پرش به محتوا

روز خیاط: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران‌پدیا
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
 
(۱۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''{{درشت|روز خیاط؛}}''' مناسبتی برای پاسداشت حرفۀ خیاطی و جایگاه خیاطان.
{{جعبه اطلاعات مفهوم
| تصویر            =روز خیاط.png 
| زیرنویس تصویر    =محمود بصیرتی مشهور به خیاط لباس سیاستمداران ایرانی 
| image_alt        =محمود بصیرتی - خیاط لباس
| فایل پادکست      =روز خیاط.ogg 
| حجم فایلپادکست    =9/3 
| تاریخ پادکست      =7-3-1405 
| زیرنویس عنوان    = 


روز خیاط در ایران، مناسبتی فرهنگی است که با هدف بزرگداشت حرفۀ خیاطی، پاسداشت نقش اجتماعی خیاطان و تأکید بر اهمیت دوخت و پوشاک در زندگی بشر گرامی داشته می‌شود. این روز، همچنین، بر جایگاه هنری، اقتصادی و فرهنگی خیاطان تمرکز دارد.
| عنوان اصلی        =
==معرفی==
| عنوان انگلیسی    =  
در ایران روز ۲۱ آذر ماه در تقویم‌های ملی و صنفی به‌عنوان روز خیاط معرفی شده است.<ref>[https://www.samatak.com/cta/civilization/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7.html?utm_source=chatgpt.com «روز خیاط 1404 چه روزی است»، وب‌سایت سماتک.]</ref>  این مناسبت افزون بر جنبۀ نمادین، دارای ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی بوده و نیز فرصتی برای بازشناسی جایگاه تاریخی و معاصر خیاطان در جامعه و صنعت پوشاک تلقی می‌شود.<ref>[https://modmairan.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D8%A7/ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>
| عنوان عربی        =  
==ابعاد<ref group="دیدگاه">تمام این بخش و بخش بعدی ناظر به اهمیت این روز است و خیلی کوتاه و خلاصه میخواهد یک حرف را بزند:
| عنوان علمی        =
| شاخه علمی        =  
| نوع مفهوم        =  
| معنای اصطلاحی      =  
| حوزه کاربرد      =  
| گستره جغرافیایی  =  
| منشأ تاریخی      =  


'''فرهنگی و هویتی:''' جلب توجه عمومی به اهمیت حفظ پوشاک آیینی و بومی در برابر تنوع‌طلبی صنعت مد، تلاش برای احیای هنرهای دستی سنتی و تأکید بر لزوم تأسیس موزه‌های تخصصی پوشاک اقوام.
| نخستین کاربرد    =
| ریشه واژه        =
| مرتبط با          =
| اهمیت            =
| مبدع              =
| مروج              =
| مقدس برای        =
| مورد احترام      =
| آثار مرتبط        =
}}
'''{{درشت|روز خیاط؛}}''' ۲۱ آذر روز پاسداشت حرفهٔ خیاطی و جایگاه خیاطان.


'''آموزشی و مهارتی:''' تأکید بر ضرورت انتقال میان‌نسلی مهارت‌ها، ارتقای سطح آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و ایجاد پیوند عملی‌تر میان نهادهای آکادمیک و بازار کار.
روز خیاط در [[ایران]]، مناسبتی فرهنگی است که با هدف بزرگداشت حرفهٔ خیاطی، پاسداشت نقش اجتماعی خیاطان و تأکید بر اهمیت پوشاک در [[فرهنگ ایرانی]] گرامی داشته می‌شود. این روز، همچنین، بر جایگاه هنری، اقتصادی و فرهنگی خیاطان تمرکز دارد.


'''اقتصادی و صنفی:''' فراهم آوردن بستری برای طرح مطالبات حقوقی و صنفی دوزندگان (نظیر تأمین امنیت شغلی و بیمه پایدار)، جلب حمایت از مشاغل خرد و خانگی، و تشویق به توسعه تعاونی‌های کارآفرینی، به‌ویژه در حوزه اشتغال زنان.
== معرفی ==
در ایران روز ۲۱ آذر در تقویم‌های ملی و صنفی به‌عنوان روز خیاط معرفی شده است.<ref>[https://www.samatak.com/cta/civilization/روز-خیاط.html?utm_source=chatgpt.com «روز خیاط 1404 چه روزی است»، وب‌سایت سماتک.]</ref> این مناسبت افزون بر جنبهٔ نمادین، دارای ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی بوده و نیز فرصتی برای بازشناسی جایگاه تاریخی و معاصر خیاطان در [[جامعه]] و [[صنعت پوشاک]] تلقی می‌شود.<ref>[https://modmairan.ir/روز-خیاط-به-روایت-انجمن-طراحان-لباس-و-پا/ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>


یا این:
== اهمیت روز خیاط ==
# فرهنگی و هویتی: جلب توجه عمومی به اهمیت حفظ پوشاک آیینی و بومی در برابر تنوع‌طلبی [[صنعت مد]]،<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/روز-جهانی-خیاط/#:~:text=روز%20خیاط%20در%20ایران%20مصادف. «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.]</ref> تلاش برای احیای هنرهای دستی سنتی و تأکید بر لزوم تأسیس موزه‌های تخصصی پوشاک اقوام.<ref>[https://www.irna.ir/news/86020880/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
# آموزشی و مهارتی: تأکید بر ضرورت انتقال میان‌نسلی مهارت‌ها،<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/روز-جهانی-خیاط/#:~:text=روز%20خیاط%20در%20ایران%20مصادف. «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.]</ref> ارتقای سطح آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و ایجاد پیوند عملی‌تر میان نهادهای آکادمیک و بازار کار.<ref>[https://modmairan.ir/همایش-ملی-سوزن-طلایی؛-جایی-که-دانشجویا/ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>
# اقتصادی و صنفی: فراهم آوردن بستری برای طرح مطالبات حقوقی و صنفی دوزندگان نظیر تأمین [[امنیت شغلی]] و بیمه پایدار،<ref>[https://modmairan.ir/بیست-و-یکم-آذر؛-روز-پاسداشت-مهارت،-هویت/ «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛]</ref> جلب حمایت از مشاغل خرد و [[کسب‌وکار خانگی|خانگی]]<ref>[https://www.irna.ir/news/86021094/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%8 «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> و تشویق به توسعهٔ تعاونی‌های کارآفرینی، به‌ویژه در حوزهٔ [[اشتغال زنان]].<ref>[https://www.irna.ir/news/86020880/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


گرامیداشت روز خیاط مناسبتی برای بازشناسی جایگاه هنر و صنعت دوزندگی است. توجه به این روز علاوه بر جلب توجه عمومی به حفظ پوشاک بومی و انتقال میان‌نسلی مهارت‌های فنی‌وحرفه‌ای، بستری برای طرح مطالبات صنفی دوزندگان (مانند امنیت شغلی و بیمه پایدار) و جلب حمایت اقتصادی از مشاغل خرد و تعاونی‌های کارآفرینی به‌ویژه در حوزه اشتغال زنان به شمار می‌رود.</ref>==  
== شیوه‌های بزرگداشت ==
===ابعاد فرهنگی و هویتی===  
مهم‌ترین روش‌های بزرگداشت روز خیاط عبارتند از:
خیاطی در بسیاری از فرهنگ‌ها با پوشاک آیینی و سنتی پیوند دارد. در ایران، دوخت لباس‌های محلی نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی مناطق مختلف ایفا می‌کند. بزرگداشت این روز یادآور اهمیت تداوم مهارت‌های سنتی، تاکید بر ارزش اجتماعی هنر دوخت و توجه به ابعاد بومی پوشاک در برابر تحولات معاصر صنعت مد است.<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7/#:~:text=%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81, «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه؛] [https://www.samatak.com/cta/civilization/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7.html?utm_source=chatgpt.com «روز خیاط 1404 چه روزی است»، وب‌سایت سماتک؛ «دارایی‌ها و گنج خود را فراموش کرده‌ایم»، وب‌سایت آگاه.]</ref>
* انتشار پیام‌های تبریک و تقدیر از شاغلان این حرفه؛<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/روز-جهانی-خیاط/#:~:text=روز%20خیاط%20در%20ایران%20مصادف. «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.]</ref>
* برگزاری نمایشگاه‌های آثار و تولیدات خیاطان و رونمایی رسانه‌ای از طرح‌ها و آثار برگزیدگان صنف و بخش دانشجویی با تأکید بر هویت پوشاک بومی؛<ref>[https://modmairan.ir/روز-خیاط-به-روایت-انجمن-طراحان-لباس-و-پا/ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛] [https://modmairan.ir/همایش-ملی-سوزن-طلایی؛-جایی-که-دانشجویا/ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>
این مناسبت در نگاه نهادهای صنفی، فرصتی برای صیانت از فرهنگ پوشش، انتقال زیبایی‌شناسی پوشش ایرانی و بازتعریف جایگاه خیاط در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی به‌عنوان عامل پیوند میان سنت و نوآوری به‌شمار می‌رود. در همین راستا، پیشنهادهایی ساختاری نظیر «طرح احیای هنر دست‌دوزی» و «راه‌اندازی موزۀ پوشاک اقوام» برای ارتقای این حوزه مطرح شده است. همچنین کارگروه ساماندهی مد و لباس، ایجاد «موزۀ مجازی مد و لباس بر پایۀ پلتفرم» را به‌عنوان یک راهکار اجرایی و کم‌هزینه در این زمینه پیشنهاد داده است.<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7/#:~:text=%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81, «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه؛] [https://www.beytoote.com/art/decorum/world-tailoring-day.html «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته؛] [https://www.irna.ir/news/86020880/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا،؛] [https://www.isna.ir/news/1404092013599/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%DA%98%D8%AF%DB%8C-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 «تراژدی لباس در ایران!»، خبرگزاری ایسنا؛] [https://www.agaah.ir/news/18746/%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%87%d8%a7-%d9%88-%da%af%d9%86%d8%ac-%d8%ae%d9%88%d8%af-%d8%b1%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d8%b4-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%87-%d8%a7%db%8c%d9%85 «دارایی‌ها و گنج خود را فراموش کرده‌ایم»، وب‌سایت آگاه.]</ref><ref group="دیدگاه">این نوع رفرنس در صورتی درست است که تمام این مطالب در همه این منابع باشد. و الا باید هر مطلب با رفرنس مربوط به خودش مستند شود. آیا همه این مطالب در همه این منابع آمده است؟ در چند مورد دیگر نیز این ابهام وجود  دارد.</ref>  
* اجرای کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی مرتبط با دوخت و طراحی لباس؛<ref>[https://www.beytoote.com/art/decorum/world-tailoring-day.html روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
* تقدیر از پیشکسوتان، طراحان و فعالان حوزهٔ خیاطی و تجلیل از خیاطان پیشکسوت و نیز طراحان جوان در آیین‌های بزرگداشت این روز.<ref>[https://www.irna.ir/news/86021094/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%8 «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>


===ابعاد اقتصادی، اجتماعی و حقوق صنفی===
== نگارخانه ==
حرفۀ خیاطی بخشی از ساختار صنعت پوشاک را تشکیل می‌دهد. بسیاری از خیاطان در قالب کارگاه‌های کوچک، مشاغل خانگی و کسب‌وکارهای محلی فعالیت می‌کنند و این حرفه برای شمار قابل توجهی از خانواده‌ها منبع درآمد محسوب می‌شود. گرامی‌داشت این مناسبت بر ضرورت های اقتصادی و اجتماعی زیر تأکید دارد:
<gallery widths="150" heights="150">
# توسعۀ زنجیرۀ ارزش: حمایت از کسب‌وکارهای خرد، توسعۀ زنجیرۀ ارزش از طراحی تا فروش، برندسازی پوشاک قومی و تجاری‌سازی هنرهای مکمل دوخت (نظیر خوس‌دوزی، گلابتون‌دوزی و سوزن‌دوزی) با هدف ورود به بازارهای ملی و بین‌المللی.<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7/#:~:text=%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81, «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه؛] [https://www.beytoote.com/art/decorum/world-tailoring-day.html «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته؛] [https://www.irna.ir/news/86020880/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا.]</ref> 
پرونده:روز خیاط۱.png|جایگزین=تصویر رجبعلی خیاط|رجبعلی خیاط با نام اصلی رجبعلی نکوگویان، استاد اخلاقی که در طول عمر خود به خیاطی مشغول بود
# مطالبات قانونی صنف: طرح مطالبات قانونی صنف خیاطان نظیر امنیت شغلی، بیمۀ پایدار فعالان این حرفه، حمایت از اقتصاد مهارت‌محور.  
پرونده:روز خیاط۲.png|جایگزین=آیین بزرگداشت روز خیاط|آیین بزرگداشت روز خیاط ۱۴۰۴ش
# کارآفرینی و شبکه‌سازی: توسعۀ فرصت‌های شغلی از طریق تعاونی‌های کارآفرینی زنان و شبکه‌سازی منسجم میان طراحان و خیاطان.<ref>[https://modmairan.ir/%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%db%8c%da%a9%d9%85-%d8%a2%d8%b0%d8%b1%d8%9b-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%be%d8%a7%d8%b3%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa%d8%8c-%d9%87%d9%88%db%8c%d8%aa/ «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛] [https://modmairan.ir/%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%b3%d9%88%d8%b2%d9%86-%d8%b7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d8%ac%d8%a7%db%8c%db%8c-%da%a9%d9%87-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%d8%ac%d9%88%db%8c%d8%a7/ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم میرسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>  
پرونده:روز خیاط۳.jpg|جایگزین=زهره صداقت، خیاط و کارآفرین|زهره صداقت، خیاط و کارآفرین برتر ملی
پرونده:روز خیاط۴.jpg|جایگزین=ابوالفضل عرب پور - خیاط مراجع و علما|ابوالفضل عرب پور مشهور به خیاط مراجع و علما
</gallery>


== کارکردهای آموزشی و ارتقای مهارت ==
== پانویس ==
این مناسبت زمینه‌ای برای ترویج آموزش مهارت‌های دوخت و طراحی فراهم می‌کند. برگزاری کارگاه‌ها، نمایشگاه‌ها و برنامه‌های آموزشی در این روز می‌تواند به انتقال تجربه میان نسل‌ها و ارتقای سطح حرفه‌ای خیاطان کمک کند. در مطالبات صنفی مطرح‌شده در این مناسبت، بر تشکیل کمیته‌های تخصصی با حضور پیشکسوتان جهت تشویق جوانان به حفظ هنرهای دستی و دست‌دوزی تاکید می‌شود.<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7/#:~:text=%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81, «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه؛] [https://www.beytoote.com/art/decorum/world-tailoring-day.html «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته؛] [https://www.agaah.ir/news/18746/%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%a7%db%8c%db%8c-%d9%87%d8%a7-%d9%88-%da%af%d9%86%d8%ac-%d8%ae%d9%88%d8%af-%d8%b1%d8%a7-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d9%85%d9%88%d8%b4-%da%a9%d8%b1%d8%af%d9%87-%d8%a7%db%8c%d9%85 «دارایی‌ها و گنج خود را فراموش کرده‌ایم»، وب‌سایت آگاه.]</ref> همچنین، بر ضرورت به‌روزرسانی آموزش‌ها، پیوند مؤثر آموزش‌های دانشگاهی و بخش دانشجویی با صنف و تشکیل کمیته‌های تخصصی با حضور پیشکسوتان جهت تشویق جوانان به حفظ هنرهای دستی تاکید می‌شود.<ref>[https://www.irna.ir/news/86021094/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%8 «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا؛] [https://modmairan.ir/%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%db%8c%da%a9%d9%85-%d8%a2%d8%b0%d8%b1%d8%9b-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%be%d8%a7%d8%b3%d8%af%d8%a7%d8%b4%d8%aa-%d9%85%d9%87%d8%a7%d8%b1%d8%aa%d8%8c-%d9%87%d9%88%db%8c%d8%aa/ «بیست و یکم آذر؛روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛] [https://modmairan.ir/%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%b3%d9%88%d8%b2%d9%86-%d8%b7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d8%ac%d8%a7%db%8c%db%8c-%da%a9%d9%87-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%d8%ac%d9%88%db%8c%d8%a7/ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم میرسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>
 
==شیوه‌های بزرگداشت==
روز خیاط در جوامع صنفی و هنری با برنامه‌های متعددی گرامی داشته می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
* انتشار پیام‌های تبریک و تقدیر از شاغلان این حرفه؛<ref>[https://roozaneh.net/art-culture/historical/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7/#:~:text=%D8%B1%D9%88%D8%B2%20%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7%20%D8%AF%D8%B1%20%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%20%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%81. «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.]</ref>
* برگزاری نمایشگاه‌های آثار و تولیدات خیاطان و رونمایی رسانه‌ای از طرح‌ها و آثار برگزیدگان صنف و بخش دانشجویی با تأکید بر هویت پوشاک بومی؛<ref>[https://modmairan.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D9%BE%D8%A7/ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛] [https://modmairan.ir/%d9%87%d9%85%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%b3%d9%88%d8%b2%d9%86-%d8%b7%d9%84%d8%a7%db%8c%db%8c%d8%9b-%d8%ac%d8%a7%db%8c%db%8c-%da%a9%d9%87-%d8%af%d8%a7%d9%86%d8%b4%d8%ac%d9%88%db%8c%d8%a7/ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم میرسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.]</ref>
* اجرای کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی مرتبط با دوخت و طراحی لباس؛<ref>[https://www.beytoote.com/art/decorum/world-tailoring-day.html روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته.]</ref>
* تقدیر از پیشکسوتان، طراحان و فعالان حوزۀ خیاطی و تجلیل از خیاطان پیشکسوت و نیز طراحان جوان در آیین‌های بزرگداشت این روز.<ref>[https://www.irna.ir/news/86021094/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%AF-%D9%88%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%B3%D9%8 «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.]</ref>
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
{{پانویس پیش‌نویس}}


==منابع==
== منابع ==
* «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 19 آذر 1404ش.  
{{آغاز منابع}}
* «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: 12 دسامبر 2025م؛
* «اختتامیهٔ دومین جشنوارهٔ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۴ش.
* «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: 19 آذر 1404ش.
* «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵م؛
* «تراژدی لباس در ایران!»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ بارگذاری: 21 آذر 1404ش.
* «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۴ش.
* «دارایی‌ها و گنج خود را فراموش کرده‌ایم»، وب‌سایت آگاه، تاریخ درج مطلب: 22 آذر 1402ش.
* «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش.
* «روز خیاط ۱۴۰۴ چه روزی است»، وب‌سایت سماتک، تاریخ بارگذاری: ۲ بهمن ۱۴۰۳ش.
* «روز خیاط 1402 در ایران چه روزی است؟ تاریخچۀ تولید چرخ خیاطی و مد در جهان»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ بارگذاری: 11 آذر 1402ش.
* «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ بارگذاری: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
* «روز خیاط 1404 چه روزی است»، وب‌سایت سماتک، تاریخ بارگذاری: 2 بهمن 1403ش.
* «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیهٔ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵م.
* «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران، تاریخ بارگذاری: 22 آذر 1404ش.
* «همه‌چیز دربارهٔ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
* «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: 30 نوامبر 2025م.
{{پایان منابع}}
* «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه، تاریخ بازدید: 4 اسفند 1404ش.

نسخهٔ کنونی تا ۹ خرداد ۱۴۰۵، ساعت ۱۷:۴۷

روز خیاط
محمود بصیرتی - خیاط لباس
محمود بصیرتی مشهور به خیاط لباس سیاستمداران ایرانی


روز خیاط؛ ۲۱ آذر روز پاسداشت حرفهٔ خیاطی و جایگاه خیاطان.

روز خیاط در ایران، مناسبتی فرهنگی است که با هدف بزرگداشت حرفهٔ خیاطی، پاسداشت نقش اجتماعی خیاطان و تأکید بر اهمیت پوشاک در فرهنگ ایرانی گرامی داشته می‌شود. این روز، همچنین، بر جایگاه هنری، اقتصادی و فرهنگی خیاطان تمرکز دارد.

معرفی

در ایران روز ۲۱ آذر در تقویم‌های ملی و صنفی به‌عنوان روز خیاط معرفی شده است.[۱] این مناسبت افزون بر جنبهٔ نمادین، دارای ابعاد فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و آموزشی بوده و نیز فرصتی برای بازشناسی جایگاه تاریخی و معاصر خیاطان در جامعه و صنعت پوشاک تلقی می‌شود.[۲]

اهمیت روز خیاط

  1. فرهنگی و هویتی: جلب توجه عمومی به اهمیت حفظ پوشاک آیینی و بومی در برابر تنوع‌طلبی صنعت مد،[۳] تلاش برای احیای هنرهای دستی سنتی و تأکید بر لزوم تأسیس موزه‌های تخصصی پوشاک اقوام.[۴]
  2. آموزشی و مهارتی: تأکید بر ضرورت انتقال میان‌نسلی مهارت‌ها،[۵] ارتقای سطح آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و ایجاد پیوند عملی‌تر میان نهادهای آکادمیک و بازار کار.[۶]
  3. اقتصادی و صنفی: فراهم آوردن بستری برای طرح مطالبات حقوقی و صنفی دوزندگان نظیر تأمین امنیت شغلی و بیمه پایدار،[۷] جلب حمایت از مشاغل خرد و خانگی[۸] و تشویق به توسعهٔ تعاونی‌های کارآفرینی، به‌ویژه در حوزهٔ اشتغال زنان.[۹]

شیوه‌های بزرگداشت

مهم‌ترین روش‌های بزرگداشت روز خیاط عبارتند از:

  • انتشار پیام‌های تبریک و تقدیر از شاغلان این حرفه؛[۱۰]
  • برگزاری نمایشگاه‌های آثار و تولیدات خیاطان و رونمایی رسانه‌ای از طرح‌ها و آثار برگزیدگان صنف و بخش دانشجویی با تأکید بر هویت پوشاک بومی؛[۱۱]
  • اجرای کارگاه‌ها و دوره‌های آموزشی مرتبط با دوخت و طراحی لباس؛[۱۲]
  • تقدیر از پیشکسوتان، طراحان و فعالان حوزهٔ خیاطی و تجلیل از خیاطان پیشکسوت و نیز طراحان جوان در آیین‌های بزرگداشت این روز.[۱۳]

نگارخانه

  • تصویر رجبعلی خیاط
    رجبعلی خیاط با نام اصلی رجبعلی نکوگویان، استاد اخلاقی که در طول عمر خود به خیاطی مشغول بود
  • آیین بزرگداشت روز خیاط
    آیین بزرگداشت روز خیاط ۱۴۰۴ش
  • زهره صداقت، خیاط و کارآفرین
    زهره صداقت، خیاط و کارآفرین برتر ملی
  • ابوالفضل عرب پور - خیاط مراجع و علما
    ابوالفضل عرب پور مشهور به خیاط مراجع و علما

پانویس

  1. ↑ «روز خیاط 1404 چه روزی است»، وب‌سایت سماتک.
  2. ↑ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.
  3. ↑ «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.
  4. ↑ «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا.
  5. ↑ «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.
  6. ↑ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.
  7. ↑ «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛
  8. ↑ «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.
  9. ↑ «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا.
  10. ↑ «همه‌چیز دربارۀ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه.
  11. ↑ «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران؛ «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیۀ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانۀ جامعۀ فرهنگ و مد ایران.
  12. ↑ روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته.
  13. ↑ «اختتامیۀ دومین جشنوارۀ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.

منابع

  • «اختتامیهٔ دومین جشنوارهٔ استانی مد و لباس اسلامی نوردخت در شهرری برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «بیست و یکم آذر؛ روز پاسداشت مهارت، هویت و مطالبات صنف خیاطان تهران»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: ۱۲ دسامبر ۲۰۲۵م؛
  • «پیوند میراث فرهنگی با اقتصاد؛ نمایشگاه لباس سنتی دیریا بر تن در بندرعباس گشایش یافت»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۹ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «روز جهانی خیاط چه روزی است»، وب‌سایت بیتوته، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
  • «روز خیاط ۱۴۰۴ چه روزی است»، وب‌سایت سماتک، تاریخ بارگذاری: ۲ بهمن ۱۴۰۳ش.
  • «روز خیاط به روایت انجمن طراحان لباس و پارچه ایران؛ بازخوانی میراث پوشاک در چارچوب سیاست فرهنگی»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ بارگذاری: ۲۲ آذر ۱۴۰۴ش.
  • «همایش ملی سوزن طلایی؛ جایی که دانشجویان خیاطی، اتحادیهٔ خیاطان و مرکز نوآوری مد و پوشاک فرامُد به هم می‌رسند»، وب‌سایت رسانهٔ جامعهٔ فرهنگ و مد ایران، تاریخ درج مطلب: ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵م.
  • «همه‌چیز دربارهٔ روز جهانی خیاط»، وب‌سایت روزانه، تاریخ بازدید: ۴ اسفند ۱۴۰۴ش.
برگرفته از «https://iranpedia.net/w/index.php?title=روز_خیاط&oldid=49373»