حمید گلزار (بحث | مشارکتها) جز حمید گلزار صفحهٔ حسینقلی خان بختیاری را بدون برجایگذاشتن تغییرمسیر به حسینقلیخان بختیاری منتقل کرد |
حمید گلزار (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
<big>''' | <big>'''حسینقلیخان بختیاری؛'''</big> مقتدرترین ایلخان در تاریخ ایل بختیاری. | ||
حسینقلیخان بختیاری نقش مهمی در اتحاد و یکپارچگی [[ایل بختیاری]] داشته است. وی با نزدیک شدن به دربار قاجار بر دامنۀ قدرت و نفوذ خود افزود، اما از این قدرت برای عدالتخواهی و ظلمستیزی بهره گرفت. اقدامات سیاسی و اجتماعی متعدد وی موجب شد که ناصرالدین شاه دستور قتل وی را صادر کند. | |||
==معرفی== | ==معرفی== | ||
حسینقلیخان بختیاری از خوانین معروف طایفه دورَکیِ هفتلنگ بختیاری بود.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8 . «حسینقلیخان بن جعفرقلیخان ایلخانی بختیاری»، ویکیفقه.]</ref> وی در سال 1237ق <ref> [https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> در چهار محال و بختیاری متولد شد.<ref>[https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> حسینقلیخان، فرزند جعفرقلیخان بختیاری یکی از خوانین معروف بختیاری و بیبی شاهپسند بوده<ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> که پس از مرگ پدر در سال ۱۲۵۲ق به همرا برادرانش تحت سرپرستی عموی خود قرار گرفتند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8 . «حسینقلیخان بن جعفرقلیخان ایلخانی بختیاری»، ویکیفقه.]</ref> وی در سن 24 سالگی با دوراندیشی، مأمور ادارۀ مناطق دیناران، دورکی و بابادی شد. <ref>[https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> او همچنین خود را به معتمدالدوله ارمنی، حاکم وقت [[اصفهان]]، نزدیک کرد <ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref>و از این راه، حاکمیت منطقۀ بختیاری به عموی او، مهدیقلیخان، رسید.<ref> [https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> حسینقلیخان پس از دو سال، ادارۀ طایفۀ چهارلنگ بختیاری را بر عهده گرفت <ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> و با حمایت برادران و تدبیر و شجاعت خود، همۀ حریفان و مخالفان را ناکام گذاشت و ابتدا بهعنوان ناظم بختیاری و سپس بهعنوان ایلخانی بختیاری تا سال 1299ق، نقشآفرینی کرد. حسینقلیخان علاوه بر ادارۀ ایل بختیاری در منطقۀ خوزستان و جنوب ایران، مسئول اخذ مالیات و سرکوب برخی آشوبها در ایلات لرستان و قشقایی و کهکیلویه بود.<ref> [http://pahlaviha.pchi.ir/show.php?page=contents&id=18286 . معتضد، «حسینقلیخان بختیاری مالی بود یا نبود!؟»، وبسایت پایگاه جامع تاریخ معاصر ایران.]</ref> | حسینقلیخان بختیاری از خوانین معروف طایفه دورَکیِ هفتلنگ بختیاری بود.<ref> [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8 . «حسینقلیخان بن جعفرقلیخان ایلخانی بختیاری»، ویکیفقه.]</ref> وی در سال 1237ق <ref> [https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> در چهار محال و بختیاری متولد شد.<ref>[https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> حسینقلیخان، فرزند جعفرقلیخان بختیاری یکی از خوانین معروف بختیاری و بیبی شاهپسند بوده<ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> که پس از مرگ پدر در سال ۱۲۵۲ق به همرا برادرانش تحت سرپرستی عموی خود قرار گرفتند.<ref>[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%D9%82%D9%84%DB%8C%E2%80%8C%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8 . «حسینقلیخان بن جعفرقلیخان ایلخانی بختیاری»، ویکیفقه.]</ref> وی در سن 24 سالگی با دوراندیشی، مأمور ادارۀ مناطق دیناران، دورکی و بابادی شد. <ref>[https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> او همچنین خود را به معتمدالدوله ارمنی، حاکم وقت [[اصفهان]]، نزدیک کرد <ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref>و از این راه، حاکمیت منطقۀ بختیاری به عموی او، مهدیقلیخان، رسید.<ref> [https://www.iichs.ir/fa/news/887/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C . حبیبی، «حسینقلیخان ایلخانی بختیاری»، پژوهشکده تاریخ معاصر.]</ref> حسینقلیخان پس از دو سال، ادارۀ طایفۀ چهارلنگ بختیاری را بر عهده گرفت <ref>[https://ensani.ir/fa/article/179310/%D9%82%D8%AA%D9%84-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%82%D9%84%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D9%84%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D . غفارپور، «قتل حسینقلیخان، ایلخانی بختیاری و نقش معتمدالدوله حاکم فارس در آن»، 1382ش، ص74.]</ref> و با حمایت برادران و تدبیر و شجاعت خود، همۀ حریفان و مخالفان را ناکام گذاشت و ابتدا بهعنوان ناظم بختیاری و سپس بهعنوان ایلخانی بختیاری تا سال 1299ق، نقشآفرینی کرد. حسینقلیخان علاوه بر ادارۀ ایل بختیاری در منطقۀ خوزستان و جنوب ایران، مسئول اخذ مالیات و سرکوب برخی آشوبها در ایلات لرستان و قشقایی و کهکیلویه بود.<ref> [http://pahlaviha.pchi.ir/show.php?page=contents&id=18286 . معتضد، «حسینقلیخان بختیاری مالی بود یا نبود!؟»، وبسایت پایگاه جامع تاریخ معاصر ایران.]</ref> | ||