پالایش متن |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات مفهوم | |||
| تصویر =نظام_جمهوری_اسلامی_ایران.png | |||
| زیرنویس تصویر =نشان رسمی جمهوری اسلامی ایران | |||
| image_alt =نشان رسمی جمهوری اسلامی ایران | |||
| فایل پادکست =نظام جمهوری اسلامی ایران.ogg | |||
| حجم فایلپادکست =7/33 | |||
| تاریخ پادکست =7-3-1405 | |||
| زیرنویس عنوان = | |||
| عنوان اصلی = | |||
| عنوان انگلیسی = | |||
| عنوان عربی = | |||
| عنوان علمی = | |||
| شاخه علمی = | |||
| نوع مفهوم = | |||
| معنای اصطلاحی = | |||
| حوزه کاربرد = | |||
| گستره جغرافیایی = | |||
| منشأ تاریخی = | |||
| نخستین کاربرد = | |||
| ریشه واژه = | |||
| مرتبط با = | |||
| اهمیت = | |||
| مبدع = | |||
| مروج = | |||
| مقدس برای = | |||
| مورد احترام = | |||
| آثار مرتبط = | |||
}} | |||
{{درشت|'''نظام جمهوری اسلامی ایران؛'''}} ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ش مبتنی بر نظریهٔ ولایت فقیه، مردمسالاری دینی و تفکیک قوا. | {{درشت|'''نظام جمهوری اسلامی ایران؛'''}} ساختار سیاسی-اجتماعی مستقر در ایران پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ش مبتنی بر نظریهٔ ولایت فقیه، مردمسالاری دینی و تفکیک قوا. | ||
| خط ۷: | خط ۳۷: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران1.jpg|جایگزین=برگ رأی انتخابات همه پرسی نظام جمهوری اسلامی|بندانگشتی|برگ رأی همهپرسی تغییر نظام حکومت ایران (۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ش)]] | |||
اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سدههای نخستین اسلام دارد.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] میداند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.<ref>سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.</ref> بهگواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیماننامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمتآمیز]] گروههای قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، بهجای برتریهای قبیلهای جاهلی، مبنا قرار گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه-النبی-و-آموزه-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزههای نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> سید روحالله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازهای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دستهای [[استعمار]] در سدههای اخیر مانع تحقق آن شد.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> | اندیشهٔ [[حکومت اسلامی]] ریشه در تفکر سیاسی سدههای نخستین اسلام دارد.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> [[قرآن]]، حکومت را از آن [[خداوند]] میداند و این حق را به [[پیامبر|پیامبران]] واگذار کرده است.<ref>سورهٔ انعام، آیهٔ ۵۷؛ سورهٔ یوسف، آیهٔ ۴۰ و ۶۷.</ref> بهگواهی تاریخ [[حضرت محمد|پیامبر اسلام]] پس از [[هجرت]] به [[مدینه]]، نخستین حکومت اسلامی را با تدوین پیماننامه تشکیل داد که در آن، [[همزیستی مسالمتآمیز]] گروههای قومی، مذهبی و نژادی با برابری در حقوق و تکالیف، بهجای برتریهای قبیلهای جاهلی، مبنا قرار گرفت.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/109858/پیامبر-%22ص%22،-ارتباطات-در-مدینه-النبی-و-آموزه-های-نخستین-حاکمیت-اسلامی «پیامبر (ص)، ارتباطات در مدینه النبی و آموزههای نخستین حاکمیت اسلامی»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> سید روحالله خمینی بر این باور بود که حکومت اسلامی اندیشهٔ تازهای نیست، اما غفلت [[مسلمان|مسلمانان]] و دستهای [[استعمار]] در سدههای اخیر مانع تحقق آن شد.<ref>امامخمینی، صحیفه امام، 1389ش، ج4، ص455.</ref> | ||
| خط ۱۵: | خط ۴۶: | ||
== بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران == | == بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران2.jpg|جایگزین=آیتالله روحالله خمینی، در همهپرسی فروردین ۱۳۵۸ |بندانگشتی|آیتالله سید روحالله خمینی، در همهپرسی ۱۰ و ۱۱ فروردین ۱۳۵۸ که برای تأیید تبدیل ایران به «جمهوری اسلامی» برگزار شد، حضور دارد.]] | |||
نظام جمهوری اسلامی ایران را [[سید روحالله خمینی]] بنیان نهاد و تا زمان [[رحلت سید روحالله خمینی|درگذشت]] در [[خرداد]] ۱۳۶۸ش، بهعنوان نخستین رهبر آن، ساختار تازهتأسیس را هدایت کرد.<ref>انصاری، حدیث بیداری، 1389ش، ص4 و 93؛ جمعی از نویسندگان، آشنایی با انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج1، ص62.</ref> منازعات داخلی بر سر قدرت، تلاش برای [[تجزیه ایران]] در برخی مناطق، [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق علیه ایران]]، تسخیر سفارت آمریکا و پیامدهای بینالمللی آن و نیز [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] برخی از مهمترین چالشهای زمان رهبری وی ذکر شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص188.]</ref> در پاسخ به این شرایط، شیوههای مدیریتی او شامل سخنرانیهای عمومی و فراخوانهای مردمی از یکسو<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص191.]</ref> و تأسیس نهادهایی چون شورای انقلاب و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی دیگر بود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص193.]</ref> | نظام جمهوری اسلامی ایران را [[سید روحالله خمینی]] بنیان نهاد و تا زمان [[رحلت سید روحالله خمینی|درگذشت]] در [[خرداد]] ۱۳۶۸ش، بهعنوان نخستین رهبر آن، ساختار تازهتأسیس را هدایت کرد.<ref>انصاری، حدیث بیداری، 1389ش، ص4 و 93؛ جمعی از نویسندگان، آشنایی با انقلاب و نظام جمهوری اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج1، ص62.</ref> منازعات داخلی بر سر قدرت، تلاش برای [[تجزیه ایران]] در برخی مناطق، [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق علیه ایران]]، تسخیر سفارت آمریکا و پیامدهای بینالمللی آن و نیز [[ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران]] برخی از مهمترین چالشهای زمان رهبری وی ذکر شده است.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص188.]</ref> در پاسخ به این شرایط، شیوههای مدیریتی او شامل سخنرانیهای عمومی و فراخوانهای مردمی از یکسو<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص191.]</ref> و تأسیس نهادهایی چون شورای انقلاب و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از سوی دیگر بود.<ref>[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1077537/بررسی-و-تحلیل-جایگاه-رهبری-در-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران نوروزی و باقری، «بررسی و تحلیل جایگاه رهبری در نظام جمهوری اسلامی ایران مقاله»، 1391ش، ص193.]</ref> | ||
| خط ۳۰: | خط ۶۲: | ||
== ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران == | == ماهیت نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران3.jpg|جایگزین=عکس قدیمی راهپمایی مردم ایران با پرچم ایران که بر روی آن جمهوری اسلامی ایران نوشته شده|بندانگشتی|راهپیمایی مردم تهران با پرچم سهرنگِ منقش به عبارت «جمهوری اسلامی ایران»؛ ۱۳۵۸ش]] | |||
نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالتطلبی]] و تحقق [[مردمسالاری دینی]] است.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظامها»، خبرگزاری فارس.]</ref> تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از: | نظام جمهوری اسلامی ایران بر پایه نظریه [[ولایت فقیه]] شکل گرفته است. در این الگو، واژه جمهوری به نقش [[مردم]] در اداره کشور (مقبولیت) و واژه اسلامی به انطباق قوانین با شریعت اسلام (مشروعیت الهی) اشاره دارد. اهداف کلان این نظام، افزون بر تأمین نیازهای مادی، شامل گسترش [[معنویت]]، [[عدالتطلبی]] و تحقق [[مردمسالاری دینی]] است.<ref>[https://farsnews.ir/Culture/1532160354000952823/دیدگاه-رهبر-انقلاب-درباره-تفاوت-نظام-جمهوری-اسلامی-با-دیگر-نظام-ها «دیدگاه رهبر انقلاب درباره تفاوت نظام جمهوری اسلامی با دیگر نظامها»، خبرگزاری فارس.]</ref> تفاوت این نظام از نظر مبانی و ساختار، با سایر الگوهای حکومتی عبارت است از: | ||
| خط ۱۰۳: | خط ۱۳۶: | ||
== زبان، خط، تاریخ و پرچم رسمی == | == زبان، خط، تاریخ و پرچم رسمی == | ||
* بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران [[زبان فارسی|فارسی]] و استفاده از زبانهای محلی و قومی در [[مطبوعات]] و [[رسانه (ارتباطات)|رسانهها]] آزاد است. [[زبان عربی]] بهدلیل ارتباط با [[قرآن]] و [[معارف اسلامی]]، پس از [[دوره ابتدایی]] تا پایان [[دوره متوسطه]] در همه رشتهها بهطور الزامی تدریس میشود. | * [[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران4.png|جایگزین=پرچم جمهوری اسلامی ایران|بندانگشتی|پرچم جمهوری اسلامی ]]بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران [[زبان فارسی|فارسی]] و استفاده از زبانهای محلی و قومی در [[مطبوعات]] و [[رسانه (ارتباطات)|رسانهها]] آزاد است. [[زبان عربی]] بهدلیل ارتباط با [[قرآن]] و [[معارف اسلامی]]، پس از [[دوره ابتدایی]] تا پایان [[دوره متوسطه]] در همه رشتهها بهطور الزامی تدریس میشود. | ||
* مبدأ تاریخ رسمی جمهوری اسلامی [[هجرت پیامبر اسلام]] بوده و [[تقویم هجری شمسی]] مبنای کار ادارات دولتی و [[تعطیلات پایان هفته|تعطیل رسمی هفتگی]] روز [[جمعه]] است. | * مبدأ تاریخ رسمی جمهوری اسلامی [[هجرت پیامبر اسلام]] بوده و [[تقویم هجری شمسی]] مبنای کار ادارات دولتی و [[تعطیلات پایان هفته|تعطیل رسمی هفتگی]] روز [[جمعه]] است. | ||
* [[پرچم ایران|پرچم رسمی ایران]] دارای سه رنگ سبز، سفید و سرخ با علامت جمهوری اسلامی و شعار [[الله اکبر]] است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 15 تا 18)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | * [[پرچم ایران|پرچم رسمی ایران]] دارای سه رنگ سبز، سفید و سرخ با علامت جمهوری اسلامی و شعار [[الله اکبر]] است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 15 تا 18)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> | ||
| خط ۱۱۷: | خط ۱۵۰: | ||
== سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی ایران == | == سیاست خارجی نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران6.png|جایگزین=دیدار سید علی خامنهای با اسماعیل هنیه|بندانگشتی|دیدار [[سید علی خامنهای]] با [[اسماعیل هنیه]] رئیس دفتر سیاسی حماس]] | |||
بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی این کشور بر نفی [[سلطهگری و سلطهپذیری|سلطهجویی و سلطهپذیری]]، حفظ استقلال همهجانبه، روابط صلحآمیز با دولتهای غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملتها استوار است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاستهای کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آنها بر عهده [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر جمهوری اسلامی]] است و اجرای این سیاستها توسط وزارت امور خارجه انجام میگیرد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فردا-231/935232-سیاست-خارجی-کشور-چگونه-اداره-می-شود ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره میشود؟»، وبسایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.</ref> مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون [[کرامت انسان|کرامت]] و ارزش والای انسان و آزادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا، تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 2، 152 و 154)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از [[فلسطین]] را در همین چارچوب ارزیابی میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/دفاع-از-فلسطین-سیاست-راهبردی-جمهوری-اسلامی-ایران?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | بر پایه فصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی این کشور بر نفی [[سلطهگری و سلطهپذیری|سلطهجویی و سلطهپذیری]]، حفظ استقلال همهجانبه، روابط صلحآمیز با دولتهای غیرمحارب و عدم مداخله در امور داخلی سایر ملتها استوار است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول ۱۵۲ تا ۱۵۵)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> در ساختار سیاسی ایران، تعیین سیاستهای کلی نظام در حوزه خارجی و نظارت بر آنها بر عهده [[رهبر جمهوری اسلامی ایران|رهبر جمهوری اسلامی]] است و اجرای این سیاستها توسط وزارت امور خارجه انجام میگیرد.<ref>[https://www.sharghdaily.com/بخش-فردا-231/935232-سیاست-خارجی-کشور-چگونه-اداره-می-شود ایوبی، «سیاست خارجی کشور چگونه اداره میشود؟»، وبسایت روزنامۀ شرق؛]مدنی، قانون اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، 1389ش، ص340-345.</ref> مبانی عقیدتی این سیاست نیز بر اصولی چون [[کرامت انسان|کرامت]] و ارزش والای انسان و آزادی توأم با مسئولیت او در برابر خدا، تعهد برادرانه نسبت به مسلمانان، دفاع از حقوق آنان و حمایت از مبارزات حقطلبانه مستضعفان در برابر مستکبران، بنا شده است.<ref>[https://rc.majlis.ir/fa/content/iran_constitution «قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول 2، 152 و 154)»، وبسایت مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی.]</ref> پژوهشگران، رویکرد ایران در حمایت از [[فلسطین]] را در همین چارچوب ارزیابی میکنند.<ref>[https://hawzah.net/fa/Article/View/91970/دفاع-از-فلسطین-سیاست-راهبردی-جمهوری-اسلامی-ایران?rcids=83046 «دفاع از فلسطین سیاست راهبردی جمهوری اسلامی ایران»، پایگاه اطلاعرسانی حوزه.]</ref> | ||
| خط ۱۲۲: | خط ۱۵۶: | ||
== کارآمدی نظام جمهوری اسلامی == | == کارآمدی نظام جمهوری اسلامی == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران5.jpg|جایگزین=رادیوداروی 177Lu-Alpha-MSH -درمان ملانومای متاستاتیک|بندانگشتی|[[رادیودارو|رادیوداروی]] 177Lu-Alpha-MSH بهمنظور درمان ملانومای متاستاتیک]] | |||
پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخصهای درونی آن ارزیابی کرده و نشانههای زیر را بهعنوان جلوههای کارآمدی این نظام برشمردهاند: | پژوهشگران کارآمدی نظام جمهوری اسلامی ایران را بر اساس اهداف و شاخصهای درونی آن ارزیابی کرده و نشانههای زیر را بهعنوان جلوههای کارآمدی این نظام برشمردهاند: | ||
* بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،<ref>مصباح یزدی، حکیمانهترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.</ref> [[جنگ دوازدهروزه|جنگ دوازده روزه]]،<ref>[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]</ref> [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[تحریمها علیه ایران|تحریمهای فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوبها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]]. | * بقای نظام با وجود هشت سال [[جنگ عراق با ایران|جنگ عراق علیه ایران]]،<ref>مصباح یزدی، حکیمانهترین حکومت: کاوشی در نظریه ولایت فقیه، 1394ش، ص405-416.</ref> [[جنگ دوازدهروزه|جنگ دوازده روزه]]،<ref>[https://www.shabestan.news/news/1845200/جنگ-۱۲-روزه-تصویری-آشکار-از-کارآمدی-نظام-ولایت-و-حکمرانی-اندیشه «جنگ ۱۲ روزه، تصویری آشکار از کارآمدی نظام ولایت و حکمرانی اندیشهٔ امامت بود»، خبرگزاری شبستان.]</ref> [[جنگ رمضان|جنگ رمضان،]]<ref>[https://www.mehrnews.com/news/6797790/جنگ-تحمیلی-سوم-و-کارآمدی-نظام-اسلامی-راوی-روایت-پیروزی-باشیم «جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلامی؛ راوی روایت پیروزی باشیم»، خبرگزاری مهر.]</ref> [[تحریمها علیه ایران|تحریمهای فراگیر]]، ترورهای گسترده و برخی آشوبها و [[اغتشاشات دی ۱۴۰۴|اغتشاشات]]. | ||
| خط ۱۳۵: | خط ۱۷۰: | ||
== مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران == | == مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
[[پرونده:ترور مسئولین جمهوری اسلامی ایران.jpg|جایگزین=ساختمان نخستوزیری پس از انفجار|بندانگشتی|ساختمان نخستوزیری پس از انفجار شهریورماه سال ۱۳۶۰ش]] | |||
مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران را برخی پژوهشگران به دو طیف اصلی دستهبندی کردهاند: | مخالفان نظام جمهوری اسلامی ایران را برخی پژوهشگران به دو طیف اصلی دستهبندی کردهاند: | ||
| خط ۱۴۸: | خط ۱۸۴: | ||
== آینده نظام جمهوری اسلامی ایران == | == آینده نظام جمهوری اسلامی ایران == | ||
[[پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران8.jpg|جایگزین=دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در جنگ رمضان|بندانگشتی|دیوارنگاره میدان ولیعصر تهران در حمایت از نیروهای مسلح کشور در [[جنگ رمضان]]، ۱۲ فروردین ۱۴۰۵ش]] | |||
در سالهای اخیر بهویژه بعد از [[جنگ دوازدهروزه|جنگ دوازده روزه]] علیه ایران در خرداد ۱۴۰۴ش، برخی ناظران بر این باور بودند که روند فروپاشی نظام جمهوری اسلامی شتاب گرفته و حتی فروپاشی نظامی آن را پیشبینی کردند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/آیا-فروپاشی-جمهوری-اسلامی-محتمل-یا-حتی-قریبالوقوع-است/a-73871021 «آیا فروپاشی جمهوری اسلامی محتمل یا حتی قریبالوقوع است؟»، وبسایت دویجهوله.]</ref> در همین راستا، رضا پهلوی، از چهرههای سلطنتطلب و مخالف نظام جمهوری اسلامی، بارها اعلام کرده است که جمهوری اسلامی با یا بدون کمک جهانی سقوط خواهد کرد و خواستار مداخله [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، در این زمینه شده بود.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/16/reza-pahlavi-with-or-without-international-aid-the-islamic-republic-will-fall «رضا پهلوی: با یا بدون کمک جهانی، جمهوری اسلامی سقوط خواهد کرد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | در سالهای اخیر بهویژه بعد از [[جنگ دوازدهروزه|جنگ دوازده روزه]] علیه ایران در خرداد ۱۴۰۴ش، برخی ناظران بر این باور بودند که روند فروپاشی نظام جمهوری اسلامی شتاب گرفته و حتی فروپاشی نظامی آن را پیشبینی کردند.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/آیا-فروپاشی-جمهوری-اسلامی-محتمل-یا-حتی-قریبالوقوع-است/a-73871021 «آیا فروپاشی جمهوری اسلامی محتمل یا حتی قریبالوقوع است؟»، وبسایت دویجهوله.]</ref> در همین راستا، رضا پهلوی، از چهرههای سلطنتطلب و مخالف نظام جمهوری اسلامی، بارها اعلام کرده است که جمهوری اسلامی با یا بدون کمک جهانی سقوط خواهد کرد و خواستار مداخله [[دونالد ترامپ]]، رئیسجمهور آمریکا، در این زمینه شده بود.<ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/16/reza-pahlavi-with-or-without-international-aid-the-islamic-republic-will-fall «رضا پهلوی: با یا بدون کمک جهانی، جمهوری اسلامی سقوط خواهد کرد»، وبسایت یورو نیوز.]</ref> | ||
| خط ۱۶۴: | خط ۲۰۱: | ||
* مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، اثر [[عباس کعبی]]؛<ref>[https://taaghche.com/book/20353/مبانی-حقوق-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران «کتاب مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه.]</ref> | * مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، اثر [[عباس کعبی]]؛<ref>[https://taaghche.com/book/20353/مبانی-حقوق-اساسی-جمهوری-اسلامی-ایران «کتاب مبانی حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت طاقچه.]</ref> | ||
* ''نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران''، اثر [[محمدجواد ارسطا]].<ref>[https://www.gisoom.com/book/11146608/کتاب-نگاهی-به-مبانی-تحلیلی-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران/ «نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.]</ref> | * ''نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران''، اثر [[محمدجواد ارسطا]].<ref>[https://www.gisoom.com/book/11146608/کتاب-نگاهی-به-مبانی-تحلیلی-نظام-جمهوری-اسلامی-ایران/ «نگاهی به مبانی تحلیلی نظام جمهوری اسلامی ایران»، وبسایت گیسوم.]</ref> | ||
== نگارخانه == | |||
<gallery widths="250" heights="250"> | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران9.jpg|بازتاب نتیجه همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه اطلاعات | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران10.jpg|نامه تاریخی موافقت آیتالله خوئی با تشکیل نظام جمهوری اسلامی | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران11.jpg|جایگزین=راهپیمایی مردمی در حمایت از جمهوری اسلامی در ایران، سال ۱۳۵۸|راهپیمایی مردمی در حمایت از جمهوری اسلامی در ایران، سال ۱۳۵۸ش | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران12.jpg|بازتاب نتیجه همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه کیهان | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران13.jpg|همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران | |||
پرونده:نظام جمهوری اسلامی ایران14.jpg|بازتاب نتیجه همهپرسی نظام جمهوری اسلامی در ایران در روزنامه آیندگان | |||
</gallery> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
