلفۀ اطمینان به حصول پیامد که شامل عقلانی بودن اطمینان حصول پیامد، شدت اطمینان، نداشتن رنج، دوری از غم و گناه و احساس گناه، آرامش و پایبندی مذهبی، احساس امنیت و دوری از شک و تردید است.
+# مؤلفۀ اطمینان به حصول پیامد که شامل عقلانی بودن اطمینان حصول پیامد، شدت اطمینان، نداشتن رنج، دوری از غم و گناه و احساس گناه، آرامش و پایبندی مذهبی، [[احساس امنیت]] و دوری از شک و تردید است.
 ===مؤلفه‌های عاطفی===
 مؤلفۀ امید که شامل امید نسبت به وقوع رویدادهای خوش‌آیند، عاملیت الهی و عاملیت شخصی است.